Opinienota Sturen op doelen en resultaten.DOCX

smit

E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Aan alle raadsleden

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Geachte raadsleden, Wat zijn de mogelijkheden?

Datum

Ons kenmerk

Behandeld door

Aantal bijlagen

1-6-2021

4528301

S. Dohmen

1

Onderwerp

Sturen op doelen en resultaten in welzijn

Welke vraag stellen we de raad? Bent u het eens met de volgende uitgangspunten: 1. Door het methodisch beschrijven van doelen, resultaten, risico’s en randvoorwaarden kunnen we het welzijnswerk beter monitoren en bijsturen. 2. Door het welzijnswerk in 5 thema’s en budgetten te verdelen hebben we meer grip en sturingsmogelijkheden op de uitvoering van welzijnswerk door ONS welzijn. 3. Het verlenen van een subsidie aan ONS welzijn op basis van de beschreven doelen en resultaten is op dit moment de beste juridische basis. 4. We organiseren eens per jaar (omstreeks juli) een bijeenkomst met uw raad om de accenten voor het welzijnswerk te bepalen en het lopende jaar bij te sturen. 5. In de eerdere bijeenkomsten heeft uw raad ons accenten voor 2022 meegegeven, waaronder specifieke aandacht voor ouderen, coördinatie van vrijwilligerswerk, jongerenwerk en de inzet van ervaringsdeskundigheid. Wilt u hierop nog iets aanvullen? Wat is de aanleiding? De afgelopen jaren hebben we met uw raad regelmatig gesproken over de inzet van ONS welzijn. Met name onderwerpen als sturing en resultaten kwamen aan de orde. Daarbij hebben we ook gekeken naar onze rol als opdrachtgever. Hebben wij onze opdracht goed

genoeg geformuleerd, zodat ONS welzijn kan leveren wat wij vragen? En kunnen wij binnen deze opdracht voldoende sturen? Daarom hebben we aan de hand van de theorie van Tim Robbe de doelen en resultaten voor het welzijnswerk opnieuw beschreven. De basis voor de inhoudelijke doelen is het beleid dat uw raad eerder heeft vastgesteld. Denk aan de ontwikkelagenda WMO, ontwikkelagenda Jeugd, visie op welzijn en jongerenwerk en beleidskader Armoede en Schulden. Naast de inhoudelijke doelen hebben we ook gekeken naar de juridische governance, de bekostiging en het domeinmanagement. In de bijlage vindt u de memo met de uitgebreide beschrijving van het proces en de inhoudelijke doelen. 1. Door het methodisch beschrijven van doelen, resultaten, risico’s en randvoorwaarden kunnen we het welzijnswerk beter monitoren en bijsturen. In de gewenste situatie krijgt de welzijnsaanbieder duidelijke opdrachten van de gemeente Oss. In deze opdrachten is omschreven welke maatschappelijke doelstellingen de welzijnsaanbieder moet realiseren voor welke doelgroepen. Met behulp van de kernwaarden Rechtvaardigheid, Efficiëntie, Vrijheid en Veiligheid beschrijven we aan welke kaders de inzet van de welzijnsaanbieder moet voldoen. Ook formuleren we per maatschappelijk doel de normen waarmee we kunnen vaststellen of het maatschappelijk doel is gerealiseerd. Deze situatie leidt tot de volgende effecten: 

Het primaat van de toedeling van de maatschappelijke waarden ligt bij de gemeenteraad door het vaststellen van inhoudelijk beleid o.a. WMO en jeugd;



De welzijnsaanbieder weet welke doelstellingen ze moet bereiken om die waarden te realiseren en onder welke condities zij middelen kan inzetten;



De inzet van de welzijnsaanbieder is duidelijk en ook tot welke mate van het realiseren van de maatschappelijke doelstellingen dit leidt;



Daar waar de welzijnsaanbieder de maatschappelijke doelstellingen niet haalt, is het ook duidelijk hoe de gemeente kan bijsturen.



De welzijnsaanbieder weet welke middelen hij kan inzetten voor welk(e ) doel(en).



De gemeente(raad) krijgt inzicht wat het bereiken van maatschappelijke doelstellingen heeft gekost cq kost. Daarmee kan voor toekomstige opdrachten ook een betere kosten/baten analyse plaatsvinden.

2. Door het welzijnswerk in 5 thema’s en budgetten te verdelen hebben we meer grip en sturingsmogelijkheden op de uitvoering van welzijnswerk door ONS welzijn.

2

Het werkveld van welzijn is veelomvattend. Om goede afspraken te kunnen maken is het nodig om een indeling te maken. We hebben gekozen voor een indeling per werksoort gekeken vanuit het perspectief van de inwoner (conform de ontwikkelagenda-wmo). Deze 5 werksoorten zijn; 1. Individueel Sociaal Werk 2. Collectief Sociaal Werk 3. Jeugd 4. Sociaal Raadsliedenwerk 5. Jongerenwerk Per werksoort zijn de doelen, kernbedingen, risico’s en randvoorwaarden beschreven. Ook hebben we per werksoort een budget vastgesteld. Op deze manier is het inzichtelijk wat een onderdeel kost en wat de effecten zijn bij het wijzigen van de budgetten. Indien gewenst kan een onderdeel apart belegt worden of bij een andere welzijnsaanbieder belegt worden. 3. Het verlenen van een subsidie aan ONS welzijn op basis van de beschreven doelen en resultaten is op dit moment de beste juridische basis. Vanaf 1 januari 2022 willen we de welzijnsactiviteiten genoemd in de bijgevoegde memo financieren. Daar is een juridische titel voor nodig. Er zijn twee opties waar we uit kunnen kiezen: aanbesteden of een subsidie verlenen. Bij een aanbesteding (privaatrechtelijke overeenkomst) zijn de activiteiten juridisch afdwingbaar. Een dergelijke overeenkomst kan alleen afgesloten worden met een Europese aanbesteding van een overheidsopdracht. Deze procedure verplicht ons de opdracht open te stellen voor mededinging.

Met andere woorden: het is vooraf niet vast te stellen welke welzijnsaanbieder of ondernemer de opdracht mag gaan uitvoeren. De mededinging bepaalt dat. We kunnen ook gebruik blijven maken van een subsidie (publiekrechtelijke subsidie). Bij subsidies zijn de activiteiten niet juridisch afdwingbaar. Wel is het zo dat als een welzijnsaanbieder of ondernemer de activiteiten niet (voldoende) uitvoert, we al betaalde subsidiegelden direct (naar rato) mogen terugvorderen. Daar is geen verdere procedure voor nodig. Een subsidie kunnen we verlenen direct op basis van de Algemene wet bestuursrecht. We hanteren een aantal uitgangspunten om te bepalen welke vorm van juridische governance het beste bij onze situatie past. Voor de uitvoering van het welzijnswerk vinden we een aantal zaken belangrijk;

3

-

We bepalen als gemeente de inhoudelijke doelen op basis van ons beleid. We bepalen jaarlijks de prioriteiten. We willen zelf de welzijnsaanbieder kunnen bepalen. We willen een welzijnsaanbieder die de lokale situatie kent. We willen continuïteit en herkenbaarheid voor de inwoner. We kunnen gedurende het jaar sturen op de doelen en resultaten. We betalen niet voor activiteiten of projecten die niet uitgevoerd zijn. We willen ruimte om te schuiven tussen inhoudelijke thema’s. We weten vooraf welk budget beschikbaar is en gaan daar niet overheen. We willen de ruimte om onderdelen uit de welzijnsopdracht anders te kunnen beleggen.

Op basis van deze juridische randvoorwaarden en de uitgangspunten vinden we dat een subsidieverlening aan welzijnsaanbieder ONS welzijn op dit moment de beste optie is. 4. We organiseren eens per jaar (omstreeks juli) een bijeenkomst met uw raad om de accenten voor het welzijnswerk te bepalen en het lopende jaar bij te sturen. Om de effecten van de subsidieafspraken te monitoren en de afspraken indien nodig daarop aan te passen maken we een kader van afspraken tussen gemeente en welzijnsaanbieder. We noemen dat domeinmanagement. Daarvoor richten we 3 niveaus van afspraken in, te weten; beheer, management van informatie en bijstellen van beleid. Bij beheer gaat het om periodieke rapportages met informatie over de voortgang, aantallen, wachtlijsten, doorlooptijden etc. Tijdens structureel beheeroverleg tussen gemeente en welzijnsaanbieder worden deze gegevens besproken. Bij management van informatie gaat het om het bespreken van de voortgang. Op basis van rapportages worden ontwikkelingen, afwijkingen of nieuwe opdrachten besproken. Bij het bijstellen van beleid gaat het om interne en externe ontwikkelingen die er voor kunnen zorgen dat de beleidsdoelstellingen gewijzigd moeten worden. Deze ontwikkelingen zijn (ook) gericht op het onderkennen van risico’s en nieuwe kansen. Door middel van een analyse kan de gemeente besluiten tot beleidswijzigingen.

In deze beleidsanalyse waakt de gemeente er ook voor dat er geen nieuwe opdrachten aan de welzijnsaanbieder worden verstrekt zonder dat de gemeentelijke doelstellingen en kaders duidelijk zijn voor de aanbieder. De gemeenteraad neemt besluiten over beleidswijzigingen bij het vaststellen van inhoudelijk beleid, zoals de ontwikkelagenda WMO, ontwikkelagenda jeugd, visie op jongerenwerk, welzijn of beleidskader Armoede en Schulden. Het college vertaalt dit beleid in uitvoeringsafspraken met aanbieders.

4

Daarnaast zijn er jaarlijks ontwikkelingen die vragen om extra aandacht voor bepaalde groepen of accenten die nodig zijn. Daarom gaan we vanaf 2022 jaarlijks (omstreeks juli) een bijeenkomst met uw raad organiseren waarin we de voortgang van het lopende jaar met elkaar bespreken en de accenten voor volgende jaar bepalen. 5. In de eerdere bijeenkomsten heeft uw raad ons accenten voor 2022 meegegeven, waaronder specifieke aandacht voor ouderen, coördinatie van vrijwilligerswerk, jongerenwerk en de inzet van ervaringsdeskundigheid. Wilt u hierop nog iets aanvullen?

Op 3 maart jl. hebben we met uw raad de inhoudelijke doelen voor het welzijnswerk besproken. Op 7 april jl. hebben we met u gesproken over de risico’s en de randvoorwaarden die daarbij horen. Tijdens deze bijeenkomsten is er extra aandacht gevraagd voor ouderen, coördinatie van vrijwilligerswerk, jongerenwerk en de inzet van ervaringsdeskundigheid. Wij zullen dit meenemen in de definitieve afspraken met ONS welzijn. Wat is het vervolg? Met de input van de opiniecommissie zal het college voor 1 oktober een besluit nemen over de subsidieverlening aan ONS welzijn voor het jaar 2022 en de daarbij horende afspraken. Wij zullen de raad informeren over dit besluit. In oktober a.s. organiseren we een bijeenkomst waar we met uw raad en ONS welzijn in gesprek gaan over de accenten voor 2022, waaronder de accenten genoemd bij punt 5. Vanaf 2022 zullen wij jaarlijks (rond juli) een bijeenkomst organiseren met uw raad om de voortgang van het lopende jaar te bespreken en de accenten voor jaar daarna te bepalen. Eventuele beleidswijzigingen zullen apart in inhoudelijke beleidsvoorstellen aan uw raad voorgelegd worden. Communicatie Wanneer het college een besluit heeft genomen over de subsidieverlening aan ONS welzijn zullen wij hen hierover informeren middels een beschikking.

ONS welzijn is betrokken geweest in het leertraject met Tim Robbe en is bekend met de inhoudelijke doelen en resultaten.

Samenvatting Voor de uitvoering van welzijnswerk hebben we de inhoudelijke doelen en resultaten opnieuw beschreven. We zijn voornemens deze afspraken in de vorm van een subsidie te verlenen aan

5

ONS welzijn voor het jaar 2022. We willen graag de uitgangspunten opiniërend voorleggen aan de opiniecommissie Sociaal Bestuurlijk van 1 juli aanstaande.

6