CConstaterende datOss
Koppel je AI →
Document · PDF

De Hollandsche Molen dd 18 maart 2025 over het jaar van de Molenbiotoop geanonimiseerd

Adviescommissie Ruimte 8 mei 2025, gemeente OssBij agendapunt: Brief over het jaar van de Molenbiotoop3.980 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Van: 5.1.2e | De Hollandsche Molen < 5.1.2e @molens.nl> Verzonden: dinsdag 18 maart 2025 15:44 Aan: 5.1.2e | De Hollandsche Molen < 5.1.2e @molens.nl> Onderwerp: Doe mee met het Jaar van de Molenbiotoop PAS OP: deze mail is niet van de gemeente Oss. Ken je de afzender niet? Of vind je het een vreemde mail? Open dan niet de bijlage en klik niet op een link in het bericht.

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij vragen wij uw aandacht voor de bescherming van de molenbiotoop (omgeving) van de molens in uw gemeente. Met bijgevoegd pamflet roepen wij u op zich in te zetten voor behoud en mogelijk verbetering van de molenbiotoop. Want zonder wind of water draaien molens niet en dat leidt uiteindelijk tot verval van de molens. Ook voegen wij een ‘dossier’ toe met concrete tips voor bestuurders en politici om de molenbiotoop te beschermen. De concrete tips betreffen bijvoorbeeld: - Het opnemen van beschermingsregels in het Omgevingsplan (verplicht volgens art. 5.130 Besluit Kwaliteit Leefomgeving). - Snoeien of kappen van bomen binnen de molenbiotoop en zorgen voor herplant met laagblijvende bomen en zorgen voor structureel groenbeheer. - Het verplicht stellen van actief rekening houden met de molenbiotoop in het programma van eisen bij bouwplannen. Uiteraard bent u van harte welkom op de molen(s) in uw gemeente. De moleneigenaar en molenaars leggen u graag uit waarom de molen de wind of het water zo hard nodig hebben. Hierbij vragen wij u het pamflet en het dossier te bespreken in uw raadsvergadering en ons te laten weten welke stappen u gaat ondernemen of welke acties u aan het college/uw organisatie vraagt ter bescherming van de molenbiotoop van de molen(s) in uw gemeente. Met vriendelijke groet, 5.1.2e

Adviseur Omgevingswet en molenbiotoop (bereikbaar: maandag, dinsdag en donderdag)

De Hollandsche Molen

5.1.2e 5.1.2e

Amsterdam

5.1.2e

molens.nl Molens zetten altijd wat in gang

Stop de achteruitgang van de omgeving van molens

Zonder ingrijpen staan veel molens straks stil De Hollandsche Molen roept alle betrokkenen op zich met kracht in te zetten voor een betere omgeving van historische wind- en watermolens in Nederland. Uit onderzoek van De Hollandsche Molen blijkt dat 60% van de windmolens in ons land te maken heeft met een verslechtering van de windvang en daardoor niet of minder kunnen draaien. Dit wordt veroorzaakt door bouw van woningen en bedrijven en door te hoge Van Tienhovenmolen, Bemelen | Foto: 5.1.2e

beplanting/bomen. Bij veel van de ruim 100 watermolens is de omgeving aangetast door onder andere verlaging van het waterpeil; ook hier dreigt stilstand en verval. De schrikbarende achteruitgang van de molenbiotoop is reden voor de landelijke molenvereniging om 2025 uit te roepen tot het Jaar van de Molenbiotoop. Met als centrale boodschap dat de molenbiotoop van wind- en watermolens minimaal niet verder mag verslechteren. Alle betrokkenen moeten daarin hun rol en verantwoordelijkheid nemen. Vooral gemeenten en ook waterschappen en provincies kunnen hierbij het verschil maken. Daarnaast kan de bouw- en advieswereld zorgen voor innovatieve en creatieve oplossingen. En natuurlijk rekenen we op de niet-aflatende inzet van het molenveld.

De Hollandsche Molen roept 2025 uit tot Jaar van de Molenbiotoop

Verslechtering bij windmolens Bij 60% van de windmolens is de afgelopen 10 tot 15 jaar de omgeving verslechterd, zo blijkt uit het onderzoek van De Hollandsche Molen. In 19% van de gevallen komt dat door bebouwing binnen een cirkel van 400 meter van de molen. Bij 40% van de onderzochte molens is er sprake van toenemende begroeiing. Hierdoor kunnen molens niet meer in alle windrichtingen draaien, lopen ze schade op door turbulenties en kunnen per maand minder draaidagen worden gemaakt. Ook de zichtbaarheid en de beleefbaarheid van de molen gaan hard achteruit. 76% van de molenaars en molen­eigenaren verwacht de komende jaren verdere bedreigingen van de biotoop door woning- en bedrijvenbouw en toenemende begroeiing rondom de molen. Aan de molenbiotoop wordt sinds het einde van de vorige eeuw ook een zogenaamd biotoopcijfer toegekend van 1 (slecht) tot 5 (goed). Maar liefst 40% van de wind- en watermolens heeft een score van 1, 2 of 3. Dat betekent dus dat zij ernstig in hun draai- en maalcapaciteit worden belemmerd. Voor werktuigen betekent stilstand uiteindelijk verval en daarmee het einde van deze historische parels in het Nederlandse landschap.

De circa 1.200 molens in Nederland verkeren grotendeels in goede staat. Er wordt veel geld besteed aan restauratie en onderhoud. Ook hebben de meeste wind- en watermolens één of meer molenaars om ze regelmatig te laten draaien en malen. Met de derde poot van het molenbehoud – de molenbiotoop – gaat het echter steeds meer bergafwaarts. Een slechte molenbiotoop leidt tot meer stilstand, een dalende motivatie bij molenaars en uiteindelijk tot sneller verval van de onderhoudsgevoelige molen. Er dreigt een negatieve spiraal die resultaten in de afgelopen decennia weer teniet doet. Een vernietiging van menselijk en financieel kapitaal en van ons erfgoed!

‘De zichtbaarheid en de beleefbaar­ heid van de molen gaan hard achteruit’

Houd molens in beweging Het beste behoud van molens is ze in beweging te houden: molens moeten draaien en malen. Stilstand is verval en zonder gebruik wordt er ook niet voor de molen gezorgd. Een stilstaande molen is niet alleen minder interessant voor molenaars, maar ook voor de omwonenden en het publiek. De beleving neemt af, evenals kansen voor educatie, duurzaamheid en inzicht in de geschiedenis. Bij watermolens verliest een grotere omgeving – het watermolenlandschap – haar waarde als de molen niet meer draait. Het cultuurlandschap dat juist is ontstaan vanwege de watermolen zal dan verdwijnen en de watermolen kwijnt weg in dorp en land. Dankzij de inzet van organisaties als De Hollandsche Molen, molenaars en moleneigenaren is al het nodige

‘Dankzij de inzet van organisaties als De Hollandsche Molen, molenaars en moleneigenaren is al het nodige bereikt’

bereikt. Nieuwe bebouwing is aangepast aan de molenbiotoop, bomen zijn gekapt en struikgewas is gesnoeid. Door lobby zijn bestemmingsplannen aangepast en zogenaamde molenbeschermingszones opgenomen. Molenaars hebben erkenning gekregen door het ambacht van molenaar op Representatieve Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid van UNESCO te plaatsen. En er bestaat inmiddels een goed onderhoudsregime voor molens.

Onvoldoende ruimtelijke bescherming Helaas is dat niet voldoende. Windmolenbiotopen verslechteren door bouwplannen voor woningen en bedrijven en groen wordt hoger en dichter. Particulieren maar ook de overheid planten nog steeds (hoge) bomen binnen de molenbiotoop en molenaars worden vaak niet als belanghebbenden bij ruimtelijke plannen gezien. De molenwereld sluit niet de ogen voor de grote maatschappelijke opgaven van woningbouw, verduurzaming en klimaatadaptatie. Met meer, vroegtijdig en beter overleg kan de molenbiotoop een belangrijkere plek krijgen in de ruimtelijke ontwikkeling van ons land en met goed nadenken van te voren, kunnen veel problemen worden voorkomen.

Erkenning van watermolens en het watermolenlandschap Watermolens en het watermolenlandschap kennen hun eigen problemen, zo blijkt uit onderzoek. Ze hebben te maken met stilstand door een te laag waterpeil, minder toevoer van water door aanleg van een vistrap, overstromingen door klimaatverandering en bedreiging van het cultuurlandschap door woningbouw. In algemene zin hebben watermolens last van gebrek aan kennis bij de overheden die beslissingen moeten nemen die het belang van de watermolens raken. Problemen met de biotoop van watermolens vragen dan ook een nog bredere aanpak dan windmolens.

Venbergse Watermolen, Valkenswaard | Foto: 5.1.2e

Dit begint met erkenning van de watermolen als erfgoed en als monument en van het watermolenlandschap als waardevol en te behouden cultuurlandschap.

‘Problemen met de biotoop van water­ molens vragen een nog bredere aanpak dan windmolens.’

Oproep aan bestuurders, ambtenaren en adviesbureaus Om de verslechtering van de molenbiotoop tot staan te brengen is actie nodig. In de eerste plaats door bestuurders en ambtenaren van gemeenten en daarnaast ook door adviesbureaus en ontwikkelaars. In de te maken omgevingsplannen moet en kan veel meer rekening gehouden worden met de omgeving van molens. In de Omgevingswet staan concrete handvatten.

Leg de beschermingszone vast Voor de inrichting van de omgeving van windmolens zijn diverse rekenmethodes. Binnen de eerste 100 meter rond de molen is bebouwing of beplanting ongewenst, obstakels veroorzaken hier namelijk ernstige turbulenties. Daarbuiten gelden formules, zoals de molenbiotoop-

formule van De Hollandsche Molen of de 1:100-regel. De biotoopformule geeft een eerste objectief criterium voor wat hoe hoog gebouwen en groen mogen zijn in de directe omgeving van de molen. Dit geldt voor de zogenaamde molenbeschermingszone, die vastgelegd moet worden in het omgevingsplan. De Omgevingswet verlangt van gemeenten dat ze vastleggen hoe ze met erfgoed omgaan in de ruimtelijke ordening. Specifiek wordt dan ook gewezen op de molenbiotoop. Provincies kunnen in de omgevingsverordening een instructieregel opnemen die aangeeft hoe gemeente de beschermingszone moeten regelen.

Grondzeiler Maaiveld 0 m Toegestane hoogte 16 meter 14 12 10

gesloten

5.1.2e

5.1.2e

Stimuleer plannenmakers Ontwikkelaars, aannemers, stedenbouwkundigen, architecten en ook burgers en bedrijven maken plannen voor de bouw van woningen en bedrijven en planten struiken en bomen. Passend binnen de Omgevingswet is het goed als zij zo vroeg mogelijk op de hoogte zijn van de molenbiotoop zodat ze daar in hun plannen rekening mee kunnen houden. Samen werken aan plannen in een zo vroeg mogelijk stadium leidt tot draagvlak en een kwalitatief beter plan. Vaak zijn er voldoende mogelijkheden om op een slimme manier te bouwen of te planten binnen de biotoop. Molenorganisaties, moleneigenaren en molenaars weten als geen ander hoe de wind werkt en welk effect obstakels hebben. Betrek hen zo vroeg mogelijk bij ontwikkelingen, plannen en visies en stimuleer initiatiefnemers dat ook te doen.

Werk samen aan watermolens Anders dan bij windmolens – waar met de biotoopformule een enigszins eenduidige aanpak mogelijk is – is bij watermolens sprake van een specifieke problematiek die altijd vraagt om maatwerk. Er is een grote diversiteit aan landschappen waardoor geen algemeen geldende formule mogelijk is. Ook het palet aan eigenaren en

betrokkenen is diverser. Behoud én herstel van watermolens en bescherming van het watermolenlandschap vragen dan ook om een gezamenlijke aanpak. Samenwerking tussen eigenaren, overheden, water­ technische bureaus en landschaps­ beheerders is van het grootste belang. Partijen moeten daarbij gelijkwaardig om tafel zitten. Dat is bijvoorbeeld tussen moleneigenaar en waterschap nu vaak niet het geval.

Doe mee aan het Jaar van de Molenbiotoop Het Jaar van de Molenbiotoop 2025 is bij uitstek een moment waarop een gemeente per molen kan bekijken hoe het nu staat met de molenbiotoop en actie te ondernemen om verdere verslechtering van de molenbiotoop te voorkomen. Ook het verankeren van de biotoop in het omgevingsplan is van groot belang. Bestuurders en ambtenaren ruimtelijke ordening en erfgoed kunnen veel aan een betere molenbiotoop bijdragen. Maar ook raadsleden, initiatiefnemers, advies­ bureaus en omwonenden van de molen zijn van belang. De molenwereld – bestaande uit molenorganisaties, moleneigenaren en molenaars – kan en wil graag haar expertise daarbij inbrengen.

Koninklijke vereniging De Hollandsche Molen zet zich sinds 1923 in voor het behoud van windmolens en watermolens in Nederland.

De Hollandsche Molen 5.1.2e 5.1.2e

Amsterdam

5.1.2e 5.1.2e

@molens.nl

Help mee onze molens te behouden Bescherm en verbeter de molenbiotoop en het watermolenlandschap!

Wat De Hollandsche Molen in 2025 doet Deze brochure die bij overheden, plannenmakers en adviseurs aandacht vraagt voor de molenbiotoop.

Een gereedschapskist met veelgestelde vragen en antwoor­ den, een voorbeeld­ bank met goede voorbeelden en aandacht voor lopende zaken.

Een standaardrichtlijn voor het toetsen van ruimtelijke plannen (gebouwen en beplanting) aan de molenbiotoop.

> Kijk op molens.nl/jaarvandemolenbiotoop of scan de QR-code hierboven.

Het molenpaspoort dat inzicht geeft in alle belangrijke en te behouden erfgoedwaarden van molens, van molen­ techische waarden tot immateriële waarden, zoals verhalen.

Fa

K;

UN

BV 2

JE

EW

KE

E11

ij

zt Ee

Nr

VD ese

ie

aile

aai

E

FF

35

See,

=

a2 {a PA

“4 E14

za"

AA)

&

5

PS De

» =

j

HT

yy

Á AN

EEN

Al

JA

Rs

Molens vormen een onmiskenbaar onderdeel van het Nederlands erfgoed en de Nederlandse geschiedenis Kiezen voor het behoud van molens in uw gemeente, provincie, waterschap of landschap betekent meer dan alleen zeggen dat u erfgoed belangrijk vindt. Het behoud van molens vraagt naast herstel, onderhoud en het doorgeven van verhalen vooral het concreet beschermen van de molenbiotoop van windmolens en het watermolenlandschap van watermolens. Het bijzondere aan molens is dat het werktuigen zijn, hetgeen betekent dat ze moeten blijven draaien en malen om behouden te blijven. Hiervoor is wind of water nodig en dat vereist een omgeving met zo min mogelijk obstakels en andere aantastingen. Kortom: een goede molenbiotoop. Kiezen voor behoud van molens betekent concreet besluiten om de omgeving van wind- en watermolens — de molenbiotoop - te beschermen. De belangen van molens volwaardig laten meetellen bij ruimtelijke afwegingen is een keuze die begint bij wethouders en raadsleden, bestuurders bij waterschappen, provinciale statenleden en gedeputeerde staten, en bij landschapsorganisaties. Lees hieronder wat u als bestuurder of politicus kunt doen in uw gemeente, provincie, waterschap of landschap om de molenbiotoop te beschermen en te behouden.

Multifunctioneel centrum De Útherne in IJlst is half verdiept aangelegd en blijft zo onder de hoogte van de stelling van zaagmolen De Rat

4

wg,

P

rad == ll

BB

\ NV

A!

5|

ss ipil-

4.

É

Ee" SHE Ee]

—_—.

==

>p

le

5

Ee Ee |TS

UIA NS 1 VEN SI

WI

aPN

A

E# :1+]

es]

ww»))

aa! Ef Áki

es 2> ne ==EE za as

xD

=| Ca

>

—_

—_

9 ot

… _

ed

Ei

G6

| GET

Molens zijn van onschatbare waarde De Rijksoverheid stelt dat het Nederlandse erfgoed van onschatbare waarde is. Erfgoed draagt bij aan het welzijn van uw inwoners, aan economische innovatie en een interessant leef- en vestigingsklimaat. Het is overal zichtbaar: op het platteland, in historische binnensteden, in musea, onder water en in onze tradities en verhalen. Het is belangrijk dat ook toekomstige generaties hiervan kunnen blijven genieten. Molens vormen een onmiskenbaar onderdeel van het Nederlands erfgoed en de Nederlandse geschiedenis. Het bijzondere aan molens is dat het werktuigen zijn, hetgeen betekent dat ze moeten blijven draaien en malen om behouden te blijven. Hiervoor is wind of water nodig en het vereist een omgeving met zo min mogelijk obstakels en andere aantastingen.

13

if

BIN

En

Ws

y 4

in,

4,

mn

ma

*

e

1”

PY

HE

„-

“4E:

+

iis =

5

Fe 5

Ne

jn

e=

“

ú

pe

N

0; Mg “á

Ne

Gi,

4

PE

ia

ay > oe-

-+

Vee

i& -

#5

ijn] s

dp

a #J

er,

ee £

pe

kx

Á

==

es

oe

7

eee

> „>

5€

ne

»

Vr

tig ong A,

_

5

bh

Gi

“G

„13

ok Ká

fn

=

+AD

• •

• •

— 44!

4 fe

EN

EN

NS

9%,

ik Ee

Sf

NN

ES eg

Ei]

ja Dn of

SB:

za.

Dè, Be RE

GE

SN

vg

\s

à=

45 meej

AW mn Ni tj

a

gs Bij de’ So eN ede Itterbeek jn Limburgis is: llje

daarom een temporele vismigratie-zone. toegepast = en deze functioneer et Succes ‚en heeft ook

AE

Se EN

EM,

=

==

a s=

ne ze ee Kr

cd

“==

DT

|

e=

7

& Sa

ES

f=

4)

EN

\4

Id B

AA En

[4

€

> UT

OVAA

NE 4}

Aij

EE

wt

M#

K

IIA

Dh IN

a

ANNEN

ÍN NL

“#

— ==

CTa

N

#4 Af

GS,

pn FTT orn

LT

ô

JE

TUITETTTT

AD AT,ZE

Is

SE

|

ï

TT

®

==

tf/

IT rea

NI

NW

h

Ee gunstige effecten. op ora ‚en faum

En

|

Od

Et

Ad

‘#

A» ew

Se

es 4

5 izEe A >, SP

A

9.

2%

“+e

ID,

4

B

FA {EE

A

A

| iN NS

a

e="

NH

Á

•

•

•

•

•

Nt B ©5 Y 7

4

== a

Ja

Ke

Ven

ie

fe

7

Den

ë®

®\® 5 A

eN 7%

vj

ef

Bs71 £

hed

]

te

A, 7 “=_w

e

+

A

34

14

Ne

4

ER NL

34

jA

ëz

| ki:

ji

ij

na

di U

B

Ki

Ng" 9

EE

Gps

fj

an

4”

#z ER

js

1%

me

#

5

hi et 4

ï

ESA

Ap

to A mm w 4 eeso *

“4

Pig

>

iK

a

7%

WER |

iS,

|

3

Ni

NIS AMd EN

&

is, IS 4

EA

Sf

Mo

‚5

PN

54

EE pe

We

u

pi

#7

GA?

Wd

tot ver boven de molen uitsteekt

ti,

i.

%}

ë A

A

Ki

Le

def

de molen: de bomen vormen een hoge, dichte ES MUUr

ES

5

Ee

de hoge begroeiing van het Wipperspark, op korte afst tan: ig

A ah

HEEN

7 Het grootste Beebe bij ie Wippeis SO in M UA

A ÓS ipe

y4r

#47

d

Er

ë

Dg, A + 9 F4 ode

KE

==

deg)

“

4

Kes 4%

a

7

4,

ET

4 EN es | # )

+

Hú

“9

#4

ji X

B

ge A7

E/,

d,

G

+

9)

î

Ar

ee “aw

+ 4.4 Ve

HET 44

EZ —

’s hs

Le td \

EE + =-

et

4/0

4

va

Win

A

a

ij

Ee

ò -

jk t

&

M4

Me ij

34

VA

|

®

iN

BE

Es

7d

F7

Sate

Ee

Ee

f jr

eN

EN

Pang

ot A

5rsr3

Ag

dán

NS

7 Ni}:

de

Wie2

5: ijka

er9% 4

4/7

is

TE

NL

(\

B

Vd

A

Hee

59

(2

B

y ANS

D.

Ve

E Y Ng

4

4

9 U

$,|

MEt

&| 4

dl >

#

He

PP:

Ag T

4 md Yr

Zet molens in voor leefbaarheid, duurzaamheid en klimaatadaptatie Molens kunnen een belangrijke rol spelen bij duurzame ontwikkelingen en klimaatadaptatie. Denk aan het inzetten van poldermolens als hulpgemalen bij heftige regenbuien en het benutten van het watermolenlandschap voor waterberging. Korenmolens vervullen steeds vaker een rol in de gezonde voedsel keten gebruik maken van lokale producten. Gebouwde, archeologische en groene monumenten zijn kwetsbaar voor overstromingen, langdurige droogte, bodemdaling en funderingsproblematiek. Het aanpakken van klimaatverandering en energietransitie is van levensbelang voor het voortbestaan van monumenten, zoals molens. Ook immaterieel erfgoed geeft aanknopingspunten om te werken aan een duurzame wereld. Door de positieve uitstraling van monumenten en hun herkenbaarheid voor de leefomgeving gaat van verduurzaming van erfgoed een enorme voorbeeldwerking uit voor andere verduurzamingsprojecten. Als het in een monument kan, dan kan het overal! Het is dus van belang om de verduurzaming van monumenten te ondersteunen door middel van stimulerende regelgeving. Geef als gemeente, provincie, waterschap of landschapsorganisatie het goede voorbeeld en verduurzaam uw monumentaal vastgoed.

De hoogte van de woningen rond molen De Wielewaal in Beneden-Leeuwen blijven onder stellinghoogte, hogere gebouwen staan verder weg van de molen

SN: ï BT. nE a

dn; Ba/s]

eg Be

!

a

“EEn /

A k

ED 9

ien

cs

Ei

=>

Sk

marjee

ij

Varma

den!

z=

is

i&

ee — —°

e=

DE

nÛ

Ue

B1

kee.

st

eZ

LS

…-

=_

B!

3. Neem participatie serieus, werk samen en stimuleer vernieuwing Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet en dat is niet ten onrechte. Het leidt niet alleen tot meer draagvlak, maar vooral ook tot een betere kwaliteit van plannen en daarmee van de leefomgeving van ons allemaal. Het vroegtijdig raadplegen van moleneigenaren, molenaars en molenorganisaties bij bouwplannen, overheidsplannen en ruimtelijke ontwikkelingen kan ervoor zorgen dat een betere borging van de molenbiotoop of het watermolenlandschap plaatsvindt. Immers het molenveld weet alles van wind en water. Door de kennis uit het molenveld

vroegtijdig in te zetten is het bijvoorbeeld mogelijk om in het stedenbouwkundig plan gebouwen en groen beter te plaatsen ten opzichte van de molen of bij de uitwerking van gebouwen slim om te gaan met de vormgeving van gebouw. Dakrichting, dakvorm, een aflopende hoogte, een lager type woningen geschikt voor starters en ouderen zijn goed voor de molen en kunnen vroegtijdig in het ontwerp worden meegenomen met weinig extra kosten. En bij een watermolen zijn goede voorbeelden bekend van de plaatsing van een

vismigratietrap, waarbij ook de molen voldoende watertoevoer houdt. Gemeente, neem hierin het voortouw en

stimuleer stedenbouwkundigen, architecten en landschapsontwerpers om mee te doen. Bij grote gebiedsgerichte ontwikkelingen en bij de aanpak van watermolenlandschappen zijn veel partijen betrokken. Dit maakt de processen soms ingewikkeld, maar ook waardevol, zowel wat betreft samenwerking als wat betreft een beter gedragen resultaat. Zo kan het zinvol zijn, samen met inwoners en gebruikers van een gebied, een landschapsbiografie op te stellen. U krijgt daarmee inzicht in de ontstaansgeschiedenis van het landschap en vindt van daaruit aanknopingspunten voor toekomstige ontwikkelingen. Betrek daarbij de agrarische en landschappelijke geschiedenis en de nog aanwezige monumenten, zoals molens en boerderijen. Investeer in de zichtbaarheid en beleefbaarheid van waardevolle cultuurlandschappen en de daarin gelegen monumenten en vergroot zo de toeristische en recreatieve

aantrekkingskracht van uw gemeente. Koester het open landschap, laat het niet verrommelen en bouw het niet vol.

4. Zorg voor voldoende capaciteit en kennis van erfgoed en molens En niet in de laatste plaats is het belangrijk om ervoor te zorgen dat uw organisatie op orde is. Veel gemeenten en waterschappen hebben geen of niet meer dan 0,5 fte voor erfgoed in huis, provincies mogen blij zijn met soms 1 fte. Deze medewerkers moeten dan erfgoedbeleid maken voor gebouwd erfgoed, werkend erfgoed (zoals molens) en landschappelijk erfgoed. Ze moeten meedenken over erfgoed in ruimtelijke ontwikkelingen en over concrete ingrepen in het erfgoed. Een schier onmogelijke taak. De erfgoedformatie moet gebaseerd zijn op de wettelijke taken en op de beleidsambities. Medewerkers moeten begrijpen wat wind en zicht doen voor de molen en wat de waarden zijn van de watermolen en het bijbehorende cultuurlandschap. Investeer in kennis, kunde en capaciteit van erfgoedambtenaren, werk samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Restauratiefonds en provinciale erfgoedhuizen.

a

st

G>

ee

ETI

y\

pT

®

4V

Vk fj NE

iN 2

d

HI

IE

HIE 74

EHEER HI!

LI!

44 BDj Á Zin

HAA 4444 HINA B4I4 IIIA HAM

JI]

ij =

HH ID

ETET eTeed

GHEGGEGGGHGEN

4

HN

A

“7

Sa GA,A NN 4 Ne aan TE EA iN

23

gj

f| HEDEN DIE DDS

SENS I AIWA HIDE NE HE

fs

9 zi

Os

9 SE 67

‘5

me

NE

Wi

RW:

==

&f&

Te

Ee

Ze

pi

V

=d|, f|

— 0

7)|

Ee

ie:

==

ogte bleven

A

E81

iS

‘da GE

ia Ee Fi

Lj

GE

aA

Hi

5

ä

U;

ED 4 #7

Ä

y

a

es

er

ze: DE

7

Ee! gE

EH

6)

5:

Pp

GTJ

77

Gj Gj

DE

ie

GEE

eN

ND

£)

ZEJA

EAS

SI Noa

B ljjj ASK NS

S=

ES

NS

ais

EN

Es

ie

VE

is

a gE Lo

SANG

EN AN

IN

EN NEN

5@

SN SNS

SN

as

SETWN

SS ==

g=

ff w

“

ES:==

6

NS:

SAN

@

N

NN

as

SGS SN

NN:

es BRE

S$

NSE

Hij bijjeGj

N

A

SS

SG

77,

27,

DN

SN

V LEER

GG

BS N

4

NE

ns

Bj Fj

Wijs:74GE

E

77

A

Bj

ie

6 SL

4,

56

—_ Ee ee EDE

BE

7

Ul

9

Dz 5

7je

7 Ag IG

ej DPT BG

zS Es

NSs

:

WZ: Ze:

GZ, GA

DP

5

SN

|

(A

Wy

An

SSN

EN Bn eN EN

==

7D ff 7, Wij

DEN,

SN

ef JA

==

=

3

7

RE

\/

Ja

ze

=

vv

— > ij7 ij

N

Sf

55

Ga

SS

ESS

IE

ee

fd

|

Te

id,

AS 0

od

#

AGE ST==

SS

di

Sk

==

IELT

==

Ien De Vrie 4

j|

if

SN

5,

U

=>)

3 br en de woningen die van En om de windva

L

ES

9

A

ez

19

3

ie

ar

aje

=

(a

Z

IE!

f

Sj id

] |j

è-

VIENN

GER IDE EEE HITI HE NET)f|

SE

dlJS

ie

7

6 IN

®

\

Zj HEEE)HETE FE) Y

==

7 OD

sW N

N

Openingsbeeld Spoordonkse Watermolen, Spoordonk

Watermolens en hun watermolenlandschap kunnen ingezet worden voor waterbuffer en -berging en helpen zo tegen hittestress

Molens zetten altijd wat in gang

De Hollandsche Molen 5.1.2e 5.1.2e

Amsterdam

5.1.2e

@molens.nl molens.nl 5.1.2e

Q

N11] Koninklijk sinds 2023

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 2, 4, 7, 8, 10, 24

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=80f648fd-27c3-4fe1-986c-2ae0bea65429