bijlage presentatie TG 2-12-2020.PDF
Tekst van het document
Participatie en de Omgevingswet Raadswerkgroep Gemeente Oss Roel Lauwerier Arjan Loesink 2 december 2020
Programma 19.00
Welkom en opening
19.10
Algemeen kader: introductie participatie binnen de Omgevingswet
19.25
Kort terughalen: participatie bij initiatieven van inwoners
19.45
Gemeente als (mede) initiatiefnemer: lessen over participatie van andere gemeenten
20.00
Gesprek aan de hand van dilemma’s en keuzes
21.00
Wrap up en afsluiting
2
Naam van de presentatie invullen via Invoegen - Koptekst en voettekst
Participatie & de Omgevingswet: 3 aspecten • Participatie door inwoners bij het opstellen van instrumenten Omgevingswet (visie, programma, plan, projectbesluit); • Regels en voorwaarden rondom participatie bij initiatieven van inwoners (Oss: handleiding omgevingsdialoog); • Participatie door inwoners bij ruimtelijke ontwikkelingen/initiatieven door de gemeente (2e deel van vanavond);
Participatie door inwoners bij het opstellen van instrumenten Omgevingswet
Uitbreiding motiveringsplicht: Gemeente stelt participatiebeleid op (bijvoorbeeld hoe te zorgen dat het democratisch is) en geeft aan hoe het hier zelf aan voldaan heeft.
Regels en voorwaarden rondom participatie bij initiatieven van inwoners
Het verplichten van participatie in door de gemeenteraad aangewezen gevallen
11
Participatie bij initiatieven van inwoners Maarten Bastet over de handleiding Omgevingsdialoog
Gemeente als (mede) initiatiefnemer lessen over participatie
Kies bewust voor een participatievorm
14
Naam van de presentatie invullen via Invoegen - Koptekst en voettekst
Participatieladder
15
Participatie vanuit principes (Almere) • Participatie is vanzelfsprekend bij ingrepen of besluiten van de gemeente die invloed hebben op de leefomgeving, stellen medewerkers, raads- en collegeleden (de gemeente) zich altijd de vraag of en op welke manier de bewoners geïnformeerd dan wel betrokken worden en handelen daar vervolgens ook naar. Wanneer anderen een initiatief starten met effect op de leefomgeving, ligt beantwoording van die vraag bij hen.
• Participatie verloopt transparant bij dergelijke ingrepen of besluiten geeft de gemeente of geven andere initiatiefnemers duidelijk aan wat in welke fase de beoogde participatieruimte is van (andere) betrokkenen.
• Participatie gaat vergezeld van goede communicatie bij dergelijke ingrepen of besluiten zet de gemeente zich maximaal in om de informatie aansprekend en uitnodigend over te brengen en – afhankelijk van de gekozen participatievorm - kennis te nemen van de ideeën, wensen en behoeften van de bewoners die effect(en) verwachten van deze ingrepen of besluiten. Wanneer anderen een initiatief starten met effect op de leefomgeving, berust de verantwoordelijkheid voor een goede communicatie bij deze initiatiefnemer(s), desgewenst kan de gemeente hierover adviseren.
• Participatie wordt steekproefsgewijs geëvalueerd door zorgvuldig terug te kijken op de eigen handelswijze en de hiermee in gang gezette processen, kan de gemeente de eigen rol bij participatie blijven verbeteren. Datzelfde geldt voor andere initiatiefnemers. 16
Overwegingen bij het bepalen van de participatievorm Bijvoorbeeld:
• Hoeveel beïnvloedingsruimte is er en wil je geven? • Wat is het commitment: ambtelijk, college en raad? • Wat is de bereidheid van potentiële deelnemers? Lukt het om een goede vertegenwoordiging bij de participatie te betrekken of is dat niet nodig? • Wat is de noodzaak/meerwaarde van participatie? • Zijn organisatorische randvoorwaarden op orde: geld, tijd, capaciteit en ervaring van het projectteam met participatie?
17
Het venijn zit in de start
• Wil je kaders meegeven? Bijvoorbeeld t.a.v. - Financiën - Inhoud - Proces
• Stel dan kaders vast aan de voorkant en niet toetsend achteraf bij besluitvorming over de resultaten van de participatie. • Expliciteer ook vooraf het doel en de intentie van de participatie. • En bespreek met elkaar hoe de participatie wordt afgerond en wat je gaat doen met de resultaten van de participatie. • Welke keuzes je ook maakt, het moeten de keuzes zijn van raad, college en organisatie. 18
Gemeente als mede-initiatiefnemer Ø Weet je gezamenlijk aan de voorkant welke rol de gemeente heeft bij en binnen de ontwikkeling/het initiatief? - Vanuit grondpositie - Vanuit (gelijkwaardige) ontwikkelende/uitvoerende partner - Vanuit betrokken (zwaarwegend) publiek belang (beschermen of realiseren) - … - … Ø Bepaal vooraf welke gemeentelijke rol past ten aanzien van het participatieproces. 19
Enkele noties ter afronding • Participatie hoeft niet te leiden tot brede consensus. • Let op voor participatie als politieke vluchtheuvel. • Ben je bereid van je eigen stokpaardjes af te stappen? Dat geldt zowel voor raad, college als ambtenaren. • Participatie is geen alternatief voor of vervanging van juridische procedures (bezwaar en beroep). • Kaderstelling op twee niveaus: over participatie in het algemeen en over participatie bij concrete initiatieven en projecten. • Participatie betekent vaak niet minder, maar meer werk. • Participatie vergt van organisatie, college en raad aanpassing en vaardigheden. • Evalueer en leer samen. 20
Vragen, dilemma’s en keuzes
in deelgroepen naar de snackbar
Participatievorm • •
Zie je nog andere participatievormen? Kun je per trede op de participatieladder een voorbeeld noemen die eerder is gehanteerd?
•
Kun je toekomstige initiatieven/projecten noemen waarbij je een bepaalde trede op de participatielader zou willen hanteren en, zo ja, waarom?
•
Heb je ook een voorbeeld waarbij je het initiatief helemaal bij de bewoners wilt laten?
22
Naam van de presentatie invullen via Invoegen - Koptekst en voettekst
Durf je los te laten? Wat is een voorbeeld van een stokpaardje dat je los zou kunnen laten (of al een keer hebt losgelaten) bij een participatieproces? Dit geldt zowel voor raadsleden, collegeleden als ambtenaren.
23
Kaderstelling – casus De Nieuwe Wijk Op welke aspecten zou kaderstelling nodig zijn en aan welke kaderstelling denk je dan?
Financieel
…
Proces
Inhoud
…
…
…
…
…
…
…
…
…
…
…
…
24
Wanneer geen of beperkt participatie? Waarom zou je participatie niet of beperkt (alleen informeren of maximaal raadplegen) willen inzetten?
25
Inhoud kaderstelling • Welke aspecten moeten in het participatiebeleid een plek krijgen? • Welke aspecten moeten in de startnotitie van een project/initiatief een plek krijgen t.a.v. participatie?
Participatiebeleid
26
Startnotitie initiatief/project
…
…
…
…
…
…
Wat vergt participatie van jou? Wat zou jij als raadslid, wethouder of ambtenaar meer of anders moeten doen of organiseren om participatie te kunnen laten slagen?
27
Dilemma’s – kies en bespreek Participatie is van de raad
Participatie is van raad, college en organisatie
Participatie moet leiden tot
Participatie hoeft niet te leiden tot
consensus
consensus
Bij participatie moet de
Bij participatie hoeven niet alle
vertegenwoordiging van alle
belanghebbenden te zijn
belanghebbenden zijn geborgd
vertegenwoordigd.
Als we als gemeente niets concreet
Zelfs als we als gemeente zelf niets
ontwikkelen of (laten) bouwen,
doen, kunnen er redenen zijn om als
moeten we geen rol vervullen bij de
gemeente een rol te pakken bij de
participatie.
participatie 28
Dilemma’s – kies en bespreek Ik ben bereid te investeren in
Ik ben niet bereid te investeren in
participatie.
participatie.
Als raad, college en organisatie zijn
Als raad, college en organisatie zijn we
we klaar om participatie serieus op te
niet klaar om participatie serieus op te
pakken.
pakken.
Ik zie het resultaat van een
Als gemeente hebben we het resultaat
participatieproces als een advies aan
van een participatieproces over te
de gemeente.
nemen.
29
TwynstraGudde adviseert overheid en bedrijfsleven op veel van de grote en urgente thema’s van deze tijd. Denk aan veiligheid, diversiteit, mobiliteit, duurzaamheid, energie, financiën en gezondheid. We bieden onze opdrachtgevers unieke, werkbare oplossingen en brengen complexe projecten en programma’s tot een goed einde. Iets creëren van blijvende waarde, daar gaan we voor. Daardoor hebben we een directe impact op (toekomstige) maatschappelijke en economische ontwikkelingen. En dus een grote impact op morgen.