Bijlage 3 Handelingsperspectief Ravenstein

OV-knooppunten van de toekomst Een integraal handelingsperspectief

Ravenstein

Samenvatting

Datum: 05-09-2023 Versie: 1.1 Status: Definitief Afzender: Royal HaskoningDHV

Link naar rijksoverheid handelingsperspectief

2

Aanleiding Handelingsperspectief Aanleiding Handelingsperspectief Oss heeft een vooruitstrevende visie en streeft ernaar uit te groeien tot een gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Om deze ambitie te realiseren, versnelt Oss de woningbouw in de komende jaren tot een tempo van ongeveer 600 woningen per jaar, met name in het stedelijk gebied. Om deze groei te faciliteren en de aantrekkelijkheid, veiligheid en bereikbaarheid van Oss te waarborgen, is een focus op duurzame mobiliteit van cruciaal belang. Binnen de gemeente Oss bevinden zich drie belangrijke openbaar vervoer-knooppunten - Oss, Oss West en Ravenstein - waarvoor gelijktijdig een handelingsperspectief is opgesteld. Voor de knoop Ravenstein zijn er verschillende aanleidingen om het handelingsperspectief op te stellen: • In Ravenstein wordt aan weerszijden van het station het stationskwartier ontwikkeld. Tot 2035 worden hier 300-350 woningen gebouwd. Elders in Ravenstein komen er mogelijk nog 100 woningen bij. Er is o.a. voor deze bouwlocatie gekozen om in te zetten op duurzame mobiliteit. • De nieuwe woningen vragen om een goede interwijkverbinding en mogen de druk op het reizigers overpad niet verhogen. Daarom zijn er plannen voor een ongelijkvloerse kruising van het spoor voor langzaam verkeer ter plaatse van de OV-knoop.

De ontwikkelingen in de omgeving van de knoop en de plannen voor een ongelijkvloerse spoorkruising voor langzaam verkeer zijn aanleiding voor een integraal handelingsperspectief.

5

Doelstelling Handelingsperspectief Doelstelling handelingsperspectief De stakeholders hebben als doel gezamenlijk een gedragen handelingsperspectief op te stellen dat inzicht geeft in aandachtspunten en kansen om de OV-knoop beter te benutten. De stakeholders streven ernaar zowel voor de korte als langere termijn gedragen ambities te formuleren welke gefaseerd kunnen worden gerealiseerd en aansluiten op de ontwikkelingen in de stad en rondom de OV-knoop. De stakeholders hebben verder als doel voor het gebruik van de OV-knoop breder te kijken dan alleen de OV-reiziger. De OV-knopen in de gemeente Oss worden beschouwd in relatie tot elkaar. Ook worden de invloeden van ‘s-Hertogenbosch en Nijmegen meegenomen, bereikbaarheid van deze steden met de auto en het parkeerbeleid in deze steden is mogelijk van invloed op het gebruik van de OV-knopen in de gemeente Oss. Werkwijze Het handelingsperspectief is het resultaat van samenwerking tussen de verschillende stakeholders. Het handelingsperspectief komt tot stand in 3 stappen. In de eerste stap wordt de huidige situatie geanalyseerd en beoordeeld. In de tweede stap worden de ambities voor de toekomstige situatie vastgesteld en word het te overbruggen gat geanalyseerd. In de derde stap worden vervolgstappen gedefinieerd. In dit handelingsperspectief worden voor de OV-knoop Ravenstein stap 1 en 2 uitgevoerd.

6

10

A. Aantal gebruikers en reizigers Aantal stations 116 232 27

Spoorvervoer • Aantal in- en uitstappers trein per dag* • 2019: 1439 • 2022: 1057 • 0 overstappers trein • Verdeling reismotief: • Woon/werk: 38% • School/studie/cursus/opleiding: 5% • Sociaalrecreatief: 54% • Ravenstein valt in de stationsklasse ‘Basis’ (o.b.v. gegevens 2019) • Vervoerder: NS • Het station heeft twee sporen en twee perrons • Het station heeft aan twee zijden perrons, en wordt aan twee zijden ontsloten, er zijn aan de noordzijde nu ook reizigersvoorzieningen. De overzijde kan worden bereikt via een reizigersoverpad.

20 6 Bovenstaand figuur toont het aantal stations per categorie in Nederland (bron: Netverklaring 2020)

*bron: Reizigersgedrag | NS Dashboard (nsjaarverslag.nl) **bron: Provincie Noord-Brabant

Busvervoer • In- en uitstappers bus per werkdag**: 5,2 in jaar 2022, (8 ,3in jaar 2019) • Overstappers bus<>trein: Schatting op basis van voor/na transport trein: 1%* • Vervoerder: Arriva • Er is 1 busperron

14

B. Analyse huidige situatie: De huidige situatie op het knooppunt wordt in kaart gebracht aan de hand van de volgende aspecten in het handelingsperspectief: plaats, knoop, mobiliteit en mens. Deze indeling ondersteunt bij het vormen van een integraal beeld hoe de knoop functioneert; als fysieke netwerkschakel met verschillende vervoersmodaliteiten, hoe de knoop werkt in de omgeving en als overstappunt, zodat het een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken en/of recreëren.

Plaats Positie in het netwerk Bereikbaarheid Functiemenging Ligging in de omgeving Omgevingskwaliteit

OV-Knoop Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie Duurzaamheidseisen Veiligheid knoop (transfer)

Mobiliteit Voetgangers Fiets (bewaakt en onbewaakt) Trein BTM Auto Deelmobiliteit

Mens Type reizigers Klanttevredenheid Veiligheid sociaal Toegankelijkheid

15

Plaats

GAPAnalyse: Huidige situatie

Huidige situatie

Toekomstige situatie

Positie in het netwerk

4

De positie in het spoor netwerk is goed, ook ten opzichte van Oss, Wijchen en A50. Er is geen aanleiding om spoor bij te leggen. Voor het busnetwerk is er mogelijk wel behoefte aan verbinding met het zuiden (Maashorst).

Bereikbaarheid

4

Station Ravenstein is goed te bereiken te voet, fiets en met de auto. Voor de voetganger is er verbetering mogelijk richting het zuiden en richting de stadskern. Hier ontbreekt (gedeeltelijk) voetgangersinfrastructuur.

Functiemenging

2

Weinig omliggende functies. Station ligt direct naast bedrijventerrein.

Ligging in de omgeving

2

Trein halteert niet centraal in Ravenstein

Omgevingskwaliteit

4

Het station ligt mooi in een landelijke omgeving. De treinreiziger ervaart de directe omgeving als goed, het station scoort een 8 van de reiziger.

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

4

Oriëntatie is duidelijk

Duurzaamheidseisen

2

Geen duurzaamheidsmaatregelen toegepast. Vanwege de omgeving veel groen.

Veiligheid knoop (transfer)

4

Het station voldoet aan de ProRail normen, er is voldoende transfercapaciteit en er zijn geen knelpunten. Het reizigersoverpad wordt door de stakeholders als risicovol ervaren. Haast om de halterende trein aan de overzijde te bereiken kan leiden tot risicovol gedrag bij een gesloten reizigersoverpad.

Voetganger

4

Er zijn logische looproutes. Het pad ten noorden van het station is te smal voor gebruik door voetganger en fietser.

Fiets

4

Fietsparkeren is voldoende aanwezig. Ook het pad richting het noorden zit gemengd gebruik op. Verbeteren fietskluizen is wenselijk, nu allemaal bezet maar niet in gebruik.

Trein

3

Gemeente wenst meer treinaanbod. ProRail geeft aan dat de reizigersaantallen geen uitbreiding van het aanbod onderbouwen. Een analyse van de gehele corridor zou anders kunnen uitwijzen.

BTM

3

De busverbinding is beperkt, maar er komen ook geen klachten over binnen.

Auto

2

Hoge parkeerdruk, de parkeerplaatsen zijn vaak vol, auto’s worden dan in de berm geparkeerd. Er is behoefte lokaal autogebruik te faciliteren. Er moet iets gebeuren met het autoparkeren, daarom een 2.

Deelmobiliteit

3

OV-fiets aanwezig. Meer deelmobiliteit is gewenst.

Type reizigers

4

Er is tevredenheid over het type reiziger.

Klanttevredenheid

5

In lijn met reizigersonderzoek NS scoort dit een hoog cijfer. Het wordt de uitdaging deze score te behouden met de geplande veranderingen in de omgeving van het station.

Veiligheid sociaal

4

Er zijn geen problemen bekend op het gebied van sociale veiligheid. Wel ligt het station op een afgelegen plek en is er weinig toezicht.

Toegankelijkheid

3

Het station voldoet aan ProRail normen. De blindengeleidestrook wordt onderbroken door een terras.

OV-knoop

Mobiliteit

Mens

52

GAP

Plaats

GAPAnalyse: Toekomstige

Huidige situatie

Toekomstige situatie

Toelichting

GAP

Positie in het netwerk

4

4

De positie in het spoor netwerk is goed, ook ten opzichte van Oss, Wijchen en A50.

-

Bereikbaarheid

4

4

In het algemeen is de OV goed te bereiken voor de verschillende modaliteiten. Voor de voetganger en fietser is er verbetering mogelijk voor een goede ontsluiting en verbinding met de kern van Ravenstein.

-

Functiemenging

2

3

Door de nieuwe woonwijk Stationskwartier zal de functiemenging toenemen

1

Ligging in de omgeving

2

3

Nieuwe woonwijk naast OV-knoop.

1

Omgevingskwaliteit

4

4

Het is de ambitie de score voor omgevingskwaliteit hoog te houden ondanks de ruimtelijke veranderingen. Dit is een uitdaging omdat de omgevingskwaliteit nu hoog gewaardeerd wordt vanwege de landelijke omgeving.

-

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

4

4

Nieuwe wijk vraagt om een ongelijkvloerse spoorkruising. Het is de ambitie een logische indeling en goede oriëntatie te behouden in de toekomstige situatie met een ongelijkvloerse spoorkruising.

-

Duurzaamheidseisen

2

4

Er is veel winst te behalen. De groene omgeving in de huidige vorm zal door nieuwe wijk verdwijnen. Het is de ambitie een duurzame OVknoop en omgeving te realiseren.

2

Veiligheid knoop (transfer)

4

5

Ambitie ongelijkvloerse spoorkruising te realiseren en reizigersoverpad te saneren

1

Voetganger

4

5

Ambitie voor ongelijkvloerse spoorkruising en verbindingsroutes

1

Fiets

4

5

Ambitie voor ongelijkvloerse spoorkruising en interwijkverbinding

1

Trein

3

4

Gemeente heeft ambitie voor uitbreiding treinaanbod. NS en ProRail geven aan dat huidig aanbod toereikend is.

1

BTM

3

3

Geen ambitie busaanbod te veranderen

-

Auto

2

3

Afhankelijk van uitkomsten parkeeronderzoek is er de ambitie de parkeersituatie beter aan te laten sluiten op de visie van de gemeente.

1

Deelmobiliteit

3

4

Ambitie om deelmobiliteit te faciliteren

1

Type reizigers

4

5

Ambitie duurzaam vervoer te faciliteren voor bewoners nieuwe wijk.

1

Klanttevredenheid

5

5

Ambitie hoge tevredenheid te behouden

-

Veiligheid sociaal

4

5

Ambitie sociale veiligheid te vergroten. Nieuwe wijk draagt hier aan bij.

1

Toegankelijkheid

3

4

Ambitie toegankelijkheid te verbeteren, onder andere met ongelijkvloerse spoorkruising.

1

OV-knoop

situatie

Mobiliteit

Mens

85

GAPAnalyse: Toekomstige

Mens

Plaats

Mobiliteit

OV-knoop

situatie

86

Integrale opgave Veilige interwijkverbinding en een betere aansluiting met de omgeving

‘Reparaties’ op korte termijn:

Er ligt voor OV-knoop Ravenstein en directe omgeving een integrale opgave om aan te sluiten op de geplande woningbouw aan weerszijden van de knoop, te voorzien in een veilige spoorkruising en duurzame mobiliteit te faciliteren voor de inwoners uit Ravenstein en omgeving.

Op korte termijn zijn er een aantal zaken die direct kunnen worden opgepakt voor een verbetering van de huidige situatie, dit zijn:

Hierbij staat centraal: • Het realiseren van een ongelijkvloerse spoorkruising met aansluiting op de perrons. Het is de wens reizigers- en interwijkstromen te combineren in dezelfde spoorkruising. Het combineren van reizigers- en interwijkstromen vraagt om verdiepend onderzoek. • Een uitbreiding van ontvangst- en omgevingsdomein aan de noordzijde • Goede fiets- en voetgangersverbindingen van en naar de OV-knoop en bestemmingen in Ravenstein

• Aanpak/aanleg voetgangersinfrastructuur naar kern Ravenstein • (Aanpak/aanleg voetgangersinfrastructuur Schaafdries) • Aanpak groenvoorziening ontvangstdomein • Aanpak geleidestrook

Om de OV-knoop te laten functioneren zoals gewenst is er behoefte aan: • Een passend parkeerbeleid • Ruimte voor deelmobiliteit • Een passend treinaanbod • Dag-gebruik van fietskluizen De OV-knoop dient duurzaam te zijn en een prettige plek om te verblijven, dit vraagt om: • Het een duurzame uitwerking en implementatie van de geambieerde veranderingen op de OVknoop • Voorzieningen op en rondom de OV knoop die aansluiten op de doelgroep • Goede aansluiting op de omgeving voor een samenhangend geheel • Sociale veiligheid 87

Aanzet deelopgaven Deelopgave: Wanneer: Betrokken partijen: Aanpakken geleidestrook Gemeente Korte termijn Aanpakken groenvoorziening ontvangstdomein Gemeente Korte termijn Verbeteren looproute richting de kern van Ravenstein (ontwerp/uitvoer) Gemeente Korte/Middellange termijn Onderzoek verwachte reizigersgroei corridor Nijmegen-‘s-Hertogenbosch naar aanleiding van woningbouw en Onderzoek als onderdeel Onderdeel mobiliteitspakket Gemeente, Provincie, NS van mobiliteitspakket regio groei bedrijventerreinen 's-Hertogenbosch Integrale ontwerp opgave: Opstellen analyse conform 3e Kadernota Railveiligheid/Beleidsagenda Spoor 2020-2025 ivm woningbouw en extra Gemeente, ProRail • Onderbouwing (als Nader te bepalen startpunt voor integrale druk op reizigersoverpad Opstellen visie-document voor OV-knoop met concrete ambities Korte termijn Gemeente, ProRail, NS opgave) • Voorfase/ verkenning Onderzoek haalbaarheid ongelijkvloerse spoorkruising reizigers en langzaam verkeer (capaciteit/ ruimtelijk/ Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn financieel) Onderzoek wensen inrichting omgevingsdomein Gemeente, ProRail, NS Korte/Middellange termijn Onderzoek (/ beschikbaar maken gegevens) bezettingsgraad fietsenstallingen en fietskluizen en Gemeente, NS Korte/Middellange termijn verbetermogelijkheden fietskluisbezetting Onderzoek (/ vaststellen) toekomstige parkeervraag fiets (incl.

BMF, fietskluis, scooter) Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn Onderzoek parkeervraag auto (aantal, herkomst, bestemming). (Toekomstig) parkeerbeleid Oss, Nijmegen en ‘sGemeente, NS Korte termijn Hertogenbosch in kaart brengen. Kwantificeren ambities deelmobiliteit Gemeente Korte termijn Opstellen klanteisen Gemeente, NS, ProRail, • Alternatievenstudie Middellange termijn Provincie Schetsontwerp OV knoop Gemeente, NS, ProRail, Middellange termijn Provincie • Planuitwerking Planuitwerking OV knoop Gemeente, NS, ProRail, Middellange termijn Provincie Realisatie OV knoop Realisatie aangepaste OV knoop die aansluit op ambities en ontwikkelingen in omgeving Gemeente, NS, ProRail, Lange termijn Provincie Reparaties

88