Motie Een stemverklaring is een RECHT, geen gunst

MOTIE VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG Motie: ‘Een stemverklaring is een RECHT, geen gunst!’ De raad van de gemeente Oss in vergadering bijeen op 5 maart 2026, constaterende dat: • • •

tijdens een eerdere raadsvergadering (december 2025) de microfoon van een raadslid is uitgezet voor het afleggen van een stemverklaring; de voorzitter een punt van orde hierover niet in behandeling heeft genomen; binnen de raad de afspraak wordt gehanteerd dat stemverklaringen onderdeel zouden zijn van de reguliere spreektijd;

overwegende dat: • • •

•

• •

de Gemeentewet onderscheid maakt tussen beraadslaging (debat) en besluitvorming (stemming); een stemverklaring plaatsvindt ná het sluiten van de beraadslaging en vóór de stemming, en dus geen deel uitmaakt van het debat; in recente raadsagenda's van de gemeente Oss (zoals 19 juni 2025 en 22 januari 2026) expliciet staat vermeld dat er gelegenheid is voor een korte stemverklaring met uitleg waarom men vóór of tegen stemt, los van de reguliere spreektijd; artikel 27 van het Reglement van Orde voor de raad van de gemeente Oss 2019 (nog steeds geldig) letterlijk bepaalt: "Na het sluiten van de beraadslaging en voordat de raad tot stemming overgaat, heeft ieder lid het recht zijn uit te brengen stem kort te motiveren." met aanvulling dat stemverklaringen kort moeten zijn, niet het karakter mogen krijgen van een derde termijn, vóór de hoofdelijke oproep worden gegeven en ook bij hamerstukken mogelijk zijn; een informele afspraak, praktijk of beperking op basis van agenda-druk of spreektijd niet kan prevaleren boven dit expliciete recht in het formele Reglement van Orde; het beperken van stemverklaringen de vertegenwoordigende rol van raadsleden aantast en de democratische verantwoording naar inwoners vermindert;

van oordeel dat: • •

•

het beperken of verhinderen van stemverklaringen in strijd is met artikel 27 van het Reglement van Orde; het ontnemen van het woord tijdens of voor een stemverklaring (bijvoorbeeld door uitzetten van de microfoon), zonder duidelijke ordeverstoring, inbreuk maakt op het recht van raadsleden; procedurele rechten in de raad niet afhankelijk mogen zijn van agenda-druk of informele afspraken;

verzoekt de voorzitter van de raad: 1. het recht op stemverklaring conform artikel 27 van het Reglement van Orde onverkort te eerbiedigen, inclusief de expliciete formulering "heeft ieder lid het recht"; 2. te bevestigen dat stemverklaringen buiten de reguliere debat-spreektijd vallen, mits kort en ter zake dienend (geen derde termijn), zoals ook in recente agenda's wordt gehanteerd; 3. te waarborgen dat geen raadslid tijdens een stemverklaring het woord wordt ontnomen, behoudens bij duidelijke ordeverstoring; 4. deze uitleg van artikel 27 expliciet te bevestigen en te communiceren aan alle raadsleden, fracties en de griffie/ondersteuning; 5. toekomstige raadsvergaderingen structureel zo in te richten dat dit recht standaard en zonder belemmering wordt geboden, inclusief vermelding in agenda's. En gaat over tot de orde van de dag. Marjolein van Hattem Forum Voor Democratie Oss