Definitieve Koersnota mobiliteit - gemeente Oss - 31-05-2023.PDF
Tekst van het document
KOERSNOTA MOBILITEIT
Titel
Koersnota Mobiliteit Oss
Projectteam gemeente Oss
Ellen Neelen, Ewout Fennis, Jochem Elbers
Opgesteld door
Rutger Klein, Bas Govers, Iris van Hagen, Danique Gommers, Chris Bartman
Datum publicatie
31 mei 2023
Kenmerk
013559.20230426.R1.03
Foto’s
Gemeente Oss
© Copyright Goudappel B.V.
Niets uit deze rapportage mag worden overgenomen zonder bronvermelding. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen rechten worden ontleend. Eventuele rechthebbenden op gebruikt beeldmateriaal dienen contact op te nemen met de uitgever
KOERSNOTA MOBILITEIT GEMEENTE OSS
Voorwoord door de wethouder Bouwen aan de stad
Het vraagt eveneens om keuzes over het spoor. Het
Net als veel gemeenten staat Oss voor een aantal
feit dat we in onze gemeente drie NS-stations hebben,
flinke opgaven. Bijvoorbeeld op het gebied van
biedt enorme kansen voor duurzame mobiliteit. Maar
wonen. Mede door de toename van kleine één- en
tegelijkertijd vormt het spoor ook een uitdaging. Want
tweepersoonshuishoudens is er grote behoefte aan
de toename van het verkeer dat het spoor kruist zorgt
betaalbare woonruimte. Daarom bouwen we tot 2040
voor meer verkeersonveiligheid en langere wachttijden
in totaal zo’n 8.500 woningen in Oss, met name in de
bij de spoorbomen. En dat willen we niet.
binnenstad en het gebied langs het spoor. Om goed afgewogen keuzes te kunnen maken, is een Dit vraagt iets van ons als Ossenaren. Het vraagt ook
heldere visie nodig. Die visie vindt u terug in deze
iets van de inrichting van de stad en de rol van het
Koersnota Mobiliteit. Ze dient als inspiratie over hoe
verkeer daarin. Meer woningen betekent immers meer
we onze stad voor de toekomst willen inrichten. Dat is
mensen en dus ook meer verkeersbewegingen. Willen
een continu proces, waarover we met elkaar in gesprek
we de stad voor de toekomst leefbaar, uitnodigend
moeten blijven. De stad is immers nooit af.
en bereikbaar houden, dan moeten we op een andere manier kijken naar de inrichting ervan. En bereid zijn
Sidney van den Bergh
om daarin keuzes te maken. Onder meer over de rol
Wethouder Mobiliteit
van het verkeer in de binnenstad. Een leefbare, uitnodigende en bereikbare binnenstad vraagt om een meer prominente rol voor de fiets. Het vraagt ook om meer openbaar groen waar mensen kunnen verblijven en elkaar ontmoeten. Het betekent ook dat de auto een stapje terug moet doen.
4
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
5
i Inhoudsopgave DEEL A
DEEL C
1.
8. 8.1 Afnames van autoverkeer in de wijken, en bundeling op de hoofdstructuur
48
9. 9.1 Wat hebben we bereikt? 9.2 Naar een mobiliteitsprogramma
52 52
3. 3.1 De auto meest gebruikt 3.3 De meeste ongelukken gebeuren in en rond het centrum 3.4 Een groot aantal wegen met relatief veel autoverkeer in stedelijk gebied 3.5 Bestaande knelpunten dreigen te verslechteren
14 16 18 18
DEEL B 4.1 Uitgangspositie ruimte en mobiliteit 4.2 Parkeren op hoofdlijnen 4.3 Principes per gebiedstype
22 22 24
5.1 Wat is het ‘kloppend hart’?
26
6.1 Van losse maatregelen naar een samenhangend pakket 6.2 De belangrijkste inzichten 6.3 Voorstel wegenstructuur 6.4 Ruimtelijke gevolgen
34 34 36 36
7.
DEEL A
1
Inleiding Vitaal, duurzaam, aantrekkelijk en sociaal inclusief
bedrijfsterreinen te transformeren en zodoende de
Het spoor volledig ondertunnelen is geen reëele
Een proces in drie stappen
Binnen snel veranderende maatschappelijke
wijken en het centrum van Oss te versterken.
optie. Naast het feit dat het heel kostbaar is, zou
De eerste stap op weg naar een nieuw mobiliteitsplan
omstandigheden werkt de gemeente Oss aan vitale,
de planvorming de ontwikkeling van de Spoorzone
is gezet in de vorm van de Opinienota. Hierin zijn de
duurzame en aantrekkelijke wijken en kernen.
ingewikkeld maken. Dergelijke grootschalige
doelstellingen vastgelegd en handvatten aangereikt
Stadsvernieuwing en verstedelijking geven een
investeringen vragen veel tijd en andere middelen.
om die doelstellingen te kunnen realiseren (zie
impuls aan de kwaliteit van het openbare gebied.
Wat nodig is, is een toekomstvaste mobiliteitsstructuur
hoofstuk 2). De Opinienota is in de Raad besproken.
Een gezonde openbare ruimte die uitnodigt om te
waarbij enkele spoorwegkruisingen ongelijkvloers
Een tweede stap zet de gemeente nu in de vorm
wandelen, te fietsen of elkaar te ontmoeten. Meer
worden gebracht.
van deze Koersnota. In de Koersnota staan de belangrijkste principes en hoofdlijnen voor mobiliteit.
ruimte voor groen en water om klimaatadaptief te zijn en passende voorzieningen in de wijk en plekken waar
Een nieuw mobiliteitsplan is nodig
Zoals de hoofdstructuur voor voetganger, fiets,
mensen elkaar kunnen ontmoeten. De binnenstad van
Al deze vraagstukken hebben een belangrijke relatie
auto en openbaar vervoer en enkele belangrijke
Oss heeft een belangrijke functie voor alle inwoners.
met mobiliteit. Ook binnen het mobiliteitsbeleid zelf
uitgangspunten voor het parkeerbeleid. De Koersnota
Dit wil de gemeente versterken. Hier is draagvlak
zijn belangrijke ontwikkelingen gaande op het gebied
zet daarmee de kaders uit voor de uitwerking in
Spoorwegveiligheid verhogen is een belangrijke
van technologie, deelmobiliteit en multimodaliteit. Een
ruimtelijke projecten en uitvoeringsprogramma’s. In de
daar geconcentreerd zijn. Evenals aandacht voor de
opgave
nieuw mobiliteitsplan is nodig om als gemeente op
derde stap wordt het mobiliteitsplan verder uitgewerkt
ruimtelijke kwaliteit, horeca en evenementen. Een
Tegelijkertijd is het ontwikkelen in de Spoorzone van
al deze ontwikkelingen effectief te kunnen inspelen.
in een gefaseerde aanpak van mobiliteitsprojecten en
binnenstad dat uitnodigt om te verblijven én elkaar te
Oss ook een uitdaging. Het realiseren van woningen
Het vigerende Mobiliteitsplan dateert van 2009 en
-programma’s.
ontmoeten.
in de spoorzone biedt weliswaar goede kansen om
biedt onvoldoende kader voor deze ontwikkelingen.
voor nodig wat betreft de centrale voorzieningen die
het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer te
Om die reden heeft de gemeente Oss ingezet op de
Koersnota Mobiliteit nu oppakken
8.500 nieuwe woningen in 2040
bevorderen. Maar dit extra woningbouwprogramma
ontwikkeling van een nieuw Mobiliteitsplan.
Deze Koersnota is ontwikkeld in samenspraak met
De gemeente Oss werkt in de verstedelijkingsopgave
zal leiden tot meer spoorkruisend verkeer en daarmee
een breed ambtelijk atelier waarin verschillende
aan de Stad aan het Spoor met een woningaanbod
tot een afname van de overwegveiligheid. Dit is zeker
disciplines vertegenwoordigd zijn: verkeerskundigen,
waarin voor iedereen plaats is. De gemeente heeft
het geval als er op langere termijn meer treinen
stedenbouwkundigen, ontwerpers, economen
daarom met het Rijk en de provincie afspraken
gaan rijden. Dit is opgenomen in de plannen die de
en mensen vanuit het sociale domein. Met enige
gemaakt om voor 2040 in totaal 8.500 nieuwe
provincie samen met de regio, NS en ProRail heeft
regelmaat zijn gesprekken gevoerd met externe
woningen te ontwikkelen. Deze woningen worden
opgesteld in het Toekomstbeeld OV. Plannen die de
stakeholders uit het maatschappelijke veld.
gerealiseerd in de Spoorzone van Oss, van
gemeente Oss toejuicht, omdat ze de bereikbaarheid
Amsteleind tot Schadewijk. Het grootste deel komt
met het openbaar vervoer verbeteren en het daarmee
binnen bestaand stedelijk gebied; 3.000 woningen
ook aantrekkelijker maken om in Oss te wonen en te
in Amsteleind. Daarnaast zijn er kansen om
werken.
10
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
11
2
Doelstellingen mobiliteitsbeleid Mobiliteit is geen doel op zich
Vijf doelen van het mobiliteitsbeleid van Oss en
Verduurzamen van de mobiliteit
Vergroten van de verkeersveiligheid en
Mensen verplaatsen zich om een bepaalde reden:
twee randvoorwaarden (uit de Opinienota)
De gemeente wil de mobiliteit van de aan
terugdringen van de hinder
om te werken, om van voorzieningen gebruik te
Enerzijds door optimaal in te zetten op de potentie
tegelijkertijd het ontwikkelen van nieuwe woningen
Versterken van de kwaliteit van de
van de fiets door het verbeteren en versnellen van
in de spoorzone kan alleen als we inzetten op
openbare ruimte
maken of om mensen te bezoeken. Een goede mobiliteitsstructuur maakt dit voor iedereen
Intensiveren van het treinverkeer en
Oss verbonden verplaatsingen verduurzamen.
het fietsroutenetwerk zowel in de gemeente als
meer ongelijkvloerse kruisingen. Daarnaast moeten
leidt. De mobiliteitsstructuur is ook van belang voor
De gemeente wil de openbare ruimte vergroenen
in de stad Oss. In samenhang daarmee dient de
onveilige verkeerssituaties doelgericht worden
de inrichting van de openbare ruimte en voor het
en veraangenamen. Daarnaast wil de gemeente de
hoofdstructuur van het openbaar vervoer te worden
aangepakt. Conflicten tussen fietsers en (vracht-)
vestigingsklimaat van de stad. De doelstellingen van
identiteit van de wijken en de kernen versterken. In
versterkt zowel in termen van verbindingen als in de
autoverkeer moeten worden beperkt. Met name in
het mobiliteitsbeleid spelen hier op in.
het centrumgebied en de spoorzone is meer ruimte
kwaliteit van de stations en haltes. Anderzijds wil de
schoolomgevingen dient de veiligheid te worden
voor beleving en ontmoeting gewenst. Mobiliteit legt
gemeente de transitie naar elektrische automobiliteit
verbeterd. Geluidshinder en uitstoot door doorgaand
Global goals als basis
een grote claim op de openbare ruimte, met name
optimaal faciliteren door het aanbieden van voldoende
auto- en vrachtverkeer in de wijken en kernen moet
Het Mobiliteitsbeleid draagt bij aan de 17 Global Goals
het autoverkeer. Door de beschikbare ruimte meer te
laadvoorzieningen in de wijken, op knooppunten en
worden teruggebracht.
voor Oss. Dit betekent dat het beleid gericht is op
benutten voor bestemmingsverkeer en minder voor
parkeerterreinen. Ook in het goederenvervoer zet de
verduurzaming van de mobiliteit én op het tegengaan
doorgaand autoverkeer kan ruimte worden gewonnen.
gemeente in op elektrificatie en multimodaal vervoer.
Met maatschappelijk draagvlak
van ongelijkheid en vervoersarmoede en het
Ook parkeren kan mogelijk meer gebundeld worden.
bevorderen van een gezonde leefstijl. De Global Goals
Barrièrewerking voor fietsers en voetgangers moet
Versterken van het economisch
dat er maatschappelijk draagvlak is. Dit kan worden
vormen ook de basis voor de aparte gebiedsvisies.
worden teruggedrongen en de belevingswaarde
vestigingsklimaat
bereikt door maatregelen nader vorm te geven
De bereikbaarheid van economische
met maatschappelijke partners en maatregelen te
mogelijk zonder dat dit tot overlast voor anderen
van fietsroutes wordt versterkt. Hierdoor worden
Voor alle maatregelen is het van belang
Mobiliteitsplan maakt gebiedsvisies concreet
ook gevoelsmatig de reisafstanden voor fietsers en
kerngebieden moet worden gegarandeerd. Dit
koppelen aan brede maatschappelijke doelen. Ook
Als voorloper van de Omgevingsvisie zijn in Oss drie
voetgangers verkleind.
vraagt een voortdurende inzet op het verbeteren
burgerinitiatieven moeten optimaal worden benut.
van de doorstroming op het hoofdwegennet en de
gebiedsvisies opgesteld: voor het stedelijk gebied Toegankelijk en bereikbaar voor iedereen
bedrijventerreinen. Voor het vrachtverkeer moeten
De gemeente wil basisvoorzieningen voor
de bedrijventerreinen betrouwbaar bereikbaar
€
zijn. Ook maakt Oss zich sterk voor het verbeteren
kosteneffectief zijn. Dit betekent dat de
houden door deze zoveel mogelijk binnen loop- en
van de treinbediening en de hoofdlijnen van het
maatschappelijke kosten en baten in evenwicht
fietsafstand (<15 min) te faciliteren. De gemeente wil
streekvervoer. Tegelijkertijd is het met het oog op de
zijn. Daarnaast moeten in de uitvoering budgetten
dus aan op de thema’s van de gebiedsvisies. Het
ervoor zorgen dat een basisvoorziening voor openbaar
belevingseconomie ook nodig de aantrekkelijkheid van
slim gekoppeld worden. Dit vraagt om een goede
mobiliteitsbeleid maakt de gebiedsvisies concreet en
vervoer beschikbaar is voor iedereen.
het centrum en de spoorzone te versterken.
afstemming van verschillende uitvoeringsprogramma’s.
Oss-Berghem, voor het buitengebied en voor de stadjes en kernen. Elke gebiedsvisie heeft verschillende thema’s waar het gemeentelijk beleid invulling aan
iedereen toegankelijk en bereikbaar maken en
wil geven. Het mobiliteitsbeleid is hier een onderdeel van. De doelstellingen van het mobiliteitsbeleid sluiten
Efficiënt en effectief Maatregelen moeten op zichzelf
vertaalt de visies naar projecten en programma’s. 12
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
13
Figuur 3.2 Uitgangssituatie openbaar vervoer in de gemeente Oss
3
Legenda
Uitgangssituatie
Streekbuslijnen
Dit hoofdstuk belicht de uitgangssituatie in Oss: hoe
3.2 De treinverbinding is voor Oss belangrijk
staat het ervoor met de vervoermiddelkeuze en de
Voor Oss is qua openbaar vervoer vooral de
verkeersveiligheid? En hoe ontwikkelt het autoverkeer
bediening van de gemeente door de trein van groot
Wijkbuslijnen
zich als gevolg van de woningbouwplannen? En wat
belang. De gemeente heeft drie stations: Oss West,
Station
zijn de effecten op leefbaarheid, barrièrewerking, milieu
Oss en Ravenstein. In de huidige situatie is er een
en gezondheid? Deze situatie vormt het vertrekpunt
basisbediening door 2 Intercity’s en 2 Sprinters per
voor de Koersnota Mobiliteit.
uur. Tijdens de spitsuren rijden 2 extra Sprinters tussen
Buurtbuslijnen
Spoor
Oss en ‘s-Hertogenbosch. Door personeelstekort zijn 3.1 De auto meest gebruikt
de meeste spitssprinters tijdelijk uit dienst genomen.
Ten opzichte van steden met vergelijkbare stedelijkheid
Alleen station Oss wordt ook door Intercity’s bediend.
is het aandeel auto in de verplaatsingen in Oss hoger.
Daarnaast zijn er reguliere streekbuslijnen naar
Dit geldt met name voor ritten met een korte, fietsbare
Berghem, Heesch/ St Oedenrode, Uden en Veghel.
afstand tot 10 kilometer. Dit zijn ongeveer 80% van het totale aantal ritten van, naar en binnen het stedelijk
De kernen worden bediend door buurtbussen,
gebied Oss. Bij ritten langer dan 10 kilometer speelt het
met uitzondering van Geffen. De reistijden van
OV (met name de trein) een belangrijkere rol.
deze buurtbussen zijn relatief lang door indirecte/ kronkelende routes. In de stad is er één wijkbuslijn, die formeel gezien niet tot het openbaar vervoer wordt gerekend. De wijkbussen op deze lijn rijden op beperkte tijden en zijn alleen te gebruiken door geregistreerde leden. Een lidmaatschap kan (tegen vergoeding) aangevraagd worden bij een buschauffeur. De wijkbussen rijden een lus in één richting waardoor de reistijden relatief lang zijn op óf de heenweg, óf de terugweg.
Figuur 3.1 Vervoerwijze naar afstandsklasse (bron: Studio Bereikbaar, Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040, mei 2022) 14
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
15
3.3 De meeste ongelukken gebeuren in en rond het
Anderzijds is er binnen de stad Oss sprake van een
1. de Singel 1940 1945
6. de N329
centrum
concentratie van meldingen op negen wegvakken, zie
2. de Schaepmanlaan/ Euterpelaan
7. de Zaltbommelseweg ,
De huidige situatie ten aanzien van de
hiernaast (figuur 3.4).
3. de Raadhuislaan
8. de Heihoeksingel en de
4. de Oostwal
9. Zevenbergseweg
verkeersveiligheid is in beeld gebracht door alle gemelde incidenten van de afgelopen 5 jaar op te
Ook op en rond de spoorwegovergangen worden
tellen (ViaStat 2014-2019). Niet alle incidenten worden
relatief veel incidenten gemeld. Hiermee blijkt
gemeld. Ook is niet altijd sprake van gewonden of
vooral in en rond de binnenstad van Oss de grootste
doden, maar het geeft wel een goed beeld van de
concentratie van incidenten te zijn. Met een
verkeersveiligheidssituatie. In de gemeente Oss is
risicogestuurde aanpak wil de gemeente de kans op
enerzijds een concentratie van meldingen te zien
ongevallen juist hier en op de spoorwegovergangen
op de Rijkswegen A50 en A59. Rijkswaterstaat is
terugbrengen.
5. de Leygraaf
wegbeheerder van deze wegen en daarom blijven ze hier buiten beschouwing. Verder zijn in de gemeente
1
7
Oss geen grote concentraties van ongevallen te zien. De ongevallen zijn verspreid over de hoodwegen in het
5
buitengebied van de gemeente Oss.
3
4
6 9
2 8
Figuur 3.3 Gemelde ongevallen in de gemeente Oss (ViaStat 2014-2019) 16
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Figuur 3.4 Gemelde ongevallen in het stedelijk gebied van Oss en Berghem (ViaStat 2014-2019) Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
17
Figuur 3.6 Indicatieve aandachtspunten in 2040 zonder aanvullende beleids- en infrastructuurmaatregelen
3.4 Een groot aantal wegen met relatief veel
Zonder verdere maatregelen neemt in de toekomst
autoverkeer in stedelijk gebied
de verkeersintensiteit op de meeste wegen in en
Als je kijkt naar het huidige gebruik dan is er een groot
rond het centrum toe zoals op de Raadhuislaan, de
aantal wegen met een groot aantal motorvoertuigen
Oostwal en de Molenstraat. Alleen op de Singel 40-
in bestaand stedelijk gebied. Deze vallen veelal
45, de Hertogensigel en het noordelijk deel van de
samen met de bovengenoemde wegen die vanuit
John F. Kennedybaan is een afname te zien door de
verkeersonveiligheid een aandachtspunt zijn.
aanleg van de noordelijke Ontsluitingsweg. Verder
Aandachtspunt leefbaarheid hoofdwegen Aandachtspunt verkeersveiligheid en oversteekbaarheid hoofdwegen Aandachtspunt doorstroming hoofdstructuur autonetwerk Aandachtspunt overwegveiligheid
neemt het verkeer door de ruimtelijke ontwikkeling De toekomstige verkeersintensiteiten zijn bestudeerd
van Amsteleind toe op de Heihoeksingel. Ook op de
met behulp van het regionale verkeersmodel BBMA
Ruwaardsingel en op de aansluitingen van de A50 en
voor de situatie 2040. Hierbij zijn voor Oss 8.500
A59 is een duidelijke groei van het verkeer te zien.
Singel 1940-1945
nieuwe woningen toegevoegd. In hoofdzaak op de locaties Amsteleind (Zuid), Euterpepark, in het
3.5 Bestaande knelpunten dreigen te verslechteren
centraal stedelijk gebied en in Ravenstein. Verder is
Door de trendmatige groei en de ontwikkeling van
rekening gehouden met de aanleg van de noordelijke
extra woningen dreigen bestaande knelpuntsituaties
ontsluitingsweg.
te verslechteren. Dit gaat om aandachtspunten op het gebied van leefbaarheid en verkeersveiligheid op de wegen in en rond de binnenstad. Het gaat dan met name om de Raadhuislaan, de Oostwal, de
1.900
Molenstraat, de Euterpelaan en de Schaepmanlaan. 15.400
14.500
Ook de Heihoeksingel vergt de aandacht in verband
Singel 1940-1945
met de oversteekbaarheid. Aan de andere kant is de
8.100
9.800
doorstroming van autoverkeer op de Ruwaardsingel,
6.900
de Saal van de Zwanenbergsingel en de aansluitingen op de A50 en de A59 een aandachtspunt.
14.800
40.300 13.500
14.900
11.100
15.400
motorvoertuigen/etmaal in 2019 (huidig) Toename autoverkeer ten opzichte van 2019
29.100 67.800
Afname autoverkeer ten opzichte van 2019
Figuur 3.5 Verschil in intensiteiten tussen huidig (2019) en referentiesituatie 2040 18
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
19
DEEL B
4
Zonering van het mobiliteitsbeleid
Figuur 4.2 Uitgangspositie ruimte en mobiliteit als input van de zonering voor de gemeente Oss
Alle buurten en kernen van de gemeente Oss zijn uniek.
4.2 Parkeren op hoofdlijnen
Ze vragen daarom ook om een passende aanpak op
In deze Koersnota staat de gemeente enkel stil bij de
De binnenstad van Oss met een relatief hoge bebouwingsdichtheid
het gebied van ruimtelijk ontwikkeling. Ook de kansen
hoofdlijnen van het parkeerbeleid. Onder andere hoe
en een mix aan voorzieningen. Hier staan de voetganger en
voor gebruik van de fiets en het openbaar vervoer
om te gaan met fietsparkeren, parkeernormen auto, en
de fietser centraal. Het gebied wordt door station Oss centraal
zijn niet overal gelijk. Dit is mede afhankelijk van de
de mate van regulering. In een apart traject werkt de
ontsloten.
afstand tot de stations en de loop- en fietsafstand tot
gemeente aan de actualisatie van het parkeerbeleid.
voorzieningen en de binnenstad. Om deze reden maakt
Enkele aandachtspunten zien hiervoor van belang:
de gemeente een onderverdeling naar vijf verschillende
Neem normen voor fietsparkeren op.
Centraal stedelijke woonmilieu met een relatief hoge
zones met een eigen mobiliteitsprofiel. Deze zones
Het is nodig om de zonering en daarmee de normen
bebouwingsdichtheid en vooral wonen. Dit gebied wordt door
vragen ook ieder om een eigen parkeerbeleid.
exacter te bepalen, bijvoorbeeld tot op straatniveau.
station Oss en Oss West centraal ontsloten
Verken mogelijkheden voor reguleren. 4.1 Uitgangspositie ruimte en mobiliteit
Verken mogelijkheden voor het afwijken van de
Op basis van ruimtelijke kenmerken en van de
normen op basis van ligging bij OV-knooppunten,
uitgangspositie voor het mobiliteitsbeleid worden
het aanbieden van deelmobiliteit et cetera.
Laagstedelijk woonmilieu: Overwegend woonfuncties met
5 zones onderscheiden. Daarvoor is onder andere
middelhoge bebouwingsdichtheid, gelegen op loop- en fietsafstand
gekeken naar de auto-afhankelijkheid intern-extern.
van basisvoorzieningen en stations. Ravenstein valt als 1 van de grotere kernen van de gemeente Oss binnen deze zonering. Kernen en het buitengebied: Overwegend wonen in landelijke omgeving waar fiets en openbaar vervoer nauwelijks een rol van betekenis kunnen spelen.
C Legenda
Bedrijventerreinen: vooral bedrijven en lage bebouwingsdichtheid.
A1: Binnenstad A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Pivotpark is een bedrijvencampus en fysiek meer een overgangszone
B: Laagstedelijk woonmilieu
tussen woongebied en bedrijventerrein.
C: Kernen in het buitengebied D: Bedrijventerreinen
Station
D
Figuur 4.1 Gemeente Oss kent verschillende kernen en wijken, zonering van de gemeente Oss 22
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
23
4.3 Principes per gebiedstype Mobiliteit en ruimte
Hoofdlijnen parkeren
Figuur 4.3 Zonering voor stedelijk gebied Oss en Berghem
Legenda A1: Binnenstad A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Kwaliteit openbare ruimte centraal.
Gereguleerd parkeren.
B: Laagstedelijk woonmilieu
Prioriteit voor voetganger en fiets.
Relatief lage normen voor woonfuncties.
C: Kernen in het buitengebied
Auto te gast, geen doorgaand verkeer.
Bundelen parkeervoorzieningen, geen
D: Bedrijventerreinen
Station Oss optimaal aanbinden.
straatparkeren.
Station
Prioriteit voor voetganger en fiets.
Gereguleerd parkeren.
Auto te gast, geen doorgaand verkeer.
Relatief lage normen voor woonfuncties.
Stations Oss en Oss west optimaal aanbinden.
Focus op leefbaarheid in de woongebieden.
Realistisch aangescherpte normen voor
Doorgaand verkeer alleen op hoofdwegen.
woonfuncties.
Prioriteit voor fiets op interne fietscorridors.
Reguleren parkeren mogelijk indien
Inzetten op betere bereikbaarheid OV-
gewenst.
stations.
Focus op leefbaarheid, voorzieningenniveau
Faciliterend parkeerbeleid.
vasthouden. Weren doorgaand autoverkeer. Verbeteren fietsvoorzieningen intern en met omgeving en basisniveau bereikbaarheid
C
OV garanderen.
Duurzame bereikbaarheid en
Faciliterend parkeerbeleid.
toegankelijkheid garanderen. Sturen op
Extra aandacht voor fietsparkeren.
routevorming vrachtverkeer.
Laadvoorzieningen elektrische auto’s
Verbeteren fietsbereikbaarheid.
vrachtauto’s en fietsen realiseren.
Verminderen conflicten voor fietsers.
D
Mobiliteitsmanagement met bedrijven.
24
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
25
5
Hoofdstructuur actieve mobiliteit vervoer, maar ook om vervoer door vrijwilligers. Het
dat de mobiliteitsvraag sterk kan worden beperkt.
Oss wil optimaal inzetten op de kansen voor de fietser
kan gaan om deelfietsen of andere deelmobiliteit
Het ‘kloppend hart’ is een interessant concept
en de voetganger. Dit betekent in de eerste plaats
als stepjes, scooters, bakfietsen et cetera. Dit alles is
dat de gemeente integraal kan oppakken in de
dat we ernaar streven om mobiliteit zoveel mogelijk
afhankelijk van de behoeften en mogelijkheden van
Omgevingsvisie. Dan is er betere afstemming mogelijk
in de wijk vast te houden door het aanbieden van
de woonomgeving en de gebruikers/bewoners zelf.
tussen de verschillende gemeentelijke disciplines.
voorzieningen in de wijk. Dit noemen we het ‘kloppend
Door de opbouw van een gemeenschap nemen de
hart‘. Deze voorzieningen zijn makkelijk en prettig te
kansen en mogelijkheden voor de inzet van collectieve
De leefbaarheid in de kernen van Oss versterken
voet bereikbaar. Daarnaast staat de fiets op 1: in de
systemen als deelmobiliteit toe. Kernpunt is dat
Het concept van het ‘kloppend hart’ biedt een goede
stad zijn de afstanden klein en liggen optimale kansen
collectieve mobiliteit niet los wordt aangeboden, maar
kans om in de kernen de leefbaarheid te versterken.
om het gebruik van de fiets aantrekkelijker te maken.
als integraal onderdeel van het ‘kloppend hart’.
Voor de kernen gaat het om de bestaande locaties:
5.1 Wat is het ‘kloppend hart’?
Het ‘kloppend hart’ zal er anders uitzien in een van
Megen: historische straten rondom de Koolmarkt.
Lith: rondom het bestaande Marktplein. Het welzijn van mensen wordt in belangrijke mate
binnen de buurt of wijk te stimuleren. Verder wordt
de dorpen dan in de bestaande stad Oss. Anders in
Ravenstein: de historische binnenstad van Ravenstein
bepaald door de eigen woonomgeving. Een goede
de directe omgeving van het ‘kloppende hart’ zo
Ruwaard dan in de Schadewijk. De overeenkomst is
Herpen: het gebied rond de Rogstraat.
leefomgeving nodigt uit tot bewegen, elkaar
aantrekkelijk mogelijk gemaakt. En daarmee wordt de
dat met het concentreren van de voorzieningen en
Geffen: Dorpsplein en Dorpstraat.
ontmoeten, ontspannen, een goede milieukwaliteit,
dominantie van de auto in en om het ‘kloppend hart’
diensten de sociale cohesie kan worden versterkt. En
Berghem: Molenweg Sint Willibrordusstraat.
klimaatbestendigheid en een goede toegang tot werk
teruggebracht ten gunste van de fiets en met name de
en voorzieningen. Het verbeteren van de leefomgeving
voetganger. Het ‘kloppend hart’ is er voor en door de
staat in de Koersnota centraal. De basis daarvoor
mensen die in de omgeving wonen.
vormt een ‘kloppend hart’ in de wijk. Een ‘kloppend hart’ is in de eerste plaats een aantrekkelijke plek in de
Ook is het nodig dat de locaties van ‘de harten’ goed
eigen woonomgeving. Een plek waar voorzieningen
aansluiten bij de hoofdfietsstructuur van de stad. Zodat
worden gebundeld, een groene en levendige plek
wijkoverstijgende voorzieningen ook aantrekkelijk
waar omwonenden graag naar toe komen wandelen of
en veilig te bereiken zijn per fiets. Hiervoor is het wel
langs komen fietsen. Een plek die de identiteit van de
nodig om barrières op nabij gelegen verkeerswegen
wijk versterkt (‘placemaking’). Indien mogelijk wordt
aan te pakken om de oversteekbaarheid te verbeteren.
aangesloten bij historische gebouwen. Gekoppeld aan het ‘kloppend hart’ worden passende Kernpunt is dat al deze wijkvoorzieningen niet
mobiliteitsvoorzieningen en netwerken aangeboden.
verspreid worden aangeboden, maar bij voorkeur
Dit kan gaan om ruimte voor deelauto’s, maar ook voor
centraal in de wijk liggen om zo verplaatsingen
autodelen en carpoolen. Het kan gaan om openbaar
26
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Figuur 5.1 Bestaande ‘kloppende harten’ in de kernen van de gemeente Oss Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
27
Figuur 5.3 Kloppende harten in het stedelijk gebied van Oss en Berghem
Legenda Hart van de wijk
Bestaande wijkcentra versterken
Maar de bestaande harten zijn niet voor elke inwoner
Op basis van een maximale loopafstand van 800
van Oss op loopafstand te bereiken. Dit geldt vooral
meter en de ruimtelijke structuur van de stad is een
voor de wijken in het noorden van Oss en het zuiden
indeling in wijken gemaakt. Voor het ‘kloppend hart’
van Berghem. De gemeente wil daarom het aantal
wordt zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande
locaties waar een ’kloppend hart’ ontwikkeld wordt
winkelvoorzieningen. Naast de binnenstad, gaat het
uitbreiden. De wijze waarop voor die gebieden de
om wijkwinkelcentra als Ruwert en Heihoek en winkels
nabijheid van voorzieningen kan worden versterkt
in Ussen, Schadewijk, Berghem, Molenstraat en de
vraagt om verdere uitwerking binnen een integrale
Vierhoeksingel.
ruimtelijke afweging.
Loopafstand 800 meter
Station
A1: Binnenstad A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu B: Laagstedelijk woonmilieu C: Kernen in het buitengebied D: Bedrijventerreinen
Figuur 5.2 Kloppende harten in de gemeente Oss en loopafstand van deze harten 28
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
29
5.2 Hoofdstructuur fietsnetwerk De gemeente wil de mogelijkheden die de fiets
Focus op beleving: afwisselende, aantrekkelijke
Recreatief netwerk
biedt optimaal benutten. De fiets neemt weinig
of levendige omgeving in een autoluwe context.
Het recreatief netwerk bestaat uit fietsroutes
ruimte in, geeft geen hinder in de omgeving en het
Dit zijn met name fietspaden binnen de kernen
voor recreatief gebruik. De nadruk ligt op de
gebruik van de fiets bevordert de gezondheid van
van de gemeente Oss. Door een aantrekkelijke
aantrekkelijkheid en groene omgeving. En niet op
inwoners en bezoekers. Ook biedt de fiets iedereen de
fietsomgeving zijn meer mensen geneigd om zich
de meest directe of snelste route. De routes van het
mogelijkheid om voorzieningen en werkgelegenheid
per fiets te verplaatsen.
recreatief netwerk bevinden zich voornamelijk in het
toegankelijk te houden. Zo is de fiets het belangrijkste
Focus op snelheid: vrijliggende en continue
buitengebied van de gemeente Oss. Het landelijke
vervoermiddel dat verschillende wijkharten met elkaar
voorzieningen zonder conflicten met autoverkeer.
fietsknooppuntnetwerk dient als basis. Hiermee zijn
verbindt. Evenals de verbinding van alle wijken met
Dit zijn fietspaden tussen de kernen in de gemeente.
recreatiegebieden zoals Herperduin en de Maashorst
de binnenstad van Oss. Daarnaast kan de (e)-fiets een
En binnen Oss zijn het de fietspaden die meer de
goed bereikbaar met de fiets.
rol spelen in verbindingen binnen de kernen van de
hoofdstructuur van het autonetwerk volgen.
gemeente Oss maar ook naar omliggende gemeenten
Legenda Top-netwerk (focus op beleving)
A1: Binnenstad
zoals Uden en ‘s-Hertogenbosch. De gemeente maakt
Top-netwerk (focus op snelheid)
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Wens nieuwe verbinding top-netwerk
B: Laagstedelijk woonmilieu
onderscheid in drie type netwerken: het top-netwerk,
Station
C: Kernen in het buitengebied
Hart van de wijk
D: Bedrijventerreinen
het recreatief netwerk en het basisnetwerk.
Beneden-Leeuwen
Gekoppeld aan de hoofdstructuur fiets wil de
Druten
gemeente werk maken van goede en veilige
Batenburg
Maasbommel
fietsstallingsmogelijkheden. In de binnenstad willen we Dreumel
bewaakte fietsstallingen aanbieden.
Nijmegen
Top-netwerk Het eerste type fietsnetwerk bestaat uit de veel
Alem
gebruikte en belangrijke hoofdfietsroutes tussen wijken, kernen en belangrijke bestemmingen in Oss. Denk onder andere aan de provinciale doorfietsroutes
Uden Geffen
F50 en F59. De fietspaden die onderdeel uitmaken van het top-netwerk zijn van een bijzondere kwaliteit en
Grave
Nuland Schaijk Schaijk
Rosmalen
Uden
F50
F59
‘s-Hertogenbosch
‘nodigen uit’ om te fietsen. Daarin onderscheidt de gemeente twee subtypen:
Nistelrode
Verbinding Heesch-West
‘s-Hertogenbosch
Heesch Heesch
Heesch Uden Nistelrode
Nistelrode
Vinkel
Figuur 5.4 Top-netwerk voor fietsers in de hele gemeente: voorstel fietsstructuur gemeente Oss 30
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
31
Figuur 5.5 Top-netwerk voor beleving en snelheid in Oss: voorstel fietsstructuur stedelijk
Legenda
gebied Oss en Berghem
Top-netwerk (focus op beleving)
A1: Binnenstad
Top-netwerk (focus op snelheid)
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Basisnetwerk
Om directe routes mogelijk te maken zullen daarnaast
Het basisnetwerk maakt het altijd en overal mogelijk
vanuit de wijken aanvullende schakels nodig zijn. Dit
Station
C: Kernen in het buitengebied
om veilig van de fiets gebruik te maken. Het
wordt op wijkniveau nader uitgewerkt.
Hart van de wijk
D: Bedrijventerreinen
Wens nieuwe verbinding top-netwerk
B: Laagstedelijk woonmilieu
basisniveau van het fietsnetwerk bestaat uit overal veilige en comfortabele fietsvoorzieningen conform de CROW-richtlijnen. Dat betekent gemengd of fietsstroken bij 30 km/uur. En gescheiden fietspaden bij snelheden hoger dan 30 km/uur.
F50
F59
Nistelro
Verbinding Heesch-West 32
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Heesch
Heesch Uden Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
33
6
Hoofdstructuur wegennet
Figuur 6.1 Schetsmatige weergave van losse infrastructuurmaatregelen voor Oss
Om meer ruimte te creëren in de wijk voor
6.2 De belangrijkste inzichten
een gezonde leefomgeving gaat de huidige
De analyse van de losse maatregelen heeft een aantal
wegenstructuur van Oss veranderen. Dit ook vanwege
belangrijk inzichten opgeleverd. Het invoeren van 30
de verstedelijkingsopgave en de eerder benoemde
km/uur zones in de wijken en het centrum van Oss
verkeersveiligheid en de spoorwegovergangen. De auto
lijkt kansrijk om deze gebieden autoluwer te maken
is een belangrijk vervoermiddel voor langere afstanden.
en het (doorgaande) verkeer op de hoofdwegen
Vanuit de stadjes en kernen speelt de auto bijvoorbeeld
te concentreren. Dit effect kan versterkt worden
een rol in de verplaatsingen naar de binnenstad. Voor
door spoorwegovergangen op de hoofdwegen
de leefbaarheid in de stad moet op enkele plaatsen
(Heihoeksingel, Dr. Saal van Zwanenbergsingel,
geïnvesteerd worden in de doorstroming van het
Kantsingel) ongelijkvloers te maken en op andere
autoverkeer.
spoorwegovergangen zoals de Braakstraat, Kortfoortstraat, Molenstraat en/of Molenweg het
6.1 Van losse maatregelen naar een samenhangend
autoverkeer te beperken door een verkeersluwe
pakket
inrichting. Bij het ongelijkvloers maken van de
Verschillende maatregelen aan het hoofdwegennet
Kantsingel is het wel van belang om het kruispunt met
hangen met elkaar samen en beïnvloeden elkaar.
de Gasstraat te behouden, omdat de Gasstraat anders
Het is daarom nodig tot een samenhangend pakket
zijn functie als ontsluitingsweg voor het station en
van maatregelen te komen waarbij op onderdelen
centrum verliest.
de verkeerscirculatie wordt verbeterd en op andere onderdelen de snelheid juist wordt verlaagd. Om tot
De noordelijke randweg zorgt al voor een verlichting
een dergelijk pakket te komen is eerst het effect van
van verkeer op de Singel 1940-1945, maar dit effect
diverse losse maatregelen geanalyseerd, die in een
kan nog versterkt worden met een snelheidsverlaging
werkatelier met de gemeente zijn opgehaald. Bijgaande
op het centrale gedeelte van de Singel 1940-1945. Een
Noordelijke rondweg
A-gebied lagere snelheid
figuur (6.1) geeft een overzicht van deze losse
westelijke randweg blijkt minder effectief omdat de
Westelijke rondweg
Het Nieuwe 30 (m.u.v. hoofdassen)
maatregelen. In de achtergrondrapportage staan de
bestaande (hoofd)wegen voor een groot gedeelte van
Noordelijke en Westelijke randweg
Overwegen sluiten
effecten van de losse maatregelen beschreven.
het verkeer aantrekkelijker blijven. De ‘Parkway-variant’
Ongelijkvloerse spoorkruisingen
Singel 40-45 afwaarderen/ knippen
lijkt wel effectief als wijkontsluitingsweg wanneer deze
Pull:
Push:
Knip Oostwal
een snelheid van 50 km/uur krijgt.
34
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
35
Figuur 6.2 Voorstel hoofdstructuur autonetwerk Oss
6.3 Voorstel wegenstructuur
Om de overwegwegveiligheid te verbeteren worden
Vanuit deze inzichten, de voorgestelde zonering
de noord/zuid-verbindingen in de stad Oss geclusterd
en hoofdstructuur actieve mobiliteit is een voorstel
in vier ongelijkvloerse spoorwegkruisingen voor het
opgesteld voor de nieuwe wegenstructuur. Ten eerste
autoverkeer (gecombineerd met het langzaam verkeer):
wordt ingezet op een autoluw centrum en autoluwe
De Heihoeksingel, Dr. Saal van Zwanenbergsingel,
woonwijken door de snelheid het autoverkeer te
Kantsingel en de N329. De overige spoorwegkruisingen
verlagen naar maximaal 30 km/uur. De voetganger
zouden (deels) afgesloten kunnen worden voor
en fiets komen op één te staan, met name in de
autoverkeer ten behoeve van de overwegveiligheid
binnenstad en rondom de kloppen buurt- en
en het verminderen van doorgaand autoverkeer
dorpsharten. Hiermee volgt Oss de landelijke trend
in de wijken. Hierbij is het wel van belang om de
‘30 km/uur binnen de bebouwde kom’. Doorgaand
parkeerfaciliteiten aan de zuidkant van het centrum,
verkeer wordt gestimuleerd om niet door de wijken,
zoals die aan de Raadhuislaan, bereikbaar te houden.
Legenda Snelweg
A1: Binnenstad
Regionale hoofdwegen
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Hoofdontsluitingswegen Oss
B: Laagstedelijk woonmilieu
Secundaire ontsluitingswegen Oss
C: Kernen in het buitengebied
Wijkontsluitingswegen
D: Bedrijventerreinen
Wijkverzamelwegen
Station
Wijk inprikkers
maar via de hoofdwegen te rijden. Op deze wegen is wel een hogere snelheid van 50 km/uur nodig voor een
Ten slotte worden de parkeerfaciliteiten in het centrum
goede doorstroming. De primaire hoofdwegen zijn de
geconcentreerd in aantrekkelijke parkeervoorzieningen
N329, de Ruwaardsingel / Julianasingel, De Noordelijke
met goede en aantrekkelijke looproutes naar de
Randweg, de Dr. Saal van Zwanenbergsingel en
binnenstad. Bijvoorbeeld door middel van gebouwde
het noordelijk deel van de John F. Kennedybaan.
parkeervoorzieningen aan de noord- en zuidzijde van
Daaronder functioneert een structuur van secundaire
het voetgangersgebied. Hierdoor wordt zoekverkeer
ontsluitingswegen in het wegennet van Oss. Dit zijn
en het parkeren op straat beperkt, waardoor ruimte
de verkeersassen in het verlengde van de Kantsingel,
vrijkomt voor meer kwaliteit in de openbare ruimte.
Singel 1940-1945, Heihoeksingel, het zuidelijk deel van de John F. Kennedybaan en de Gasstraat. Vanuit
6.4 Ruimtelijke gevolgen
de hoofdwegenstructuur zijn her en der inprikkers
Door de voorgestelde maatregelen zal het karakter en
naar de wijken en het centrum van Oss, die enkel
de omgeving van veel wegen veranderen. Dit geldt
zijn bedoeld voor bestemmingsverkeer. De primaire
met name voor de wegen die nu nog functioneren als
ontsluitingsroute voor auto’s en bussen naar het
doorgaande verkeersassen met een daarop aangepaste
centraal station loopt via de Gasstraat.
inrichting. In de toekomst kunnen deze wegen een beperkter verkeersprofiel krijgen met meer ruimte voor groen en andere functies. Enkele voor- en nabeelden geven hiervan een indruk.
36
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
37
Braakstraat
Oostwal
Door een aanpassing van de Braakstraat kan de
Een nieuwe inrichting kan eraan bijdragen dat de
stationsomgeving verrijkt worden met hoogwaardige
Oostwal minder een functie voor doorgaand verkeer
en groene verblijfsruimtes of buurtvoorzieningen. Een
en meer voor langzaam en kruisend verkeer krijgt. Dit
fietstunnel of -brug biedt een veilige verbinding tussen
komt ook de aantrekkelijkheid en vergroening van het
de noord- en zuidzijde van het spoor.
centrum ten goede.
38
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
39
Molenstraat
Raadhuislaan
De Molenstraat kan getransformeerd worden van
De Raadhuislaan kan een goed oversteekbare, groene
verkeers-as met veel asfalt en doorgaand karakter,
stadsboulevard worden met comfortabele en veilige
naar een aantrekkelijke en groene woonstraat waar de
voorzieningen voor fietsers en voetgangers. Doordat
fietsers en voetgangers op één staan. De vergroening
het autoverkeer in volume afneemt en langzamer rijdt
draagt tevens bij aan de klimaatbestendigheid van dit
ontstaat de mogelijkheid om de hoofdfietsroute ter
gebied.
hoogte van het gemeentehuis voorrang te geven voor een optimale doorstroming.
40
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
41
7
Hoofdstructuur openbaar vervoer De trein versterken
zich inzetten om deze locaties ook aantrekkelijker
parkeervoorzieningen bij Vorstengrafdonk voorzien.
De gemeente streeft ernaar om de kansen van het
te maken door de kwaliteit van de openbare ruimte
Medewerkers van en bezoekers aan de bedrijven
treinvervoer optimaal te benutten. Zij zet zich daarom
te verbeteren en ook andere voorzieningen hier te
van Moleneind/Pivotpark kunnen zo hun auto ‘op
in om de frequentie van de treinen te verhogen en
concentreren (‘kloppend hart’). Voor station Oss ligt
afstand’ parkeren. Ook wil de gemeente een BRT-halte
tegelijkertijd de spoorwegovergangen veiliger te
daarnaast de opgave om de relatie met het centrum
realiseren op het zuidelijke deel van de Kantsingel voor
maken. Door juist ook in de spoorzone te verdichten
te versterken en de looproutes aangenamer te
een betere OV-ontsluiting van het zuidoosten van Oss.
worden de kansen voor het gebruik van de trein
maken. Om hiervoor ruimte te scheppen worden de
Verbinding Geffen
D: Bedrijventerreinen
versterkt. Daarnaast wil zij de fietsbereikbaarheid
busroutes naar de zuidkant van het station getrokken.
Station
Hart van de wijk
van de stations optimaal maken, zowel door de
De belangrijkste busroutes komen uit het zuiden en
Spoor
routes van en naar de stations te verbeteren als
die ondervinden grote moeite om het busstation
door stallingsvoorzieningen aan te bieden. Tot slot
aan de noordzijde te bereiken Station Oss West en
wil de gemeente inzetten op het transformeren van
het Euterpepark kunnen beter en aantrekkelijker in
station Oss naar een volwaardige mobiliteitshub met
de bestaande wijken worden opgenomen doordat
bijpassende faciliteiten, bijvoorbeeld deelmobiliteit.
de spoorwegovergang van de Braakstraat wordt
Legenda BRT-lijnen
A1: Binnenstad
Streekbuslijnen
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Buurtbuslijnen Alternatieve route
B: Laagstedelijk woonmilieu C: Kernen in het buitengebied
weggenomen. Daarmee ontstaat voor fietsers en De stations veraangenamen
voetgangers een aantrekkelijke omgeving.
De stations Oss, Oss West en Ravenstein zijn belangrijke mobiliteitsknooppunten. Hier kan
Opwaarderen van het OV naar Uden, Veghel en
overgestapt worden van de trein op andere
Eindhoven
mobiliteitsvoorzieningen. Daarnaast wil de gemeente
De gemeente zet zich in voor een kwaliteitssprong van het openbaar vervoer van en naar Uden/ Veghel en Eindhoven. Dit doen we samen met de provincie in de vorm van het zogenoemde Bus Rapid Transit (BRT). Snelle, frequente verbindingen met goede voorzieningen in het voor- en natransport. Station Oss wordt in dit systeem een belangrijke overstapknooppunt op de trein, vooral in de richting van Nijmegen. De regionale knoopwaarde van het station kan hiermee versterkt worden. Naast een halte bij het station Oss is ook een mobiliteitshub met
42
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Figuur 7.1 Voorstel hoofdstructuur openbaar vervoer gemeente Oss Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
43
Legenda
Figuur 7.2 Voorstel hoofdstructuur openbaar vervoer stedelijk gebied Oss en Berghem
Nieuwe OV-concessie Oost Brabant
Tegelijkertijd wil zij beter in beeld krijgen wat de
De provincie start het proces op om tot een nieuwe
wensen van niet-gebruikers zijn. Hierbij wordt ook de
OV-concessie voor Oost Brabant te komen. De inzet
vervoersbehoefte van Geffen meegenomen.
BRT-lijnen
A1: Binnenstad
Streekbuslijnen
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Buurtbuslijnen Alternatieve route
B: Laagstedelijk woonmilieu C: Kernen in het buitengebied
Verbinding Geffen
D: Bedrijventerreinen
Station
Hart van de wijk
Spoor
van de gemeente is daarbij om de bestaande reguliere streeklijnen en buurtbussen naar Heesch, Lith en
Mobiliteitshubs ontwikkelen.
Berghem te behouden en waar mogelijk te versterken.
De provincie Noord-Brabant doet onderzoek naar
Gekoppeld aan de halten dienen meer mogelijkheden
mobiliteitshubs in de regio Oost-Brabant. In de
voor deelmobiliteit te worden geboden aan de
gemeente Oss gaat dat om Oss, Oss West, Ravenstein,
reizigers en zijn ook goede fietsstallingsvoorzieningen
Geffen Papendijk en Oss Nieuwe Hescheweg.
noodzakelijk. De gemeente wil de fietsbereikbaarheid
Mobiliteitshubs kunnen ingezet worden voor de
van de lijnen versterken.
mobiliteitstransititie. Bijvoorbeeld om autoverkeer aan de rand van de stad af te vangen. Zoals een
Buurt- en wijkbussen: hoe verder?
mobiliteitshub bij Vorstengrafdonk langs de BRT-
Ten aanzien van de bestaande buurt- en wijkbussen
lijn. Kleinere typen van mobiliteitshubs kunnen ook
wil de gemeente de tevredenheid over het bestaande
gecombineerd worden met de kloppende harten.
product onder de gebruikers evalueren.
44
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
45
DEEL C
Figuur 8.1 Resultaten analyse verkeersmodel: afname autoverkeer in de wijken, bundeling op de hoofdwegen
8 Maar wat zijn de effecten van de voorgestelde zonering
name doordat de maatregelen uit de Koersnota leiden
en hoofdstructuren? We kijken naar de verkeerskundige
tot een lager autogebruik in de wijk Amsteleind. De
effecten en naar de ruimtelijke economische effecten.
oversteekbaarheid van de Heihoeksingel blijft wel een
Voor de verkeerskundige effecten maken we
aandachtspunt.
gebruik van analyses met het verkeersmodel. Voor de ruimtelijke economische effecten doen we een
Het autoverkeer dat nu nog door de wijken
inschatting op basis van de huidige situatie.
rijdt verplaatst zich deels naar de toekomstige hoofdwegenstructuur, waardoor het verkeer op
8.1 Afnames van autoverkeer in de wijken, en
sommige hoofdwegen toeneemt. Met name de Dr. Saal
bundeling op de hoofdstructuur
van Zwanenbergsingel, het zuidelijk deel van de John
Door de voorgestelde infrastructurele maatregelen en
F. Kennedybaan, de Ruwaardsingel en de Cereslaan
het beleid ontstaat een afname van autoverkeer binnen
worden drukker. Ook sommige toeleidende wegen
de wijken en in het centrum. Dit is vooral zichtbaar in
(inprikkers) naar de nieuwe hoofdwegenstructuur lopen
de nu nog drukke straten in de binnenstad waaronder
het risico om drukker te worden. De Heihoeksingel
de Oostwal, de Raadhuislaan en de Molenstraat. Door
kan juist rustiger worden, omdat voor de ontwikkeling
de verwachte afname van autoverkeer ontstaat ruimte
van Amsteleind een lagere parkeernorm geldt. Om
Nr
Straatnaam
om hier een aantrekkelijker centrum met meer ruimte
de toekomstige hoofdwegenstructuur goed te laten
1
Spitsbergerweg
1900
6600
7000-9000
voor fietser, voetganger en groen te creëren. Ook
functioneren is het van belang om de doorstroming,
2
Hertogensingel
14500
11900
3000-6000
op de straten die nu nog als doorgaande autoroutes
verkeersveiligheid en oversteekbaarheid van de
3
Oostwal
8100
7800
gebruikt worden in wijken zoals Ussen, Ruwaard en
hoofdwegen inclusief aansluitingen op de snelweg te
4
Leygraaf
3300
9600
3000-5000
Kortfoort resulteren de maatregelen in een aanzienlijke
waarborgen.
5
Hertogin Johannasingel
12500
12300
16000-19000
6
Raadhuislaan
7
Gasstraat
6900
7500
2000-4000
8
Osseweg
12400
12100
8000-10000
afname van (doorgaand) verkeer. Dit komt met name de verkeersveiligheid en de leefbaarheid ten goede. Tevens ontstaat hierdoor ruimte voor het verbeteren
Legenda Verkeersafname t.o.v. referentie 2040 Verkeertoename t.o.v. referentie 2040
Intensiteit Huidige Intensiteit Referentie Geschatte intensiteit situatie 2040 n.a.v. Koersnota
9800
7100
500-2000
500-2000
9
Wethouder van Eschstraat
7700
8020
1000-3000
van de fietsinfrastructuur en voor het vergroenen
10
Dr. Saal van Zwanenbergsingel
14800
13600
19000-22000
van de wijken. Andere afnames van autoverkeer zijn
11
Nieuwe Hescheweg
8100
8300
500-2000
12
Hartog Hartogsingel
10300
12100
9000-11000
13
Paganinistraat
4300
4400
1000-3000
14
Heihoeksingel
14900
19200
16000-19000
15
Ruwaardsingel
13500
14700
16000-18000
zichtbaar op bijvoorbeeld de Hertogensingel, Singel 1940-1945, de Osseweg, de Hartog Hartogsingel en de Gasstraat. Ook de Heihoeksingel kan rustiger worden ten opzichte van de referentie 2040. Met 48
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
49
Figuur 8.3 Herkomst van verschillende type bestedingen in de gemeente Oss
belangrijke rol. Hoe aantrekkelijker het centrum is,
omzet naar verwachting gelijk blijven. Een daling in
hoe langer mensen er zullen willen verblijven en hoe
de bereikbaarheid vanuit de wijken ten zuiden van
meer er ook besteed wordt in het centrum. Hierbij
het spoor per auto wordt gecompenseerd door een
omvangrijk
speelt vanzelfsprekend ook het aanbod aan horeca een
verbeterde bereikbaarheid per fiets en de groei van het
De verkeersmaatregelen zullen invloed hebben op
belangrijke rol, die hier verder niet is meegenomen.
aantal inwoners.
8.2 Ruimtelijke economische effecten Recreatief winkelen in de binnenstad meest
de ruimtelijke economie van de binnenstad van Oss. In dit verband is vooral gekeken naar de gevolgen
Belang verblijfsklimaat vooral voor recreatief
voor de detailhandel in het centrum. De totale omzet
winkelcentrum van Oss is dus beperkt. Alleen vanuit
winkelen van belang.
van de detailhandel in Oss bedroeg volgens het
Heesch is er enige externe toevloeiing. Wel vervult
Niet alle winkels zijn voor dezelfde maatregelen even
Figuur 8.5 Belang van verblijfsklimaat en bereikbaarheid voor
koopstromenonderzoek Brabant (I&O research) in
het centrum van Oss een functie voor de omliggende
gevoelig. Vooral bij het recreatieve winkelen is het
de verschillende motieven
2021 € 94,6 miljoen. Het grootste deel hiervan, €
kernen.
verblijfsklimaat van groot belang. De bereikbaarheid speelt weer een minder grote rol. Bij het dagelijkse
50,6 miljoen, bedroeg recreatief winkelen. Daarnaast heef het centrum van Oss een relatief groot aandeel
Meerdere factoren bepalen aantrekkelijkheid
en doelgerichte winkelen is het verblijfsklimaat weer
dagelijkse winkelomzet (€ 27,5 miljoen). Het resterende
De aantrekkelijkheid van een winkelcentrum wordt
minder belangrijk en is juist de bereikbaarheid weer
deel van € 16,5 miljoen betreft doelgerichte aankopen.
door meerdere factoren bepaald, waarvan de
meer van belang.
bereikbaarheid er één is. Het gaat dan om zaken als de reistijd, de reiskosten, maar ook het comfort
Licht positieve invloed verwacht, vooral voor
(vindbaarheid, betrouwbaarheid) en de parkeerkosten.
recreatief winkelen
Daarnaast is vooral het aantal en de omvang van de
Dit alles in acht nemend is een licht positieve invloed
winkelvoorzieningen van belang, de kwaliteit van de
van de voorgestelde hoofdstructuur te verwachten.
voorzieningen maar ook factoren als de veiligheid en
Dit geldt vooral voor het recreatieve winkelen. Het
het imago. Daarnaast speelt het verblijfsklimaat een
verbeteren van de aantrekkelijkheid van het centrum
Figuur 8.2 Omzet detailhandel in miljoenen euro (excl. btw),
zal meer omzet aantrekken, zeker indien dit gepaard
Oss binnenstad 2021.
gaat met een versterking van het aanbod en het verrijken van het aanbod aan horeca en cultuur.
Een winkelcentrum voor de eigen gemeente
Mensen zullen daardoor langer in het centrum willen
Kijkend naar de herkomst van de omzet, dan blijkt het
verblijven. Door de verdichting kan dit verder worden versterkt. In de huidige situatie wordt slechts 30%
overgrote deel van de omzet uit de eigen gemeente te komen. Voor recreatief winkelen is dit 88%, voor doelgericht winkelen 87% en voor de dagelijkse boodschappen zelfs 99%. De regionale functie van het 50
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
Figuur 8.4 Aantrekkelijkheid van een winkelcentrum wordt voor een klein aandeel door bereikbaarheid bepaald
van de totale uitgaven aan recreatief winkelen in de eigen gemeente gedaan, dus daar is nog ruimte voor groei. In de sectoren dagelijks en doelgericht zal de Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
51
Legenda
9
Van koersnota naar uitvoeringsprogramma 9.1 Wat hebben we bereikt?
voorzieningen waardoor lokaal verplaatsen met de fiets
Al met al leveren de maatregelen uit de Koersnota
of te voet wordt gestimuleerd.
Figuur 9.1 Hoofdstructuren voor fiets, lopen en auto gecombineerd met de zonering en kloppende harten in stedelijk gebied Oss en Berghem
Snelweg
A1: Binnenstad
Regionale hoofdwegen
A2: (Centraal) stedelijk woonmilieu
Hoofdontsluitingswegen Oss
B: Laagstedelijk woonmilieu
Secundaire ontsluitingswegen Oss
C: Kernen in het buitengebied
Wijkontsluitingswegen
D: Bedrijventerreinen
Wijkverzamelwegen
Station
Wijk inprikkers Hart van de wijk
Top-netwerk Wens nieuwe verbinding top-netwerk
een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen zoals genoemd in hoofdstuk 2. Door de ruimte voor de
Het vestigingsklimaat van de stad is gegarandeerd. We
hoofdwegen in de wijken terug te dringen ontstaat
blijven werken aan het verbeteren van de doorstroming
meer ruimte voor groen en voor de fiets. Dit is vooral
op de Rijkswegen en de aansluitingen op deze
het geval in de Ruwaard, de Schadewijk, Moleneind
hoofdwegen. Ook op de Saal van Zwanenbergsingel,
en de omgeving van de Nieuwe Hescheweg. Dit biedt
de Ruwaardsingel/ Juliansingel en de N329 worden
ruimte om de kwaliteit van de openbare ruimte in
maatregelen genomen om de doorstroming van
de wijken te versterken. Ook rond het station Oss
het autoverkeer te garanderen. Hiermee is de
en station Oss West komt veel ruimte vrij om de
bereikbaarheid van de werkgebieden gegarandeerd.
belevingswaarde van deze gebieden te versterken. In
Tegelijkertijd wordt de bereikbaarheid per fiets sterk
het centrum kunnen de Raadhuislaan en de Oostwal
verbeterd. Door de verbeteringen in het verblijfsklimaat
een meer aantrekkelijke inrichting krijgen wat de
in de binnenstad van Oss wordt de nabijheid van de
verblijfskwaliteit van het centrum versterkt.
verschillende voorzieningen versterkt en ontstaat ruimte voor ontwikkeling van het aanbod aan horeca,
Het mes snijdt door al deze maatregelen aan twee
cultuur en evenementen.
kanten. Door de verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte wordt ook het gebruik van de
9.2 Naar een mobiliteitsprogramma
fiets veel aantrekkelijker. Het aantal conflicten met
De koersnota mobiliteit biedt veel kansen voor
autoverkeer wordt sterk teruggebracht waarmee
een gezonder, vitaler en duurzamer Oss. Met de
de verkeersveiligheid juist op die plekken, waar nu
Koersnota wil de gemeente principes en hoofdlijnen
nog veel incidenten plaatsvinden, wordt verbeterd.
voor een nieuwe aanpak in een goede samenhang
De spoorwegveiligheid verbetert sterk doordat een
vaststellen. Het is nodig om de hoofdlijnen van
aantal spoorwegovergangen ongelijkvloers wordt
de mobiliteitsstransitie verder uit te werken in een
gemaakt. Dit schept de ruimte om het treinverkeer te
mobiliteitsprogramma. Hierbij komen ook de stappen
intensiveren waardoor de bereikbaarheid verbetert.
richting uitvoering aan de orde in de vorm van een
Ook de hinder van verkeer in de wijken wordt beperkt.
nadere fasering en prioritering mede in relatie tot
Tegelijkertijd werken we met het concept van het
andere uitvoeringsprojecten. Ook is er op onderdelen
‘kloppend hart’ aan het versterken van de nabijheid van
nog een inhoudelijke verdieping nodig.
52
Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
F50
F59
Nistelro
Verbinding Heesch-West
Heesch
Heesch Uden Koersnota Mobiliteit | gemeente Oss
53
Goudappel BV, Deventer Snipperlingsdijk 4 7417 BJ Deventer Tel +31(0) 570 66 62 22 e-mail: goudappel@goudappel.nl Postbus 161 7400 AD Deventer
www.goudappel.nl Goudappel BV is gevestigd in Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden