CConstaterende datOss
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027-2030

Adviescommissie Ruimte 29 oktober 2026, gemeente OssBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030117.691 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 13

- | De Nieuwe Link (€ 5,5 miljoen in 2030 t/m 2032, kapitaallast € 183.000 vanaf 2033). - | HUB SO/VSO (incl. gym) (€ 18,3 miljoen in 2029 t/m 2030, kapitaallast € 608.000 vanaf 2031). - | Oosterwijs SO/VSO (incl. gym) (€ 26,8 miljoen in 2030 t/m 2031, kapitaallast € 889.000 vanaf 2032). Voor veel investeringen geldt dat deze pas in 2030 en 2031 worden opgeleverd. De investeringslasten vallen dan pas buiten deze planperiode. Omdat dit gaat om forse investeringen hebben we een stelpost opgenomen om alvast middelen te reserveren voor de investeringslasten, waarvan we weten dat deze in de volgende programmabegroting op ons af gaan komen. In de vorige begroting is in 2029 een stelpost opgenomen om de toekomstige investeringslast van 2030 te kunnen betalen. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel in 2029 van € 1.469.000. In 2030 is van deze stelpost nog € 330.000 over, omdat in de tussentijd investeringen vanuit het plan zijn omgezet tot lopende investeringen. Om in 2031 de stijgende investeringslast te kunnen betalen is een nieuwe stelpost nodig van € 1.325.000. Dit zorgt dus in 2030 voor een (structureel) nadeel op deze stelpost van € 995.000.

Overige kosten en opbrengsten vanuit investeringsplan onderwijshuisvesting Naast de financiële gevolgen die voortvloeien uit het investeringsplan voor de realisatie van maatschappelijk vastgoed, zijn er ook aanvullende kosten en opbrengsten die direct samenhangen met deze investeringen. Zo kunnen investeringen leiden tot huurinkomsten wanneer delen van het vastgoed worden verhuurd aan derden, zoals bijvoorbeeld een kinderopvangorganisatie. Daarnaast kunnen gedurende de realisatieperiode tijdelijke kosten ontstaan, bijvoorbeeld voor tijdelijke huisvesting van gebruikers. Als een voorgenomen investering onderdeel uitmaakt van een gebiedsontwikkeling, wordt de benodigde grond vanuit het gebiedsontwikkelingsproject overgedragen tegen het maatschappelijk grondtarief, conform de geldende grondprijzenbrief. De verworven ondergrond wordt vervolgens geactiveerd op de balans. Dit leidt tot een structurele rentelast die in de begroting wordt verwerkt. De in deze begrotingswijziging opgenomen kosten en opbrengsten geven daarmee een volledig beeld van de financiële consequenties die samenhangen met de voorgenomen investeringen in maatschappelijk vastgoed. Per saldo hebben we in 2027 hogere kosten van € 0,8 miljoen en structureel € 0,2 miljoen voordeel. Dit heeft een aantal oorzaken. Als eerste hebben we kosten voor de rentelast van de ondergrond van kindcentrum De Eiber.

Deze bedraagt tegen aan maatschappelijk tarief van € 150 per m2 € 600.000. De jaarlijkse rentelast in de begroting bedraagt vanaf 2029 circa € 7.000. Als tweede hebben we rentekosten voor de voorzieningen Amsteleind. De maatschappelijke voorzieningen in Amsteleind hebben een beoogde oppervlakte van 14.235 m2. Dit betekent dat de grondwaardering tegen maatschappelijk tarief circa € 2,1 miljoen bedraagt, wat zorgt voor een structurele rentelast in de begroting van € 24.000 vanaf 2029. Daarnaast kopen wij voor het nieuwe Kindcentrum Schadewijk diverse percelen met opstallen. De waardering van de ondergrond voor deze school activeren we. Dit heeft een verwachte waarde van circa € 2,6 miljoen. De bijbehorende rentelast is € 28.000 vanaf 2029. Verder houden we in ons investeringsplan rekening met een nieuwe basisschool in de te ontwikkelen wijk in Amsteleind. Voor deze nieuwe school hebben we als gemeente de wettelijke plicht het onderwijsleerpakket/eerste inrichting te bekostigen. De raming hiervan is circa € 0,8 miljoen en bij oplevering van de school hebben we deze nodig. We reserveren hiervoor in 2027 alvast middelen door deze te storten in de reserve IVB. Als laatste huisvesten we in sommige van onze scholen kinderdagopvangorganisaties. Dit zorgt voor een potentiële huuropbrengst. We actualiseren deze huuropbrengst op basis van het nieuwe investeringsplan.

Door verschuivingen van de planning en toevoeging van investeringen ontstaat er in 2029 een incidenteel nadeel van € 68.000, maar in 2030 een structureel voordeel van € 255.000. 50 51 Eigen bijdrage werkende Oekraïners Gemeenten zijn verplicht om een eigen bijdrage te vragen aan werkende Oekraïners die in de gemeentelijke opvang verblijven. Vanaf 1 januari 2025 hebben we dit binnen de gemeente Oss ingevoerd. Vanaf 2026 verwachten we ongeveer € 340.000 aan jaarlijkse inkomsten eigen bijdrage te ontvangen. De gerealiseerde inkomsten worden door het Rijk in mindering gebracht op de totale specifieke uitkering die de gemeente ontvangt voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. We verrekenen dit met elkaar. We begroten de verwachte inkomsten als storting in de reserve Opvang vluchtelingen en hiermee verlagen we de geraamde specifieke uitkering van het Rijk. Per saldo is deze wijziging neutraal. Vrijval egalisatiereserve Wsw We verwachten in 2026 een bedrag van € 344.389 te ontvangen vanuit de egalisatiereserve Wsw vanuit het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant. We stellen voor om dit bedrag vrij te laten vallen. De egalisatiereserve Wsw is gevormd voor het verrekenen van de financiële gevolgen voor over- en onderrealisatie Wsw in onze regio waarbij geldt dat het saldo van de egalisatiereserve niet hoger mag zijn dan 2,5% van het totale regionaal fictieve Wsw budget.

De stand van de egalisatiereserve is naar verwachting hoger dan 2,5% met als positief gevolg dat we ons aandeel van het overschot terug gaan ontvangen. In november 2026 volgt het definitieve besluit. Hogere kosten bijzondere bijstand Voor de bijzondere bijstand verwachten we vanaf 2026 een structureel tekort van € 360.000 per jaar. In 2026 kunnen we het tekort met € 40.000 verlagen doordat er incidenteel geld overblijft binnen het armoedebeleid. In 2026 is sprake van onderuitputting op dit budget doordat een aantal projecten naar 2027 verschoven zijn. Daarnaast hebben we in 2026 € 39.000 incidentele rijksmiddelen bijzondere bijstand ontvangen voor nabetaling van alleenverdienersproblematiek 2023-2024. Ook hierdoor wordt het tekort in 2026 lager. Per saldo komt het tekort in 2026 uit op een bedrag van € 281.000.Diverse redenen veroorzaken het structurele tekort: - Het gebruik van de bijzondere bijstand is de afgelopen jaren toegenomen, waardoor ook de kosten zijn gestegen. De extra kosten konden we de afgelopen jaren opvangen met incidentele middelen van het Rijk. - We slagen er steeds beter in inwoners met een laag inkomen te bereiken wat aansluit op ons beleid. Met gerichte maatregelen proberen we hen te ondersteunen. - De kosten en het gebruik van de individuele inkomenstoeslag stijgen structureel. De kostenstijging is naar verwachting € 120.000.

Deze toeslag is bedoeld voor inwoners die 3 jaar of langer een laag inkomen hebben. De uitkeringsbedragen van de individuele inkomenstoeslag stijgen jaarlijks zonder dat het budget hierop aangepast is. - Meer inwoners maken gebruik van de individuele studietoeslag. De toeslag is een financiële steun in de rug voor studenten met een structurele medische beperking of chronische ziekte. Omdat zij door hun gezondheid niet kunnen bijverdienen naast een studie, vervangt deze toeslag de inkomsten uit een bijbaan. De belangrijkste oorzaak is de toegenomen bekendheid van deze relatief jonge regeling. De structurele kostenstijging is naar verwachting € 150.000. - Daarnaast stijgen de woonkosten boven de huurgrens, de kosten voor mentorschap en de bankkosten voor bewindvoering structureel met in totaal € 90.000. Naast de structurele kostenstijgingen zijn er ook incidentele kostenstijgingen. Het gaat hierbij om eenmalige kosten voor levensonderhoud van vluchtelingen en inrichtingskosten voor de huisvesting van vluchtelingen. We stellen voor om de incidentele kostenstijging ten behoeve van vluchtelingen van in totaal jaarlijks € 40.000 voor de periode 2026 tot en met 2028 te betalen uit de reserve Opvang vluchtelingen.

52 4.3 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving 2026 2027 2028 2029 2030 Wetsvoorstel Onderwijshuisvesting 0 5 5 5 0 Participatie 0 -1 -1 -1 -2 Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) 0 -4 -4 -4 -4 Totaal septembercirculaire 0 0 0 0 -6 Toelichting septembercirculaire Wetsvoorstel Onderwijshuisvesting Deze wet gaat 1 januari 2027 in. Gemeenten worden verplicht een integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting vast te stellen, met investeringsbedragen per schoolgebouw, het onderwijshuisvestingsbeleid en een beschrijving van elk schoolgebouw. Voor deze verplichting ontvangen we jaarlijks € 5.000 voor de periode 2027-2029. Participatie We ontvangen in 2027 € 1.000 en vanaf 2030 jaarlijks € 2.000 minder voor participatie. Impulsbudget sociale infrastructuur (DU) We ontvangen jaarlijks € 4.000 minder voor impuls sociale infrastructuur door een kleine aanpassing in de verdeling over gemeenten. Het geld is bedoeld voor het versterken van de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. 4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma.

+ is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid Lasten | 98.961 | 93.208 | 91.483 | 92.661 | 91.827 Baten | -47.761 | -45.250 | -45.221 | -45.289 | -45.270 Saldo | 51.200 | 47.958 | 46.263 | 47.372 | 46.557 Stortingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | -3.267 | -712 | -421 | -414 | -404 Saldo mutaties reserves | -3.267 | -712 | -421 | -414 | -404 Totaal bestaand beleid | 47.933 | 47.246 | 45.842 | 46.958 | 46.153 Autonome ontwikkelingen | -63 | 1.147 | 354 | -1.383 | 1.127 Budgettair neutrale | -440 | -2.006 | -340 | -338 | -338 wijzigingen Septembercirculaire | 0 | 0 | 0 | 0 | -6 Totaal programma | 47.430 | 46.388 | 45.856 | 45.237 | 46.937 53 54 4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2027 de totale lasten per product in beeld gebracht. 5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies Begroting 2027 Arbeidsparticipatie 109 Minimabeleid 644 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 3.661 Onderwijshuisvesting 5 Totaal Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs 4.419

55 Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur en gezondheid 56 1. Inleiding In Oss willen we dat iedereen zich gezond voelt, mee kan doen en zich verbonden voelt met de samenleving. Gezondheid gaat daarbij niet alleen over het lichaam, maar ook over mentale veerkracht, sociale contacten en de mogelijkheid om actief deel te nemen aan het dagelijks leven. Inwoners, vrijwilligers, verenigingen en maatschappelijke organisaties spelen hierin een belangrijke rol. Zij zorgen voor ontmoeting, ontwikkeling, beweging en betrokkenheid. Sport, cultuur, vrijwilligerswerk en buurtinitiatieven dragen samen bij aan een sterke sociale basis en een leefbare gemeente. We richten ons niet alleen op zorg, maar vooral op het dagelijks leven van inwoners. Samen met onze inwoners en partners creëren we een omgeving waarin gezond leven, bewegen en meedoen vanzelfsprekender worden. Tegelijkertijd staan we voor uitdagingen. De druk op de mentale gezondheid neemt toe en verenigingen en vrijwilligersorganisaties hebben te maken met een afnemend aantal vrijwilligers, hogere verwachtingen en veranderende regelgeving. Daarom investeren we in een sterke sociale basis, toegankelijke ontmoetingsplekken, toekomstbestendige voorzieningen en ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers.

Door de samenwerking tussen sociaal, ruimtelijk, veiligheid en economie te versterken, bouwen we aan een gemeente waarin inwoners zich gehoord voelen, kansen krijgen en naar elkaar omzien. Zo werken we stap voor stap aan een veerkrachtig Oss: een gemeente waarin iedereen kan meedoen, elkaar kan ontmoeten en zich thuis voelt. 2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Wat willen we bereiken? Ontmoeten is essentieel voor gezondheid en welzijn. In de dorpen en wijken van Oss zijn laagdrempelige en toegankelijke gemeenschapshuizen belangrijke schakels in de sociale infrastructuur. Zij bieden ruimte en ondersteuning aan verenigingen, initiatieven en kwetsbare groepen. Het zijn plekken voor sociale verbinding en gemeenschapsvorming waar mensen kunnen ontmoeten, meedoen en lichte ondersteuning kunnen krijgen. We ondersteunen deze locaties actief in hun maatschappelijke rol. Tegelijk werken we aan toekomstbestendige huisvesting, verduurzaming en een gezonde exploitatie. Met monitoring en nieuwe financieringsmodellen maken we de maatschappelijke waarde inzichtelijk en onderbouwen we onze beleidskeuzes. Versterking van de sociale basis in de buurt Het aanbod aan activiteiten voor laagdrempelig ontmoeten is in de afgelopen jaren met dank aan een tijdelijke subsidieregeling Thuis in de buurt verdubbeld in bijna twintig wijk- en dorpshuizen.

Sinds 2024 is deze subsidie opgenomen in de nieuwe subsidieregeling Sociale basis. Hierin komen de uitvoering van de visies op de Sociale basis en Thuis in de buurt samen. Voor de komende jaren is de borging van de programmering van laagdrempelige activiteiten in de wijken en dorpen een belangrijk doel wat past in de gebiedsgerichte aanpak die we nastreven en in lijn met Osse standaard. Deze activiteiten bieden de inwoners de mogelijkheid om in de buurt te ontmoeten, te participeren en/of om lichte ondersteuning te krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van advies en/of dag ontmoeting. Ze zijn voor ons een belangrijke voorliggende voorziening. Onderdeel van die borging is de ondersteuning van de besturen van de vrijwilligersorganisaties die deze activiteiten organiseren en mogelijk maken. Ze zijn de motor van onze sociale basis in de wijken en dorpen. Voor de borging blijven we de besturen ondersteunen met subsidie en met advies en begeleiding van de sociaal makelaar Thuis in de buurt. Voor de dekking gebruiken we (mede) de mogelijkheden die AZWA ons biedt. 57 Samenhang met gebiedsontwikkelingen Ontmoetingsvoorzieningen krijgen een prominente plek in de stedelijke gebiedsontwikkelingen, bij zowel wijkvernieuwing als nieuwbouwprojecten in de Spoorzone en in bestaande programma's als Programma Schadewijk.

Ook het nieuw te bouwen Amsteleind zal gefaseerd worden uitgevoerd met een multi functioneel centrum voor onderwijs, ontmoeten en sport voor Zuid en kleinschalige voorzieningen voor Noord en Klein-Ussen. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en functioneel geschikt om laagdrempelig aanbod voor ontmoeten, participatie en lichte ondersteuning te faciliteren en accommoderen. - Besturen van vrijwilligersorganisaties worden ondersteund voor het besturen en organiseren van open en toegankelijke activiteiten en het aangaan van samenwerking met andere partijen in de wijken en dorpen. - Vrijwilligersorganisaties worden ondersteund bij programmering, Bedrijfsvoering, Exploitatie en gebouwbeheer. - Gebouwen zijn verduurzaamd en voldoen aan wet- en regelgeving. Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. We blijven investeren in duurzame ontmoetingsplekken dichtbij huis, zoals wijk- en dorpshuizen, culturele locaties en de openbare ruimte. Daarbij geven we prioriteit aan de plannen in Macharen, Ravenstein, Ussen en Maren- Kessel en stimuleren we multifunctioneel gebruik van voorzieningen. - Bouw gemeenschapshuis Vidi Reo X - Herijking voorzieningen Geffen: Verduurzamen en verbouwing Het Oude Klooster en de Koppelinck X - MFA met ontmoeten en sporten in Amsteleind.

X - Realisatie verbouwing en verduurzaming van het Ont-moet Centrum X - Realisatie van ver(nieuw)bouw De Nolder in Maren Kessel X - Ontwikkeling MFA Loovelt X - Verplaatsing De Bongerd en tennisvereniging De Brug X 2. We ontwikkelen beleid voor een openbare ruimte die ontmoeting en een gezonde leefomgeving stimuleert, met een goede samenhang tussen beleid en gebiedsontwikkeling. - Uitbreiding sportpark onder de Plag X - We zorgen voor een aanpak om ontmoeten (en daarmee gezondheid en bewegen) mee te nemen in gebiedsontwikkelingen en ruimtelijke planvorming. Hiervoor bewegen we mee op het proces voor een basisaanpak gebiedsontwikkeling in Oss. X 3. We werken aan nieuwe vormen van subsidiëring, exploitatie, organisatie en bestuur om wijk- en dorpshuizen toekomstbestendig te houden die voldoet aan de wet markt overheid die naar verwachting op 1 juli 2027 in werking treedt - Bevorderen en ondersteunen bestuurlijke samenwerking op beheer en exploitatie X 58 Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 4. We ondersteunen open en laagdrempelige activiteiten in wijken en dorpen die door en voor inwoners worden georganiseerd, met subsidie, informatie, advies en begeleiding. - Inzet subsidieregeling sociale basis; - Positionering vrijwilligerspunt als ondersteuningsnetwerk; - Inzet sociaal makelaar t.b.v. vrijwilligersorganisaties X 5.

We verkennen de mogelijkheden om in kernen waar reguliere horeca ontbreekt kleinschalige horeca in andere voorzieningen toe te staan, in lijn met de motie en met oog voor de regels voor paracommercie. - We kijken naar mogelijkheden voor verruiming horeca in de kleine kernen X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We bevorderen en borgen activiteiten, mede door de subsidieregeling in de sociale basis. jaarlijks - We ondersteunen vrijwilligersorganisaties in de sociale basis. jaarlijks - We herijken de voorzieningen in Geffen: We verduurzamen en verbouwen Het Oude Klooster. 2027 - We werken aan de verdere uitrol van het Visitekaartje waarmee beheerstichtingen van wijk- en dorpshuizen hun meerwaarde tonen. 2027 - We bevorderen en ondersteunen bestuurlijke samenwerking op beheer en exploitatie. 2027 - We werken aan een scenario in Maren Kessel voor een laagdrempelige ontmoetingsplek met of zonder woningen. Q1/2027 - We werken samen met de betreffende besturen om wijk- en dorpshuizen toekomstbestendig te houden die voldoet aan de wet markt overheid. Q2/2027 - We werken verder om het Vrijwilligersteunpunt te positioneren als ondersteuningsnetwerk. Q3/2027 - We zetten een sociaal makelaar in om vrijwilligersorganisaties beter te ondersteunen.

2027 - We werken samen met vergunningverlening om de mogelijkheden voor kleine kernen zonder reguliere horeca om kleinschalige horeca in andere voorzieningen toe te staan in beeld te brengen. Q2/2027 - We verplaatsen De Bongerd en tennisvereniging De Brug. Q4/2027 - We werken aan de nieuwbouw van het gemeenschapshuis Vidi Reo. Q4/2026-2027 - We werken verder aan de huiskamerfuncties in het kader van Thuis in de Buurt. Q4/2027 2.2 Sport en bewegen Wat willen we bereiken? Sport en bewegen zijn essentieel voor een gezonde en inclusieve samenleving. Ze dragen bij aan fysieke en mentale gezondheid, sociale verbinding en gelijke kansen. In Oss stimuleren we een actieve leefstijl voor iedereen: van jong tot oud, binnen en buiten verenigingen. Sporten en bewegen worden niet alleen gezien als doel, maar ook als krachtig middel om gezondheid, welzijn en kansengelijkheid te versterken. Onze aanpak is gestoeld op lokale kaders, waaronder de Osse Sport- en Beweegvisie 2030. Voor Sport en Bewegen zetten we ons in op vier thema’s: 1. Inclusie & diversiteit 2. Vitale sportaanbieders 3. Vaardig in bewegen 4. Ruimte voor sport en bewegen. 59 VWS heeft het voornemen de huidige SPUK Stimulering Sport en de huidige Brede Regeling Combinatiefuncties vanaf 2027 samen te voegen tot één nieuwe regeling: SPUK Sport & bewegen. De looptijd is drie jaar: 2027 tot en met 2029.

De SPUK Stimulering Sport is gericht op de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties. De Brede regeling combinatiefuncties (BRC) stimuleert deelname aan sport, bewegen en cultuur en verbindt deze inzet met ten minste één andere sector, zoals zorg of onderwijs. Het totale bedrag dat alle gemeenten vanuit deze nieuwe regeling toekomt, bedraagt € 257 miljoen inclusief uitvoeringskosten. Eind 2026 wordt bekend welk bedrag Oss ontvangt. Nu VWS dit bekend heeft gemaakt, kunnen we (verder) aan de slag met de herijking van het beleidskader vitale en veilige clubondersteuning voor sportaanbieders en met het beleidskader BRC. Clubondersteuning is nodig om, zoals opgenomen in het coalitieakkoord, sportclubs te ondersteunen hun sportaccommodaties als belangrijke plaats te zien waar inwoners elkaar treffen. Sportclubs zien we steeds vaker als spil in de wijk, buurt of het dorp. Wat vanaf 2027 de status wordt van het Sportakkoord II is pas later in 2026 bekend. Het doel van het kabinet is de succesvolle onderdelen van het Sportakkoord, zoals de kracht van samenwerking, te behouden en voort te zetten. Samen met sportaanbieders, maatschappelijke organisaties en inwoners bouwen we aan een leven lang sporten en bewegen. De buurtsportcoach speelt daarin een centrale rol.

We hechten aan toekomstbestendige accommodaties, open en toegankelijke sportparken en een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen. Met betrokken partijen werken we dit uit in een Integraal Huisvestingsplan Sport, dat begin 2027 gereed is. We werken aan de volgende doelstelling(en): - We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen in en buiten sportaccommodaties. - We verbinden gezonde leefstijl (waaronder sporten en bewegen) en de fysieke leefomgeving met elkaar. - We ondersteunen, onder meer via clubondersteuning, sportaanbieders in hun maatschappelijke rol en organisatorische uitdagingen. - We stellen beleidskader vitale en veilige clubondersteuning en beleidskader BRC op. 60 Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. We stimuleren dat onze voorzieningen multifunctioneel gebruikt worden. Op die manier dienen zij meerdere maatschappelijke doelen tegelijk. Het concept Open Sportpark werken we, na evaluatie, verder uit.

- Onderzoeken de toekomst van het sport- en beweegaanbod in Geffen X - Herijken beleidskader vitale en veilige clubondersteuning x - Voortzetten clubondersteuning voor sportaanbieders door het Sport Expertise Centrum (SEC) x - We organiseren maatschappelijke projecten in wijken, buurten en dorpen rond het EK Goalball en WK Korfbal x We bouwen nieuwe moderne sportaccommodaties zoals de Ussenstelt X - In de tennishal Rusheuvel gunnen we TurnOss een extra tennisbaan voor seizoen 26/27 als pilot. X 2. We ontwikkelen beleid voor een openbare ruimte die bewegen, spelen, ontmoeten en gezondheid stimuleert, met een goede samenhang tussen beleid en gebiedsontwikkeling. - Beleidskader buurtsportcoaches en cultuurcoaches 2027 en verder X 3. We bouwen een nieuw zwembad (Golfbad) - We bouwen een nieuw zwembad X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We verplaatsen De Bongerd en tennisvereniging De Brug. Q4/2027 - We onderzoeken de toekomst van het sport- en beweegaanbod in Geffen. 2027 - We organiseren maatschappelijke projecten in wijken, buurten en dorpen rond het EK Goalball en WK Korfbal. 2027 - We bouwen een nieuwe moderne sportaccommodatie de Ussenstelt. 2027 - We stellen het beleidskader op voor buurtsportcoaches en cultuurcoaches 2027 en verder.

Q2/2027 2.3 Gezondheid Wat willen we bereiken? Onze aanpak is gestoeld op lokale kaders, waaronder de Osse Sport- en Beweegvisie 2030 en de visie Gezond in Oss 2040. In de gezondheidsvisie werken we aan drie opgaven om te verbinden: Verbinding met en tussen organisaties die werken aan een gezonder Oss, verbinding op vijf belangrijke inhoudelijke gezondheidsthema’s en verbinding tussen specialismen binnen het gemeentehuis. Ook sluiten we aan bij landelijke kaders, zoals het IZA (Integraal Zorgakkoord) en het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord). Vanuit het IZA en AZWA gaan we verder aan de slag met ketenaanpakken valpreventie, kind naar gezonder gewicht, overgewicht volwassenen en kansrijke start. Ook gaan we aan de slag met het vormgeven van nieuwe (keten)aanpakken, zoals ketenaanpak dementie, ketenaanpak sociaal verwijzen en mentale gezondheidsnetwerken. In 2027 gaan we door met de ontwikkeling van het bOSS-beleid (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten). Hiermee herijken we het bestaande speelruimtebeleid en benutten we de verbinding tussen ruimtelijke opgaven en een gezond leven. We werken aan de volgende doelstelling(en): - | We verbinden gezonde leefstijl (waaronder ontmoeten, sporten en bewegen) en de fysieke leefomgeving met elkaar. - | We werken aan een lokaal en uitvoerbaar hitteplan.

- | We voeren het in 2026 vastgestelde Uitvoeringsplan Gezond in Oss 2026-2027 uit - | We gaan verder met de uitvoering van het eind 2025 vastgestelde Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs. SKIP, het denormaliserings project drugs waar Oss onderdeel van is, is onderdeel van het plan. Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Er zijn geen specifieke speerpunten benoemd. Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit | Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - | We zetten ons in om de huidige vier samenwerkingsverbanden met daarin vele | 2027 organisaties, die zich gezamenlijk inzetten voor een gezondere leefstijl van inwoners, voort te zetten. Ook is een aantal ketenaanpakken hier onderdeel van: o | Coalitie Kansrijke Start (0-4 jaar) o | Coalitie gezonde jeugd, gezonde toekomst (4-18) o | Coalitie jongvolwassenen (18-35 uur) o | Coalitie vitaal ouder worden (35+) - | We geven uitvoering aan de aanpak kansrijke start. | 2027 - | We ontwikkelen beleid voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten in de openbare | 2027 ruimte. - | We werken samen de verbinding tussen ruimtelijk beleid en gezondheidsbeleid op | Jaarlijks kansrijke thema’s, zoals stedelijk groen, actieve mobiliteit, recreatie en milieu verder vorm te geven. - | We geven uitvoering aan het preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs | 2027 inclusief SKIP.

- | We geven uitvoering aan ketenaanpak kind naar gezonder gewicht, als onderdeel van | 2027 coalitie gezonde jeugd, gezonde toekomst. - | We voeren acties uit het uitvoeringsplan Gezond in Oss 2067-2027 uit. | 2027 - | We geven uitvoering aan de ketenaanpak kind naar gezonder gewicht, als onderdeel van coalitie gezonde jeugd, gezonde toekomst. - | We zetten de ketenaanpak Valpreventie, als onderdeel van coalitie Vitaal ouder | 2027 worden verder voort. - | We monitoren het bereik en resultaten van activiteiten (datagedreven werken). | Jaarlijks 61 62 2.3 Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur verbindt, prikkelt en draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling, leefplezier en sociale samenhang. In Oss stimuleren we deelname aan cultuur in de volle breedte: door inwoners, verenigingen, makers en culturele instellingen. We zetten in op cultuureducatie, cultuurparticipatie en een diverse culturele infrastructuur. We blijven alert op nieuwe vormen van kunst en cultuur en staan open voor samenwerkingen op allerlei vlakken. Onze inzet sluit aan op de Osse cultuurnota "Cultuur verbindt O(n)SS!". We ondersteunen hen met subsidie. Samen blijven we bouwen we aan een sterke, flexibele en toegankelijke culturele sector. In 2027 reiken we voor de tweede keer de Osse cultuurprijs uit. Met deze prijs waarderen we cultuur op een zichtbare manier.

We investeren in fysieke voorzieningen zoals de herontwikkeling van De Lievekamp en Muzelinck. We investeren in samenwerking en flexibele cultuurbeleving en beoefening. We zetten in op versterking van de culturele infrastructuur. Dat betekent enerzijds faciliteiten als gebouwen op orde houden en het gebruik ervan stimuleren en vergroten zoals in het Warenhuis. Anderzijds mogelijkheden voor ontwikkelingen najagen binnen netwerken als Brabant Stad Cultuur. We blijven openstaan voor andere vormen van cultuur en kunst. Vanuit cultuur dragen we bij aan welzijn en gezondheid, bijvoorbeeld via cultuur op recept, Kunst & Geluk, activiteiten in Schadewijk en Theater van de Stad. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en toegankelijk voor iedereen - De culturele infrastructuur is divers, flexibel en toekomstgericht Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1.De bibliotheek in het Warenhuis is een aanwinst voor onze gemeente. We onderzoeken wat in de toekomst mogelijk is om de bibliotheek ook dichter bij onze kernen te brengen. - Bibliotheek – monitoring warenhuis X X - Bibliotheek - zorgplicht x - Ontwikkelingen faciliteren van en voor bibliotheekvestigingen Lith, Berghem en Ravenstein X X X X 2.

We versterken de rol van Museum Jan Cunen en Cultuurpodium Groene Engel als belangrijke culturele voorzieningen in onze gemeente. - Groene Engel – monitoring subsidie doelstelling X X X X - Museum Jan Cunen – duurzaamheid en kwaliteit van het gebouw (Villa Constance) in kaart brengen X - We brengen in beeld welk ambitieniveau voor Museum Jan Cunen bij de gemeente Oss past X - We bespreken met de gemeenteraad het ambitieniveau voor de dienstverlening van, en het collectiebeheer door Museum Jan Cunen. Dat ambitieniveau vertaalt zich naar de overeenkomsten met Museum Jan Cunen. Daarin houden we rekening met een duurzame exploitatie van het museum. X 63 Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 3. We stimuleren laagdrempelige kunst- en cultuurinitiatieven die cultuur dichtbij inwoners brengen. - We brengen kunst en cultuur dichtbij inwoners door laagdrempelige initiatieven, amateurkunst en vrij toegankelijke culturele voorzieningen en evenementen, zoals het Fantastival te ondersteunen. - Laagdrempelige kunst- en cultuurinitiatieven versterken de leefbaarheid in wijken en dorpen; daarom geven we bij nieuwbouw en herontwikkeling duidelijk invulling aan onze ambitie voor culturele voorzieningen. - We blijven kleinschalige culturele initiatieven ondersteunen met subsidies en onderzoeken mogelijkheden voor flexibelere financiering om cultuur dichtbij inwoners te brengen.

- De cultuurcoaches zorgen voor verbinding tussen initiatieven en inwoners vanuit de BRC regeling. X 4. We realiseren een nieuw theater en centrum voor de kunsten als duurzame culturele voorziening voor onze gemeente. - Bouw nieuw theater/Muzelinck 1ste fase X - Bouw nieuw theater/Muzelinck 2de fase X - Tijdelijke huisvesting Muzelinck X X X - Beleidsuitgangspunten voor het nieuwe gebouw monitoren gedurende het bouwproces X X X X 5. We maken het organiseren van kleinschalige initiatieven en evenementen makkelijker - Herijken subsidieregeling voor eenmalige evenementen X 64 Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We monitoren gedurende 3 jaar de bedrijfsvoering van het Warenhuis met jaarlijkse tussenrapportages. Dat doen we ook voor de impact van het concept Warenhuis. Q1/2027, 2028, 2029 - We verkennen het gemeentelijke ambitieniveau voor de museumfunctie. Q4/2026 – Q1/2027 - We werken de inventarisatie van verduurzamingsmogelijkheden en functionele verbetering van Villa Constance/Museum Jan Cunen uit tot een definitief ontwerp (DO). Het DO beschrijft verschillende scenario’s (laag, midden, hoog) passend bij het ambitieniveau van de gemeente. Q3/2027 - Voor Villa Constance/Museum Jan Cunen hebben we de mogelijkheden om het gebouw te verduurzamen geïnventariseerd.

We werken dit uit tot een concreet uitvoeringsplan waarbij we de functionele verbetering van het gebouw meenemen. Q2/2027 - We monitoren de subsidie doelstellingen voor Groene Engel en informeren de gemeenteraad erover. Q3/2027, Q3/2030 - We brengen kleinschalige initiatieven cultuur dichtbij inwoners met ondersteuning van de cultuurcoaches. doorlopend - We faciliteren tijdelijke huisvesting Muzelinck. Q4/2027 - We formuleren beleidsuitgangspunten voor de samenwerking tussen Muzelinck en Lievekamp in het nieuwe gebouw. Q1/2027 - We zorgen ervoor dat de herijkte subsidieregeling eenmalige evenementen in werking treedt. Q1/2028 2.4 Vrijwilligers Wat willen we bereiken? Vrijwilligers vormen het fundament van onze samenleving. Ze dragen bij aan leefbaarheid en sociale samenhang door het organiseren van ontmoetingen, activiteiten en ondersteuning. Hun bijdrage is van grote maatschappelijke waarde. Tegelijkertijd verandert het vrijwillige landschap. Organisaties ervaren dat het moeilijker wordt om mensen langdurig te binden. De taken worden complexer en de beschikbaarheid van mensen is minder vanzelfsprekend. In 2023 is onderzoek gedaan naar de ondersteuning van vrijwilligers(organisaties) in Oss. Op basis daarvan is in 2024 het nieuwe vrijwilligersbeleid vastgesteld, waarin ondersteuning, samenwerking en waardering centraal staan.

Onderdeel daarvan is het Vrijwilligerspunt Oss: een laagdrempelig aanspreekpunt voor iedereen die met vrijwilligerswerk te maken heeft en vragen heeft voor de Gemeente Oss. We werken aan de volgende doelstelling(en): - Vrijwilligersorganisaties weten de weg binnen de gemeente beter te vinden - De gemeente werkt vrijwilligersvriendelijk: meewerkend, duidelijk en proactief - De maatschappelijke waarde van vrijwilligerswerk wordt zichtbaar en gewaardeerd 65 Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Speerpunt Activiteit 2027 2028 2029 2030 1. We herijken ons subsidie- en verhuurbeleid zodat dit beter bijdraagt aan maatschappelijke doelen en activiteiten van verenigingen en inwoners ondersteunt. - Herijking subsidiebeleid X - Uitvoering taakstelling van 1% vanuit de strategische heroriëntatie. X - Herziening verhuurbeleid van maatschappelijk vastgoed X 2. We denken mee met initiatieven uit de samenleving om oplossingen te vinden voor het tekort aan bouwloodsen voor carnaval. - We maken samen met carnavalsverenigingen een plan van aanpak voor bouwloodsen X 3. We denken actief mee met verenigingen die geen oud papier meer kunnen ophalen. - Er komt een overgangsregeling. In die periode maken we samen met betrokken en actieve verenigingen een plan van aanpak dat uitgaat van maatwerk die aansluit bij de verschillende behoeften en ondersteuningsvragen van verenigingen.

X Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We herijking het subsidiebeleid, voeren de taakstelling van 1% uit en richten een systeem in voor monitoring en evaluatie. Q3/2027 - We herzien het verhuurbeleid van maatschappelijk vastgoed. Q3/2027 - We maken een plan van aanpak samen met carnavalsverenigingen voor bouwloodsen. 2027 - We denken actief mee met verenigingen die geen oud papier meer kunnen ophalen. 2027, 2028 2.5 Inclusie en diversiteit Wat willen we bereiken? We werken aan een inclusieve en diverse leefomgeving waarin iedereen gelijkwaardig is en volwaardig kan meedoen. Inclusiviteit betekent dat er plek is voor iedereen én ruimte is voor verschillen. Het gaat daarbij om het doorbreken van stigmatiserende beeldvorming, het versterken van acceptatie van diversiteit en het realiseren van gelijke kansen voor alle inwoners. De gemeente Oss streeft naar een samenleving waarin niemand wordt buitengesloten en iedereen zich welkom, veilig en gewaardeerd voelt, ongeacht achtergrond, beperking, leeftijd, gender, seksuele oriëntatie of sociaaleconomische positie. We werken structureel aan het wegnemen van fysieke, sociale, communicatieve en digitale drempels en het verbeteren van de toegankelijkheid van activiteiten, voorzieningen en dienstverlening. Daarmee zorgen we dat inwoners daadwerkelijk kunnen meedoen in alle domeinen van de samenleving.

66 We werken aan de volgende doelstelling(en): - We bevorderen gelijke kansen en stimuleren inclusie; - We gaan discriminatie, uitsluiting en stigmatisering tegen; - We versterken de sociale samenhang en het onderlinge begrip; - We bevorderen inwoners om volwaardig mee te doen aan de samenleving. Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Er zijn geen specifieke speerpunten benoemd. Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? - We nemen inclusie als vast onderdeel op in beleid, projecten en dienstverlening. Doorlopend 2027 - We betrekken inwoners en ervaringsdeskundigen actief bij beleidsontwikkeling. Doorlopend 2027 - We gaan discriminatie, uitsluiting en stigmatisering tegen. Doorlopend 2027 - We verbeteren de fysieke toegankelijkheid van voorzieningen en openbare ruimte. Doorlopend 2027 - We versterken de digitale en communicatieve toegankelijkheid. Q4/2027 - We stimuleren sociale verbinding en ontmoeting. Doorlopend 2027 - We bevorderen volwaardige maatschappelijke participatie van alle inwoners. Doorlopend 2027 3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom zijn we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille aan het verduurzamen.

Denk aan de realisatie van het nieuwe zwembad en de beoogde herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover.

Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Oss en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en – ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor 1,1 miljoen inwoners, waarvan ongeveer 200.000 jeugdigen. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in de regio, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Het doel van de GGD is 'gezondheid vanzelfsprekend maken'. Dat hoopt zij te bewerkstelligen via de volgende pijlers: 1. voorkomen als het kan, 2. iedereen verschillend, allemaal gelijk, 3. zelf, maar niet alleen, 4. overal om ons heen, binnen en buiten.

Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV Brabant MWN) De Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV Brabant MWN) omvat het werkgebied van twee veiligheidsregio’s. Dat betekent dat het werkgebied van de RAV Brabant MWN bestaat uit in totaal 35 gemeenten in Brabant, waaronder Oss. De regeling is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Bij de RAV staat de patiënt centraal. Kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid staan hoog in het vaandel. Uitgangspunt hierbij zijn drie hoofddoelstellingen: kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg, optimale spreiding & beschikbaarheid en bedrijfsvoering binnen budgettaire kaders. Deze GR wordt nog in stand gehouden vanwege de door personeel opgebouwde rechtszekerheid; die mag niet worden aangetast. Maar er is geen sprake van gemeentelijke bijdragen. 3.3 Beleidskaders 1. | Integraal Voorzieningenbeleid (IVP) 2. | Thuis in de buurt (laagdrempelig ontmoeten) 3. | Cultuurnota "Cultuur verbindt O(n)ss" 4. | De Osse Sport- en Beweegvisie 2030 5. | Het sportakkoord 6. | Beleidskader Vitale Sportvereniging inclusief addendum Veilige Sportvereniging 7. | Nota BOSS 8. | Richtlijnen voor maatschappelijke voorzieningen 9. | Kader stellende uitgangspunten verduurzaming maatschappelijk vastgoed 10. Koers Stadshart Oss 11. De visie Gezond in Oss 2040 12.

Landelijke programma's GALA/IZA (vanaf 2027 AZWA) 3.4 Indicatoren Indicator | Bron | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Streef- waarde Tevredenheid inwoners over | Waarstaatjegemeente.nl | 67% | 65% | 75% voorzieningen (sport) Inzet burgers voor | 17% | 21% | 22% leefbaarheid in de buurt (% | Waarstaatjegemeente.nl ja, zeker nabije toekomst) Actief in verenigingsleven (%) | Waarstaatjegemeente.nl | 52% | 68% | 63% Volwassenen (18+) die | 43% | 44% | 60% voldoen aan norm gezond | GGD Brabanscan.nl bewegen (%) Mensen met ernstig | 16% | 17% | 12% overgewicht (% obesitas 18- | GGD Brabantscan.nl 64 jaar) 67 1) De burgerpeiling van Waarstaatjegemeente wordt dit najaar (2026) herhaald, de cijfers verwachten we medio februari 2027 2) De GGD-peilingen worden standaard per 4 jaar uitgevoerd. De eerstvolgende volwassenpeiling is gepland voor 2028 (cijfers 2029 beschikbaar!) 3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator | Oss | Referentie | Jaar Niet-sporters | 44,9% | 45,0% | 2024 4.

Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderzoekskosten | 200 | 0 | 0 | 0 | 0 verduurzaming Jan Cunen Voorbereidingsbudget | 0 | 50 | 0 | 0 | 0 Sportpark Neervelden Onttrekking uit reserve IVB | 0 | -50 | 0 | 0 | 0 Nieuwe investeringen in | 0 | 0 | 26 | 51 | 51 maatschappelijk vastgoed Bijdrage omroep DTV Oss- | 0 | 80 | 0 | 0 | 0 Bernheze (Omroep Maasland) Bijdrage Museum Jan Cunen | 104 | 150 | 0 | 0 | 0 Clubondersteuning Sport | 0 | 100 | 0 | 0 | 0 Expertise Centrum Bijdrage subsidiebeleid en - | 0 | 100 | 0 | 0 | 0 proces Totaal nieuw beleid | 304 | 430 | 26 | 51 | 51 Toelichting nieuw beleid Onderzoekskosten verduurzaming Jan Cunen We stellen voor om € 200.000 beschikbaar te stellen voor de onderzoekskosten voor de verduurzaming van Jan Cunen. De uitkomsten uit dit onderzoek voor de feitelijke verduurzaming van dit pand verwerken we vervolgens voor de kadernota 2028-2031. We storten deze € 200.000 in de reserve integraal voorzieningen beleid, waaruit we vervolgens het onderzoek (in 2027) betalen.

68 69 Voorbereidingsbudget Sportpark Neervelden We stellen voor om in 2026 € 50.000 beschikbaar te stellen om te onderzoeken hoe we Sportpark de Neervelden, met behoud van FC Schadewijk, kunnen ontwikkelen tot een toekomstbestendige plek voor sport, bewegen en ontmoeten voor alle inwoners van Schadewijk. In samenwerking met programma Schadewijk en de vereniging willen we het sportpark beter aan laten sluiten bij de wijk en het doorontwikkelen tot een open sportpark. Dit kost naar verwachting € 50.000 voor onderzoeken naar onder andere de exacte invulling, de parkeerproblematiek en verkeer. We betalen dit uit de reserve Integraal Voorzieningenbeleid. Nieuwe investeringen in maatschappelijk vastgoed We stellen voor om een investeringskrediet van € 500.000 beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van een multifunctionele ruimte in MFA Onder de Plag met een vanaf 2028 een jaarlijkse kapitaallast van € 25.000. Ook vragen we voor de verduurzaming van de sporthal Zeuven Wilgen een investeringskrediet van € 510.000 aan met vanaf 2029 jaarlijkse een kapitaallast van € 26.000. In het investeringsplan vragen we ook geld voor ambities waarvan de oplevering in 2030 of later is. Voor deze investeringen geldt dat de bijbehorende jaarlijkse kapitaallast niet zichtbaar is binnen de jaren van deze programmabegroting.

Dit gaat om de verduurzaming van jeugdwerkgebouw Lithoijen (€ 270.000 in 2030), de verduurzaming van sporthal Rusheuvel (€ 1.455.000 in 2029/2030), de verduurzaming van sporthal Hooge Graaf (€ 2.000.000 in 2030) en voor kunstgras Koppelsteeg voor de vervanging toplaag van 2 velden (€ 796.000 in 2030). De bijbehorende jaarlijkse kapitaallast van deze investeringen bedraagt vanaf 2031 € 265.000. We hebben hier al grotendeels rekening mee gehouden in de begroting via een stelpost zoals toegelicht bij de autonome ontwikkeling 'Investeringen huisvesting onderwijs'. Bijdrage omroep DTV Oss-Bernheze (Omroep Maasland) We stellen voor om in 2027 incidenteel € 80.000 beschikbaar te stellen aan de lokale omroep DTV Oss- Bernheze (Omroep Maasland) ter voorbereiding op de streekomroepvorming in 2028. De streekomroepvorming is reeds lang aangekondigd. De Wet versterking lokale omroepen (een aanpassing van de Mediawet 2008) is door de Tweede Kamer aangenomen en zal nu per 1 januari 2028 ingaan. Deze wetswijziging zorgt voor een nieuwe inrichting van het stelsel van lokale omroepen. De instandhoudings- en financieringsplicht gaat van de gemeenten over naar het Rijk. Oorspronkelijk was deze wijziging verwacht in 2027. We hebben in de jaren 2023 t/m 2026 een incidentele bijdrage aan Omroep Maasland versterkt van jaarlijks € 80.000.

Voor de jaren 2025-2026 is dat besluit specifiek genomen ter voorbereiding op de nieuwe organisatiestructuur. Deze bijdrage wordt nu ook gevraagd voor 2027, we gaan nog in gesprek over de invulling van deze bijdrage. Bijdrage Museum Jan Cunen We stellen voor om in 2026 € 135.000 en in 2027 € 150.000 in de algemene reserve te storten ten behoeve van Museum Jan Cunen. Het museum heeft recent aangegeven dat de organisatie in 2026 en daaropvolgende jaren met financiële tekorten geconfronteerd wordt. Voor 2026 houdt Museum Jan Cunen rekening met een exploitatietekort van € 135.000. Voor 2027 heeft het museum een minimale aanvullende financieringsbehoefte van € 150.000 om de continuïteit van het beheer van de stadscollectie en de culturele infrastructuur van Oss te waarborgen. Op dit moment is nog onvoldoende inzichtelijk wat de precieze omvang en oorzaken van deze tekorten zijn. We gaan hierover in gesprek met het museum en analyseren gezamenlijk de knelpunten in de exploitatie waar het museum onze aandacht voor vraagt. Als hieruit blijkt dat aanvullende ondersteuning noodzakelijk is, onttrekken we de benodigde middelen uit de algemene reserve.

Daarnaast willen we uiterlijk in de eerste helft van 2027 samen met de gemeenteraad het gewenste ambitieniveau voor Museum Jan Cunen en het beheer van de museale stadscollectie opnieuw bepalen, zodat we vanaf 2028 een structureel passende opdracht en financiering kunnen vaststellen. Museum Jan Cunen is namelijk één van de kernorganisaties in onze culturele infrastructuur en belangrijk voor de aantrekkelijkheid van de gemeente. Het museum vervult een belangrijke publieke taak door het beheren, behouden en presenteren van de museale stadscollectie. 70 Clubondersteuning Sport Expertise Centrum Wij stellen voor om bij de programmabegroting 2027 incidenteel € 100.000 beschikbaar te stellen aan het Sport Expertise Centrum (SEC) voor de voortzetting van de clubondersteuning aan Osse sportverenigingen. Hiermee worden verenigingen ondersteund bij uitdagingen op het gebied van vitaliteit, sociale veiligheid, vrijwilligers, bestuur en hun toenemende maatschappelijke rol. De bijdrage sluit aan bij het coalitieakkoord, waarin sportverenigingen worden gezien als belangrijke ontmoetingsplaatsen en partners binnen de sociale basis. Investeren in clubondersteuning draagt bij aan sterke en toekomstbestendige verenigingen die een belangrijke maatschappelijke waarde hebben voor Oss. Voor 2027 en verder zijn geen structurele middelen beschikbaar.

We stellen voor om in ieder geval voor 2027 een bedrag van € 100.000 beschikbaar te stellen. De bijdrage helpt tevens om een deel van de financiële opgave van het SEC vanaf 2027 op te vangen. In 2027 onderzoeken we of en op welke manier clubondersteuning SEC vanaf 2028 gedekt kan worden. We nemen daarin de mogelijkheden binnen het AZWA mee. Bijdrage subsidiebeleid en -proces We stellen voor om in 2027 eenmalig € 100.000 beschikbaar te stellen voor het verder uitwerken, implementeren en borgen van het subsidiebeleid en subsidieproces. Aanleiding hiervoor zijn de bevindingen en aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar het subsidiebeleid in 2025. De Rekenkamer constateerde meerdere aandachtspunten, wat leidde tot een opdracht om het subsidiebeleid en proces volledig te evalueren en verbeteren. Ook oordeelde de Rekenkamer dat de toenmalige ICT-applicatie onvoldoende ondersteuning bood. Per 1 januari 2027 starten we daarom met een nieuw Subsidie Volg Systeem (SVS). In 2026 zijn we gestart met een project om het subsidiebeleid te evalueren, te moderniseren en juridisch en procesmatig te borgen. Hiervoor is voor 2026 € 60.000 beschikbaar gesteld. De afronding van het project, oorspronkelijk voorzien voor eind 2026, heeft vertraging opgelopen doordat de werkzaamheden omvangrijker waren dan voorzien.

Ook werd in 2026 bekend dat de nieuwe wet Markt Overheid op 1 juli 2027 van kracht werd waardoor een gedeelte van het project, het onderdeel verhuur van gemeentelijk vastgoed, eerder gestart moest worden waardoor andere werkzaamheden in het project uitgesteld zijn. Om het project in 2027 succesvol af te ronden en de aanbevelingen van de Rekenkamer volledig te implementeren, vragen we een aanvullende incidentele bijdrage van € 100.000. 4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kunst- en cultuurprijs Oss | 0 | 0 | 0 | 0 | 50 2030 Overige kosten en | 0 | 0 | 499 | 5 | 5 opbrengsten vanuit investeringsplan maatschappelijk vastgoed ontmoeten Investeringen ontmoeten | 0 | 12 | -188 | 54 | 54 Investeringen | 0 | -194 | -383 | -309 | -380 sportaccommodaties Storting in de reserve | -2.723 | -2.772 | -1.999 | 0 | 0 Lievekamp Storting in reserve | 2.723 | 2.772 | 1.999 | 0 | 0 Kosten WK korfbal en EK | 145 | 99 | 0 | 0 | 0 Goalball Dekking uit bestaande | -145 | -99 | 0 | 0 | 0 budgetten Brandverzekering | -327 | -292 | -284 | -279 | -279 gemeentelijke gebouwen Hogere kosten en opbrengsten | 0 | 155 | 155 | 155 | 155 vastgoedbedrijf Hogere opbrengsten | 0 | -155 | -155 | -155 | -155 Grond bij nieuwe Golfbad | 421 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal

Autonome | 94 | -473 | -355 | -528 | -549 ontwikkelingen Toelichting Autonome ontwikkelingen Kunst- en cultuurprijs Oss 2030 Op 11 november 2021 heeft de gemeenteraad de motie Van Groene Engel naar een Kunst- en Cultuurprijs Oss aangenomen. Met deze motie is de driejaarlijkse uitreiking van de Kunst- en Cultuurprijs Oss ingesteld. Voor de organisatie van de prijsuitreiking én het beschikbaar stellen van de prijzen stellen wij voor om in 2030 een budget van € 50.000 beschikbaar te stellen. Bij de programmabegroting 2024 is hiervoor reeds budget opgenomen voor de edities van 2024 en 2027. Om de continuïteit van de prijs te waarborgen, vragen wij nu ook budget voor de editie van 2030. Met de Kunst- en Cultuurprijs spreekt de gemeente haar waardering uit voor kunstenaars, amateurkunstbeoefenaars, cultuurverenigingen en professionele culturele instellingen die bijdragen aan een sterk, aantrekkelijk en levendig cultureel klimaat in Oss. De prijs draagt bij aan de ambitie om de culturele infrastructuur van Oss verder te versterken en biedt ruimte om bijzondere kunst- en cultuurinitiatieven extra erkenning te geven.

71 72 Overige kosten en opbrengsten vanuit investeringsplan maatschappelijk vastgoed ontmoeten We hebben hogere kosten in 2028 van € 494.000 en vanaf 2029 jaarlijks € 5.000 die bijkomend zijn aan investeringen in ons maatschappelijk vastgoed Ontmoeten uit het investeringsplan. Naast de kapitaallasten die voortvloeien uit de realisatie van maatschappelijk vastgoed, doen zich ook aanvullende lasten en baten voor die direct verbonden zijn aan deze investeringen. Tijdens de realisatieperiode kan bijvoorbeeld sprake zijn van tijdelijke huisvestingskosten. Daarnaast kan bij investeringen binnen een gebiedsontwikkeling de ondergrond worden overgenomen tegen het maatschappelijk grondtarief, conform de grondprijzenbrief. Deze grond wordt vervolgens geactiveerd, waardoor een structurele rentelast ontstaat. Voor de nieuwbouw van De Nolder wordt in 2028 rekening gehouden met incidentele kosten van € 156.000. Deze kosten bestaan uit tijdelijke huisvesting en vervoerskosten voor het bewegingsonderwijs gedurende de bouwperiode. Voor de nieuwbouw van het Ont-moet Centrum wordt in 2028 uitgegaan van € 338.000 aan incidentele kosten voor tijdelijke huisvesting. Daarnaast wordt de ondergrond van het project Sport en Ontmoeten Macharen overgenomen uit de gebiedsontwikkeling tegen het maatschappelijk grondtarief, conform de grondprijzenbrief. De maatschappelijke grondwaarde bedraagt € 460.000.

Na activering van deze grond ontstaat vanaf 2028 een structurele rentelast van € 5.060 per jaar. In totaal hebben we daarmee een nadeel van € 494.000 in 2028 en daarna jaarlijks € 5.060. Investeringen ontmoeten We actualiseren het investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed Ontmoeten. Per saldo hebben we door de actualisatie van de investeringen van Ontmoeten binnen het investeringsplan in 2027 € 12.000 hogere kosten, in 2028 een voordeel van € 188.000. In 2029 en 2030 hebben we circa € 54.000 hogere kosten. We actualiseren het investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed ontmoeten. We actualiseren jaarlijks het kengetal dat we gebruiken om toekomstige investeringsbedragen te bepalen, waardoor kosten voor investeringen in de basis al stijgen ten opzichte van het eerdere investeringsplan. Daarnaast zorgen verschuivingen in de planning dat de start van de kapitaallast van een investering naar voor of achter schuift in de begroting. In 2028 ontstaat een incidenteel voordeel, omdat de verwachte oplevering van Vidi Reo een jaar naar achter schuift. De hogere kosten vanaf 2029 zijn te wijten aan het verhoogde kengetal voor bouwkosten. Investeringen sportaccommodaties We actualiseren het investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed binnen- en buitensport.

Per saldo hebben we door de actualisatie van de investeringen van sportaccommodaties binnen het investeringsplan een voordeel van € 193.000 in 2027, € 383.000 in 2028, € 309.000 in 2029 en € 380.000 in 2030. De voornaamste redenen van deze voordelen zijn: - De geplande oplevering van gymzaal Amsteleind is uitgesteld ten opzichte van het eerdere investeringsplan naar 2030. Hierdoor verschuift de eerste kapitaallast (jaar na oplevering) van € 299.000 buiten deze programmabegroting. - In het vorige investeringsplan stond gymzaal Schadewijk benoemd onder sport. In dit investeringsplan is deze integraal meegenomen onder onderwijs bij Kindcentrum Schadewijk. De kapitaallast bedraagt € 56.000. - In het vorige investeringsplan hielden we rekening met de vervanging van drie kunstgrasvelden bij sportpark Hescheweg. In deze actualisatie van het investeringsplan gaan we uit van twee velden. Dit zorgt voor een voordeel op de kapitaallast van € 35.000. Storting in de reserve Lievekamp We storten € 2,7 miljoen in 2026 en 2027 en € 2 miljoen in 2028 in de reserve Lievekamp. Dit betreft de budgetten voor rente en afschrijvingslasten vanuit het project Lievekamp die tijdens de bouw nog niet ingezet worden. Op deze manier houden we het geld dat eerder beschikbaar is gesteld voor de Lievekamp ook in de toekomst beschikbaar voor dit doel.

73 Kosten WK korfbal en EK Goalball We stellen budgetten beschikbaar voor het WK Korfbal (2026: € 50.000 en 2027: 54.000) en voor het EK Goalball (2026: € 95.000 en 2027: € 45.000). Deze extra kosten betalen we uit bestaande budgetten Volksgezondheid (aanpak overgewicht en aanpak terugdringen gezondheidsachterstanden). We versterken hiermee ons profiel als inclusieve en sportieve gemeente door in 2027 gastheer te zijn van zowel het WK Korfbal als het EK Goalball. Het WK Korfbal 2027, biedt kansen op maatschappelijke impact, lokale trots en economische spin-off. Daarnaast draagt het evenement bij aan de ambitie om inwoners meer te laten bewegen en sluit het aan bij Global Goal 5 (gendergelijkheid), onder meer via diverse side-events en maatschappelijke activiteiten voor jeugd en mensen met een beperking. Daarnaast organiseert Oss het EK Goalball 2027, een internationaal parasportevenement voor sporters met een visuele beperking. Hiermee onderstreept de gemeente haar inzet voor inclusie, toegankelijkheid en sport. Beide evenementen vinden plaats in sporthal de Rusheuvel. Brandverzekering gemeentelijke gebouwen We hebben jaarlijkse lagere kosten van € 0,3 miljoen voor de brandverzekering van gemeentelijke gebouwen. De eind 2025 uitgevoerde aanbesteding van de brandverzekeringen heeft geleid tot aanzienlijk lagere premies. Hiermee is in de begroting geen rekening gehouden.

Hierdoor ontstaat een financieel voordeel van ruim € 0,3 miljoen. Ondanks dat de nieuwe aanbesteding een looptijd van drie jaar heeft nemen we dit voordeel als structureel op. Wel zit er nog onzekerheid rondom dit voordeel. In de komende periode moeten er verzekerde objecten opnieuw getaxeerd worden. Indien deze taxaties leiden tot hogere verzekerde waarden, zal dit leiden tot een stijging van de verzekeringspremies en daarmee weer hogere kosten. Voor het opnieuw taxeren van onze gebouwen hebben we € 35.000 aan hogere kosten. Om te voldoen aan de voorwaarden van de brandverzekering dienen gebouwen minimaal eenmaal per zes jaar door een onafhankelijke taxateur te worden getaxeerd. In de tussenliggende jaren kunnen de verzekerde waarden worden geactualiseerd door middel van indexatie. Voorgesteld wordt een meerjarige overeenkomst af te sluiten met een gespecialiseerde taxateur, waarbij jaarlijks circa één zesde deel van de vastgoedportefeuille (ca. 22 van de 130 gebouwen) wordt getaxeerd en de overige objecten worden geïndexeerd. Hiermee blijft de gehele portefeuille actueel gewaardeerd, wordt voldaan aan de eisen van de verzekeraar en wordt het risico op onderverzekering beperkt. Voor de uitvoering van deze structurele taxatiecyclus is vanaf 2027 een jaarlijks budget van € 35.000 nodig.

Dit budget biedt ruimte voor de periodieke taxaties en de jaarlijkse indexering van de resterende portefeuille, zodat de actualisatie van de verzekerde waarden structureel en planmatig wordt geborgd. Hogere kosten en opbrengsten vastgoedbedrijf We actualiseren de kosten en opbrengsten van het vastgoedbedrijf. We realiseren hogere inkomsten uit sporthallen en zalen en op hogere inkomsten uit erfpachtsgronden. De kosten stijgen door hogere onderhoudskosten, abonnementskosten en ook door extra noodzakelijke capaciteit. Per saldo € 155.000 aan hogere opbrengsten en ook aan kosten. Grond bij nieuwe Golfbad In de ontwikkeling van het nieuwe Golfbad is rekening gehouden met de aankoop van naastliggende grond. De aankoopwaarde (incl. aankoopkosten) bedraagt € 820.000. Conform wetgeving mogen wij deze grond activeren tegen de getaxeerde waarde op basis van de bestemming van deze grond. De getaxeerde waarde hiervan is € 342.000. Dit betekent dat we eenmalig deze grond moeten afwaarderen met € 466.000. Om de ontwikkeling mogelijk te maken, hebben wij ook een grondverkoop moeten realiseren, welke € 45.000 aan opbrengsten heeft gebracht. Per saldo hebben we hogere kosten van € 421.000.

4.3 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Openbare bibliotheken | 0 | 291 | 0 | 0 | 0 Wet op de lijkbezorging | 0 | 0 | 6 | 6 | 6 Totaal septembercirculaire | 0 | 291 | 6 | 6 | 6 Toelichting septembercirculaire Openbare bibliotheken We ontvangen een bedrag in 2027 van € 291.000 om te voldoen aan de wet stelsel bibliotheekvoorzieningen. Dit is een vervolg op extra gelden die we in 2025 en 2026 al hebben ontvangen. Deze extra gelden zijn eerder ingezet voor met name de uitbreiding van de openingstijden in het Warenhuis. Wet op de lijkbezorging We ontvangen vanaf 2028 jaarlijks € 6.000 extra voor de wet op de lijkbezorging. 4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oss.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4df6614c-c5f8-477f-b252-60c8e6952b69?agendaItemId=2f216602-f763-4ba9-b805-833d6f09e930