Motie Duurzaam naar de Overkant

Motie Duurzaam naar de Overkant De gemeenteraad van Oss, in vergadering bijeen op 23 oktober 2025, Constaterende dat: •

Provinciale Staten van Noord-Brabant op 11 april 2025 GS bij motie hebben verzocht om te verkennen of een pilotproject met een financiële bijdrage vanuit de provincie kan worden opgestart ter verduurzaming van een of meerdere van de BrabantsGelderse veerdiensten en daartoe de samenwerking met Gelderland, het Rijk en de Europese Unie aan te gaan om tot een financiële dekking te komen en de betreffende kosten voor de begroting van 2026 in beeld te brengen1;

•

Provinciale Staten van Gelderland op 2 juli 2025 GS bij motie hebben verzocht om bij de begroting van 2026 een incidenteel bedrag van 4,1 miljoen euro te reserveren voor een eenmalige investeringssubsidie2;

•

Stichting de Maasveren heeft uitgezocht dat een veerpont voor een bedrag van 1,2 miljoen euro elektrisch te maken is en bereid is om van de kosten 200.000 euro voor eigen rekening te nemen indien de provincies Noord-Brabant en Gelderland ieder 500.000 euro bijdragen3

Overwegende dat: •

Een elektrisch veerpont niet alleen schoner, stiller en duurzamer is, maar ook goedkoper in onderhoud en brandstof, wat bijdraagt aan het verminderen van het exploitatietekort;

•

De angst bestaat dat partijen op elkaar wachten, waardoor er niets gebeurt en het exploitatietekort blijft oplopen;

•

De gemeenteraad op 23 mei 2024 heeft besloten de huidige samenwerkingsvorm met de Stichting, de oevergemeentes en de provincies (Noord-Brabant en Gelderland) in stand te houden met toevoeging van één keer per jaar een bestuurlijk overleg4

Verzoekt het college om: •

In afstemming met de andere twee oevergemeenten een brief te schrijven naar Gedeputeerde Staten van de provincies Gelderland en Noord-Brabant met het verzoek de handen ineen te slaan bij het uitvoeren van de wens van Provinciale Staten om te investeren in het elektrificeren van een of meer veerponten;

•

Alle betrokken lokale en provinciale bestuurders uit te nodigen voor het jaarlijkse bestuurlijke overleg en in dit overleg onder andere de brief van de oevergemeenten te agenderen.

En gaat over tot de orde van de dag.

Namens de fracties van SP,

D66,

SSO

Adrie Geerts

Bekir Atman

Bas van der Voort

Bijlage 1: Motie "Pilot project verduurzaming veerdiensten. Provinciale Staten Brabant Bijlage 2: Motie: Duurzaam naar de overkant. Provinciale Staten Gelderland Bijlage 3: Memo verduurzamen veerpont De Maasveren. Stichting de Maasveren. Bijlage 4: Raadsbesluit Meerjarige subsidie Maasveren. Gemeenteraad Oss

de Dieren

NOORD BRABANT

Motie "Pilot project verduurzaming veerdiensten" Provinciale Staten van Noord-Brabant in vergadering bijeen op 11 april 2025, behandelend het Statenvoorstel 22/25 over de Perspectiefnota 2026; constaterende dat; • • • •

Brabant meerdere veerverbindingen over de Maas telt en de exploitatie van dezveerverbindingen geen primaire verantwoordelijkheid is van de provincie Noord-Brabant; Exploitanten van de veerdiensten naar mogelijkheden zoeken om hun exploitatie kostendekkend te krijgen in tijden van stijgende arbeidskosten en brandstofprijzen en van kostbare vervangingsinvesteringen; Vervangings- en verduurzamingsinvesteringen voor exploitanten van veerdiensten zeer kostbaar zijn en drukken op de exploitatie; Het bestuursakkoord 'Samen maken we Brabant' vermeldt: "We staan open voor het versterken van de Brabantse veerverbindingen over de Maas. De exploitatie van veerverbindingen is een verantwoordelijkheid van de gemeenten. De provincie kan een bijdrage leveren aan het realiseren van een veerverbinding als dit bijdraagt aan de bereikbaarheid van Brabant en de exploitatie duurzaam geborgd is.

overwegende dat; • • •

Verduurzaming van de veerdiensten wenselijk is om een bijdrage te leveren aan de klimaat- en milieudoelstellingen die zijn neergelegd in Europese, nationale en Brabantse wettelijke kaders en beleidskaders; Bestaande veerponten veelal kunnen worden verduurzaamd door elektrificatie van de aandrijflijn ter vervanging van het gebruik van fossiele brandstoffen, maar dergelijke investeringen kostbaar zijn en veelal drukken op de bestaande exploitatie van de veerdiensten; Een pilotproject om een of meerdere bestaande veerponten te verduurzamen waardevolle lessen kan opleveren over de klimaat- en milieuwinst, de besparingen op de brandstofkosten, de exploitatie van veerdiensten én deze lessen niet enkel voor de Brabants-Gelderse veerdiensten, maar voor alle veerdiensten in Nederland en Europa interessant kunnen zijn.

verzoeken Gedeputeerde Staten; •

•

Te verkennen of een pilotproject met een financiële bijdrage vanuit de provincie kan worden opgestart ter verduurzaming van een of meerdere van de Brabants-Gelderse veerdiensten en daartoe de samenwerking met Gelderland, het Rijk en de Europese Unie aan te gaan om tot een financiële dekking te komen. Met het oog op de begroting 2026 in beeld te brengen welke kosten dit vraagt en op welke wijze deze gedekt kunnen worden;

en gaan over tot de orde van de dag. D66- Matthijs van Miltenburg SP- Irma Koopman PvdD - Ellen Putman GroenLinks - Jade van der Linden PvdA - Ward Deckers Volt - Inge Vossen-van Beers 50PLUS - Jan Frans Brouwers

Motie (Reglement van Orde, artikel 33) in Provinciale Staten op 2juli 2025

1 Motie: Duurzaam naar de overkant Provinciale Staten van Gelderland, in vergadering bijeen op 2 juli 2025, gehoord de beraadslagingen, constaterende dat: • • • • •

Veerponten ontzettend belangrijk zijn voor de leefbaarheid van dorpen langs de Gelderse rivieren, maar niet vaak de aandacht (en steun) krijgen die ze verdienen; TwynstraGudde naar aanleiding van motie 24M131 een onderzoek heeft uitgevoerd naar manieren waarop de provincie kan bijdragen aan de vervanging, verduurzaming en opvolging van veerboten; Uit dit onderzoek een hele concrete aanbeveling is gekomen: om bij de incidentele middelen een bedrag te reserveren voor een investeringssubsidie; Datje hiermee kan zorgen dat de Gelderse veren in de vaart blijven, dat scholieren de rivier over kunnen steken naar school of naar de spo1tclub, en dat men nu en in de toekomst over de rivieren kan werken en wonen; GS hie1voor een voorstel hebben gedaan in de tussenbalans;

overwegende dat: • • • • •

Het voorstel van GS een mooie stap is, maar we nu ook een kans hebben om in één keer een grote bijdrage te leveren aan onze dorpen langs de rivieren voor de komende 20 jaar; Investeringen in infrastructuur en in mobiliteit doe je niet voor de korte, maar voor de lange termijn; Exploitanten ook gebaat zijn bij langjarige uitzichten: zij zijn gebaat bij zekerheid dat zij straks, op het juiste moment, over een bijdrage kunnen beschikken; De regeling ook effectiever is als men op het juiste moment kan beslissen om een veerpont te ve1vangen ofte verduurzamen, i.p.v. dat besluit met jaren te moeten vervroegen omdat het geld opraakt; Verschillende maatregelen kunnen bijdragen aan emissiereductie van veerponten, zoals volledige elektrificatie of bijmenging van biobrandstof (HVO);

verzoeken GS: •

Bij de begroting 2026 een incidenteel bedrag van C 4,1 miljoen te reserveren voor een eenmalige investeringssubsidie uit het resterende investeringsbudget;

en gaan over tot de orde van de dag. Stan Hellegers D66

Charlotte de Roo GroenLinks

Eric van Kaathoven SP

Jan Daenen

Anton van Straten 50Plus

Daisy Vliegenthart CDA

PvdA

Elmar Theune Volt

Stichting De Maasveren

Memo verduurzamen veerpont De Maasveren Stichting De Maasveren heeft een maatschappelijke opgave om haar veerponten te verduurzamen. In de praktijk betekent dit de aandrijving van de veerponten elektrisch maken. Momenteel varen alle veerponten met een dieselmotor. Omdat het bijzonder duur is om een nieuwe elektrische veerpont aan te schaffen, denk aan €2 - €2,5 miljoen, heeft de stichting een werf gevonden die een bestaande pont elektrisch kan maken voor grofweg €1,2 miljoen. Dit kan bij 4 van de 5 veerponten van de stichting. Alleen de veerpont bij Megen – Appeltern is ongeschikt voor deze optie. De bestaande dieselaandrijving wordt vervangen met een grote accu van ongeveer 400kWh in de veerpont i.c.m. een dieselgenerator. De veerpont kan op de accu varen en deze accu kan op de wal geladen worden gedurende de nacht. Omdat dit een forse accu is, kan in principe de hele dag elektrisch gevaren worden. Met name in de zomer als er langer gevaren wordt maar ook als er bijvoorbeeld veel zware vrachten zijn geweest kan de capaciteit van de accu wellicht niet voldoende zijn. Dan kan de dieselgenerator automatisch bijspringen en de accu weer van stroom voorzien zodat de veerpont wel blijft varen. Grofweg kost deze optie €1.200.000. Dit is zonder de kosten van de walaansluiting. De veerpont kan van stroom voorzien worden via een 80 ampère aansluiting op de wal.

Dit is een relatief lichte aansluiting en kan op korte termijn gerealiseerd worden in tegenstelling tot een zware aansluiting van meer dan 80 ampère. Veel kleine bedrijven of boerenbedrijven hebben een vergelijkbare aansluiting van 80 ampère. De huidige netcongestie speelt dan geen rol. De pont van Megen – Appeltern verbruikt meer stroom omdat hij groter is en zwaarder beladen wordt. Dit betekent een groter accu pakket. Verder ligt hij maar 6 uur stil op een doordeweekse dag in tegenstelling tot de andere veerponten waardoor het accu pakket in een korte tijd geladen moet worden. Dit vergt meer stroom. Om deze pont volledig elektrisch te maken moet er een zware aansluiting, meer dan 80 ampère, gerealiseerd worden wat enkele jaren kan duren. Dit betekent dat deze pont niet geschikt is om op korte termijn volledig elektrisch te maken. Het elektrisch maken van een veerpont zou qua planning al dit jaar of volgend jaar kunnen mits de kosten door derden betaald wordt. De stichting is namelijk niet in staat om deze kosten te dragen. De stichting stelt daarom voor om 1 veerpont om te bouwen naar elektrisch als een pilot en de kosten te verdelen. De stichting is bereid om €200.000 bij te dragen als de provincies de resterende €1.000.000 willen betalen. Dit zou kunnen betekenen dat provincie Noord-Brabant €500.000 bijdraagt en provincie Gelderland ook €500.000.

De provincies krijgen hiermee een oplossing voor de problematiek van het elektrificeren van de veerponten in haar provincie. Er kan op basis van de pilot door de provincies en de stichting ervaring opgedaan worden met het elektrisch maken van een bestaande veerpont die geen zware walaansluiting vraagt. De stichting is bereid om volledige medewerking te verlenen aan beide provincies om opgedane kennis te delen. Hopelijk kan deze kennis dan gebruikt worden om ook andere veerbedrijven te helpen elektrificeren.