Onderzoeksrapport_HAN_Minor_CE_Elzenburg_(publieksversie).pdf

31

7. Aanbevelingen

Naar aanleiding van het onderzoek zijn er verschillende aanbevelingen waar in de toekomst onderzoek naar kan worden gedaan. Deze aanbevelingen hebben als doel om de circulariteit in het bedrijventerrein te verbeteren en de regio Oss nog beter op de kaart te zetten. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat er een duidelijke overeenstemming is onder de bedrijven in het bedrijventerrein Elzenburg, om de huidige modaliteiten intensiever te gaan benutten. Ook zijn de bedrijven bereid om te verduurzamen. Om dit te verwezenlijken zal verder onderzoek echter noodzakelijk zijn. Hieronder zullen onderwerpen worden geopperd waar in de toekomst meer onderzoek naar kan worden gedaan. -

De Rijksoverheid heeft plannen om veel te investeren in waterstof als toekomstige energiebron. Hier zullen verschillende transportmiddelen dan ook voor worden aangepast. De projectgroep beveelt om die reden aan om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden op het gebied van waterstofstations en oplaadpunten voor elektronisch verkeer binnen Elzenburg.

-

De veiligheid van iedereen die zich op het bedrijventerrein Elzenburg bevinden mag niet in gevaar komen. Toch zijn er in het verleden ongevallen geweest die betrekking hebben op de modaliteiten. Er wordt aangeraden om verder onderzoek te doen naar het verbeteren van de veiligheid m.b.t. de spoorwegovergangen, het kruispunt bij Heesen Yachts (Kanaalstraat-Rijnstraat) en de onveilige Maaskade. Dit kan de veiligheid in de toekomst voor iedereen die zich op het bedrijventerrein Elzenburg in de openbare ruimtes bevinden verbeteren.

-

Op dit moment zijn er lege plekken en leegstaande bedrijfspanden (Bracofeed) te vinden op het bedrijventerrein Elzenburg. Deze potentiële bedrijvencomplexen kunnen meerwaarde bieden voor zowel de gemeente Oss (werkgelegenheid) als voor de bedrijven die op dit moment al op Elzenburg gevestigd zijn, waar mogelijk synergie en industriële symbiose kan ontstaan. De projectgroep raadt aan om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden die nieuwe bedrijven met zich meebrengen om tot meer synergie en/of industriële symbiose te komen op het bedrijventerrein Elzenburg.

-

Vanuit de interviews met zowel verschillende bedrijven als expert Jan van de Berg (havenmeester) kwam naar voren dat de sluis bij Macharen voor vervelende situaties kan leiden, wat de bedrijvigheid in Elzenburg in gevaar kan brengen. Door onderzoek te doen naar verbetering van de sluis, uitbereiding van de sluis of andere oplossingen voor dit vraagstuk, kunnen er in de toekomstproblemen voorkomen kunnen worden.

-

Parkmanagement is een manier om de kwaliteit van bedrijventerreinen in stand te houden of te verbeteren. Gebruikelijke parkmanagementactiviteiten zijn: beheer en onderhoud openbare ruimte. Het is aan te bevelen aan de gemeente Oss om parkmanagement toe te passen om bedrijventerrein Elzenburg te verbeteren.

-

Uit het onderzoek blijkt dat er steeds meer vraag komt naar spoorverkeer van en naar Oost-Europa. Het is om die reden de gemeente Oss aan te bevelen om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheid tot spoor uitbereiding/ spoor verbetering.

32

-

Het ontwikkelen van een tri modale overslag hub kan hoge overslagkosten drukken en beladingstijd verminderen. De overslag hub kan hulp bieden bij uitbreiden via het spoor en ook eventuele andere modaliteiten. De hub is een overslag van goederen met voorzieningen voor drie modaliteiten, gebruikelijk weg, spoor en binnenvaart.

-

Digitalisering neemt een steeds grotere rol aan in het dagelijks leven, zo ook in het bedrijfsleven. Met de aanleg van de Weg van de Toekomst is er een goed begin gemaakt met de implementatie van digitalisering, door het gebruik van het Flowmaneffect. Door onderzoek te doen naar andere implementatiemogelijkheden in en rondom het bedrijventerrein van Elzenburg op het gebied van digitalisering kan dit naast efficiënte oplossingen ook zorgen voor mogelijk nieuwe werkgelegenheid.

-

Uit onderzoek is gebleken dat de samenwerking met de stakeholders binnen het bedrijventerrein soms niet goed verloopt. Om in de toekomst een vruchtbare samenwerking met stakeholders te creëren, wordt aangeraden om de communicatie met organisaties binnen het bedrijventerrein te verbeteren waar dit nodig en mogelijk is. Op gebied van circulaire economie is dit van groot belang om meer samenwerking tussen bedrijven te creëren, waar afval- en reststromen binnen het bedrijventerrein worden verwerkt tot nieuwe, hoogwaardige producten.

33

Bibliografie

AFAS. (2020). Digitalisering, automatisering: ben jij klaar voor de toekomst? . Amsterdam: AFAS. Alonso-Gonzalez, M., Rongen, T., & Witte, J. (2021, Mei). Verkenning van het concept mobiliteitshub. Opgehaald van www.kimnet.nl: https://www.kimnet.nl/publicaties/rapporten/2021/05/31/verkenning-van-hetconcept-mobiliteitshub HAN university of applied sciences. (z.d.). Meervoudige waarde creatie. Opgehaald van https://libguides.studiecentra.han.nl/circulaireeconomie/meervoudigewaardecreatie: www.libguides.studiecentra.han.nl Leansixsigmatools. (z.d., z.d. z.d.). Stakeholders: een definitie. Opgehaald van www.leansixsigmatools.nl: https://leansixsigmatools.nl/wat-is-een-stakeholder Ministerie van infrastructuur en milieu. (2014). Multimodale mobiliteit bescheiden, maar belangrijk bij combinatie fiets en trein. Den Haag: Minsterie van infrastrucuur en milieu. Ministerie van infrastructuur en waterstaat. (2021). Verkenning van het concept mobiliteitshub. Den haag : Rijksoverheid. NVB. (2020). Strategische agenda 2020-2025. Nederland: Nederlandse vereniging van binnenhavens. Onze taal . (z.d., z.d. z.d.). Duurzaam (betekenis). Opgehaald van Wat betekent duurzaam in bijvoorbeeld duurzame vis, duurzame energie en duurzame chocola eigenlijk?: https://onzetaal.nl/taaladvies/duurzaam Port of Rotterdam. (2021). Circulaire haven .

Opgehaald van www.portofrotterdam.com: https://www.portofrotterdam.com/nl/haven-van-detoekomst/energietransitie/lopende-projecten/circulaire-hotspots Rijksoverheid . (2020). Circulaire economie. Opgehaald van www.rijksoverheid.nl : https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/circulaire-economie Rijksoverheid. (2020). Marktvisie ambitienetwerk spoorgoederen. Den Haag: Rijksoverheid. Rijkswaterstaat. (2021). Ingegrale mobiliteitsanalyse 2021. Den Haag: Ministerie van infrastructuur en waterstaat . Transport nieuwsblad. (z.d.). Trimodale terminal. Opgehaald van www.nt.nl: https://www.nt.nl/glossary/trimodale-terminal/

34

Verhoeven, C. S. (2020). De multimodale Hub en rijkswaterstaat - een verkenning naar de link tussen het hoofdwegennet en duurzame stedelijke mobiliteit. Den Haag: Rijkswaterstaat . Vernhout, A. (2016, 05 13). Waardecreatie . Opgehaald van www.ensie.nl: https://www.ensie.nl/arjanvernhout/waardecreatie#:~:text=Waardecreatie%20ontstaat%20voor%20de%20klan t,de%20preferenties%20van%20de%20klant.

35

Bijlage 1 Uitwerking thema’s NVB

Digitalisering Digitalisering speelt in de hele wereld een steeds grotere rol in het dagelijks leven, zo ook in de binnenhavens. De digitalisering van de binnenhavens dient zich met te name ontwikkelen in de afwikkeling van scheepvaart, logistieke (hoofd)stromen en professioneel beheer van assets. Het bundelen, combineren en onderling uitwisselen van data kan bijdragen aan de veiligheid in en bereikbarheid van havens. Dit leidt automatisch ook tot een betere benutting van de Nederlandse binnenhaveninfrastructuur. Om (keten)informatie inzetbaar te maken voor binnenhavens door informatie-uitwisseling, is uniformiteit van data en datasystemen van doorslaggevend belang (NVB, 2019). Bereikbaarheid De binnenvaart heeft een potentieel dat meer aangesproken gaat worden voor de mobiliteitsopgave voor een duurzame Nederlandse delta. De binnenhavens zijn goed bereikbaar via het water en de weg maar voor wat betreft de bereikbaarheid via het spoor is er terrein te winnen. De rol van transport over het water wordt, mede door de beschikbare capaciteit, milieugrenzen en duurzaamheid, steeds groter. De aansluiting van de Nederlandse vaarwegen op de Europese corridors kan nog beter. Hierdoor zijn er nog vele kansen op de verdere ontwikkeling van gebieden en kunnen nog veel gebieden worden ontlast van milieuhinder.

De binnenhavens fungeren in het Nederlandse netwerk als een systeem van knooppunten, waar de aansluiting met andere modaliteiten gerealiseerd en gefaciliteerd wordt (NVB, 2019). Duurzaam en toekomstbestendig havengebied Investeringen in infrastructuur, door de overheid of door de markt, zijn omvangrijk en moeten altijd op een redelijk termijn worden terugverdiend. Een tweede betekenis van duurzaam havenbeleid heeft betrekking op de klimaat- en milieubelasting. Havens gaan groener worden, omdat de draagkracht van zowel de planeet als het havengebied de grenzen van draagkracht bereikt. Veel stakeholders in havengebieden zien de urgentie van verduurzaming in, en willen hier dan ook hun steentje in bijdragen. Het havenbeleid dient zich dan ook op de omgeving in te richten. Door de havenregio’s actief te betrekken, zullen havens interessanter worden voor de vestiging van bedrijven. De haven zal een grotere rol gaan spelen in zijn omgeving, waardoor de gebruiksfuncties zullen toenemen. Een andere belangrijke factor hierbij is een prettig verblijfsklimaat. Dit vraagt investeringen in het beheer van haveninfra, veiligheid en cybersecurity. Samenwerking en exploitatie Steeds meer binnenhavens zijn onderdeel van een havensamenwerkingsverband. Toch wordt er nog te weinig gebruik gemaakt van de voordelen die naastgelegen havens of gemeenten bieden.

Havensamenwerking maakt professionalisering, het bundelen van kennis en ontwikkelingen mogelijk terwijl het tegelijkertijd het verzorgingsgebied van de omgeving vergroot. Om als haven dus sterker te staan en om van elkaar te kunnen leren, is het formeren van samenwerkingsverbanden essentieel.

36

Energietransitie en circulaire economie Bedrijven in havengebieden gaan steeds minder energie gebruiken. In plaats van het afvoeren van (afval)stoffen uit havens, zullen deze afvalstoffen als nieuwe grondstoffen worden aangevoerd. Zo ontstaat er een nieuwe maakindustrie. Tegelijkertijd worden de mogelijkheden om energie op te wekken uit zon, water en wind (lees hernieuwbare bronnen) steeds groter. Veel productieprocessen in bedrijven leiden bovendien tot een energieopbrengst waarmee de omgeving of andere bedrijven kunnen worden voorzien van warmte- en energiestromen. Deze ontwikkelingen op het gebied van energiehuishouding zorgen ervoor dat havens energieneutraal gaan opereren en dat in productie-intensieve gebieden zelfs sprake is van energieleverende havens. Elektrificatie Hernieuwbare elektriciteit wordt als de belangrijkste toekomstige energiebron wordt gezien. Vervanging van fossiele brandstoffen door groene elektriciteit als energiebron heeft daardoor een nieuwe impuls gekregen. Elektrificatie van de industriële processen in het cluster Rotterdam biedt mogelijkheden, niet alleen voor uitstootreductie, maar ook voor het directer en slimmer aansturen van de processen door middel van ICT (van Dril, Koelemeijer, van Dam, 2021). Echter is het volgens Eric Nooijen, spoorman van het jaar en daarnaast directeur van OOC, niet haalbaar voor de treinen in Oss.

Het vermogen wat elektrische treinen genereren is veel lager dan voor een dieselmotor, wat nog steeds de sterkste aandrijving is voor transport. Ook is het aanbrengen van een bovenleiding, wat nodig is voor elektrificatie, niet rendabel genoeg voor de hoeveelheid treinen die nu door Elzenburg rijden, om nog maar te zwijgen over de belemmeringen die het met zich meebrengt voor het huidige vrachtvervoer op het bedrijventerrein. Waterstof Door toepassing van waterstof als brandstof worden er geen schadelijke gassen zoals bijvoorbeeld CO2, CO en NOx uitgestoten. Ten opzichte van elektriciteit voor warmtetoepassingen heeft waterstof drie voordelen. Het vergt relatief weinig aanpassingen van bestaande installaties zelf (vooral aanpassingen aan branders), het is makkelijker te transporteren dan elektriciteit en het kan makkelijker grootschalig opgeslagen worden en daarmee ook als buffer dienen voor intermitterende hernieuwbare elektriciteitsopwekking. Blauwe waterstof, op basis van aardgas of raffinaderijgas, lijkt snel op een aanzienlijke schaal te realiseren, omdat de afvoer van de CO2 in Rotterdam mogelijk is waardoor dit proces CO2 neutraal blijft. Op termijn wordt dan productie van groene waterstof uit elektrolyse ontwikkeld. Bij de experts is er twijfel of op termijn voldoende groene waterstof kan worden geproduceerd om toe te passen, en of dat wel betaalbaar wordt.

Omdat de productie van groen waterstof nog niet efficiënt genoeg is. Verder verschillen de opvattingen over de rol van blauwe waterstof als wegbereider voor groene waterstof (van Dril, Koelemeijer, van Dam, 2021).

37