Bijlage 7. Antwoord op advies ASD Verordening Wmo 2026

Gemeente Oss Raadhuislaan 2, Oss

Adviesraad Sociaal Domein

Telefoon 14 0412

T.a.v. Fons van Lieshout

Fax [0412] 64 26 05 E-mail gemeente@oss.nl

Postbus 5

www.oss.nl

5340 BA OSS

Postbus 5 5340 BA Oss

Geachte heer Van Lieshout, geachte leden van de adviesraad,

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Op 28 april 2026 ontvingen wij uw advies over de conceptverordening maatschappelijke

Datum

Ons kenmerk

Behandeld door

Doorkiesnummer

26-05-2026

Zorg/MM-MO

M. Wijnveld/

14 0412

S. Weekers Onderwerp

Antwoord op uw advies over de Wmo-verordening

Op 28 april 2026 ontvingen wij uw advies over de conceptverordening maatschappelijke ondersteuning 2026. We willen u bedanken voor uw reactie op onze adviesvraag en waarderen de tijd en moeite die u hebt gedaan om tot dit advies te komen. In deze brief reageren we op uw advies. In de bijlage treft u de definitieve versie van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Oss 2026 aan die ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Algemeen U geeft een aantal keer advies over de uitvoering van afspraken die in de verordening staan. De afspraken die in de verordening staan kloppen, maar u geeft aan dat de uitvoering in de praktijk niet altijd strookt met de gemaakte afspraken. Wij willen u bedanken voor deze input. Wij delen uw specifieke zorgen over de uitvoering van de afspraken met de vaste contactpersonen van de ASD, die hier bij u op terugkomen. We hebben daarnaast het idee dat er verwarring is over de relatie tussen de verordening, de Samenwerkwijze en de Proeftuin Oss. De basis voor de verordening is het vastgestelde beleid van de gemeente Oss. Er komt geen beleid in de verordening dat nog niet is vastgesteld. De Samenwerkwijze is een methode om samen te werken, waarbij het gaat om de vraagverheldering en het breed kijken naar alle leefgebieden. In heel Oss (en ook in de regio) wordt gewerkt volgens de Samenwerkwijze, dus niet alleen in de Proeftuinwijken.

1

Volgvel

Cliëntondersteuning Advies: U geeft aan dat cliëntondersteuning onafhankelijk dient te zijn en dat dat nu niet altijd het geval lijkt te zijn. U stelt dat nu regelmatig doorverwezen wordt naar ONS welzijn, maar dat die ook behandelende partij kan zijn. U stelt voor: •

Een lijst met onafhankelijke cliëntorganisaties op te stellen die kan worden meegegeven;

•

Dat cliëntondersteuning ook kan worden ingezet bij procesveranderingen en/of genomen besluiten;

•

Inspraak te organiseren in de vorm van een cliëntenraad om de belangen van cliënten in algemene zin te vertegenwoordigen.

Reactie: •

Wij zijn het met u eens dat de cliëntondersteuning onafhankelijk moet zijn. Dit is een wettelijke verplichting en ook zo weergegeven in de verordening. De gemeente heeft een contract met MEE voor de onafhankelijke cliëntondersteuning Wmo. ONS welzijn biedt geen onafhankelijke cliëntondersteuning.

•

Als MEE in de praktijk niet ingezet wordt voor onafhankelijke cliëntondersteuning terwijl een inwoner hier wel behoefte aan heeft, dan is dat een aandachtspunt voor de uitvoering. Bijvoorbeeld dat het sociale team inwoners beter informeert over onafhankelijke cliëntondersteuning. Het meegeven van een lijst met instanties is niet nodig, aangezien MEE de enige gecontracteerde aanbieder is voor deze ondersteuning vanuit de Wmo.

•

Indien gewenst vragen de betrokken beleidsadviseur of hij een keer toelichting kan geven over onafhankelijke cliëntondersteuning in de Kenniskring Wmo.

•

Uw suggestie om een cliëntenraad in te stellen komt verderop aan bod.

Beschikking Advies: In de beschikking wordt het besluit op een aanvraag medegedeeld. U vindt dat hierin niet alleen de voorwaarden moeten staan waaraan een inwoner moet voldoen, maar ook de voorwaarden waar een leverancier aan moet voldoen. Ook vraagt u aandacht voor het tijdig signaleren van en anticiperen op achteruitgang van situaties en voor het schrijven in begrijpelijke taal voor de inwoner. Daarnaast vraagt u wat er gebeurt met de gegevens van de inwoner en of deze worden gebruikt bij een cliëntervaringsonderzoek. Reactie: •

Wij willen u erop wijzen dat de voorwaarden waaraan een leverancier moet voldoen zijn opgenomen in de overeenkomsten die met de zorgaanbieders worden gesloten. Deze voorwaarden horen niet thuis in de beschikking die naar de aanvrager wordt gestuurd. Deze informatie is niet relevant voor inwoners. We willen de beschikking ook graag zo eenvoudig mogelijk houden in verband met de begrijpelijkheid.

2

Volgvel

•

Wat betreft het tijdig signaleren van en anticiperen op achteruitgang van situaties: de consulent blijft de inwoner volgen en zal indien nodig anticiperen door bijvoorbeeld een extra evaluatiemoment in te plannen.

•

De gegevens van de inwoner staan in een klantvolgsysteem.

•

Als een extern onderzoeksbureau een cliëntervaringsonderzoek uitvoert, leveren we via een beveiligde omgeving gegevens van cliënten aan. Het gaat dan om voor- en achternaam, adres, zorgaanbieder en zorgvorm. Contractueel is vastgelegd welk onderzoek het externe bureau uitvoert, dat het hiervoor alleen strikt noodzakelijke gegevens gebruikt, hoe lang de gegevens door het bureau bewaard worden, de beveiliging van gegevens, eventuele aansprakelijkheid, etc. De door de gemeente verstrekte gegevens mogen niet gebruikt voor een ander doel dan het uitvoeren van het onderzoek. En de verwerking van persoonsgegevens moet gebeuren in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en overige van toepassing zijnde wet- en regelgeving aangaande gegevensbescherming. De resultaten worden anoniem verwerkt. Het onderzoeksbureau sluit een verwerkingsovereenkomst af met de gemeente. We zijn verplicht een cliëntervaringsonderzoek af te nemen. Hieruit komt waardevolle informatie om onze dienstverlening te verbeteren.

Algemene voorzieningen Advies: U vraagt of er voorwaarden kunnen worden opgenomen voor ondersteuning door wijk- en buurthuizen zoals bedoeld in het beleidsplan Thuis in de buurt. Daarnaast benadrukt u het belang van een aantal voorzieningen voor kwetsbare doelgroepen en verzoekt u om deze specifiek te benoemen in de verordening. Wat betreft de time- out voorziening en het kortdurend opvangen van dak- en thuislozen geeft u aan dat de vraag is of het niet beter is dit specifieke voorzieningen te noemen. Reactie: •

Het is ons niet duidelijk wat u bedoelt met het advies om de voorwaarden voor de ondersteuning door wijk- en buurthuizen op te nemen bij algemene voorzieningen. In hoofdstuk 3 staan de bepalingen rondom algemene voorzieningen. Wij begrijpen de link niet tussen de genoemde voorwaarden en dit hoofdstuk. Voor veel algemene voorzieningen gelden géén voorwaarden. We streven ernaar deze zo laagdrempelig mogelijk te houden, inwoners kunnen hier terecht zonder beschikking. Hier valt bijvoorbeeld ondersteuning vanuit wijk- en buurthuizen onder. Voor een aantal algemene voorzieningen (zoals huishoudelijke hulp en time-out voorzieningen) gelden wél specifieke voorwaarden. Daarom zijn deze in de verordening opgenomen.

•

Wij zijn het met u eens dat een aantal voorzieningen voor kwetsbare doelgroepen meer benadrukt mogen worden. Aan artikel 3.2 lid 1 en in de Toelichting op de verordening is een extra lid toegevoegd met daarin zelfhulpgroepen en lotgenotencontact. Wat betreft uw advies over vermelding van de Klankbordgroep Mantelzorg; wij delen de mening dat hier aandacht voor

3

Volgvel

moet zijn. Wij hebben dit opgenomen bij de Toelichting op de verordening onder Hoofdstuk 10 Mantelzorg (pagina 58). •

In artikel 3.1 lid 2 staat dat een algemene voorziening ingericht kan zijn voor alle inwoners van Oss of voor een specifieke doelgroep. In artikel 3.4 en 3.5 hebben we de time-out voorziening en de kortdurende noodopvang verder uitgewerkt. Het is helder dat dit een specifieke groep betreft. We gaan daarom geen aparte paragraaf voor speciale voorzieningen opnemen.

Opvang dak- en thuislozen Advies: Uw suggestie is om met inwoners die gebruik maken van de kortdurende noodopvang een vervolgplan te maken met een alternatief in afwachting tot de volgende stap. Reactie: In de beleidsregels beschermd wonen en maatschappelijke opvang staat nader uitgewerkt waar de kortdurende opvang voor bedoeld is en dat ze waar mogelijk ook inwoners toeleiden naar passende ondersteuning. In de drie maanden die een inwoner gebruik mag maken van de kortdurende opvang, is er ruimte om verder onderzoek te doen naar de ondersteuningsbehoefte en een vervolgtraject. Opvang voor chronisch verslaafden Advies: U mist de opvang voor chronisch verslaafden in de opsomming van de maatwerkvoorzieningen. Reactie: De opvang voor verslaafden is nog niet gerealiseerd en noemen we dus ook niet in de verordening. Algemeen gebruikelijk/losse hulpmiddelen Advies: U adviseert onderstaande tekst toe te voegen: ‘In uitzonderlijke situaties zijn aangepaste hulpmiddelen nodig, zodat wijkverpleging en/of mantelzorgers de noodzakelijke zorg ook ergonomisch verantwoord kunnen bieden. In dat geval kan een advies van een fysiotherapeut of ergotherapeut van een zorginstelling daar uitsluitsel over geven'. Reactie: Er wordt altijd individueel onderzocht of een voorziening algemeen gebruikelijk is of dat deze toch vanuit de Wmo moet worden verstrekt.

In de Toelichting op de verordening (pagina 35) staat dit nader uitgewerkt. De voorgestelde aanvulling is daarom niet nodig. Progressieve aandoening Advies: U adviseert om bij progressieve aandoeningen direct vervolgstappen in te zetten, zodat alles geregeld is als de inwoner zwaardere zorg nodig heeft.

4

Volgvel

Reactie: Wanneer bij een progressief ziektebeeld een indicatie op grond van een andere wetgeving nodig is, bijvoorbeeld op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz), loopt ter overbrugging de Wmoondersteuning altijd door tot deze op grond van die andere wetgeving wordt ingezet. We werken met een klantvolgsysteem wat inhoudt dat de consulent de inwoner blijft volgen en er periodiek wordt geëvalueerd of de ondersteuning of de voorziening nog passend is. Wanneer duidelijk is dat binnen afzienbare tijd zwaardere ondersteuning nodig is, anticipeert de consulent hierop door extra evaluatiemomenten te plannen. Wanneer er andere voorzieningen nodig zijn binnen de Wmo, dan kan er direct contact opgenomen worden met de vaste consulent. Omdat de situatie al bekend is kan een aanvraag snel worden opgepakt en afgehandeld. Met deze werkwijze denken wij te voldoen aan uw advies, dit is uitvoering en wordt daarom niet beschreven in de verordening. Verhuizen versus woningaanpassing Advies: Bij artikel 4.5 ‘Woningaanpassing’ en artikel 4.7 ‘Verhuiskostenvergoeding’ geeft u aan dat verhuizen kan worden aangeboden, maar dat het vinden van een geschikte locatie in de huidige tijd problematisch kan zijn. Als men binnen zes maanden niet kan verhuizen, dan is aanpassing van de huidige woning alsnog mogelijk.

Reactie: Wij zijn het met u eens dat als verhuizen binnen de termijn die medisch noodzakelijk is niet mogelijk is (dat kan zes maanden zijn, maar ook korter of langer), er een andere oplossing moet worden gevonden. Meestal wordt dan alsnog de huidige woning aangepast. Dit staat ook zo omschreven in de Toelichting op de verordening die hoort bij artikel 4.5, lid 2 (pagina 38). Kamers met aandacht Advies: U adviseert om bij paragraaf 4.11 Individuele ondersteuning ook Kamers met aandacht toe te voegen. Reactie: Kamers met aandacht is geen ingekocht zorgproduct of algemene voorziening in Oss. De gemeente Oss heeft wel een subsidie verleend aan de organisatie Kamers met aandacht, om op deze manier woonplekken te creëren voor jongeren die ook een zorgvraag hebben. Gesprekstafel en cliëntenraad Advies: U vraagt of er een vorm van cliënteninspraak geregeld kan worden in de vorm van een cliëntenraad om de belangen van de cliënt ook in algemene zin te vertegenwoordigen. Deze raad gaat dan niet over individuele casussen, maar over procedures en problemen waar de inwoners tegenaan lopen. Verderop heeft u het over een gesprekstafel met betrokken cliënten.

5

Volgvel

Reactie: Wij zijn het met u eens dat het belangrijk is om de belangen van inwoners/cliënten goed te vertegenwoordigen. Wij wijzen u erop dat deze aanbeveling van de ASD al eerder is opgepakt, vanuit uw aanbevelingen over de evaluatie van de Proeftuin Oss. Onlangs is het eindrapport ‘Inwoners aan het roer’ opgeleverd en aan u gepresenteerd. Dit advies is toegespitst op de netwerkorganisatie binnen de twee proeftuinwijken. In de aanbevelingen is wel meegenomen dat dit over heel Oss verbreed kan worden. Wij gaan hier verder mee aan de slag en zullen het advies nog met u delen. Forensisch Advies: U merkt op dat niet altijd duidelijk is wie wanneer financiert als het gaat om forensische zorg en terugkeer naar de maatschappij. En u wilt graag dat er een plan wordt gemaakt voor mensen die uit de forensische zorg komen. Reactie: Forensische zorg wordt inderdaad gefinancierd vanuit een andere wet, namelijk de Wet forensische zorg (Wfz). Bij uitstroom uit detentie of forensische kliniek wordt de gemeente tijdig betrokken om indien nodig de noodzakelijke ondersteuning te continueren. Meestal zorgt de reclassering voor een overdracht naar de gemeente. De gemeente en de forensische aanbieder werken met elkaar samen om te zorgen dat mensen vanuit een forensische voorziening kunnen terugkeren naar een passende plek in de wijk of naar een beschermde woonvorm.

Hiervoor geldt net als voor inwoners die niet uit de forensische zorg komen dat een plan wordt gemaakt passend bij de doelen en resultaten die moeten worden bereikt. Een doel kan zijn dat iemand participeert als inwoner van de wijk zoals u stelt in uw advies. Hardheidsclausule Advies: U adviseert om voor artikel 4.15 ‘aanvullende voorwaarden safehouses, beschermd wonen en maatschappelijke opvang’ een aparte hardheidsclausule op te nemen. Reactie: In artikel 11.2 van de verordening is een hardheidsclausule opgenomen die van toepassing is op de integrale verordening, dus ook op artikel 4.15. Een aparte hardheidsclausule voor artikel 4.15 is niet nodig. Opschalen hulp/casemanagement Advies: Vanwege de veelheid aan organisaties en financieringsvormen verzoekt de ASD om een vaste casemanager bij safehouses, beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze casemanager moet het gehele proces managen en de cliënt overal en op ieder moment ondersteunen. Reactie:

6

Volgvel

Wij zijn het met u eens dat regie heel belangrijk is bij complexe vragen. De inwoner krijgt momenteel al een vaste casusregisseur die zich richt op de inhoud van de ondersteuning en zorgt dat de hulp aansluit en effectief is voor de inwoner. Indien nodig is ook een procesregisseur betrokken bij complexe casussen. De procesregisseur zorgt voor afspraken over de samenwerking, neemt obstakels weg en zorgt dat partners de afgesproken hulp leveren. Bij stagnatie kan opgeschaald worden naar een procesregisseur. De casusregisseur vanuit de gemeente van herkomst wordt tijdens de opname door het Regioteam op de hoogte gehouden van het traject van de inwoner. Er zijn ook vier verschillende routes beschreven die de zorgaanbieder kan doorlopen als een indicatie af- of vastloopt. Onkostenvergoeding mantelzorgers Advies: U verzoekt om bij artikel 5.5. ‘De hoogte van het pgb’ de mogelijkheid voor een onkostenvergoeding van mantelzorgers op te nemen, voor de kosten die extra gemaakt worden door de mantelzorger die zijn taken voor de cliënt verricht. Denk aan reis- en parkeerkosten of aan een vergoeding voor de ingeleverde werkuren om de taak als mantelzorger goed te kunnen uitvoeren. Reactie: Zoals in de inleiding aangegeven, betreft de verordening uitwerking van eerder vastgesteld beleid. Wij waarderen de inzet van mantelzorgers zeer.

We hebben ervoor gekozen om mantelzorgers geen onkostenvergoeding te geven, maar om ze op een andere manier tegemoet te komen, met bijvoorbeeld ondersteuningspunten voor mantelzorgers en het organiseren van respijtzorg. Dit staat in het onlangs vastgestelde mantelzorgbeleid. Dit is uitgewerkt in hoofdstuk 10 van de verordening en in paragraaf 5.10 van de beleidsregels. PGB Advies: U signaleert dat het bespreken van de mogelijkheid om te kiezen voor een pgb tijdens het aanvraagproces voor Wmo-ondersteuning, niet altijd verloopt zoals zou moeten. De regels in de verordening zijn duidelijk, maar het schort hier vaak aan bij de uitvoering. De ASD hoort van inwoners dat de mogelijkheid van een pgb tijdens het proces helemaal niet aan bod komt. Ook binnen de Samenwerkwijze dient pgb een mogelijke keuze te zijn. Reactie: Dit signaal betreft de uitvoering van ons beleid, en niet zozeer de verordening. Alle ondersteuningsvragen worden opgepakt volgens de Samenwerkwijze, dat is immers onze werkwijze. De mogelijkheid om te kiezen voor een pgb dient altijd onderwerp van gesprek te zijn bij een Wmoaanvraag wanneer een maatwerkvoorziening wordt ingezet. Dit geldt niet wanneer een algemene voorziening wordt ingezet. Bij algemene voorzieningen kan namelijk niet voor een pgb worden gekozen. Dit is wettelijk zo bepaald.

Zoals in het begin van onze reactie aangegeven, bespreken wij uw zorgen over de uitvoering met de consulenten en vaste contactpersonen van de ASD. Zo ook dit

7

Volgvel

punt over het pgb. We zullen voorstellen dit onder de aandacht te brengen tijdens de scholingsbijeenkomsten voor consulenten. Bezwaar en beroep Advies: U merkt op dat bezwaar- en beroepsmogelijkheden niet alleen moeten worden aangeboden aan cliënten die een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo ontvangen, maar ook aan cliënten uit de wijken Ruwaard en Ussen die ondersteuning ontvangen via de Samenwerkwijze. Inwoners uit die wijken kunnen op dit moment geen bezwaar of beroep aantekenen als zij de ondersteuning ontvangen via de Samenwerkwijze, zoals dat wel voor de Wmo-maatwerkvoorzieningen is geregeld. U geeft aan dat dit moet worden aangepast. Reactie: Deze vraag is gericht op de Proeftuin Oss en staat los van de verordening. De ASD heeft deze aanbeveling ook gedaan naar aanleiding van de evaluatie van de Proeftuin Oss. In de wijken Ruwaard en Ussen wordt ‘ondersteuning in de wijk’ geboden als algemene voorziening. Voor algemene voorzieningen geldt dat geen formeel besluit wordt genomen. Alleen tegen een formeel besluit kan bezwaar worden ingediend. Wij zijn het met u eens dat de rechtsbescherming van inwoners te allen tijde geborgd dient te zijn. Als de inwoner in deze wijken het niet eens is met de geboden ondersteuning, dan kan hij daarom alsnog een aanvraag indienen voor een Wmovoorziening. Op de aanvraag volgt een formeel besluit waartegen de inwoner in bezwaar kan gaan.

Dit advies behoeft voor dit moment geen aanpassing in de tekst van de verordening.

We hopen u hierbij voldoende antwoord te hebben gegeven op uw advies.

Met vriendelijke groet, Namens het college van Burgemeester en Wethouders,

H. de Wit Wethouder Zorg & Welzijn

8