Bijlage 6. Advies Wmo-verordening Adviesraad Sociaal Domein mei 2026 (1)

Datum

:22-04-2026

Kenmerk

: Adviesnummer XXX

Aan

: het college van B en W van de Gemeente Oss

Betreft

: Advies Verordening WMO 2026

Geacht college, Als Adviesraad Sociaal Domein willen we graag onze gemeente en haar inwoners ondersteunen door het gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan nauwlettend te volgen en te beoordelen vanuit het uitgangspunt dat iedere burger gelijkwaardig is, gelijkwaardig behandeld moet worden en gelijke kansen moet krijgen. We ondersteunen zo de gemeente die een rechtvaardig sociaal beleid wil en een goede uitvoering van dit sociaal beleid zodat de inwoner voldoende ondersteuning ervaart om tot zelfredzaamheid en participatie te komen. U heeft aangegeven voornemens te zijn om de WMO-verordening aan te passen en voor te leggen aan de Gemeenteraad. Om die reden ontvingen wij op 02-04-2026 een adviesaanvraag over: Verordening Maatschappelijke ondersteuning Oss 2026. Graag geven wij u enige suggesties waardoor uw voornemens wellicht leiden tot een nog beter resultaat. In het algemeen kunnen we tevreden terugkijken op het gevoerde mantelzorgbeleid. Het doet ons goed te zien dat aandacht voor de mantelzorger op diverse plaatsen is te zien in deze verordening. Ondersteuning van de mantelzorger is zeker zo belangrijk, zeker omdat de taak van de mantelzorger steeds zwaarder wordt. De ASD adviseert op punt 2.2 van uw verordening: Cliëntondersteuning dient echt onafhankelijk te zijn. Nu wordt regelmatig doorverwezen naar ONS welzijn, maar die kan ook behandelende partij zijn.

Er kan een lijst worden meegegeven waarop de instanties staan die onafhankelijke ondersteuning kunnen bieden. Cliëntondersteuning mag ook worden ingezet bij procesveranderingen en/of genomen besluiten aangaande de afhandeling. Het is te overwegen om een vorm van cliënteninspraak te regelen in de vorm van een cliëntenraad om de belangen van de cliënt ook in algemene zin te vertegenwoordigen. Zij gaan niet over individuele casussen, maar over procedures en problemen waar de mensen tegenaan lopen. Hierin kunnen ervaringsdeskundigen participeren. De ASD adviseert op punt 2.7 van uw verordening:

Er wordt hier wel besproken waaraan de cliënt moet voldoen om voor hulp in aanmerking te komen. Voor ons moeten ook de leveranciers aan de voorwaarden voldoen die ervoor zorgen dat de noodzakelijk vastgestelde ondersteuningsdoel uitgevoerd wordt d.m.v. een ondersteuningsplan. Het opgestelde ondersteuningsplan moet voorzien in een doorlopende lijn van behandeling gericht op herstel/verbetering van de situatie waar mogelijk en wie is waar verantwoordelijk voor. Ook bij een achteruitgang van de situatie dient op tijd actie te worden ondernomen om een soepele overgang naar zwaardere zorg soepel te laten verlopen. Dit alles wordt vastgelegd in begrijpelijke taal voor de inwoner. 1

Het is goed dat de cliënt een beschikking ontvangt met de uitkomst van het onderzoek. We vragen ons af wat er gebeurt met de gegevens van de cliënt. Worden die bijvoorbeeld ook gebruikt t.b.v. een cliënt tevredenheidsonderzoek? De ASD adviseert op punt 3: Algemeen gebruikelijke voorziening van uw verordening: Hier zou de voorwaarden kunnen worden opgenomen naar de wijk en dorpshuizen zoals bedoelt in het beleidsplan: Thuis in de buurt om zo te zorgen voor artikel 3.1 want wie bepaald of de voorziening algemeen is? De ASD adviseert op punt 3.21 van uw verordening: Er mag melding worden gemaakt van de klankbordgroep Mantelzorg. Daarmee wordt de betrokkenheid van de inwoners gegarandeerd. Verder kan er een vermelding van Steunpunten of inloopspreekuren worden afgegeven. Als toevoeging kunnen ook de spreekuren in de wijkcentra worden vermeld. 3.2.1.e en f: De vraag is of deze voorzieningen onder Algemene voorzieningen vallen. Gezien de kwetsbaarheid van deze groepen zou een specifieke voorziening op zijn plaats zijn. Verder zou men voorzieningen voor speciale groepen zoals: Zelfregiecentrum, voorzieningen voor groepen AA, NA,CA en BBA , zelfhulpgroepen zoals NAH-café, Alzheimercafé, kunnen vermelden onder 3.2.

De ASD adviseert op punt 3.5.1 van uw verordening: Een soepele overgang van het ene zorgnivo naar het volgende nivo: 3.5.1 Wat als kortdurend langer wordt en/of een verslaving aanwezig is? Wordt met de betrokkenen een vervolgplan gemaakt en uitgevoerd voordat de cliënt in een situatie komt dat geboden hulp niet meer afdoende is en een zwaarder traject in moet gaan. Blijft iemand op straat of wordt voor de tussentijd een alternatief geboden zodat de cliënt niet thuis komt te zitten in afwachting van de volgende stap?

De ASD adviseert op hoofdstuk 4 van uw verordening: In de opsomming van voorzieningen missen we de opvang voor chronisch verslaafden. Ook hier missen we de betrokkenheid van cliënten d.m.v. een gesprekstafel met betrokken cliënten in een regelmatig terugkerende gesprekscyclus. We denken dat een regelmatig contact met een gesprektafel een waardevolle toevoeging kan zijn voor toekomstig beleid. Onder losse hulpmiddelen worden onder meer verstaan: verrijdbare douchebrancards of tilliften. Veel losse hulpmiddelen worden als algemeen gebruikelijk beschouwd. Denk aan toiletverhogers, toiletstoelen, douchekrukken etc De ASD adviseert onderstaande tekst toe te voegen • In uitzonderlijke situaties zijn aangepaste hulpmiddelen nodig, zodat wijkverpleging en/of mantelzorgers de noodzakelijke zorg ook ergonomisch verantwoord kunnen bieden. In dat geval kan een advies van een fysiotherapeut of ergotherapeut van een zorginstelling daar uitsluitsel over geven. De ASD adviseert op punt 4.2 van uw verordening als aanvulling:

2

Wanneer duidelijk is dat de aandoening progressief is, kan men direct de vervolgstap inzetten, zodat alles is geregeld als de cliënt zwaardere zorg nodig heeft, ook als die onder andere wetgeving valt. Te denken valt hierbij aan bijvoorbeeld: Dementie en Parkinson waarbij duidelijk is dat cliënten alleen maar achteruitgaan. De overstap naar zwaardere zorg wordt zeker gemaakt, alleen weet je niet goed wanneer dat zal zijn. Neemt niet weg dat de procedures hiervoor wel in gang kunnen worden gezet zodat de overdracht soepel en snel kan verlopen. Uitstroomplannen in de maatschappelijke opvang dienen te zijn voorzien van ketenafspraken, zodat draagvlak wordt gecreëerd waar nodig. Dit moet gericht zijn op herstel, hiermee dient te worden gewerkt aan het versterken van de zelfredzaamheid, waardoor duurdere zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Gegevensuitwisseling tussen zorgpartijen in de keten (onafhankelijk van de financiering) is noodzakelijk om te zorgen dat plannen kunnen worden opgesteld zoals dat nu ook in de Samenwerkwijze gebeurt. De ASD adviseert op punt 4.7 van uw verordening: Verhuizen kan worden aangeboden, echter het vinden van een geschikte locatie kan in de huidige tijd problematisch zijn gezien de situatie op de huidige huizenmarkt. Als men binnen 6 maanden niet kan verhuizen, dan is aanpassing van de huidige woning alsnog mogelijk.

De ASD adviseert op punt 4.11 van uw verordening: Bij beschermt thuis en eerst een thuis hoort ook kamers met aandacht bij. De ASD adviseert op punt 4.13 van uw verordening: Fornesisch wordt benoemd als probleem. Hier hebben we weer te maken met een andere financieringsbron. Hetis voor de cliënt niet altijd duidelijk wat waar vandaan komt en wie verantwoordelijk is. Hier is een plan nodig voor de betreffende persoon en de opdracht aan Ons-welzijn om de persoon “op te leiden” tot wijkbewoner. De ASD adviseert op punt 4.15 van uw verordening: vraagt om een aparte hardheidsclausule en/of ondersteuning van client. De ASD adviseert op punt 4.15.1.b van uw verordening: Bij het opgestelde ondersteuningsplan wordt te snel voorbij gegaan aan de problemen die dit met zich meebrengt. Het gaat er hierbij om dat verschillende organisaties met verschillende financieringsvormen actief zijn, afspraken met elkaar moeten maken. Over wie wat moet regelen en blijven regelen of in geval opschalen hulp gaat regelen en over de overgang van een instituut naar een wijk zeg maar hoe word ik wijkbewoner. Een vaste casemanager is hier zeer gewenst, die door het gehele proces te managen, de cliënt overal en op ieder moment kan ondersteunen. De ASD adviseert op punt 5.1 van uw verordening: Het aanbieden van een PGB loopt nog steeds niet zoals het moet.

De regels in de verordening zijn duidelijk hierin, het schort hierbij vaak in de uitvoering. We horen van mensen dat PGB tijdens het proces helemaal niet aan bod komt. We horen ook dat het wordt afgeraden omdat ZIN de beste en enige keuze is. Die keuze is echter aan de cliënt en niet aan de zorgverlener of degene die de aanvraag behandeld. Natuurlijk moet men wel aan de voorwaarden voldoen die hieraan worden gesteld. Het niet kunnen voldoen aan de voorwaarden is de ENIGE reden om een PGB te weigeren. Ook binnen de Samenwerkwijze dient PGB te worden aangeboden als mogelijke keuze van de cliënt. De ASD adviseert op punt 5.5.2 van uw verordening: Volgens de beleidsregels zou PGB binnen de wooneenheid niet mogelijk zijn. Wij denken dat het wel mogelijk moet zijn een onkostenvergoeding te kunnen aanvragen voor de

3

kosten die extra gemaakt worden door de mantelzorger die zijn taken voor de cliënt verricht. Te denken valt hierbij o.a. aan reis-parkeerkosten of aan een vergoeding als de mantelzorger werkuren moet inleveren om de taak zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Hoofdstuk 8 en 9 zijn onderworpen aan de regels van medezeggenschap in de vorm van advies en instemming recht van een medezeggenschap raad dan wel cliëntenraad dan wel nieuw op te zetten wijkinspraak orgaan. De toezichthouder kan dan ook verslag doen van zijn bevindingen aan deze in te stellen cliëntenraad. De ASD adviseert het instellen van een cliëntenraad. Deze is zowel bij een maatwerkvoorziening als bij de nieuwe Samenwerkijze een goede aanvulling zijn als bron van informatie en goedkeuring van uitgevoerd beleid. De ASD adviseert op punt 9.3 van uw verordening: Bezwaar- en beroepsmogelijkheden moeten niet alleen voor Maatwerkcliënten worden aangeboden maar ook voor de cliënten van de Samenwerkwijze uit de wijken Ruwaard en Ussen. Mensen die in die wijken wonen kunnen in geval van de samenwerkwijze op dit moment geen bezwaar of beroep aantekenen zoals dat voor WMO is vastgesteld. Dat moet wel worden geregeld.

De ASD is erg tevreden waarop de communicatie met de beleidsambtenaren is verlopen. We zijn tijdig op de hoogte gebracht van de inhoud van de nieuwe verordening. Dat heeft ons de kans en de tijd gegeven die we nodig hadden om op tijd een advies te kunnen uitbrengen. We kunnen ten zeerste aanbevelen om volgende adviesaanvragen op deze manier aan te kondigen en te verwerken. Met vriendelijke groet,

Mart van Wanrooij, voorzitter a.i.

Fons van Lieshout

Adviesraad Sociaal Domein Oss

voorzitter KK WMO

4