Opinienota nieuwe Wet inburgering vs 260521.DOCX

E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Aan de Opiniecommissie Sociaal Bestuurlijk

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

Behandeld door

1 juni 2021

PDMS

R. Manders

Aantal bijlagen

Onderwerp

Opinienota nieuwe Wet inburgering1

1. Inleiding De gemeente gaat onder de nieuwe Wet inburgering de regie voeren over het hele inburgeringstraject van de inburgeraars. In de Startnotitie veranderopgave inburgering bent u hier in juni 2020 uitgebreid over geïnformeerd. Nogmaals, de gemeente wordt in het nieuwe stelsel verantwoordelijk voor: • het afnemen van een brede intake; • het opstellen van het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP); • het volledige inburgeringsaanbod (waaronder taallessen) voor asielmigranten en een deel van het aanbod voor gezinsmigranten en overige migranten; • het monitoren van de voortgang van de inburgering voor alle inburgeraars; • de maatschappelijke begeleiding van asielmigranten; • het financieel ontzorgen van bijstandsgerechtigde asielmigranten en • meer in het algemeen ook de samenwerking met andere partijen en instellingen. Als gemeenteraad kunt u nadenken over welke maatschappelijke resultaten u wilt behalen met inburgering en welke uitgangspunten leidend zijn. In de Startnotitie veranderopgave inburgering van juni 2020 die besproken is in de vergadering van de adviescommissie Sociaal Bestuurlijk van 10 september 2020 is het volgende opgenomen over de uitgangspunten van het beleid van de gemeente Oss: 1 Voor deze notitie is gebruik gemaakt van “De nieuwe Wet inburgering, een introductie voor raadsleden” van

de VNG.

1

De visie van de nieuwe Wet inburgering– “Iedereen doet mee, het liefst via betaald werk en daar moet de inburgering aan bijdragen.” – sluit aan bij het huidige beleid en de praktijk van de gemeente Oss. Wij geloven in de mogelijkheden van de inburgeringsplichtigen en gaan daar vanuit. Door te investeren in participatie zorgen we ervoor dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. We willen dat onze inburgeringsplichtigen zoveel mogelijk zelfstandig hun leven kunnen leiden en zo een actieve bijdrage leveren aan de samenleving. Ze leren de taal en worden richting werk geactiveerd. Prioriteit ligt bij het bereiken van sociale en economische zelfredzaamheid. Voor uitkeringsgerechtigde inburgeraars is uitstroom naar een (beroeps)opleiding of duurzame uitstroom naar betaald werk het ultieme doel. 2. Dienstverlening De taken die voor gemeenten voortvloeien uit de Wet inburgering zijn voor een groot deel -vanuit het oogpunt van rechtszekerheid en uniformiteit- ingekaderd in de wet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving. Er blijft echter ook wat ruimte om taken naar eigen inzicht in te vullen, zodat maatwerk mogelijk is. Rekening houdend met de lokale omstandigheden. Hiervoor kan elke gemeente een gemeentelijke verordening opstellen.

In de praktijk zullen we ervaring gaan opdoen wat het beste werkt voor de inburgeraars. Door de jarenlange ervaring binnen team Vergunninghouders (en daarvoor al bij de uitvoering van voorgaande wetten inburgering) en de inzet binnen dit team van ervaringsdeskundigen is veel kennis aanwezig. De nieuwe wet kent geen verordening plicht, maar een door de gemeenteraad vastgestelde verordening bevordert dat de gemeenteraad betrokken is bij de invulling van deze beleidsruimte en daarop invloed en controle kan blijven behouden. Er is een modelverordening beschikbaar. De verordening voor de gemeente Oss zal u in het 4e kwartaal van 2021 ter besluitvorming worden voorgelegd samen met het beleidsplan over de nieuwe Wet inburgering.

In het nieuwe inburgeringsstelsel gelden er verschillende regels voor asielmigranten, gezinsmigranten en overige migranten (bijv. imams of priesters). In onderstaand schema ziet u per doelgroep voor welke onderdelen van het aanbod gemeenten verantwoordelijk zijn. De verschillende onderdelen van het inburgeringsaanbod worden in deze notitie verder toegelicht. Gemeentelijk aanbod en doelgroep Gemeentelijk aanbod

Asielmigranten

Maatschappelijke begeleiding Ontzorging Begeleiding bij inburgering (intake, PIP, advies, voortgangsgesprekken) Een van de 3 leerroutes (incl. alfabetisering) MAP PVT In het PIP worden afspraken opgenomen over aanbod voor andere participatiecomponenten zoals werk of vrijwilligerswerk

2

X X X X X X X

Gezins-en overige migranten

X

X X

2.1 Brede intake Bij de brede intake wordt vroegtijdig een beeld gevormd van de startpositie en ontwikkelmogelijkheden van de inburgeraars op het gebied van inburgering en participatie. In de brede intake moet verplicht gevraagd worden naar: leerbaarheid, motivatie/interesses, werknemersvaardigheden, opleiding, mate van zelfredzaamheid, praktische competenties, sociaal netwerk, digitale vaardigheden, fysieke- en mentale gezondheid, werkervaring en/of vrijwilligerswerk en gezinssituatie. Een vast onderdeel van de brede intake is de leerbaarheidstoets. De toets wordt vooralsnog afgenomen door een onafhankelijke partij. Op termijn en onder voorwaarden kunnen we de leerbaarheidstoets zelf afnemen. De uitkomsten van de brede intake en de leerbaarheidstoets bepaalt de leerroute die de inburgeraar gaat volgen. Hoe de leerbaarheidstoets wordt afgenomen en de resultaten worden gewogen is nu nog niet duidelijk. Onze ideeën We zijn in 2020 al gaan proefdraaien met een brede intake voor asielmigranten met een uitkering. Op dit moment, in verband met corona, doen we dit telefonisch. Inburgeraars zonder uitkering (gezinsvormers) krijgen nu op eigen verzoek een brede intake. Dit kunnen ze aangeven tijdens het Participatieverklaringstraject dat wij al voor hen aanbieden. Op deze manier leren we ook de doelgroep gezinsmigranten beter kennen.

Onder de nieuwe wet zullen ook alle gezinsvormers vanaf 1 januari 2022 een brede intake krijgen. Tijdens de brede intake worden alle aspecten die voor de inburgering van belang zijn met een tolk besproken. We gaan bekijken of de routekaart inburgering van Divosa een goed hulpmiddel hierbij kan zijn. De brede intake willen we samen doen met de cursistenbegeleider van de taalaanbieder. Om alle belangrijke omstandigheden voor inburgering gezamenlijk in beeld te krijgen en het aanbod zo passend mogelijk te maken vanaf de start. Met Vluchtelingenwerk is vanaf het moment van huisvesting contact. Vrijwilligers zijn aanwezig bij de intake voor de uitkering en het inrichtingskrediet. Met toestemming van de inburgeraar worden zaken die van belang zijn voor de inburgering uitgewisseld. Wat betreft de start van de brede intake zien wij in de praktijk op dit moment niet de meerwaarde om deze al te starten op het AZC. Er is natuurlijk wel contact en uitwisseling met AZC (telefonisch en per mail) en de inburgeraar start al met voorinburgering binnen het AZC. De uitwisseling is op dit moment met behulp van het taakstellingvolgsysteem van het COA. In Oss willen we starten met de brede intake als iemand is ingeschreven in het BRP (Basisregistratie Personen). De meerwaarde om, als consulent, naar het AZC te gaan om kennis te maken wordt op dit moment niet gezien.

Soms duurt het lang voor er woonruimte beschikbaar is en het kan ook voorkomen dat er toch voor een andere gemeente gekozen wordt (i.v.m. aanwezige huisvesting).

3

2.2 Plan Inburgering en Participatie (PIP) Op basis van de informatie die verzameld is bij de brede intake stelt de gemeente binnen 10 weken na inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) vast. Het PIP markeert het beginpunt van de inburgeringstermijn. Dit plan bevat alle afspraken over de wijze waarop de inburgeraar aan zijn of haar inburgeringsplicht moet voldoen. Het PIP is een vertaling van de uitkomsten van de brede intake naar een set van persoonlijke einddoelen voor de inburgeraar. In dit plan is opgenomen: • welke leerroute de inburgeraar gaat volgen; • welke afspraken er zijn gemaakt over de invulling van de andere onderdelen van het inburgeringstraject, zoals het Participatieverklaringstraject (PVT), de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Het PIP bevat ook afspraken over de manier waarop het leren van de taal gecombineerd wordt met werk, vrijwilligerswerk, studie, stage of andere participatie-activiteiten; • afspraken over begeleiding naar financiële zelfredzaamheid; • de maatschappelijke begeleiding die geboden wordt tijdens het traject. Vast staat wat er in het PIP geregeld moet worden. Ook de vorm van het PIP (een beschikking) staat vast. 2.3 Inburgeringsvoorzieningen Er is ruimte om binnen onze gemeente een eigen invulling te geven aan het inburgeringsaanbod.

Er zijn enkele wettelijke vereisten ten aanzien van de inhoud en kwaliteit van het inburgeringsaanbod, maar er kan op veel punten zelf beleid ontwikkeld worden en aanvullende eisen gesteld worden aan aanbieders van inburgeringscursussen. Er zijn vier belangrijke uitgangspunten om bij het ontwikkelen van beleid rekening mee te houden: • het inburgeringsaanbod aan de inburgeraar is maatwerk • de leerroute combineert waar mogelijk taal en participatie • de leerroute sluit aan bij de rest van het inburgeringstraject (integraliteit) • inburgeringscursussen zijn van goede kwaliteit Hoe kan de gemeente dat doen? • op tijd met aanbieders van inburgeringscursussen in gesprek gaan om een gevarieerd aanbod te kunnen realiseren, met verschillende instroommomenten, niveaus en tijdstippen waarop een cursus kan worden gevolgd; • samenwerking met aanbieders van inburgeringscursussen vormgeven; • afspreken hoe de gemeente kwaliteit van het aanbod in de toekomst gaat controleren; • de relatief beperkte omvang van de doelgroep en de noodzakelijke diversiteit van het inburgeringsaanbod vragen om relatief veel expertise en (specialistische) capaciteit van gemeenten. Regionale samenwerking kan helpen om een gevarieerd leeraanbod aan te bieden. Zo kan maatwerk aan de inburgeraar geleverd worden.

2.3.1 De leerroute Om aan de inburgeringsplicht te voldoen, moeten alle inburgeraars één van de leerroutes succesvol afronden. Een leerroute is een traject waarin inburgeraars de Nederlandse taal leren en Kennis van 4

de Nederlandse maatschappij (KNM) opdoen, passend bij hun capaciteiten, persoonlijke situatie en leerbaarheid. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het aanbieden van een kwalitatief goede leerroute aan asielstatushouders. Gezins- en overige migranten moeten net als nu hun taallessen zelf inkopen. De gemeenten adviseren en informeren de gezins- en overige migranten wel over de inkoop van een leerroute. Sterker nog, in een PIP leggen we ook voor deze inburgeraars vast welke leerroute zij gaan volgen. De gemeente is ook verantwoordelijk voor het monitoren van de voortgang en voor de ondersteuning van gezins- en overige migranten, zodat ook voor deze groep gewaarborgd is dat zij kunnen voldoen aan de afspraken die in het PIP zijn gemaakt. Inburgeraars kunnen via 3 verschillende leerroutes voldoen aan de inburgeringsplicht: de B-1 route, de onderwijsroute en de zelfredzaamheidsroute (Z-route). Iedere leerroute bevat ruimte voor maatwerk. De leerroutes bestaan bij voorkeur uit een taal- en een participatiecomponent. Het combineren van taal en participatie is één van de leidende principes in het nieuwe inburgeringsstelsel. Verplicht is het echter alleen voor de Z-route. De participatiecomponent is gericht op deelname aan het dagelijkse leven in Nederland en biedt inburgeraars de kans om in de praktijk te oefenen met de taal en een sociaal netwerk op te bouwen.

Onze ideeën Zoals ook al vermeld in de startnotitie van juni 2020 hebben de wethouders van NoordoostBrabant in het portefeuillehouders overleg arbeidsmarkt van 7 mei 2020 aangegeven dat zij met een strategische, bekende en vertrouwde partner willen samenwerken in het bijzonder voor de Onderwijs- en de B1-route, namelijk ROC De Leijgraaf. We hebben er in de regio voor gekozen om binnen de Europese aanbestedingsregels het voornemen tot gunnen van de B1-route aan het ROC openbaar te maken en mogelijke aanbieders de kans te geven hierop te reageren. Geen aanbieder heeft op deze aankondiging gereageerd. Het ROC heeft in ambtelijke gesprekken die hieraan vooraf gingen, aangegeven de Onderwijsroute vooralsnog niet te gaan aanbieden. ROC De Leijgraaf is een kleine aanbieder en het gaat om kleine aantallen in onze regio. Ontwikkeling van deze route acht het ROC niet rendabel. Wel is gecombineerd inburgeren, een zogenaamd combitraject mogelijk. Dit is een traject waarbij inburgering en een entree opleiding (MBO niveau 1) worden gecombineerd in één traject. De deelnemer (meestal een jongere vergunninghouder) haalt binnen maximaal 1,5 jaar zijn inburgeringsdiploma én een entree diploma. Dit geeft toegang tot vervolgonderwijs op MBO niveau 2 of hoger.

Omdat de Onderwijsroute voor inburgeraars in Oss niet heel vaak zal voorkomen (zo leert de ervaring), zullen wij voor de Onderwijsroute maatwerk proberen te leveren, waarbij wij natuurlijk wel afhankelijk blijven van aanbieders die ons hierbij kunnen ondersteunen. Voor de inkoop van de Z-route is in de regio besloten om niet regionaal samen te werken. In Oss willen wij voor de taallessen bij voorkeur ook gebruik gaan maken van de diensten van het ROC. Voor het participatiegedeelte van de Z-route geldt dat wij volgens de Samenwerkwijze samen met 5

de inburgeraar bekijken welke participatieonderdelen, werkervaringsplekken en/of re-integratie instrumenten passend zijn. Voor de B1-route hechten wij als regio aan verschillende instroommomenten, niveaus en tijdstippen waarop taalles kan worden gevolgd. Ook zullen wij samen met de aanbieder, de werkgever en de inburgeraar, net als nu gebeurt in de pilot van A2 naar B1, overleggen om de inhoud van het onderwijs af te stemmen op de praktijk, dus op de activiteiten die de inburgeraar op het gebied van vrijwilligerswerk en/of werk verricht. 2.3.2. Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) en het Participatieverklaringstraject (PVT) Het inburgeringsaanbod waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn bestaat behalve uit de leerroute met de module KNM ook uit het aanbod van de MAP en het PVT. Het doel van de MAP is om inburgeraars kennis te laten maken met, en hen voor te bereiden op, deelname aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Het PVT is bedoeld om inburgeraars kennis te laten maken met de kernwaarden van de Nederlandse samenleving. Denk hierbij aan begrippen als vrijheid, gelijkwaardigheid en participatie. In de wet en de daarop gebaseerde regelgeving is vastgelegd welke thema’s in ieder geval in de MAP en het PTV aan de orde moeten komen. Ook is vastgelegd dat er minimaal één activiteit gericht op de praktische inzet op de arbeidsmarkt moet worden opgenomen in de MAP (minimaal 40 uur).

Dit kan bijvoorbeeld vrijwilligerswerk zijn of het verrichten van werkbezoeken aan werkgevers. Het programma van het PVT moet minimaal 12 uur omvatten, en moet ook een praktische component bevatten. We hebben zelf dus ruimte om beleid te ontwikkelen over: • samenwerking met maatschappelijke organisaties om invulling te geven aan deze modules • de inhoud van het aanbod (rekening houdend met de vastgelegde thema’s) • de duur van de MAP en het PVT (rekening houdend met de minimale urennorm) en • het moment waarop de MAP en het PVT in het inburgeringstraject worden aangeboden. Onze ideeën Het PVT voeren we al vanaf eind 2016 zelf uit. Hiervoor werken we samen met Vluchtelingenwerk, Thuis in Oss, Ons Welzijn en GGD Jeugdzorg. Het programma wordt jaarlijks geëvalueerd en aangepast. Ook de uitvoering voor de nieuwe wetgeving wordt op basis van het bestaande PVT opgepakt. Ook de MAP willen we zelf uitvoeren. Op basis van de trainingen ‘Werken aan Werk’, die we diverse jaren uitgevoerd hebben voor Eritrese en Arabische inburgeraars en de training LEF (Leren, Emancipatie en Focus) voor vrouwelijke na-reizigers hebben we voldoende cursusmateriaal ontwikkeld om de onderwerpen van de MAP te kunnen oppakken. Ook hebben we intern voldoende ervaring opgedaan om dit zelf te kunnen uitvoeren. Ook voor de MAP werken we samen met diverse partijen.

Verdere ontwikkeling van de MAP loopt, maar is vertraagd door corona. Een groepsactiviteit is op dit moment niet mogelijk, maar vanaf september 2021 wordt dit weer

6

opgestart. Tot die tijd krijgen inburgeraars in Oss één op één begeleiding in hun oriëntatie op en zoektocht naar werk. 2.3.3. Maatschappelijke begeleiding Net als in het huidige inburgeringsstelsel worden asielmigranten gedurende de eerste fase van de inburgering begeleid en ondersteund door de gemeente waar zij gehuisvest worden. De maatschappelijke begeleiding is in het nieuwe stelsel gericht op het regelen van praktische zaken, het vergroten van de kennis van de Nederlandse samenleving en het wegwijs maken van asielstatushouders in hun nieuwe woonplaats. Bij het regelen van praktische zaken kan gedacht worden aan hulp bij het aanvragen van een uitkering of het openen van een bankrekening. Maatschappelijke begeleiding start bij voorkeur zo snel mogelijk, dus op het moment dat een asielstatushouder aan de gemeente is gekoppeld. Dit is ook de periode waarin het meeste geregeld moet worden en de behoefte aan informatie en ondersteuning het grootst is. Hier kan ook een stuk ontzorgen onder vallen zoals nu al gebeurt. In overleg laten inburgeraars huur, gas, elektriciteit en verzekeringen automatisch afschrijven. Als gemeente moet u de begeleiding afstemmen op de behoefte en persoonlijke situatie van de inburgeraar (maatwerk).

Gemeenten hebben veel ruimte om de maatschappelijke begeleiding vorm te geven en aan te laten sluiten op de lokale omstandigheden en andere onderdelen van de inburgering. U heeft ruimte om te variëren in: • de duur van de maatschappelijke begeleiding; • de samenwerking met andere (maatschappelijke) organisaties in het sociaal domein; • de vorm van begeleiding; • de intensiteit van de begeleiding; • de doelgroep voor maatschappelijke begeleiding. Maar hoe lang wilt u bijvoorbeeld dat deze begeleiding in onze gemeente duurt na de invoering van de wet? En bieden wij bijvoorbeeld ook maatschappelijke begeleiding aan gezinsmigranten, als daar behoefte aan is? Onze ideeën In Oss is Vluchtelingenwerk op dit moment dé organisatie die voor ons de maatschappelijke begeleiding verzorgt. Wij willen graag de samenwerking met Vluchtelingenwerk voortzetten. Op ambtelijk niveau zijn de gesprekken hierover al gaande. We gaan afspraken maken over de inhoud, de duur en de intensiteit van de maatschappelijke begeleiding. Of de activiteiten waarvoor wij Thuis in Oss op dit moment subsidiëren strikt genomen onder maatschappelijke begeleiding vallen, valt te discussiëren. Thuis in Oss richt zich vooral op het faciliteren van ontmoeting en verbinding van nieuwe Ossenaren met mensen die al langer in Oss wonen.

Thuis in Oss draagt bij aan een zachte landing van nieuwkomers en het betrekken van de samenleving hierbij. Het biedt een platform voor vrijwilligers om zich in te zetten voor de nieuwe Ossenaren. Op dit moment betalen wij de subsidie voor Thuis in Oss uit de middelen voor maatschappelijke begeleiding.

7

2.3.4. Financieel ontzorgen en financiële zelfredzaamheid Het Rijk zegt dat inburgeraars door de complexiteit van het Nederlandse financiële systeem een groot risico lopen op het ontwikkelen van schulden en zorgen over hun financiële positie. In het nieuwe inburgeringsstelsel worden bijstandsgerechtigde asielmigranten gedurende de eerste 6 maanden van de inburgering daarom verplicht financieel ontzorgd door de gemeente waar zij gehuisvest worden. Het financieel ontzorgen bestaat uit het vanuit de bijstandsuitkering verrichten van betalingen voor de huur, gas, water en stroom. De zorgverzekering gaat in op het moment dat het recht op bijstand ontstaat. Naast het financieel ontzorgen door het betalen van vaste lasten moet de gemeente de financiële zelfredzaamheid van inburgeraars stimuleren en hier begeleiding bij bieden, zodat zij na de periode van financieel ontzorgen zelfstandig in staat zijn inkomsten en uitgaven in balans te houden. Van ons wordt verwacht dat hierin maatwerk geleverd wordt, en dat de ondersteuning wordt afgestemd op de individuele mogelijkheden en de situatie van de inburgeraar. In Participatiewet is geregeld dat bijstandsgerechtigde asielmigranten gedurende 6 maanden moeten worden ontzorgd. Hoe wij in Oss het financieel ontzorgen en het begeleiden naar financiële zelfredzaamheid gaan vormgeven kunnen we zelf invullen.

We zijn hierbij niet gebonden aan een minimale periode van 6 maanden en we hebben de mogelijkheid om deze ondersteuning te koppelen aan andere onderdelen van de inburgering, zoals de maatschappelijke begeleiding. vormgeven? Kiezen we wellicht voor een vorm van budgetbeheer, en met welke maatschappelijke partners willen we gaan samenwerken? Onze ideeën Ambtelijk hebben wij vanuit Oss bij de landelijke voorbereiding van de nieuwe wet al aangegeven dat volgens onze ervaringen inburgeraars niet meer betalingsproblemen of schulden hebben dan andere mensen met een laag inkomen. In Oss zorgt Vluchtelingenwerk er nu al voor dat er contracten worden afgesloten met woningbouwverenigingen, elektriciteitsmaatschappijen, zorgverzekeraars e.d. en er zoveel mogelijk betaald wordt via automatische afschrijvingen. Daar zijn wij tevreden mee, want dit loopt nu goed. Volgens de letterlijke tekst van de nieuwe Wet inburgering moet de gemeente deze zaken (huur, gas, water, elektriciteit etc.) nu vooraf gaan inhouden op de uitkering en is het niet meer voldoende zoals wij het nu met Vluchtelingenwerk geregeld hebben. We vinden het ontnemen van eigen verantwoordelijkheid voor betalingen voor alle vergunninghouders echter geen goed idee en vinden dit ook geen goede voorbereiding op financiële zelfredzaamheid. Ook betekent het veel financiële en administratieve rompslomp voor de gemeente.

Voor de kleine groep die deze betalingen niet zelf kunnen regelen met de hulp van Vluchtelingenwerk, kunnen we maatwerk leveren in de vorm van budgetbeheer. 3. Voortgang van de inburgering Om inburgeraars ook tijdens de inburgering passend te kunnen (blijven) begeleiden en ondersteunen, is het noodzakelijk dat gemeenten een goed beeld hebben van de vorderingen van inburgeraars. Gemeenten zijn daarom ook verantwoordelijk voor het monitoren van de voortgang op basis van de afspraken in het PIP. Hierbij wordt van gemeenten verwacht dat zij het plan 8

aanpassen als dat nodig is, bijvoorbeeld als de inburgeraar meer begeleiding of ondersteuning nodig heeft om binnen de inburgeringstermijn van 3 jaar te voldoen aan de inburgeringsplicht of als leerroute toch niet aansluit bij de capaciteiten van de inburgeraar. Om de vorderingen tijdens het inburgeringstraject te kunnen monitoren wordt van gemeenten verwacht dat zij periodiek contact hebben met inburgeraars. Ook wordt er van gemeenten verwacht dat zij de voortgangsgesprekken gebruiken om inburgeraars te stimuleren om binnen de inburgeringstermijn, maar liefst sneller, te voldoen aan de inburgeringsplicht en hen te informeren over hun rechten en plichten. Wij kunnen beleid ontwikkelen over het invullen van deze begeleidende rol ten aanzien van: • de frequentie van de contacten met de inburgeraar en • de wijze waarop de gemeentezicht houdt op de vorderingen van de inburgeraar. Onze ideeën Wij willen minimaal 2 keer per jaar met iedereen de voortgang van de inburgering bespreken en zoveel vaker als nodig is op basis van vragen en signalen. Wij zullen continu contant houden over de voortgang van de inburgering van de inburgeraars met de organisaties waar wij mee samenwerken, zoals de taalaanbieder, Vluchtelingenwerk en andere partijen. 4.

Financiën Als gemeenteraad geeft u financiële kaders mee aan het college bij de behandeling van onder andere de voorjaarsnota en de jaarlijkse begroting. Uw gemeentelijke visie op de maatschappelijke resultaten die u wilt behalen op het gebied van inburgering leidt tot keuzes om inburgering vorm te geven. Deze keuzes hebben financiële consequenties. Als het op grond van deze keuzes nodig of wenselijk is kan uw gemeenteraad ervoor kiezen om meer middelen te besteden aan inburgering dan u ontvangt aan structureel inburgeringsbudget. Of middelen te besteden aan voorzieningen die u strikt genomen niet hoeft te bieden (bijvoorbeeld maatschappelijke begeleiding aan gezinsmigranten). U zult dan andere budgetten moeten aanspreken, en daar rekening mee moeten houden bij het vaststellen van de financiële kaders in onze gemeente. In 2021 gaat het gezien de huisvestingstaakstelling naar verwachting om 77 vergunninghouders van 18 jaar en ouder.

9

Hieronder treft u een overzicht van de budgetten die de gemeente Oss voor de nieuwe Wet inburgering krijgt vanaf 1 januari 20222. Financiële middelen Integratie-uitkering Inburgering (voor beleid, inkoop en uitvoering)3 Specifieke uitkering (SPUK) voor inburgeringsvoorzieningen: leerroutes, maatschappelijke begeleiding, PVT, MAP en tolkvoorzieningen

2022 € 298.233

2023 e.v. € 328.092

p.m.

p.m.

De hoogte van de specifieke uitkering is nog niet bekend4, maar het Rijk zal bij de raming van het budget voor de inburgeringsvoorzieningen (SPUK) uitgaan van de volgende bedragen per migrant: Budget

Asielmigranten

Gezins- en overige migranten

Leerroutes

€ 10.000

-

Maatschappelijke Begeleiding

€ 1.944

-

MAP

€ 136

€ 195

PVT

€ 216

€ 216

Tolkvoorziening

€ 417

€ 179

€ 12.713

€ 590

Totaal

• Het verschil in het budget voor asielmigranten en voor gezinsmigranten wordt verklaard door: - leerroutes en maatschappelijke begeleiding zijn alleen voor asielmigranten; - minder uren tolkvoorziening voor gezins-en overige migranten. • De kosten voor leerroutes worden uitgesmeerd over drie jaar. • De bedragen zijn excl. btw, declaratie bij btw-compensatiefonds. We krijgen naast financiële middelen voor de implementatie van de nieuwe wet, vanaf 1 januari 2022 dus een budget voor beleid, inkoop en uitvoering (in 2022: € 298.233) én een budget voor de inburgeringsvoorzieningen (leerroutes, maatschappelijke begeleiding, MAP, PVT en tolkvoorzieningen). Per asielmigrant ontvangen wij van het Rijk € 12.713 voor inburgeringsvoorzieningen. Per gezinsmigrant ontvangen wij € 590. Of deze budgetten voldoende zijn hangt onder andere af van de keuzes die u maakt. Zie hiervoor de vragen aan de raad hieronder.

2

In de meicirculaire 2021 vindt nog een aanpassing plaats door het uitstel van de invoering van de wet.

3 Bron: meicirculaire gemeentefonds 2020. 4 Wordt bekend gemaakt in meicirculaire gemeentefonds 2021.

10

5. Vragen aan de commissie Sociaal Bestuurlijk Hieronder de vragen die het college aan de gemeenteraad (aan de commissie Sociaal Bestuurlijk) wil stellen: -

Bent u het met het college eens om het financieel ontzorgen niet op te pakken zoals de wet letterlijk voorschrijft, maar het financieel ontzorgen uit te voeren in de geest van de wet. Meerdere gemeenten van de G40 hebben ambtelijk aangegeven dat zij niet voor iedereen standaard een half jaar lang vanuit de bijstandsuitkering betalingen gaan verrichten voor de huur, gas, water, elektriciteit e.d. Deze gemeenten willen maatwerk gaan toepassen en dus kijken voor welke (groepen van) mensen het nodig is deze uitgaven in te houden op de uitkering en hoe lang. De vraag die hierbij gesteld moet worden is of het bijdraagt tot financiële zelfredzaamheid van de inburgeraars.

-

De gemeente subsidieert Thuis in Oss al een aantal jaren om ontmoeting en verbinding van nieuwe Ossenaren met mensen die al langer in Oss wonen te faciliteren. Thuis in Oss ontvangt hiervoor in 2021 een (nog steeds incidentele) subsidie van € 54.700. Oss betaalt dit nu uit de financiële middelen die wij hiervoor van het Rijk ontvangen voor maatschappelijke begeleiding. Ondersteunt de gemeenteraad de activiteiten van Thuis in Oss en zetten wij de incidentele subsidie van Thuis in Oss om in een structurele subsidie? Gezien het bedrag (€ 1.000) dat wij op dit moment per persoon aan Vluchtelingenwerk betalen voor maatschappelijke begeleiding, zouden we de subsidie voor Thuis in Oss moeten kunnen financieren uit het “theoretische” budget (afgerond € 2.000) dat wij van het Rijk ontvangen voor maatschappelijke begeleiding.

-

Bent u het verder eens met de in deze notitie door het college geschetste ideeën over de uitvoering van deze wet en bent u het er mee eens dat het college deze ideeën als uitgangspunt zal nemen bij de verdere voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering, waaronder het opstellen van het beleidsplan inburgering en de verordening?

11