Bijlage 4 Onderzoek Groene Engel 2024 DEF

In 2023 is dat gestegen naar 336.300 euro. In acht jaar steeg deze basissubsidie met 17%. Tot en met 2022 was de inflatie echter 22,1 % (cijfers CBS). Al een aantal jaren past de gemeente Oss daarbovenop een bedrag bij. Ook in coronatijd heeft de gemeente Oss de culturele instellingen, waaronder Groene Engel ondersteund. Voor 2023 komt de totale subsidie van de gemeente Oss daarmee uit op afgerond 672.000 euro.

25 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

Subsidie

0

100000

200000

300000

Referentiegroep

400000

500000

600000

Groene Engel

De totale omzet van Groene Engel bedraagt in 2023 ongeveer 1,55 miljoen euro. Dat komt overeen met de gemiddelde omzet van de referentiepodia in 2022. Groene Engel is erin geslaagd de inkomsten in de laatste jaren substantieel te verhogen. Inkomsten uit recettes stegen flink, de horeca-inkomsten droegen voor het eerst weer bij aan de exploitatie en er werden bovengemiddeld subsidies van andere overheden binnengehaald. In 2022 werd een positief resultaat bereikt waarmee het eigen vermogen enigszins kon worden versterkt. Het niveau van het eigen vermogen is echter nog te laag voor de exploitatie van een dergelijke omvang. In 2023 wordt een zeer bescheiden positief resultaat verwacht. De structurele gemeentelijke subsidie van Groene Engel is in 2022 het laagst van alle podia, die een gemiddeld subsidieniveau hebben van afgerond 500.000 euro. De structurele gemeentelijke subsidie bedroeg cf. de jaarrekening 324.000 euro. Procentueel gezien is de gemiddelde gemeentelijke bijdrage bij alle podia in 2022 afgerond 36% van de totale omzet. Die totale omzet wordt in geval van Groene Engel gevormd door de optelsom van de omzet horeca BV en Cultuurpodium. Het structurele subsidiebedrag voor Groene Engel komt daarmee in 2023 op 21%.Groene Engel haalt het hoogste bedrag aan andere subsidies binnen (m.n. via Fonds Podiumkunsten).

26 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

Conclusies, aandachtspunten en aanbevelingen Cultuurpodium Groene Engel heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet om vanuit een moeilijke situatie de opwaartse lijn weer op te pakken. Met ondersteuning van de gemeente Oss, die financieel in coronatijd en daarna op incidentele basis bijpaste. Er is veel werk verzet in een periode waarin de omstandigheden niet meewerkten. Corona, inflatie en hoge energieprijzen. Voor het eerst in lange tijd kan Groene Engel echter in 2023 stijgende bezoekersaantallen laten zien ten opzichte van een voorgaand jaar. Ook de exploitatie schrijft zwarte cijfers, de eigen inkomsten stijgen. In 2023 werden 480 activiteiten gerealiseerd met 44.163 bezoekers. De dalende trend is daarmee gekeerd. De horeca levert weer een substantiële bijdrage aan de exploitatie van het cultuurpodium. Het personeelsbeleid is op orde. De administratieve organisatie eveneens. Het bestuur volgt de Code Cultural Governance. Men is trots op wat bereikt is, maar geeft ook aan er nog niet te zijn. Strategie missie en kernwaardes Al met al is de conclusie dat er een diffuus beeld is van wat Groene Engel wil zijn en wie ze wil bereiken. Die onduidelijkheid zorgt ook voor veel, ook soms tegengestelde doelen qua aanbod, functie en doelgroepen. Zo spreekt men net zo makkelijk van een breed programmerend cultuurpodium als van schurend aanbod.

Omdat de strategische doelen diffuus blijven, is de richting waarin men beweegt dat ook. Men houdt te veel ballen in de lucht en streeft te veel doelen na. “We willen een breed programmerend podium voor alle lagen van de bevolking zijn.” Het is jammer dat het rapport van Krekel juist op dat punt inconsistent is en de verwachtingen van een integraal bedrijfsplan niet waarmaakt. Advies: Bestuur en directie moeten zo snel mogelijk aan de slag met de ontwikkeling van een langetermijnvisie uitmondend in een integraal bedrijfsplan. Op basis van een omgevingsanalyse, de visie van de gemeente, de ontwikkelingen in de sector dienen er een heldere en onderscheidende missie, kernwaardes en strategische doelen te worden bepaald. Op dat fundament dient een keuze te worden gemaakt in aanbod, functie en doelgroepen. Wat willen we zijn voor wie en hoe gaan we dat bereiken. Vastleggen en SMART maken van de doelstellingen in een jaarlijks bedrijfsplan geeft een noodzakelijk kader en richting aan de organisatie. Het is verstandig daarbij externe kennis in te huren. Ook voor gemeente en andere partners (collega-instellingen, bedrijfsleven) ontstaat daarmee een veel helderder positie. In het BMC-rapport stonden deze aanbevelingen op 1 en 2. Het belang ervan kan niet onderschat worden. Activiteiten Pop en dance is de sterkst ontwikkelde poot van de Groene Engel.

Pop en dance zijn ten opzichte van 2018 en 2019 op hetzelfde niveau qua aantallen, maar laten een forse stijging in bezoekers zien. Er is, door een populairder programmering een sterke groei van bezoekers voor pop- en dance-activiteiten. Deskundigen waarschuwen wel te waken voor een al te vlakke programmering. Voor uitbreiding van het aanbod is gezien de grootte van het verzorgingsgebied ruimte. 27 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

De theateractiviteiten nemen gestaag af. Er wordt een klein publiek bediend dat bijna gehalveerd is vergeleken bij voor Corona bij praktisch hetzelfde aantal voorstellingen. Ook de filmactiviteiten zijn nog niet op het niveau van het aanbod van voor corona. Dat geldt ook voor het bereikte publiek. Hoewel 2023 een lichte stijging van aantal bezoekers en gemiddelde bezetting laat zien, gaat het over een kleine publieksgroep. Er zijn plannen voor een Maakruimte waarmee jongeren gestimuleerd worden zich te ontwikkelen door middel van kunst en cultuur. Hoewel in de afspraken met de gemeente de veelsoortigheid wordt benoemd wordt niet duidelijk waarom door bestuur en directie aan de combinatie van activiteiten wordt vastgehouden. De combinatie van verschillende genres wordt op verschillende plekken “tamelijk uniek” genoemd. Het is echter niet voor niets dat op een paar plekken na, de kleinere en middelgrote podia hebben gekozen voor specialisatie. Deze breedte werkt kostenverhogend ten aanzien van medewerkers en de kosten voor de faciliteiten, die ook zouden kunnen worden ingezet voor versterking van functies die meer onderscheidend zijn. Bovendien ontstaat er bij de buitenwereld een diffuus beeld van wat Groene Engel is. Advies Heroverweeg fundamenteel het inhoudelijk profiel in samenhang met het podiumkunst en filmaanbod in Oss.

Dat geldt niet alleen voor het aanbod dat geprogrammeerd wordt, maar ook voor de functies. Dan gaat het bijvoorbeeld over talentontwikkeling, educatie, broedplaats of maatschappelijke functies voor bepaalde genres. Neem daarbij de beoogde doelgroepen mee. Kom tot een beperkter aantal genres met meer focus. Organisatie Er is de afgelopen jaren hard gewerkt aan versterking van de personele organisatie. Er is veel werk verzet door bestuur, directie en medewerkers. De functies zijn beschreven, alle personeelsdossiers zijn op orde, er is een directie statuut opgesteld, een vrijwilligersbeleid, een vrijwilligersraad. En een stageprotocol. Ook de horeca is in eigen beheer genomen en de personele problemen daar zijn opgelost. Dat is een enorme prestatie en een noodzakelijk fundament voor verdere ontwikkeling. Minder helder is nog de overlegstructuur en het organogram. Het aangeleverde organogram geeft onvoldoende inzicht. De overlegstructuur is informeel. De aanpak van de jaarprogrammering wordt cijfermatig en qua benodigde ondersteuning goed voorbereid. Een nieuw initiatief als de Maakruimte voor jongeren kent wel een inhoudelijk plan, maar geen uitgewerkte projectaanpak. Advies Helder het organogram op. Zorg voor een betere en meer planmatige aanpak van (grotere) projecten en nieuwe initiatieven waarin de gevolgen voor de organisatie beter in beeld zijn.

Bestuur Het bestuur (en directeur) verdient lof voor het vele werk dat de afgelopen jaren is verzet. De gehele personele organisatie is verbeterd, procedures zijn vastgelegd en dossiers zijn op orde. Ook de administratieve organisatie is op orde gebracht en beschreven. Het bestuur heeft ook richting gegeven aan het op orde krijgen van de horeca BV. In de afgelopen jaren is de strategische beleidsontwikkeling echter achtergebleven. Het rapport van Krekel geeft 28 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

onvoldoende houvast voor de bedrijfsvoering. En dat is zichtbaar. De beschikbare beleidsstukken (krekel, positionpaper, jaarverslag, aanvragen) laten een onhelder beeld achter over wat Groene Engel wil zijn. Er wordt op vele benen gehinkt qua aanbod, functie en doelgroepen. Daardoor ontstaat beleid uit de omstandigheden in plaats van dat de strategische doelen leidend zijn. Advies Het is zaak dat het bestuur van Groene Engel initiatief neemt om samen met de directeur zo spoedig mogelijk te komen tot een integraal bedrijfsplan. (Zie ook de adviezen hierboven.) Faciliteiten Er is sprake van achterstallig onderhoud. De accommodatie is door veeljarig gebruik aan slijtage onderhevig en de apparatuur grotendeels verouderd. Deze investeringen kunnen niet veel langer wachten omdat het op onderdelen zo verouderd is dat gewenst programma niet goed meer gefaciliteerd kan worden. De afweging die ten aanzien van programma gemaakt wordt heeft hier invloed op. Advies: Het onderhoud en de faciliteiten dienen dringend te worden aangepast c.q. vervangen. Qua onderhoud dienen daarover langlopende afspraken gemaakt te worden met de verhuurder, de kosten voor vervangingen dienen te worden opgenomen in de meerjarenbegroting. Financiën De begroting van Groene Engel bedraagt (samen met de horeca) ongeveer 1,5 miljoen. Er is een structurele basissubsidie waarboven de gemeente al enige jaren bijpast.

Het is één van de oorzaken voor dit rapport. De gemeente wil graag weten: is de vraag om een hogere structurele subsidie voor Groene Engel terecht, is het noodzakelijk om het huidige aanbod overeind te houden? In dit rapport wordt die vraag beantwoord door te beoordelen hoe de organisatie het doet en of inkomsten en uitgaven in lijn zijn met vergelijkbare podia. De publieke inkomsten (de inkomsten niet zijnde subsidies) bestaan voor de poppodia voornamelijk uit recette inkomsten en inkomsten uit horeca. Groene Engel is erin geslaagd de inkomsten in de laatste jaren substantieel te verhogen. Inkomsten uit recettes stegen flink, de horeca-inkomsten droegen voor het eerst weer bij aan de exploitatie en er werden bovengemiddeld subsidies van andere overheden binnengehaald. Als we de omzet in de afzonderlijke horeca BV in 2023 afzetten tegen de gemiddelde horecaomzet in deze vergelijking dan ligt deze op hetzelfde niveau als bij de andere podia. De recette-inkomsten zijn bij Groene Engel in 2023 lager door wat minder concerten, maar liggen procentueel op de totale inkomsten in lijn. De kosten voor personeel maken gemiddeld een groter deel van de begroting uit dan bij de referentiepodia. Groene Engel doet het gemiddeld dus goed en in lijn met wat er bij vergelijkbare poppodia omgaat.

Subsidie Groene Engel heeft in 2015 met de gemeente Oss een budgetovereenkomst gesloten voor onbepaalde tijd. De in de overeenkomst van 2015 afgesproken subsidie is tot op heden weliswaar geïndexeerd maar tot en met 2023 minder dan de inflatie volgens het CBS. Structureel zou de subsidie nu 5% hoger moeten liggen. Al een aantal jaren past de gemeente Oss daarbovenop een bedrag bij. 29 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

De totale omzet van Groene Engel bedraagt in 2023 ongeveer 1,55 miljoen euro. Dat komt overeen met de gemiddelde omzet van de referentiepodia in 2022. De structurele gemeentelijke subsidie van Groene Engel is in 2022 in absolute getallen het laagst van alle podia. De structurele gemeentelijke subsidie bedroeg cf. de jaarrekening 324.000 euro, waar die gemiddeld op 500.000 ligt. Een beter vergelijking is dat naar rato te beoordelen. Procentueel gezien is de gemiddelde gemeentelijke bijdrage bij alle referentiepodia in 2022 36% van de totale omzet. Die totale omzet wordt in geval van Groene Engel gevormd door de optelsom van de omzet horeca BV en Cultuurpodium en subsidies. Het structureel gemeentelijke subsidiebedrag voor Groene Engel komt dan in 2023 uit op 21%. Advies Een verhoging van de gemeente structurele bijdrage is nodig om de positie en het door gemeente en Groene Engel gewenste aanbod op langere termijn levensvatbaar te maken. Een richtgetal daarbij zou de procentuele gemeentelijke bijdrage van de omzet van de referentiepodia kunnen zijn.

30 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

BIJLAGE Gesprekken zijn gevoerd met: - Mario Lamers, directeur Groene Engel - Corine Goossens, voorzitter bestuur Groene Engel - Marco van Grunsven, penningmeester bestuur Groene Engel - Katja Brooijmans, gemeente Oss - Coen Bais, voormalig directeur De Lievekamp - Jeroen Zwartjes, voormalig directeur De Lievekamp - Berend Schans, directeur Nederlandse Vereniging van Poppodia en Festivals Stukken die bij dit advies gebruikt zijn: Overeenkomst budgetfinanciering Groene Engel, gemeente Oss, 7 januari 2016 Scan Inhoudelijke ontwikkeling en bedrijfsvoering Cultuurpodium Groene Engel, BMC-rapport, maart 2019 Terug naar de cultuurbasis en volle kracht vooruit, Bureau Krekel, 28 juli 2020 Cultuur verbindt OnSS! 2021, cultuurnota gemeente Oss Aanvraag podiumregeling 2023/2024 Fonds podiumkunsten, juli 2022 Jaarrekening 2022, Stichting Cultuurpodium Groene Engel, juni 2023 Sociaal Jaarverslag 2022, Groene Engel 100 dagen brief directeur, april 2022, Groene Engel Organogram Groene Engel, intern stuk Groene Engel Vernieuwen in een dynamische wereld, positionpaper Groene Engel, 2023 Verwacht resultaat 2023 en begroting 2024, Groene Engel Toelichting op de begroting 2024, Groene Engel 31 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

Activiteiten en bezoekers, 2015-2018, uit BMC-rapport Activiteiten en bezoekers, 2022 en 2023, excel sheet, Groene Engel Herkomst en leeftijd betalende bezoekers 2022, excel sheet, Groene Engel

32 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com

BIJLAGE 2

Organogram Groene Engel

Stichting Cultuurverrijking Oss

Stichting Cultuurpodium Groene Engel

Groene Engel Horeca BV

Bestuur

Vrijwilligersraad

Directeur (gemeentelijk)

Marketing & Communicatie

Administratie

Techniek Vrijwilligerscoördinator

Cultuureducatie

Hospitality

Cultuurpodium Prepro

Mw programmering Horeca Pop/Dance/ Events

Film

Theater

Gebouw

Ass. Bedrijfsl 1e MW bediening

Filmcommissie

Programmacommissie

Facilitair Medew.

MW Bediening

VRIJWILLIGERS Filmoperateurs

PR

Kassamedewerkers

Backstagemanagers

AOC

Techniek

Huis D.j.’s

33 Firma Doen en Laten, Jan van der Pu3en, Groenstraat 7, 5255 PH, Herpt, 06 22414194, janvanderpu3en@me.com