Motie Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat

Motie vreemd aan de orde van de dag

‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ De raad van de gemeente Oss, in vergadering bijeen op 28 mei 2026, Constaterende dat: •

de opvanglocatie aan de Palestrinastraat 6a in augustus 2022 in gebruik is genomen als Crisisnoodopvang (CNO), op basis van een collegevoorstel van 8 augustus 2022;

•

de gemeente in haar beantwoording van de eerste technische vragenronde (antwoord vraag 18) heeft gesteld dat "er een overeenkomst is waarin de vergoeding en taken zijn vastgelegd", maar bij doorvragen in de tweede technische vragenronde (antwoord vraag 1) heeft moeten erkennen dat er geen sprake is van enige schriftelijke overeenkomst tussen gemeente Oss en het COA over deze locatie — de raad is daarmee op dit punt onvolledig geïnformeerd1;

•

de opvang derhalve al bijna vier jaar plaatsvindt op basis van uitsluitend mondelinge afspraken, zonder enige schriftelijke contractuele grondslag;

•

er in die periode wel structureel een financiële vergoeding per beschikbaar bed is ontvangen van het COA (antwoord vraag 13 en 14, tweede ronde)2, zonder dat hieraan een schriftelijke overeenkomst ten grondslag lag;

•

de gemeente de locatie in haar eigen beantwoording aanmerkt als "vaste component in de opvangketen" (antwoord vraag 12, eerste ronde3), terwijl daar geen juridische basis voor is;

•

er geen collegebesluit en geen raadsbesluit bestaat over een statuswijziging van CNO naar Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO) — de gemeente erkent dit zelf: "Geen, COA wil graag een overeenkomst met de gemeente voor een TGO/DGO" (antwoord vraag 16, tweede ronde)4;

•

een TGO een gemeentelijke opvangvorm betreft waarvan de bevoegdheid tot instelling bij de gemeente berust, niet bij het COA — de gemeente erkent dit zelf in antwoord op vraag 17 van de tweede ronde5;

•

het COA en de gemeente op dit moment gesprekken voeren over het afsluiten van een overeenkomst voor een TGO of DGO (antwoord vraag 16, tweede ronde6), waarbij een DGO een opvangvorm zonder vaste einddatum betreft;

Zie bijlage 1 en bijlage 2 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 2 Zie bijlage 2 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 3 Zie bijlage 1 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 4 Zie bijlage 2 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 5 Zie bijlage 2 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 6 Zie bijlage 2 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’ 1

•

de locatie geen vastgestelde einddatum kent en er geen scenario's in voorbereiding zijn voor sluiting of herbestemming (antwoord vraag 6 en 22, eerste ronde7);

•

de gemeenteraad niet is geïnformeerd over de feitelijke voortgezette exploitatie na de CNOfase, noch over de lopende gesprekken over formalisering als TGO of DGO (antwoord vraag 21, tweede ronde);

•

omwonenden en belanghebbenden uitsluitend in augustus 2022 schriftelijk zijn geïnformeerd — over wat destijds gold als tijdelijke crisisopvang — en sindsdien niet opnieuw zijn geconsulteerd of geïnformeerd over de gewijzigde feitelijke status of het toekomstperspectief van de locatie (antwoord vraag 19, eerste ronde);

Overwegende dat:

7

•

een crisisnoodopvang naar haar aard bedoeld is voor acute en tijdelijke situaties, en dat de benaming en juridische constructie van een CNO na bijna vier jaar aantoonbaar niet meer overeenkomt met de feitelijke en bestuurlijke werkelijkheid;

•

de gemeente zelf de locatie omschrijft als "vaste component in de opvangketen", terwijl geen enkel formeel besluit aan die status ten grondslag ligt — deze tegenstrijdigheid is bestuurlijk onhoudbaar;

•

het ontvangen van publieke financiële vergoedingen gedurende bijna vier jaar zonder schriftelijke contractuele grondslag vragen oproept over de rechtmatigheid van deze betalingen, die nadere toetsing door de gemeentelijke accountant of juridisch adviseur vereisen;

•

de gemeenteraad haar kaderstellende en controlerende rol alleen effectief kan uitoefenen wanneer zij tijdig en volledig wordt geïnformeerd — aan die voorwaarde is de afgelopen jaren niet voldaan;

•

een TGO of DGO een wezenlijk andere en zwaardere voorziening betreft dan de crisisnoodopvang waarvoor in 2022 bestuurlijke toestemming is gegeven, en dat omwonenden en andere belanghebbenden over deze wezenlijk gewijzigde situatie niet zijn geconsulteerd;

•

de door de gemeenteraad vastgestelde Beleidsnota Participatie Omgevingswet gemeente Oss 2024 als leidend principe hanteert dat de mate van participatie in verhouding staat tot de impact van een besluit op de fysieke leefomgeving en de directe omgeving, en dat formalisering van een langdurige opvanglocatie naar TGO of DGO evident impact heeft op de directe omgeving;

•

de spreidingswet een nieuwe en afzonderlijke wettelijke verplichting schept van 50 extra opvangplaatsen voor gemeente Oss, en dat deze verplichting niet kan worden ingevuld door het stilzwijgend formaliseren van een locatie die al bijna vier jaar zonder schriftelijke basis en zonder expliciete raadsbetrokkenheid functioneert — een dergelijke handelwijze zou de gebrekkige besluitvorming over de afgelopen jaren de facto legitimeren, zonder dat de raad hierover een expliciet en geïnformeerd oordeel heeft kunnen vellen;

•

zorgvuldige besluitvorming vereist dat de raad vóór het sluiten van enige overeenkomst over de toekomst van deze locatie wordt betrokken, niet erna;

Zie bijlage 1 van de Motie Vreemd ‘Formalisering en democratische legitimering van de opvanglocatie Palestrinastraat’

Spreekt uit dat: •

de huidige situatie aan de Palestrinastraat — bijna vier jaar opvang zonder schriftelijke overeenkomst, zonder raadsbesluit over de statuswijziging, zonder hernieuwde informatieverstrekking aan omwonenden, en met een onjuiste beantwoording van technische vragen aan de raad — niet voldoet aan de eisen van zorgvuldige, transparante en controleerbare bestuurlijke besluitvorming;

•

de raad het onacceptabel acht dat besluiten met structureel karakter en financiële consequenties worden uitgevoerd zonder schriftelijke grondslag en zonder raadsbetrokkenheid;

Verzoekt het college: 1. Geen overeenkomst met het COA, Stichting Thuis in Oss (TiO) of andere partijen over de Palestrinastraat te ondertekenen — in welke vorm dan ook, TGO, DGO of anderszins — voordat de raad hierover heeft kunnen oordelen en expliciet heeft ingestemd; 2. Bij het voornemen tot formalisering een volledig raadsvoorstel voor te leggen, dat ten minste bevat: o

het type overeenkomst en de juridische grondslag;

o

de looptijd, de opzeggingsbepalingen en de financiële onderbouwing;

o

een expliciete onderbouwing van de wijze waarop deze locatie al dan niet wordt meegeteld voor de taakstelling uit de spreidingswet;

3. De Palestrinastraat niet op te voeren als invulling van de spreidingswet-taakstelling van 50 extra opvangplaatsen, tenzij de raad daarover afzonderlijk en expliciet heeft besloten, los van de besluitvorming over formalisering van de huidige situatie; 4. Voorafgaand aan besluitvorming over formalisering of voortzetting een participatietraject te organiseren waarbij omwonenden en andere belanghebbenden reële en tijdige inspraakmogelijkheden worden geboden, in lijn met het principe uit de door de raad vastgestelde Beleidsnota Participatie Omgevingswet gemeente Oss 2024 dat de mate van participatie in verhouding staat tot de impact op de leefomgeving; 5. Tot het moment dat de raad over de toekomst van de locatie heeft besloten, geen uitbreiding van de opvangcapaciteit aan de Palestrinastraat toe te staan;

En gaat over tot de orde van de dag. Marjolein van Hattem Miggel Voets

Mark Hendriks PVV

Forum Voor Democratie Oss Bijlage 1. Eerste ronde technische vragen vanuit FVD Oss aan de gemeente Oss/ het college

1. Wat is de huidige formele juridische status van de locatie Palestrinastraat (bijvoorbeeld: noodopvang, crisisnoodopvang, tijdelijke opvang, structurele opvang, of een andere categorie)? De huidige formele juridische status is een TGO (Tijdelijke Gemeentelijke Opvang). 2. Op basis van welk college- of raadsbesluit (inclusief besluitnummer en datum) wordt de opvang aan de Palestrinastraat momenteel geëxploiteerd? Collegevoorstel “inzetten van het gebouw Palestrinastraat voor vluchtelingenopvang” augustus 2022.

d.d. 8

3. Is er een expliciet besluit genomen om de locatie om te zetten van incidentele/noodopvang naar een meer structurele vorm van opvang? Zo ja, wat is de datum en het besluitnummer van dat besluit, en door welk bestuursorgaan is het genomen? Nee, er is geen expliciet besluit genomen voor een TGO. 4. Indien er geen expliciet besluit tot omzetting is genomen: op basis van welke bevoegdheid of regeling wordt het voortgezette gebruik van de locatie sindsdien gerechtvaardigd? De CNO (Crisis NoodOpvang) is door COA omgezet naar een TGO 5. Sinds welke exacte datum is de locatie Palestrinastraat ononderbroken in gebruik als opvanglocatie? Vanaf augustus 2022 is de Palestrinastraat eerst in gebruik als CNO en vanaf 2025 is de CNO vanuit COA omgezet naar een TGO. 6. Wat is de beoogde einddatum van het huidige gebruik van de locatie volgens de geldende beschikking of overeenkomst? Er is geen einddatum vastgesteld. 7. Is er een voornemen of voorbereiding om het gebruik van de locatie na de huidige termijn te verlengen? Zo ja, op basis van welke procedure of beschikking? Neen 8. Hoeveel opvangplaatsen (capaciteit) zijn er formeel beschikbaar aan de Palestrinastraat? 40 opvangplaatsen 9.

Wat is de feitelijke bezettingsgraad van de locatie over de afgelopen 12 maanden (gemiddelde bezetting en hoogste piekbezettingsgraad, bij voorkeur maandelijks of per kwartaal)? Gemiddeld zijn er 36-40 opvangplaatsen in gebruik. 10. Wordt de locatie primair gebruikt voor kortdurend verblijf (doorstroom) of voor langer verblijf? Graag een onderbouwing met cijfers over verblijfsduur (bijv. percentage bewoners met verblijf >3 maanden, >6 maanden en >12 maanden). De locatie wordt gebruikt als doorstroomlocatie voor de locatie Spitsbergerweg, verblijfsduur is afhankelijk van de uitstroom op de hoofdlocatie.

11. Hoe verhoudt de opvangcapaciteit en -functie van Palestrinastraat zich administratief tot de structurele opvanglocatie aan de Spitsbergerweg–Macharenseweg? De opvangcapaciteit van de locatie Palestrinastraat staat los van de opvangcapaciteit van de locatie Spitsbergerweg

12. Wordt de Palestrinastraat in de gemeentelijke planning aangemerkt als piekbelastingcapaciteit of als vaste component in de opvangketen? Momenteel als vaste component in de opvangketen. 13. Hoeveel bewoners van de Palestrinastraat zijn in de afgelopen 24 maanden structureel doorgestroomd naar andere locaties (bij voorkeur per jaar)? Dit is moeilijk te duiden en afhankelijk van de uitstroom op de locatie Spitsbergerweg. 14. Onder welk beleidsdocument of welk beleidskader (bijv. beleidsnota, uitvoeringsprogramma, convenant) valt de opvang aan de Palestrinastraat momenteel? Deze valt onder het beleid vluchtelingenopvang. 15. Is het meerjarig gebruik van deze oorspronkelijk tijdelijke locatie in overeenstemming met de geldende gemeentelijke kaders voor nood- en tijdelijke opvang? Ja 16. Heeft er administratieve herkwalificatie of herlabeling van de opvangplekken plaatsgevonden (bijvoorbeeld van noodopvang naar reguliere opvang)? Zo ja, wanneer en op basis van welke beslissing? Zie antwoord vraag 5 17. Worden de opvangplekken aan de Palestrinastraat meegerekend in de realisatie van de gemeentelijke taakstelling asielopvang? Zo ja, in welke categorie? Ja, in de categorie COA vluchtelingen. 18.

Zijn er specifieke afspraken gemaakt met het COA en/of het Rijk over het gebruik van deze locatie? Zo ja, wat is de aard en looptijd van die afspraken (bijvoorbeeld convenant, beschikking, subsidiering)? Er is een overeenkomst waarin de vergoeding en taken van deze opvang zijn vastgelegd. 19. Op welke wijze en op welke data zijn omwonenden formeel geïnformeerd over de actuele status en het toekomstperspectief van de locatie? Schriftelijk via een brief in augustus 2022 20. Is het college voornemens de formele status van de locatie Palestrinastraat alsnog expliciet vast te stellen bij besluit? (Als deze vraag “te” politiek is, zal ik deze meenemen als artikel 41 vraag). Neen.

21. Wordt de gemeenteraad betrokken (bijvoorbeeld via besluitvorming of inspraak) bij een eventuele structurele bestemming of langdurige voortzetting van deze locatie? (Als deze vraag “te” politiek is, zal ik deze meenemen als artikel 41 vraag). Is niet van toepassing. 22. Welke scenario’s zijn momenteel in voorbereiding voor de toekomst van de locatie (sluiting, voortzetting, uitbreiding, herbestemming)? (Indien er scenario’s in voorbereiding zijn)." Er zijn nu nog geen scenario’s in voorbereiding.

Bijlage 2. Tweede ronde technische vragen vanuit FVD Oss aan de gemeente Oss/ het college Antwoorden op technische vragen locatie Palestrinastraat deel 2

(11-05-2026)

In antwoord op vraag 18 verwijst de gemeentelijke organisatie naar "een overeenkomst waarin de vergoeding en taken van deze opvang zijn vastgelegd", zonder verdere specificatie van de betrokken partijen, de juridische grondslag, de financiële systematiek of de wijze van totstandkoming. Gelet op het feit dat de locatie inmiddels functioneert als vaste component in de gemeentelijke opvangketen (antwoord 12), zonder vastgestelde einddatum (antwoord 6) en zonder expliciet raadsbesluit over de omzetting van CNO naar TGO (antwoord 3 en antwoord 4), acht de fractie nadere transparantie over de contractuele grondslag noodzakelijk. De fractie van FVD OSS stelt daarom de volgende technische vervolgvragen en verzoekt de gemeentelijke organisatie deze te beantwoorden binnen enkele werkdagen. (Bij de eerste vragenronde hebben wij 2 weken op antwoord gewacht, langer dan de gebruikelijke wachttijd). Alvast vriendelijk dank voor de beantwoording. Hierbij onze technische vervolgvragen: Juridisch 1. Met welke partij(en) is de overeenkomst gesloten, en wat is de juridische rol van elke partij? Er is geen schriftelijke overeenkomst gesloten. bij nader onderzoek is gebleken dat er geen sprake is van een schriftelijke overeenkomst tussen de gemeente en het COA over de opvang in de Palestrinastraat 6a in Oss.

De gemeente Oss en het COA waren al vanaf april 2022 (nadat de bus met asielzoekers per abuis in Oss was aangekomen) met elkaar in overleg over de opvang van asielzoekers binnen de gemeente. In eerste instantie over de opvang in het belastingkantoor. Vanaf augustus 2022 zijn er mondelinge afspraken gemaakt tussen gemeente Oss en COA over de opvang van asielzoekers in de Palestrinastraat 6a. In de RIB van 5 juli 2022 wordt gemeld dat de Palestrinastraat gereed gemaakt wordt voor opvang. Omdat het in eerste instantie ging om een crisis noodopvang werden er gezien de druk op de asielopvang mondelingen afspraken gemaakt. COA geeft aan dat dit in deze periode bij meerdere gemeenten op dezelfde manier is verlopen. Daarom vinden er ook nu pas gesprekken plaats tussen gemeente en COA over het afsluiten van een overeenkomst voor een TGO/DGO. Vanaf augustus 2022 is door het COA ook een vergoeding per persoon per nacht in de opvang toegekend. 2.

Wat is het juridische type van de overeenkomst?

N.v.t. 3. Is de overeenkomst een tweezijdige of meerzijdige overeenkomst? Zo ja, welke partijen zijn contractspartij en wat is de juridische rol van elk van hen? Zie antwoord vraag 1 4. Op basis van welke wettelijke bevoegdheid is deze overeenkomst aangegaan? Totstandkoming en besluitvorming Wet COA: Deze wet stelt het COA in als zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) en definieert de hoofdtaak: de opvang en begeleiding van asielzoekers in Nederland. Deze wet regelt de taken van het COA, waaronder het verwerven en beheren van opvanglocaties en het bieden van onderdak. Regeling verstrekkingen bepaalde categorieën vreemdelingen 2005 (Rva 2005): Deze regeling specificeert welke materiële en immateriële opvangverstrekkingen het COA moet bieden. Het regelt ook de rechten en plichten van de bewoners en de bevoegdheid van het COA om maatregelen te nemen (zoals het beperken van voorzieningen). 5. Op welke datum is de overeenkomst aangegaan? Zie antwoord vraag 1 6. Welk bestuursorgaan heeft het besluit genomen tot het aangaan van deze overeenkomst? N.v.t. 7. Wat is het bijbehorende besluitnummer of zaaknummer? Looptijd en beëindiging N.v.t. 8. Indien geen einddatum is vastgesteld: welke bepalingen zijn opgenomen ten aanzien van opzegging of beëindiging? N.v.t Het COA kan een locatie sluiten wanneer de overeenkomst met een gemeente afloopt, of wanneer er minder opvangplekken nodig zijn.

Ook wijzigingen in de inrichting of hoedanigheid van de opvanglocatie kunnen een reden zijn. 9. Is sprake van stilzwijgende verlenging? Zo ja, onder welke voorwaarden? Verplichtingen en capaciteit N.v.t. 10. Bevat de overeenkomst kwantitatieve verplichtingen ten aanzien van het aantal opvangplaatsen? Indien ja: wat is het minimaal en maximaal overeengekomen aantal opvangplaatsen? N.v.t. 11. Zijn er verplichtingen opgenomen ten aanzien van beschikbaarheid? Financiële systematiek

N.v.t. 12. Wie ontvangt de vergoeding? Gemeente Oss 13. Op basis van welk model vindt vergoeding plaats? Op basis van capaciteit wordt een bedrag per beschikbaar bed betaald 14. Is de vergoeding gekoppeld aan bezettingsgraad of capaciteit? Op basis van capaciteit 15. Zijn er aanvullende vergoedingen of risicoverdelingen afgesproken? Neen Overgang van CNO naar TGO In antwoord op vraag 4 van de eerste technische vragenronde luidde de beantwoording: "De CNO (Crisis NoodOpvang) is door COA omgezet naar een TGO." Een TGO is een gemeentelijke opvangvorm. De bevoegdheid tot instelling daarvan berust bij de gemeente, niet bij het COA. Deze formulering roept daarom de volgende vragen op: 16. Welk bestuursorgaan van de gemeente Oss heeft het besluit genomen tot instelling van een Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO) aan de Palestrinastraat, en wat is het bijbehorende besluitnummer en datum? Geen, COA wil graag een overeenkomst met de gemeente voor een TGO/DGO. In het kader van de spreidingswet moet de gemeente Oss 50 extra opvangplekken realiseren er wordt momenteel gewerkt aan de schriftelijke overeenkomst voor de Palestrinastraat. 17.

Op basis van welke wettelijke bevoegdheid is het COA gerechtigd een locatie als TGO te kwalificeren of om te zetten, gegeven dat een TGO een gemeentelijke opvangvorm betreft? COA heeft de coördinatie van de veiligheidsregio’s overgenomen en kan de overgang van crisisnoodopvang naar tijdelijke gemeentelijke opvang inzetten, maar is hierover in gesprek met de gemeente Oss. 18. Is de omzetting van CNO naar TGO vastgelegd in een formeel document (bijvoorbeeld: beschikking, addendum of collegebesluit)? Zo ja, wat is de datum en het kenmerk van dat document? Nog niet, wij zijn nog bezig om samen met het COA de overeenkomst op te stellen 19. Indien geen formele wijziging heeft plaatsgevonden: op basis van welke bevoegdheid wordt het voortgezette gebruik onder de nieuwe status (TGO) gerechtvaardigd, mede gelet op het feit dat hierover geen expliciet raadsbesluit is genomen? Er is nog geen nieuwe status Bestuurlijke informatievoorziening 20. Is de gemeenteraad geïnformeerd over het aangaan van deze overeenkomst? Zo ja, op welke datum en via welk document?

Er is nog geen sprake van een schriftelijke overeenkomst. De gemeenteraad is op 5 juli 2022 geïnformeerd via een raadsinformatiebrief “RIB opvangvluchtelingen deel 3” over het inzetten van de Palestrinastraat als crisis noodopvang. 21. Is de gemeenteraad geïnformeerd over de overgang van CNO naar TGO? Zo ja, op welke datum en via welk document? Neen, er is nog geen overeenkomst. 22. Valt deze overeenkomst onder de actieve informatieplicht richting de raad, en zo ja, is daaraan voldaan? En wanneer is daaraan voldaan? Heeft u een bron/verwijzing? Als er een overeenkomst gesloten wordt zal de raad daarover geïnformeerd worden.