Motie Meer diepgang en minder ruis, op de lokale buis!
Tekst van het document
Motie: ‘Meer diepgang en minder ruis, op de lokale buis!’ Onderzoek een lokaal mediafonds De gemeenteraad van Oss, in vergadering bijeen op 23 oktober 2025, Constaterende dat: • onafhankelijke onderzoeksjournalistiek essentieel is voor een gezonde lokale democratie en controle op het bestuur1; • de lokale journalistiek in Oss voornamelijk verslag doet van actualiteiten, maar door beperkte middelen weinig ruimte heeft voor diepgravend onderzoek of het zelfstandig indienen van WOOverzoeken, waardoor kritische controle op de macht onder druk staat; • andere gemeenten, zoals Tilburg, Leiden en Haarlem, met een mediafonds goede resultaten boeken in het versterken van lokale journalistiek; Overwegende dat: • een onafhankelijk mediafonds journalisten in staat stelt kritische onderzoeken te doen, zonder politieke inmenging; • een bescheiden pilotfonds van bijvoorbeeld €50.000–€75.000 per jaar in andere gemeenten effectief blijkt om onderzoeksjournalistiek te stimuleren; • de vraag of een dergelijk bedrag in Oss haalbaar is, inclusief mogelijke dekking uit bestaande middelen of cofinanciering2, nader onderzoek vereist; • samenwerking met regiogemeenten kosten kan delen, kennisuitwisseling bevordert en de slagkracht vergroot; • Oss het wiel niet opnieuw hoeft uit te vinden voor het opzetten van een mediafonds, omdat andere gemeenten de bijbehorende processen al hebben doorlopen; •
besluitvorming over dit onderwerp bij voorkeur plaatsvindt vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, zodat een nieuw college daar rekening mee kan houden; Verzoekt het college: •
een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar de oprichting van een onafhankelijk mediafonds in Oss, waarin in elk geval wordt onderzocht: o
de financiële mogelijkheden, inclusief de haalbaarheid van een jaarlijks budget in de orde van €50.000–€75.000, en – indien dat niet haalbaar blijkt – welke omvang wel realistisch is;
1
Elke gemeente zou een mediafonds moeten hebben https://www.binnenlandsbestuur.nl/juridisch/woo/elke-gemeente-zou-een-mediafonds-moeten-hebben 2
waarmee extra druk op de begroting in het licht van het ravijnjaar wordt vermeden
o
de mogelijke financieringsbronnen (zoals bestaande gemeentelijke budgetten, externe subsidies of regionale samenwerking);
o
en de opties voor een onafhankelijke bestuursstructuur3;
•
dit onderzoek uit te voeren in overleg met lokale journalisten en media, en daarbij expliciet advies in te winnen bij deskundigen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en gemeenten die al ervaring hebben met een mediafonds;
•
de raad hierover uiterlijk 16 maart 2026 te informeren, zodat de gemeenteraad vóór de verkiezingen van 2026 hierover kan besluiten en een nieuw college hiermee rekening kan houden.
En gaat over tot de orde van de dag.
Marjolein van Hattem - Forum voor Democratie OSS
3
Toelichting op de onderzoeksopdracht: onafhankelijke bestuursstructuur Bij het haalbaarheidsonderzoek wordt gevraagd om verschillende modellen voor een onafhankelijke bestuursstructuur te verkennen. Daarbij kan worden gekeken naar voorbeelden uit gemeenten als Tilburg, Leiden en Haarlem, waar mediafondsen werken met een onafhankelijke stichting of adviesraad van journalistieke professionals. Het onderzoek dient juridische en bestuurlijke varianten in kaart te brengen (zoals een stichting of een gemeentelijk fonds met een externe adviescommissie), in overleg met deskundigen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Ook worden lokale journalisten en mediapartners betrokken om de gewenste mate van onafhankelijkheid en transparantie te waarborgen. Het doel is om meerdere scenario’s te presenteren aan de raad op een later moment een oordeel te vellen.