CConstaterende datOss
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027-2030

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente OssBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030117.691 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 13

De verbinding tussen de verschillende programma’s van het Sociaal Domein en Fysiek Domein is daarom van groot belang. Ook werken we vanuit beheer mee aan het programma Stedelijke ontwikkeling. In het Integraal Beheerplan 2026-2029 staat hoe we de openbare ruimte onderhouden, verbeteren en toekomstbestendig maken, tegen welke kosten. Groot onderhoud en vervanging combineren we met opgaven voor klimaat, biodiversiteit, energie, mobiliteit en leefbaarheid. We bekijken hierbij hoe we inrichting, onderhoud en vervanging van bestaande infra slimmer kunnen plannen en uitvoeren. Afval Oss wil in 2050 een volledig circulaire gemeente zijn, waarbij afval wordt hergebruikt of gerecycled en omgezet naar nieuwe grondstoffen in plaats van weggooien. Meer schone grondstoffen, minder afval en een schonere gemeente Oss vormen de kernboodschap van onze Koersnota Afval en Grondstoffen 2030. We realiseren projecten uit het uitvoeringsprogramma van deze koersnota en hebben oog voor de benodigde handhaving.

Denk hierbij aan: - restafval 1 keer per 4 weken inzamelen vanaf 1 januari 2027 - nieuwe indeling van het duurzaamheidsplein met gratis en betaalde routes, pasjessysteem en weegbrug (implementatie 2027) - Gratis ophalen van snoeiafval in het snoeiseizoen (maart/april en oktober/november) - Communicatieplan waarin de verbeteringen en aanpassingen worden meegenomen, maar ook bewustwording en preventie met nadruk op circulariteit. Milieu Een goed milieu is de basis voor een gezond leven. Milieufactoren zoals een slechte luchtkwaliteit, geluidsoverlast, geuroverlast en slechte bodem- en waterkwaliteit, leiden tot gezondheidsrisico’s. We werken aan een duurzame, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving in Oss, waarin een goede gezondheid en leefkwaliteit voor inwoners centraal staan. We doen dit samen met inwoners, bedrijven en partners, waarbij we kansen benutten om milieu en gezondheid te verbinden met woningbouw, economie en sociale opgaven, met extra aandacht voor leefbare en toekomstbestendige wijken.

We werken aan de volgende doelstelling(en): - Via de inrichting, beheer en onderhoud dragen we bij aan grotere opgave binnen de gemeente - We realiseren een schonere leefomgeving door bijplaatsingen, dumpingen en andere vormen van afvaloverlast terug te dringen - We bevorderen een gezonde leefomgeving door het hanteren van een integrale, gebieds- en ontwikkelingsgerichte benadering van milieutaken, afgestemd op maatschappelijke opgaven. 127 Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. We verleggen de prioriteit van het maaibeleid van ecologisch naar verkeersveilig en sociaal veilig. We inventariseren over welke locaties het gaat en passen dit aan waar dit vanuit verkeersveiligheid en sociale veiligheid nodig is X We geven uitvoering aan het nieuwe maaibeleid door op enkele plekken weer intensiever te gaan maaien X X X X 2. Slimmer plannen en uitvoeren van inrichting, onderhoud en vervanging van bestaande infra We werken ‘Beheersgericht ontwerpen’ als werkwijze verder uit en implementeren dit. X X X X 3. Wij betrekken jeugd en jongeren nauwer bij het inrichten van groen, speelplekken en schoolpleinen. We participeren met jeugd en jongeren bij onderwerpen die betrekking hebben op groeninrichting, speelplekken en schoolpleinen. We passen dit o.a.

toe bij het opstellen van het bOSS-beleid (beleid voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten in de openbare ruimte) X X X X 4. De openbare ruimte draagt ook bij aan ontmoeting en gezondheid. Hierdoor bouwen we aan een gezonde en actieve leefomgeving We herijken de Visie op de openbare ruimte X X We herijken de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte X We herijken het Speelruimtebeleid X We voeren het Schone Lucht Akkoord 2026-2030 uit X X X X 5. ‘De gebruiker betaalt’ is het uitgangspunt. We voeren het uitvoeringsprogramma van de Koersnota Afval en Grondstoffen 2030 uit en gaan hierbij uit van 100% kostendekkende heffingen. X X X X We geven meer prioriteit aan handhaving op het plaatsen van vuilnis naast inzamelcontainers (ook wel ‘bijzetting’ genoemd) en op het beperken van zwerfafval en dumpingen. En hebben daarbij extra aandacht voor het centrum van Oss. Daarnaast zetten we in op gedragsverandering. Deze activiteiten dragen bij aan schoon, heel en veilig. X X X X 6. We hanteren realistische en uitvoerbare regelgeving en kaderstelling voor ondernemers. We herijken het Omgevingsplan op diverse milieuonderwerpen zoals water-, bodem-, en luchtkwaliteit en externe veiligheid, en apart aandacht voor bijzondere woonvormen.

X X X X 128 Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We inventariseren welke locaties extra gemaaid moeten worden vanuit verkeersveiligheid en sociale veiligheid en passen dit aan daar waar het kan. Bij grote veranderingen brengen we daarvan de financiële consequenties in beeld. 2027 - We werken de werkwijze ‘Beheersgericht ontwerpen’ uit en brengen financiële en personele consequenties in beeld 2027 - We herijken het speelruimtebeleid naar beleid bewegen, ontmoeten, spelen en sporten in de openbare ruimte (BOSS). Hierin betrekken we jeugd en jongeren. Q1/2027 - We geven uitvoering aan acties uit de Koersnota Afval en Grondstoffen 2030, zoals: o Invoering pasje met storttegoed betaalde afvalstromen Duurzaamheidsplein o Aanpassing Duurzaamheidsplein routing, weegbrug met pasjessysteem o Invoering vierwekelijkse inzameling restafval Q1/2027 - We herijken de Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR). Q4/2026 - We herijken de Visie op de openbare ruimte. Q4/2027 - We werken aan acties uit het Uitvoeringsplan Schone Lucht Akkoord 2026-2030. Belangrijke punten hieruit zijn het opnemen van gezondheidsdoelen in omgevingsplan en mobiliteitsvisie, verduurzamen van het gemeentelijk wagenpark en inzet op schoon en emisssieloos bouwen.

Q1/2027 - We geven uitvoering aan het nog vast te stellen ‘actieplan waterkwaliteit’ om te werken aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Hier is nog geen structureel financieel budget voor. 2027 en verder − Mede door de komst van de Omgevingswet houden we verschillende beleidsthema’s tegen het licht. Per jaar maken we een keuze welke thema’s we behandelen. Voor 2027 betreft dat onder andere de afronding van de thema’s Omgevingsveiligheid, Geur en Trillingen. In dat kader gaan we ook bekijken welk beschermingsniveau we ten aanzien van de verschillende milieuthema’s willen hanteren voor bijzondere woonvormen zoals voormalige plattelandswoningen en het familiewonen. 2027 3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid In dit programma staan de duurzaamheidsinspanningen van ‘people, planet en profit’ centraal. Energie, klimaat, openbare ruimte, afval en milieu zijn niet alleen technische en ruimtelijke opgaves, maar ook opgaves met een sociale en economische component. Het gaat bovendien ook over welzijn, gezondheid, ongelijkheid, energiearmoede en veiligheid. Onze activiteiten raken die onderdelen ook. Bijvoorbeeld met een aanpak energiearmoede, een integraal actieplan hitte en het BOSS-beleid.

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Global Goals) die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, schoon water en sanitair, duurzame energie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, klimaatactie, leven op het land en partnerschappen om doelen te bereiken. 129 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering bij vergunningverlening en voert voor Oss integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer. 3.3 Beleidskaders 1. Agrarische geurgebiedsvisie Oss (2013) 2. Koersnota Afval en Grondstoffen 2030 (2025) 3. Beleidsvisie externe veiligheid (2011) 4.

Leidraad Openbare Ruimte (2013 en 2015) en kwaliteitskeuze onderhoud (2013) 5. Beleidsnota openbare verlichting (2014) 6. Water- en Rioleringsprogramma (2022) 7. Boomstructuurplan (2016) 8. Speelruimtebeleid (2017) 9. Routekaart Groen Blauw Natuur (2017) 10. Nota Landschapsbeleid (2015) 11. Koersnota klimaatadaptatie 2050 (2023) 12. Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie 2024-2028 (2024) 13. Beleidsregels Kabels en Leidingen (ondergrondse infrastructuur) (2013) 14. Transitievisie Warmte (2021) 15. Beleidsregels kleine windmolens (2022) 16. Nota grootschalige opwekking van zonne-energie (2019; actualisatie 2021) 17. RES 1.0 (2021) 18. Beleidsregels verduurzamen van cultureel erfgoed (2023) 19. Beleid financiële participatie bij grootschalige energie-opwek projecten (2023) 20. Kadernota energietransitie (2024) 21. Beleidsnota burgerinitiatieven energie (2024; actualisatie 2025)) 22. Voorkeursalternatief Duurzame Polder (2025) 23. Visie Openbare Ruimte (2014) 24. Actualisatie Omgevingsbeleid 2025 (2025) 25. Beleidskader voormalige stortplaatsen na inwerkingtreding Omgevingswet (2025) 26. Nota Bodembeheer Oss (2018) 27. Notitie gebiedsspecifiek beleid DDT/DDD/DDE (2018) 28. Nota bodembeheer PFAS (2021) 29. Nota bodembeheer Meanderende Maas (2023) 30. Beleidsvisie Externe Veiligheid Oss (2011) 31. Geluidsvisie Oss (2026) 32. Gezondheidsvisie Oss 2026-2040 (2026) 33.

Omgevingsvisie Oss 2040 (2025) 34. Handleiding Toegankelijkheid (gedeeltelijk geactualiseerd 2023) 35. Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) (2025) 36. Richtlijnen Inrichting en Beheer Openbare Ruimte (RIBOR) (laatst geactualiseerd 2026) 37. Beleidsregels aanvraag prioriteit transportcapaciteit voor onderwijs- en woningbouwprojecten (2026) 3.4 Indicatoren Indicator | Bron | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Streef- waarde Tevredenheid onderhoud | Veiligheidsmonitor | 1) | 73,8% | 1) | 69,5% | >= 70% verhardingen, groen Onderhoudsniveau | Gemeente, | Sober | Basis | Sober | Basis | Centra beleidsmonitor | Sober | Sober | Sober | Basis/So | Goed ber 2) | Overig Sober Hoogste Fijnstof (PM2,5) | Atlas leefomgeving | 11.53 μ | 10.48 μ | 10.39 μ | Nog niet | < 10 μ waarden binnen stedelijk gebied | g/m³ | g/m³ | g/m³ | bekend | g/m³ Gerealiseerde duurzame | Monitor RES-NOB | 241 TJ | 241 TJ | Nog niet | Nog niet | 1.008 TJ in energieopwekking | bekend | bekend | 2030 Energiebesparing | Monitor RES-NOB | 7,71% | 15,02% | Nog niet | Nog niet | 11% in bekend | bekend | 2030 Aardgasvrije woningen | Enexis | 1.512 | 1.828 | 2.016 | Nog niet | Alle bekend | woningen aardgasvrij 2050 3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer voor afval.

Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. Voor de omvang van huishoudelijk restafval per inwoner gebruiken we de grootteklasse van 50.000 tot 100.000. Indicator | Oss | Referentie | Jaar Omvang huishoudelijk restafval per inwoner | 132 kg | 142 kg | 2024 Hernieuwbare elektriciteit | 25,1% | geen data | 2024 130 131 4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving 2026 2027 2028 2029 2030 Behoud van bakenbomen 0 250 0 0 0 Onttrekking uit reserve Groenfonds landelijk gebied 0 -250 0 0 0 Deelname RNOB stedelijke landschapsparken 0 240 0 0 0 Onttrekking uit reserve Groenfonds landelijk gebied 0 -240 0 0 0 Uitvoering warmtetransitie 0 436 0 0 0 Inzet CDOKE en reserve Energietransitie 0 0 0 0 0 Opwaardering fietspad Lithoijen - Lith 0 69 0 0 0 Onttrekking uit reserve Meekoppelkansen Dijkversterking 0 -69 0 0 0 Inzameling Oud papier 0 70 0 0 0 Onttrekking uit reserve Afvalstoffenheffing 0 -70 0 0 0 Totaal nieuw beleid 0 436 0 0 0 Toelichting nieuw beleid Behoud van bakenbomen We stellen voor om incidenteel € 250.000 te onttrekken in 2027 uit de reserve Groenfonds voor het behoud van de bakenboomstructuur langs de Maas.

Met deze incidentele bijdrage kunnen we deelnemen aan de gezamenlijke beheerorganisatie die het behoud van de bomenstructuur voor de komende 100 jaar borgt. De bijdrage maakt onderdeel uit van een gebiedsbrede samenwerking waarbij het Rijk en de provincies gezamenlijk 75% van de kosten voor hun rekening nemen. Wij dragen als gemeente 25% van de kosten bij. Deelname RNOB stedelijke landschapsparken We stellen voor om een bedrag van € 240.000 beschikbaar te stellen voor het project Stedelijke Landschapsparken. De Regio Deal Noordoost-Brabant II biedt Oss de kans om met Rijkscofinanciering te investeren in natuur, landschap, recreatie en stad-landverbindingen aan de zuidzijde van de stad. Samen met Bernheze en Maashorst wordt gewerkt aan de ontwikkeling van het landschapspark Bernheze-Maashorst-Oss, als concrete uitwerking van de Omgevingsvisie, NOVEX Stedelijk Brabant en de ambitie om natuur en landschap mee te laten groeien met de verstedelijking van Oss. Voor het Osse deel van het project is € 145.128 aan Regio Deal-middelen beschikbaar, onder voorwaarde van een gemeentelijke bijdrage van € 240.000. Het project is nadrukkelijk uitvoeringsgericht en leidt tot een ontwikkelperspectief, een uitvoeringsstrategie en de realisatie van eerste maatregelen op het gebied van natuur, landschap, recreatie, cultuurhistorie en klimaatadaptatie.

We stellen voor om deel te nemen aan het deelprogramma Stedelijke Landschapsparken. Daarmee benutten we een kans om landelijke middelen te verbinden aan bestaande lokale opgaven voor leefkwaliteit, klimaatadaptatie en een aantrekkelijk landschap rond de stad. Dit project kost € 385.000 waarvan de RNOB € 145.000 wil betalen en de gemeente de resterende € 240.000 moet inleggen. We dekken de € 132 240.000 uit het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (€ 40.000) en de reserve Groenfonds (€ 200.000). Het bedrag wordt besteed aan planvorming € 40.000 en uitvoering € 200.000. Uitvoering warmtetransitie We stellen voor om incidenteel € 434.000 in 2027 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de warmtetransitie en dit te storten in de reserve Energietransitie. We werken aan het Warmteprogramma, een verplicht programma onder de Omgevingswet. De bedoeling hiervan is dat we als gemeente duidelijkheid geven aan inwoners, bedrijven, organisaties met een publieke functie en onze partners. Duidelijkheid over hoe, waar en wanneer we werken aan het einddoel aardgasvrij in 2050. De verplichting daarbij is om die doorkijk te geven voor 10 jaar. Het benodigde bedrag zal gebruikt worden om onderzoeken uit te voeren, bijeenkomsten te organiseren en juridische expertise in te huren.

Daarnaast stellen we voor om voor capaciteit beschikbaar te stellen van 2,4 fte voor projectleiding en communicatie. De kosten voor capaciteit betalen we uit de beschikbare CDOKE gelden (zie hiervoor de andere post nieuw beleid). Inzet CDOKE en reserve Energietransitie We stellen voor om het beschikbare CDOKE budget (Regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat en Energiebeleid) in te zetten voor formatie zodat we invulling kunnen geven aan de noodzakelijke werkzaamheden op het gebied van energie en klimaat. Het gaat om een bedrag van € 0,9 miljoen in 2027 oplopend tot € 1,1 miljoen vanaf 2029. De energietransitie is meer actueel dan ooit en dat komt mede door netcongestie. Het stroomnet is overvol en daardoor dreigt een stop op allerlei opgaven en ontwikkelingen zoals de woningbouw en economische ontwikkelingen. Om netcongestie het hoofd te bieden is het belangrijk om te versnellen op de realisatie van energieopgaven binnen de energietransitie zoals het energiesysteem van de toekomst, duurzame opwek en het Warmteprogramma. We houden bij de inzet van CDOKE en de reserve rekening met onze prioriteiten. Het uitgangspunt daarbij is om de CDOKE middelen volledig in te zetten voor klimaat en energie met netcongestie als topprioriteit.

Daarnaast willen we de structurele middelen vanuit CDOKE zo veel mogelijk inzetten voor (structurele) capaciteit en de reserve energietransitie voor projecten, omdat hier doorgaans incidenteel geld voor nodig is. We willen het bedrag inzetten voor ruim 6 fte voor de afdelingen Ruimtelijke ontwikkeling, projectleiders, IBOR, communicatie en vastgoed. Daarnaast willen we de reserve Energietransitie inzetten voor de kosten die we maken voor projecten. We zetten de reserve voor ruim € 1 miljoen in voor projecten en uitvoeringsgelden. Opwaardering fietspad Lithoijen - Lith Tussen de Maas en de N625 passen we het voetpad aan naar een fietspad. Het gaat om het traject tussen de veilige oversteek van Lithoijen en Lith, dit kost € 137.500. We ontvangen een bedrag van € 68.750 (50%) van Project Meanderende Maas. Dit traject maakt onderdeel uit van de grotere fietsstructuur tussen ’s- Hertogenbosch en Ravenstein en geeft een impuls aan de waterveiligheid, recreatie en toerisme. We betalen de kosten uit de reserve Meekoppelkansen Dijkversterking Maas. Het vrij besteedbare saldo bedraagt € 675.000. Inzameling Oud papier Per januari 2027 voeren we het inzamelen van oud papier en karton uit met eigen personeel en materieel. We stellen voor om hiervoor een investeringskrediet van € 820.000 beschikbaar te stellen.

De jaarlijkse investeringslasten bedragen € 65.000 en dit betalen we uit de afvalstoffenheffing. Per huishouden gaat het om een tariefstijging van € 1,60 per jaar. We compenseren verenigingen in 2027 voor € 70.000 en betalen dit uit de reserve afvalstoffenheffing. Dit bedrag is vastgesteld op 50% van de in 2026 verstrekte compensatie, geïndexeerd naar prijspeil 2027. 4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontsluiting Nieuw | 0 | 0 | 9 | 9 | 9 Zevenbergen Actualisatie | 0 | -5 | -5 | -8 | -8 investeringsonderhoud renovatie en verbetering maatschappelijk vastgoed Verdere begeleiding windpark | 100 | 100 | 0 | 0 | 0 Elzenburg-De Geer Onttrekking reserve | -100 | -100 | 0 | 0 | 0 ontwikkeling windpark Uitvoering Herperduin Keent | -125 | 125 | 0 | 0 | 0 in 2027 Onttrekking reserve | 125 | -125 | 0 | 0 | 0 groenfonds landelijk gebied Beheerplan GRP Riolering | 15 | -50 | -50 | -50 | -50 2026-2030 Mutatie reserve Egalisatie | -15 | 50 | 50 | 50 | 50 Rioolbeheer Beheerplan Afval 2026-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Hogere inkomsten | -110 | 0 | 0 | 0 | 0 Nutsvoorzieningen Afkoopsom onderhoud N625 | 0 | -12.500 | 0 | 0 | 0 Storting in de reserve | 12.500 | 0 | 0 | 0 onderhoud N625 Investeringen openbare | 413 | 0 | 0 | 0 | 0 ruimte Walkwartier

Gebied 2 Onttrekking reserve | -413 | 0 | 0 | 0 | 0 Walkwartier Totaal Autonome | -110 | -5 | 4 | 1 | 1 ontwikkelingen Toelichting Autonome ontwikkelingen Ontsluiting Nieuw Zevenbergen We stellen voor om voor het realiseren van de ontsluiting Nieuw Zevenbergen een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 250.000. De bijbehorende jaarlijkse kapitaallast hiervan is circa € 9.000. We hebben als eis aan de toekomst van Sportpark Nieuw Zevenbergen het rechtstreeks ontsluiten op de N329 verbonden. Daardoor komt het gemotoriseerd verkeer niet meer door de kern Berghem en neemt de stikstofdepositie af. Er is overeenstemming met provincie Noord-Brabant. Het voordeel is dat het aanleggen van de nieuwe ontsluiting binnen het vigerende omgevingsplan opgelost kan worden. We vragen voor het realiseren van de ontsluiting Nieuw Zevenbergen € 250.000. De provincie Noord | -Brabant heeft een toezegging gedaan dat wij de ontsluiting aan de Zevenbergseweg mogen realiseren. De totale investering bedraagt € 500.000. Als voorwaarde voor het aangaan van deze investering is dat wij een bijdrage ontvangen van de deelnemende gemeenten Bernheze en Maashorst van ieder 25%. Indien de gemeenten deze fin | anciële bijdrage hebben 133 134 geformaliseerd, gaan we deze investering aan. De netto investering is hierdoor voor onze gemeente € 250.000 met een bijbehorende kapitaallast van € 9.000.

Actualisatie investeringsonderhoud renovatie en verbetering maatschappelijk vastgoed We actualiseren de begroting van de grootschalige renovatie en verbetering van ons vastgoed. Dit zorgt voor een voordeel van jaarlijks € 8.000. Dit komt voort uit aanpassing van plannen of uitstel tot de periode na deze programmabegroting. Verdere begeleiding windpark Elzenburg-De Geer Voor de verdere begeleiding van windpark Elzenburg-De Geer maken we aanvullend kosten voor de periode 2026-2027. Het gaat om € 100.000 in 2026 en 2027. Dit is nodig voor projectleiding en procesbegeleiding rondom de realisatie van de windturbines van De Wachtmeesters en Pure Energie, akoestisch onderzoek en het begeleiden en opzetten van het Duurzaamheidsfonds. We stellen hiervoor een bedrag van € 100.000 in 2026 en € 100.000 in 2027 beschikbaar en onttrekken dit uit de reserve Ontwikkeling Windpark. Uitvoering Herperduin Keent in 2027 We stellen voor om een gedeelte van het bedrag dat beschikbaar is gesteld voor de gebiedsontwikkeling Herperduin Keent door te schuiven van 2026 naar 2027. In 2026 was hiervoor € 180.000 beschikbaar terwijl we maar € 55.000 uit verwachten te geven dit jaar. We stellen voor om het resterende bedrag van € 125.000 door te schuiven en te onttrekken in 2027.

Voor 2027, 2028 en 2029 zoeken we naast het beschikbare budget en deze toevoeging via de reserves nog naar co-financieringen vanuit gemeente Maashorst en het waterschap Aa & Maas om de meerjarige kosten te kunnen dekken. Beheerplan GRP Riolering 2026-2030 We actualiseren het rioleringsplan jaarlijks. We verwachten hogere jaarlijkse kosten van € 130.000. Het gaat om de kosten voor dagelijks onderhoud, inspectie, energiekosten, gemalen en drukriolering. We storten € 96.000 minder in de voorziening ten behoeve van toekomstige investeringen. We verwachten € 130.000 aan hogere opbrengsten door meer woningen. Per saldo verlopen de bijstellingen neutraal en daardoor blijft de rioolheffing ongewijzigd. Beheerplan Afval 2026-2030 We hebben de kosten en opbrengsten van afval opnieuw berekend. We verhogen de afvalstoffenheffing (ASH) met € 0,95 miljoen (5%) naar € 16 miljoen. De kostenstijgingen komen met name door € 472.000 aan hogere loonkosten inclusief overhead door CAO ontwikkelingen, € 384.000 gestegen inzamel- en verwerkingskosten en € 142.000 hogere kosten beveiliging duurzaamheidsplein, € 61.000 lagere kosten BSOB door afloop van de teruggave afvalstoffenheffing, € 50.000 lagere huur en energiekosten en € 20.000 extra kosten kwijtschelding. Hogere inkomsten Nutsvoorzieningen We hebben een incidenteel voordeel bij de nutsbedrijven van € 110.000.

We hebben meer uitvoerings- en toezichtkosten door meer vergunningsaanvragen van Enexis en Brabant Water. Dit kost in totaal € 85.000 extra. Daar staat tegenover dat we hogere inkomsten hebben van € 195.000. Dit komt door hogere vergoedingen voor beheerkosten en degeneratievergoedingen van de nutsbedrijven. Hierdoor hebben we per saldo een voordeel van € 110.000 in 2026. Afkoopsom onderhoud N625 We ontvangen een bedrag van € 12,5 miljoen van de provincie Noord-Brabant voor het onderhoud van de N625. Hiermee zullen met ingang van 2027 jaarlijks het onderhoud uitvoeren. We vormen hiervoor een reserve en onttrekken jaarlijks een bedrag van € 556.000 in de periode 2027-2030. Vanaf 2031 kent de reserve een afnemend verloop. We ontvangen ook een bijdrage van € 4,15 miljoen voor reconstructie 't Wild en Lith. Dit is een bijdrage van 50%. Het overige deel van de kosten van € 4,15 miljoen nemen we mee in de actualisatie van het IUP (inclusief riolering). Investeringen openbare ruimte Walkwartier Gebied 2 We hebben hogere kosten van € 0,4 miljoen voor de investeringen in de openbare ruimte bij het Walkwartier. Dit heeft twee oorzaken. We hebben hogere kosten voor het onderdeel verharding vanwege verontreiniging fundering van € 132.676 en we hebben hogere kosten voor het aanbrengen van teerhoudend asfalt van € 280.408 op basis van bodemonderzoek.

We onttrekken deze kosten aan de reserve Walkwartier. Het beschikbaar budget bedroeg € 2.245.671 en wordt nu € 2.658.755. 4.3 Septembercirculaire Niet van toepassing. 4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid Lasten | 57.851 | 60.199 | 59.855 | 61.503 | 58.139 Baten | -31.789 | -31.799 | -31.454 | -33.287 | -29.504 Saldo | 26.061 | 28.401 | 28.401 | 28.216 | 28.635 Stortingen reserves | 10.209 | 66 | 71 | 61 | 34 Onttrekkingen reserves | -2.879 | -1.435 | -1.377 | -897 | -951 Saldo mutaties reserves | 7.330 | -1.369 | -1.305 | -836 | -917 Totaal bestaand beleid | 33.392 | 27.031 | 27.095 | 27.380 | 27.718 Nieuw beleid | 0 | 436 | 0 | 0 | 0 Autonome ontwikkelingen | -110 | -5 | 4 | 1 | 1 Budgettair neutrale | -2.144 | -1.199 | -2.775 | -2.656 | -2.658 wijzigingen Totaal programma | 31.138 | 26.264 | 24.325 | 24.725 | 25.060 135 136 4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2027 de totale lasten per product in beeld gebracht. 5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies Begroting 2027 Openbaar groen 51 Klimaat 44 Totaal Programma 6. Energie, klimaat en openbare ruimte 94

137 Programma 7. Veilige omgeving 138 1. Inleiding We zetten ons in voor een omgeving waarin inwoners veilig kunnen wonen, werken en recreëren. Schoon, heel en veilig vormt hierbij de basis. Tegelijkertijd vraagt veiligheid in de huidige tijd om meer dan alleen het borgen van de fysieke leefomgeving. Het is steeds nadrukkelijker verbonden met maatschappelijke weerbaarheid, sociale stabiliteit en bestuurlijke slagkracht. De ontwikkelingen op het gebied van veiligheid vragen om een scherpere en vernieuwde inzet. De druk op de openbare ruimte neemt toe door intensiever gebruik, polarisatie en incidentgedreven mobilisatie, zoals demonstraties en online aangejaagde onrust. Daarnaast groeit de urgentie van maatschappelijke en fysieke weerbaarheid. Internationale ontwikkelingen, hybride dreigingen, cyberrisico’s en klimaatgerelateerde incidenten maken het noodzakelijk om voorbereid te zijn op uiteenlopende crisisscenario’s. Dit vraagt om versterking van de zelfredzaamheid van inwoners én de crisisvaardigheid van de organisatie en haar partners. In dit veranderende speelveld vraagt veiligheid om een wendbare gemeente die snel kan schakelen, duidelijke keuzes maakt en intensief samenwerkt.

Om in te spelen op actuele en toekomstige veiligheidsvraagstukken werken we steeds meer informatiegestuurd, benutten we signalen uit de samenleving en zetten we in op preventie waar mogelijk en repressie waar nodig. Ook versterken we de verbinding met andere beleidsdomeinen, zoals het sociaal domein en het ruimtelijk domein en onze externe ketenpartners. Met deze inzet dragen we bij aan een veilige en leefbare gemeente, versterken we de regie en weerbaarheid van inwoners en beperken we de impact van incidenten en maatschappelijke onrust. Dit doen we samen met partners en inwoners, vanuit het besef dat veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. De algemene doelen voor de periode 2027–2030 worden vanuit deze opgaven als volgt ingevuld: − Een samenleving die voorbereid is op en bewust is van verschillende vormen van maatschappelijke ontwrichting, desinformatie en crisisomstandigheden. − Veilige wijken waarin zorg en veiligheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, met speciale aandacht voor complexe en multiproblematiek, huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide. − Het voorkomen, verstoren en duurzaam bestrijden van ondermijnende criminaliteit, met nadruk op een weerbare overheid en samenleving. − Het voorkomen en beheersen van (grootschalige) incidenten, maatschappelijke onrust en verstoringen van de openbare orde. 2.

Programma-onderdelen 2.1 Weerbaarheid Wat willen we bereiken? We bouwen aan een weerbare gemeente en samenleving die voorbereid is op verstoringen en maatschappelijke ontwikkelingen. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners versterken we de zelf- en samenredzaamheid, vergroten we het handelingsperspectief en zorgen we ervoor dat de gemeente ook bij langdurige verstoringen haar belangrijke taken kan blijven uitvoeren. We werken aan de volgende doelstelling(en): - We versterken de zelf- en samenredzaamheid van inwoners en netwerken - We vergroten de gemeentelijke paraatheid voor verstoringen - We verbinden samenleving en overheid tot één weerbaar systeem waarin inwoners, partners en gemeente samen optrekken 139 Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. Vergroten weerbaarheid inwoners Oss - Faciliteren van wijkgerichte bijeenkomsten (zoals ‘72 uur zonder stroom’) X X X X - Ontwikkelen van handelingsperspectief voor inwoners bij uitval van voorzieningen X - Ondersteunen van wijk- en dorpsraden bij het agenderen van weerbaarheid en samenredzaamheid X X X X - In kaart brengen van kwetsbare groepen en netwerken per wijk X - Stimuleren van lokale initiatieven zoals voorzorgcirkels / burenhulp X X - Versterken van publiek-private samenwerking op weerbaarheid X 2.

Voorbereid zijn op langdurige verstoringen en nieuwe risico’s - Uitwerken van een integraal overzicht van vitale processen en afhankelijkheden (stroom, water, ICT, etc.) voor de gemeentelijke organisatie X - Ontwikkelen en realiseren van een netwerk van noodsteunpunten X X X - Oefenen met scenario’s (zoals langdurige stroomuitval) X X - Verbeteren van risico- en crisiscommunicatie X X X X - Versterken van digitale weerbaarheid (analyse, oefeningen, training) X X - Ontwikkelen van een handelingskader voor maatschappelijke onrust en polarisatie X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We starten met het opstellen van een gemeentebrede aanpak voor weerbaarheid met duidelijke doelen, prioriteiten en afspraken. De verkenning hiervoor is in 2026 van start gegaan. Naar verwachting leveren we de aanpak in het eerste kwartaal van 2027 op, waarna we kunnen starten met de eerste onderdelen van de uitvoering. Q1/2027 - Het thema weerbaarheid vraagt om doorlopende versterking en aanpassing van de crisisorganisatie, om goed voorbereid te zijn op nieuwe vormen van rampen en crises. Dit doen we in nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio, binnen het daar lopende programma Weerbare Samenleving. Daarin is onder andere aandacht voor crisiscommunicatie en noodsteunpunten.

2027 en verder - Het thema Weerbaarheid vraagt nadrukkelijk verbinding met onze inwoners, en daarmee met de wijken. Ook raakt het thema aan onderdelen uit het sociaal domein. We zetten daarom sterk in op het verbinden van het thema aan de wijken, door wijk- en dorpsraden te ondersteunen bij het agenderen van het onderwerp, het faciliteren van wijkgerichte bijeenkomsten, het oefenen met scenario’s en het ontwikkelen van noodsteunpunten. We starten hier in 2027 mee, en verwachten dit meerjarig te gaan doorzetten. 2027 en verder 140 2.2 Jeugd en veiligheid Wat willen we bereiken? Osse jeugdigen groeien op tot zelfstandige, weerbare en gezonde volwassenen. Ze kunnen zichzelf redden, voor zichzelf opkomen en doen mee in de samenleving. Daarnaast willen we voorkomen dat jongeren (vroegtijdig) afglijden richting de criminaliteit, en willen we overlast door jeugd zoveel mogelijk voorkomen. We werken aan de volgende doelstelling(en): - We hebben zicht op onze Osse jeugdigen en vergroten hun weerbaarheid en zelfredzaamheid om jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit te verminderen. - Jeugdoverlast en – criminaliteit wordt effectief aangepakt, met aandacht voor zowel individuele jongeren als groepen. Dit doen we samen met onze partners. Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1.

Aanpak overlast en vernieling We hebben overlastlocaties structureel goed in beeld, door een stevige informatiepositie en we zetten gerichte interventies in om overlast en vernieling aan te pakken. X X X X 2. Voorkomen jeugdcriminaliteit We verstevigen de inzet op de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. X We verbinden jeugd aan andere beleidsthema’s en geven uitvoering aan het Uitvoeringsplan van het Integraal Jeugdbeleid (2027-2028) X X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We regisseren de samenwerking met onze partners op gebied van jeugd en zorgen dat signalen worden samengebracht, beoordeeld en opgepakt. Daarbij hebben we specifiek aandacht voor partners in het Onderwijs. We onderzoeken de noodzaak voor een convenant, zodat we voldoen aan de wetgeving op gebied van privacy, en zodat we de juiste partners aan tafel krijgen om jeugdproblematiek sneller en effectiever aan te pakken. Q4/2027 - Eind 2027 evalueren we de nieuwe aanpak jeugdoverlast (incl. de samenwerking met de ketenpartners en de nieuwe inzet van de jeugdboa's) op basis van de met de raad geformuleerde evaluatiepunten.

Q1/2028 - Er is een samenhangende preventieve aanpak ontwikkeld waarin erkende interventies gericht op jongerenweerbaarheid structureel zijn verbonden aan de aanpak van ondermijning en jonge aanwas, waardoor de preventieve slagkracht van partners toeneemt en de instroom van jongeren in criminele netwerken wordt beperkt. Het bestaande aanbod voor kwetsbare jongeren is aangevuld met één of meer landelijk erkende interventies die aantoonbaar bijdragen aan het vergroten van de weerbaarheid tegen criminaliteit. Q4/2027 - We ontwikkelen een integrale visie op de digitale leefomgeving van jongeren, in samenhang met de driehoek school – thuis – straat. Door hier beter op aan te sluiten, kunnen we jongeren effectiever bereiken, ondersteunen en vroegtijdig inzicht krijgen in (online) risico’s en ontwikkelingen. Start in 2027, gereed in Q4/2028 141 Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We brengen overlastlocaties waar de aanwezigheid van jeugd een rol speelt doorlopend in beeld, zodat we weten welke overlast op welk moment zich waar afspeelt. Daarmee kunnen we beschikbare interventies gericht inzetten en overlast snel oplossen. Daarbij is specifiek aandacht voor de overlast van fatbikes, onder andere in het centrum van Oss, en voor vernielingen.

Q4/2027 - Op gebied van preventie, bewustwording en begeleiding op jonge leeftijd sluiten we aan bij het Integraal Jeugdbeleid en verbinden we activiteiten en ontwikkelingen op gebied van jeugd aan thema’s als ondermijning, radicalisering, criminaliteit en overlast. Ook zetten we Halt in als daar aanleiding voor is. Q4/2027 - We verstevigen de inzet op jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit door de inzet van jeugdboa’s en uitbreiding van de inzet van het jongerenwerk, zodat we sneller signalen kunnen delen en overlastsituaties eerder aan kunnen pakken. We starten hiermee vanaf het eerste kwartaal van 2027, en verwachten dat de uitbreiding en verstevigde samenwerking eind 2027 volledig gereed is. Q4/2027 2.3 Zorg en veiligheid Wat willen we bereiken? Onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid worden integraal opgepakt, met als doel het waarborgen van de openbare orde en veiligheid, het tijdig signaleren en verminderen van risico’s en het realiseren van een samenhangende en effectieve aanpak. We richten ons vanuit dit programma op de veiligheidskant van Zorg en Veiligheid. In programma 1 (Welzijn & Zorg) wordt verder ingegaan op de inhoudelijke zorgonderwerpen op het snijvlak zorg en veiligheid.

We sluiten nadrukkelijk aan bij de ontwikkelingen in het Sociaal Domein, waaronder de Osse Standaard, de uitvoering van het regionale plan Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties en de aanpak van femicide. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Zorg- en veiligheidspartners werken eenduidig en slagvaardig samen, met duidelijke onderlinge afspraken. Hierdoor worden sneller gezamenlijke en goed afgestemde keuzes gemaakt. Inwoners met complexe problematiek ontvangen tijdig passende ondersteuning. Tegelijkertijd wordt er actief ingezet op het beperken van veiligheidsrisico’s en het toepassen van de meest effectieve interventies. - We pakken complexe situaties gezamenlijk en samenhangend aan. Zorg en veiligheid werken nauw samen om vraagstukken duurzaam op te lossen. 142 Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. Personen met psychische kwetsbaarheid We analyseren de top 10 van personen met een psychische kwetsbaarheid die overlast veroorzaken X 2.Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties (huiselijk geweld, kindermishandeling, femicide – zie ook programma 1) We voeren integrale controles in de seksbranche uit X X X X 3. Versterken samenwerking Zorg en Veiligheid waarin preventie en repressie hand in hand gaan We werken een eenduidige werkwijze voor de aanpak van woonoverlast uit X We herzien de nazorg detentie.

X We onderzoeken of we het sekswerkbeleid moeten actualiseren. X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We ontwikkelen een eenduidige werkwijze voor de aanpak van woonoverlast en borgen dit structureel binnen de organisatie. Q4/2027 - Op het gebied van de nazorg aan ex-gedetineerden maken we rollen, taken en verantwoordelijkheden concreet, zodat hier direct in de praktijk mee gewerkt kan worden. 2027 en verder - We onderzoeken ons huidige sekswerkbeleid en de noodzaak tot herziening, en maken een nieuwe werkwijze voor het houden van toezicht op de sector. Q4/2027 - We voeren controles in de seksbranche uit om in contact te komen met sekswerkers en signalen van misstanden op te vangen. We richten ons op mensenhandel (seksuele uitbuiting), met aandacht voor de slachtofferkant en de verbinding met de daderkant binnen ondermijning. Doorlopend - Op gebied van personen met onbegrepen gedrag (inwoners met een psychische kwetsbaarheid) werken we samen met het Zorg- en Veiligheidshuis en de politie aan een analyse van de top 10 meest overlastgevende personen, zodat we kunnen zien of we de juiste interventies hebben ingezet om escalatie zoveel als mogelijk te voorkomen. Ook kijken we waar verbeteringen mogelijk of nodig zijn. Q1/2027 - Ook ondersteunen we de politie de komende jaren in het verminderen van de inzet op personen met onbegrepen gedrag.

We brengen samen met de regio in beeld in welke gevallen de politie oneigenlijke en langdurige inzet heeft en welke interventies eraan bijdragen om andere partners beter in positie te krijgen, waardoor de politie inzet daalt, en de zorgpartners hulp kunnen verlenen. 2027 en verder - We adviseren gevraagd aan Programma Schadewijk en verbinden de ambities van het programma waar mogelijk aan de ambities uit het Integraal Veiligheidsplan en het Uitvoeringsplan Veiligheid. Hiermee dragen we bij aan het vergroten van de veiligheid in de Schadewijk. Doorlopend - We versterken de aanpak van radicalisering en extremisme door de rol van de aandachtsfunctionaris Radicalisering en Extremisme verder te positioneren, de bekendheid van de meldroute te vergroten, medewerkers en partners actief op te leiden en het bewustzijn van signalen van radicalisering en extremisme te versterken. 2027 en verder 143 2.4 Ondermijning Wat willen we bereiken? Ondermijning is de aantasting van de samenleving doordat criminelen legale structuren gebruiken om illegale activiteiten te faciliteren en te verhullen. Dit vormt een bedreiging voor de leefbaarheid in de wijken, de veiligheid en het vertrouwen in de samenleving. Daarom zetten wij in op het voorkomen, signaleren en bestrijden van ondermijnende criminaliteit.

Dit doen wij samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en veiligheidspartners. Door informatie te delen, bewustwording te vergroten en bestuurlijke, strafrechtelijke en preventieve maatregelen te combineren, versterken wij de weerbaarheid van onze gemeente. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Vergroten van bewustwording en kennis bij inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners, bestuur en professionals, zodat signalen sneller worden herkend en daadwerkelijk worden gemeld. - Het voorkomen en verstoren van ondermijnende criminaliteit via preventie en voorlichting, maar ook door integrale controles, bestuurlijke maatregelen, gerichte interventies en samenwerking, zodat criminele structuren geen ruimte krijgen in onze gemeente. - We ondersteunen in een vroeg stadium jongeren om te voorkomen dat zij afglijden richting de (ondermijnende) criminaliteit. We koppelen dit onder andere aan de online/digitale leefwereld van jongeren, digitale veiligheid en de aanpak van cybercrime. - We verbeteren onze informatiepositie en verwerking, zodat we sneller en gerichter kunnen handelen bij signalen en (complexe) casussen van ondermijnende criminaliteit.

- We beschermen de integriteit van onze organisatie en de samenleving, onder andere door de inzet van de Wet Bibob, zodat criminele invloeden geen toegang krijgen tot gemeentelijke voorzieningen, vergunningen en subsidies. Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. Ondermijning We voeren integrale controles uit op Mensenhandel (criminele, arbeids- en seksuele uitbuiting) X X X X We werken integraal mee aan de uitvoering van de Wet goed verhuurderschap in relatie tot arbeidsmigranten. X X X X We verstevigen de digitale component binnen Jonge Aanwas. X 144 Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We vergroten bewustwording en meldingsbereidheid via campagnes, sessies en trainingen voor inwoners, ondernemers en medewerkers. Dit doen we samen met zorg- en veiligheidspartners, gekoppeld aan thema’s als mensenhandel, logistieke knooppunten, jonge aanwas, cybercrime en zorgfraude. Doorlopend - De data-analist ondersteunt met het informatie gestuurd werken. Hierdoor kunnen we effectiever keuzes maken op basis van schaarse capaciteit en inzet plegen op fenomenen en ontwikkelingen, het uitvoeren van integrale controles en sluiten we snel aan op de ontwikkelingen buiten.

Doorlopend - We continueren de inzet van de preventief toezichthouders Ondermijning binnen de Aanpak bedrijventerreinen en de Aanpak Veilig Buitengebied. Doorlopend - We actualiseren het coffeeshop beleid, zodat het aansluit op de recente ontwikkelingen op dit gebied en ook bredere thema’s als smart- en headshops opgenomen kunnen worden. Start in 2027, gereed verwacht Q4/2028 - We zetten Bibob in als instrument, en onderzoeken mogelijkheden om het instrument uit te breiden, bijvoorbeeld als onderdeel van een al lopende aanpak. Doorlopend - In 2027 onderzoeken we de mogelijkheden en noodzaak om zorgfraude verder te voorkomen, en aan te pakken. Q4/2027 - We voeren de Brabantse Weerbaarheidsnorm uit, en dragen actief bij aan het doorlopend actualiseren en borgen daarvan. Doorlopend - We voeren integrale controles uit binnen de sekswerkbranche, om misstanden in de sector in beeld te krijgen en aan te pakken. We richten ons daarbij op criminele, arbeids- en seksuele uitbuiting. Doorlopend - We werken mee aan de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap, vanuit de opgave Mensenhandel. We richten ons daarbij op criminele, arbeids- en seksuele uitbuiting, en hebben specifiek aandacht voor de wet in relatie tot arbeidsmigranten. Doorlopend - Binnen Ondermijning hebben we op gebied van Jeugd specifieke inzet op het voorkomen van Jonge Aanwas in de criminaliteit.

In 2027 zetten we specifiek in op het verstevigen van kennis en kwaliteit op gebied van Online Jongerenwerk en trendwatching. We zijn in 2026 gestart met een speciaal project op deze onderwerpen, en verwachten de borging daarvan in 2027 uit te kunnen rollen bij onze partners. Q4/2027 - Op gebied van Jonge Aanwas voeren we minimaal 1 campagne uit gericht op een actueel onderwerp op jeugdcriminaliteit. Q4/2027 2.5 Fysieke veiligheid Wat willen we bereiken? We bouwen aan een wendbare en crisisbestendige organisatie die snel en effectief inspeelt op ontwikkelingen in de openbare ruimte en crises. Met zichtbaar, datagedreven en flexibel toezicht en handhaving versterken we de veiligheid en het vertrouwen van inwoners. Tegelijkertijd verwachten we, gezien de toenemende druk op politie en zorg en de voortdurende maatschappelijke veranderingen, dat we de rol van onze boa’s en maatschappelijke partners doorlopend moeten herijken en ontwikkelen. 145 We werken aan de volgende doelstelling(en): - Een slagvaardige regionale en lokale crisisbestendige organisatie zodat we kunnen inspelen op maatschappelijke uitdagingen en crisissen.

- Wendbaar en effectief toezicht en handhaving: We zorgen voor een goed georganiseerd toezicht- en handhavingsapparaat dat flexibel inspeelt op wat er speelt in de openbare ruimte, zodat inwoners zich veilig en gehoord voelen Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. Handhaving in de wijk Vergroten van zichtbare handhaving in de wijk X X X Verstevigen inzet boa’s voor programma 7 X 2. Aanpak van overlast en onveilige situaties Aandacht en inzet op kwetsbare personen in de openbare ruimte vanuit de boa’s X X X X Toezicht in de openbare ruimte op onder andere parkeren en afvaldumping X X X X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? − Boa's zetten beschikbare data, meldingen en wijksignalen actief in om surveillances te plannen, waardoor zij zichtbaar aanwezig zijn op plekken waar inwoners de meeste overlast ervaren. Start in 2027, doelstelling gereed in 2030 − We onderzoeken de mogelijkheden, (juridische) uitgangspunten en randvoorwaarden voor een ontheffingsregeling voor verenigingen en stichtingen binnen de kaders van de Wet veilige jaarwisseling, zodat hierover een bestuurlijk besluit kan worden genomen. Q1 2027 − De inzet versterken we met extra boa’s, die in 2026 worden geworven, met specifieke focus op vraagstukken rond openbare orde en veiligheid.

Q4/2027 − Onze Boa’s volgen meldingen op en houden in de openbare ruimte actief toezicht op parkeeroverlast, afvaldumpingen en treden handhavend op waar nodig. Doorlopend − Onze Boa’s signaleren en spreken in de openbare ruimte personen met een psychische kwetsbaarheid aan en schakelen waar nodig hulp in om escalatie te voorkomen. Doorlopend − Samen met partners in het veiligheidsveld bereiden we ons actief voor op nieuwe vormen van crises, zoals extreem weer als gevolg van het veranderende klimaat. Deze inzet hangt samen met de ontwikkelingen op gebied van weerbare samenleving. Start in 2027, doelstelling gereed in 2030 − We investeren in training en opleiding van onze collega’s en bestuurders voor een stabiele crisisorganisatie. Zo zijn we goed ingespeeld op een crisis in onze gemeente en kunnen we inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners zo goed mogelijk helpen. 2027 en verder 3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Om als gemeenschap duurzaam samen te leven (SDG11) is het onder andere van belang om mensen een veilige woon- en werkomgeving (SDG16) te bieden. Dat wil zeggen het tegengaan van criminaliteit en overlast, het veilig mogelijk maken van evenementen en de voorwaarden scheppen voor een zuiver democratisch proces (integriteit). Dat doen we samen met partners (SDG 17), waar mogelijk door integraal op te trekken.

146 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 11 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio. Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin de integrale aanpak van complexe problematiek wordt gecoördineerd. Experts op gebied van straf-, bestuurs- en civiel recht, sociaal domein en zorg werken hier samen. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n). 3.3 Beleidskaders 1. Integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 basisteam Maasland en uitvoeringsplan 2026 2. Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026 3. Jaarplan Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost 4.

Beleidskader Veiligheidsregio Brabant-Noord 5. Beleid Gebiedsverbod Oss 2017 6. Beleidsregel aanpak woonoverlast 2017 7. Notitie cameratoezicht gemeente Oss 8. Beleidsregel Wet Bibob 2024 gemeente Oss 9. Damoclesbeleid gemeente Oss 2023 (art. 13b Opiumwet) 10. Lokale aanpak van mensenhandel 2023-2026 11. Integraal Jeugdbeleid en Uitvoeringsprogramma 12. Notitie prostitutiebeleid Oss (2000) 13. Coffeeshopbeleid (2004) 3.4 Indicatoren Indicator | Bron | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Rapportcijfer veiligheid | veiligheids | 7,4 | - | 7,4 | - | 7,4 monitor Incidentmeldingen verwarde personen | politie | 537 | 767 | 697 | 762 | 836 Inzet bestuursrechtelijke maatregelen | gemeente - inzetten cameratoezicht in het kader van | 1 | 0 | 1 (kermis) | 1 kermis openbare orde - inzetten veiligheidsrisicogebied | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 - noodverordening / noodbevel | 1 | 0 | 2 | 0 | 0 - sluiting art. 174a gemeentewet | 2 | 0 (bijvoorbeeld explosies) - waarschuwing gebiedsverbod APV | 1 | 1 | 29 (kermis) | 0 - gebiedsverbod APV | 1 | 1 | 0 | 2 4 kermis - stadion omgevingsverbod (APV) | 1 | 0 | 4 | 10 APV- vervoeren inbrekerswerktuig openbare plaats (aanpak veelplegers diefstal / inbraak).

- waarschuwing | 0 | 0 - last onder dwangsom | 3 | 6 Woonoverlast - waarschuwing gedragsaanwijzing | 0 | 2 | 4 | 3 - gedragsaanwijzing | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 Art 13b Opiumwet (drugs in woningen of andere panden) - bestuurlijke waarschuwing | 3 | 2 | 5 | 0 | 3 - sluiting pand | 10 | 7 | 6 | 4 | 3 - last onder dwangsom | 4 | 7 | 5 | 8 - geen bevoegdheid | 8 | 0 APV - drugshandel openbare plaats (aanpak drugsdealers) - waarschuwing | 0 | 3 - last onder dwangsom | 3 | 2 - geen bevoegdheid | 1 | 0 Incidentmeldingen jeugdoverlast | politie | 428 | 279 | 250 | 337 | 380 BIJ- en Risicomeldingen (ex- | gemeente | 6 | 4 | 5 | 7 gedetineerden met een mogelijk veiligheidsrisico) Interne BIBOB-toetsen | gemeente | 165 | 67 | 67 | 70 | 66 - toetsen door landelijk bureau BIBOB | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 - waarna voorschriften zijn opgelegd | 0 | 4 | 0 | 0 147 3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners.

Indicator | Oss | Referentie | Jaar Verwijzingen Halt 12-17 jaar per 1.000 inwoners van | 19 | 11 | 2025 12-17 jaar Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners | 4,4 | 4,3 | 2025 Vernielingen per 1.000 inwoners | 5,2 | 5,4 | 2025 Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners | 0,9 | 1,2 | 2025 Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners | 1,8 | 1,8 | 2025 Jongeren met jeugdreclassering | 0,3% | 0,4% | 2025 4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Weerbare Samenleving | 0 | 185 | 0 | 0 | 0 Totaal nieuw beleid | 0 | 185 | 0 | 0 | 0 Toelichting nieuw beleid Weerbare Samenleving Voor de aanpak "Weerbare samenleving’ vragen we incidenteel € 185.000 in 2027. De samenleving wordt geconfronteerd met toenemende risico's, zoals langdurige stroomuitval, uitval van digitale voorzieningen, maatschappelijke onrust en klimaatgerelateerde verstoringen. In ons nieuwe coalitieakkoord van Oss streven we naar het versterken van zelf- en samenredzaamheid, het voorbereiden op langdurige verstoringen en het vergroten van de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en gemeente.

Met het gevraagde budget wordt concreet ingezet op: - | Wijkgerichte activiteiten rondom weerbaarheid; - | Het ontwikkelen van handelingsperspectieven voor inwoners; - | Het versterken van de samenwerking met wijk- en dorpsraden en maatschappelijke partners; - | Het in beeld brengen van kwetsbare groepen, netwerken en afhankelijkheden; - | Oefeningen en scenarioverkenningen; - | Bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie en samenleving. Het is op dit moment nog niet duidelijk welke onderdelen van de aanpak structureel moeten worden georganiseerd. 148 4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Hogere kosten beheerplan | 0 | 84 | 87 | 87 | 87 Bluswatervoorzieningen Restitutie Veiligheidsregio | -91 | 0 | 0 | 0 | 0 Brabant Noord (VRBN) Totaal Autonome | -91 | 84 | 87 | 87 | 87 ontwikkelingen Toelichting Autonome ontwikkelingen Hogere kosten beheerplan Bluswatervoorzieningen We hebben het beheerplan Bluswatervoorzieningen opgesteld. De gemeente Oss is vanaf 1 januari 2026 verantwoordelijk voor alle bluswatervoorzieningen. We stellen daarom voor om investeringskredieten beschikbaar te stellen voor secundaire bluswatervoorzieningen van € 120.000 en tertiaire bluswatervoorzieningen van € 105.000.

De jaarlasten hiervan bedragen € 9.200. Daarnaast hebben we jaarlijkse kosten voor certificering van € 50.000 en voor onderhoud van € 27.000. In totaal stijgen de kosten met afgerond € 87.000 per jaar. Restitutie Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN) We hebben een voordeel van € 91.00 door een restitutie van de Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN). Met het oog op een aangekondigde 10% BDUR-korting 2026 (rijksvergoeding) had de VRBN een bestemmingsreserve van ruim € 1 miljoen gevormd. Deze korting is deels tenietgedaan door toevoegingen en compensatie. Daardoor is € 650.000 van deze reserve niet nodig. Het Algemeen Bestuur van de VRBN heeft op 2 april 2026 besloten het niet benodigde deel uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. Daarom hebben we eenmalig € 91.000 ontvangen van de VRBN. 4.3 Septembercirculaire Niet van toepassing. 149 4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma.

+ is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid Lasten | 12.817 | 12.741 | 12.721 | 12.694 | 12.694 Baten | -180 | -80 | -80 | -80 | -80 Saldo | 12.636 | 12.660 | 12.640 | 12.613 | 12.613 Stortingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | -267 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo mutaties reserves | -267 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal bestaand beleid | 12.369 | 12.660 | 12.640 | 12.613 | 12.613 Nieuw beleid | 0 | 185 | 0 | 0 | 0 Autonome ontwikkelingen | -91 | 84 | 87 | 87 | 87 Budgettair neutrale | 294 | 449 | 449 | 449 | 449 wijzigingen Totaal programma | 12.572 | 13.379 | 13.176 | 13.149 | 13.149 150 151 4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2027 de totale lasten per product in beeld gebracht. 5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies Begroting 2027 Integrale veiligheid 108 Totaal Programma 7. Veilige omgeving 108

152 Programma 8. Bestuur en organisatie 153 1. Inleiding We bouwen samen met inwoners, vrijwilligers, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties aan sterke buurten, leefbare kernen en een veerkrachtige lokale democratie. Inwoners voelen zich gehoord en kunnen meedenken en meedoen, zonder dat dit betekent dat iedereen het altijd eens zal zijn met besluiten. We zijn transparant over onze keuzes en leggen het goed uit. Ook brengen wij de gemeenteraad goed in positie om bij vraagstukken samen zorgvuldige keuzes te maken en we voeren het gesprek open en constructief. De gemeente Oss staat voor steeds complexere maatschappelijke opgaven, terwijl de druk op middelen en personele capaciteit toeneemt. Om deze opgaven goed aan te kunnen, vraagt dit soms een andere manier van werken en het maken van keuzes. Daarnaast investeert Oss in een professionele, toekomstbestendige en slagvaardige organisatie. De gemeente wil een aantrekkelijke werkgever zijn, talent behouden en minder afhankelijk worden van externe inhuur. Daarnaast wordt ingezet op digitalisering, datagedreven werken en adequate informatiebeveiliging. Ook versterkt Oss haar samenwerking met regionale, provinciale, landelijke en Europese overheden en partners om maatschappelijke ambities te kunnen realiseren.

Dit vraagt van Gemeenteraad, college en gemeentelijke organisatie dat we meer onze stem laten horen met een gezamenlijke boodschap. Een prioriteit is de langjarige aanpak van Schadewijk. De gemeente kiest bewust voor extra investeringen in deze wijk om de kansen van inwoners te vergroten en verschillen binnen Oss te verkleinen. Daarbij staan vier doelen centraal: bestaanszekerheid, gezondheid, kansengelijkheid en prettig samenleven. Via investeringen in onderwijs, wonen, groen, veiligheid en sociale samenhang werkt Oss samen met inwoners en partners aan een wijk waarin toekomstige generaties dezelfde kansen hebben als elders in de gemeente. De ambitie is om zo te bouwen aan een sterke, inclusieve en veerkrachtige gemeente voor alle inwoners van Oss. Omdat de ambities voor Schadewijk in alle programma's vallen, hebben we het integraal opgenomen in dit begrotingsprogramma. 2. Programma-onderdelen 2.1 Bestuur Wat willen we bereiken? De Gemeenteraad, het college van Burgemeester & Wethouders en de gemeentelijke organisatie werken samen aan een samenleving waarin we in verbinding zijn. In verbinding met onze inwoners, vrijwilligers, ondernemers en andere samenwerkingspartners. We doen dit voor de gehele Osse gemeente, ieder vanuit onze eigen rol. Belangrijke kernwaarden daarbij zijn: zichtbaar, betrouwbaar en realistisch.

Gemeente Oss is integer en transparant met respect voor elkaars functies en posities. Participatie en betrokkenheid bij de besluitvorming is belangrijk. Dit stimuleren we actief en hebben een plek in onze manier van werken. We willen dat inwoners betrokken zijn de gemeenschap en actief meedoen en initiatief nemen. De gemeenteraad staat midden in de samenleving. We maken zichtbaar waar we mee bezig zijn, laten zien wie wij zijn en nodigen inwoners uit om mee te denken en mee te doen. Zo versterken we de verbinding tussen raad en inwoners en zorgen we ervoor dat de belangen, ideeën en zorgen uit de samenleving een plek krijgen in de lokale democratie. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Een transparant, interactief en zorgvuldig besluitvormingsproces - Een zichtbare, moderne gemeenteraad die aansluiting heeft bij nieuwe ontwikkelingen in onze gemeente Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Niet van toepassing. 154 Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We stellen een nieuw Reglement van Orde op en stellen dat begin 2027 vast. Q1/2027 - We gaan de mogelijkheden voor het gebruik van AI als raad onderzoeken. Q1/2027 - We voeren regelmatig het gesprek met raad, college en organisatie over integriteit, omgangsvormen, agressie en intimidatie.

Q4/2027 - We gaan door met onze raadscommunicatie, waarbij we in 2027 extra aandacht willen geven aan het informeren en betrekken van inwoners en belanghebbenden over het besluitvormingsproces. Q4/2027 2.2 Participatie Wat willen we bereiken? We willen een overheid zijn die handelt vanuit het perspectief van de samenleving en daarvoor in goede verbinding is met alle partijen in die samenleving. We willen een netwerkende en responsieve overheid zijn. Een gemeente die niet voor de inwoner bepaalt wat goed voor hem of haar is, maar die luistert. Inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers kennen de samenleving, weten wat er speelt en nodig is. Een gemeente die initiatieven vanuit de samenleving waardeert en faciliteert. Ook de Wet versterking participatie op decentraal niveau vraagt om actief met participatie aan de slag te gaan. Dit wetsvoorstel wil de inwonersparticipatie én de overheidsparticipatie versterken. De betrokkenheid van inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid van hun gemeente helpt om goede plannen te maken. Ook is het Uitdaagrecht, als specifieke vorm van overheidsparticipatie, wettelijk verankerd. Het coalitieakkoord, de concernstrategie van de gemeente Oss én de landelijke wetgeving vragen om versterking van participatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oss.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4df6614c-c5f8-477f-b252-60c8e6952b69?agendaItemId=9cf63fe0-9da7-4f85-ae75-4639b50268b4