Bijlage 3 - Bijlage XIX planMER - Radartoets

Oplegnotitie Radarhinderonderzoek windpark Duurzame Polder 24 mei 2024 Deze oplegnotitie hoort bij een door TNO uitgevoerd radarhinderonderzoek naar het voorgenomen windpark in de Duurzame Polder.

Aanleiding, doel en toetsing Radarverstoring is een mogelijke belemmering voor de plaatsing van windturbines in de Duurzame Polder. Windturbines kunnen de werking van defensieradars beïnvloeden. De daadwerkelijke effecten kunnen pas inzichtelijk gemaakt worden met een exacte opstelling van turbines in de vergunningsfase. In het kader van uitvoerbaarheid en haalbaarheid van het Voorkeursalternatief (VKA), hebben de gemeenten in de globale planfase al behoefte aan een eerste indicatie van de mogelijke belemmeringen op dit aspect. Deze vraag is voorgelegd aan TNO, als huisadviseur van Defensie, die hier haar eigen rekenmodel voor heeft. Er is getoetst op zowel het primaire verkeersleidingradarnetwerk als ook voor de primaire gevechtsleidingradar bij Herwijnen. Daarbij wordt naar twee aspecten gekeken: (1) het verlies aan detectiekans boven het windpark door de Doppler reflecties van de ronddraaiende wieken, en (2) het verlies aan bereik door de schaduwwerking van de windturbines. Om deze berekening te maken, is het nodig turbineposities in te voeren. Het VKA Duurzame Polder legt geen turbineposities vast, maar gaat uit van plaatsingszones waarbinnen turbines mogelijk zijn en waarin de hoogte van de windturbine wordt begrensd. Het opgestelde Plan-MER bij het VKA/Programma is globaal van aard en op hoofdlijnen uitgevoerd.

Om toch een eerste indicatie te krijgen van mogelijke belemmeringen, zijn de berekeningen in dit rapport uitgevoerd aan de hand van de voorbeeldopstellingen uit het concept VKA Duurzame Polder, en uitgaande van het grootste type windturbine. Dit is daarmee geen directe vertaling van alle mogelijkheden van het VKA met haar plaatsingszones, maar het biedt de gemeenten meer inzicht op mogelijke belemmeringen voor het vervolg. Het is een technisch rapport. Om hier meer duiding aan te geven, is deze oplegnotitie opgesteld. Nadere toelichting kan worden verkregen via raadpleging van de verwijzingen uit de literatuurlijst die opgenomen is in het rapport.

Resultaten verkennend rapport Uit de resultaten van het rapport blijkt dat met de voorbeeldopstellingen de normen voor het verkeersleidingradarnetwerk niet worden overschreden. Dit geldt zowel voor het maximaal verlies aan detectiekans (1) boven het park als voor het maximaal verlies aan bereik (2). Ook voor de gevechtsleidingradar wordt maximaal verlies aan detectiekans (1) boven het park niet overschreden. Met de doorgerekende voorbeeldopstelling kan er wel een belemmering optreden door de schaduwwerking van windturbines (2). De normen van de nieuwe gevechtsleidingradar van Herwijnen worden overschreden. De keuze voor Herwijnen is nog niet definitief; Defensie houdt nog drie alternatieve locaties in beeld. In het rapport is nu getoetst dat de voorbeeldopstelling moet voldoen aan de eisen van al die vier locaties, terwijl uiteindelijk één locatie wordt gekozen door Defensie. Op dit moment wordt toegewerkt naar een vastgesteld Rijksinpassingsplan voor de nieuwe radar. Defensie houdt nu vast aan de afzonderlijke toetsing van alle vier de alternatieven. Dit hoeft na vaststelling van het Rijksinpassingsplan niet meer, dan geldt alleen de toets van de vastgestelde locatie (waartegen beroep bij Raad van State mogelijk is). Dit is aan de toekomstige initiatiefnemers.

Conclusies Uit dit verkennende rapport blijkt dus een risico voor het plaatsen van alle gewenste turbines in het gebied. Er zijn daarbij wel mitigerende maatregelen mogelijk, zoals het schuiven van turbines met enkele (tientallen) of mogelijk meer dan honderd meter in de opstelling, of desnoods het verwijderen van één of meerdere turbines uit het plan. In de vergunningsfase dient een toekomstig initiatiefnemer(s) met dit aspect rekening te houden en een plan te maken dat voldoet aan de op dat moment geldende normen, door met de concrete opstelling een nieuw radarhinderonderzoek uit te laten voeren. Zonder specifieke detailinformatie over de locatie, vormgeving en hoogte van de alle te plaatsen windturbines in de Duurzame Polder, is er geen definitief oordeel mogelijk over de mogelijk optredende belemmeringen. Dit is straks onderdeel van de aanvraag omgevingsvergunning. Op basis van de resultaten van het verkennend radarhinderonderzoek is de verwachting dat dit niet tot een onoverkomelijke belemmering voor de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van een windpark in de Duurzame Polder zal leiden.

Radarhinderonderzoek windpark Duurzame Polder iteratie 1 t/m 3

Uitgangspunten onderzoek • • • •

• • •

2

Coördinaten en maaiveldhoogtes (t.o.v. NAP)

3

Coördinaten en maaiveldhoogtes (t.o.v. NAP)

4

Situatie windpark iteratie 1

5

Situatie windpark iteratie 2

6

Afmetingen windturbines

7

Toetsingprofiel voor windturbine 75 km 15 km 0.25°

65 m Antenna height w.r.t. NAP Ground level NAP

•

8

Betrokken Radarsystemen

9

Primair verkeersradarnetwerk en bouwplan •

10

Locaties windturbines en normhoogtegebieden • • • • •

11

Locaties gevechtsleidingsradars en bouwplan •

12

Locaties alternatieve gevechtsleidingsradars en bouwplan •

13

Detectiekans verkeersleidingsradarnetwerk

14

Toegepaste kleurencodering en vaste gegevens • Pd

•

100%

• • 90%

• • •

80%

• •

<70%

•

15

Onderlinge vergelijking •

•

• • •

•

16

Situatie radardekking op 1000 voet • •

17

Situatie radardekking op 1000 voet

18

Verlies detectiekans rond bouwplan •

19

Rond bouwplan op 1000 voet baseline 2024

Pd 100%

90%

80%

<70%

20

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

21

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1, detail

Pd 100%

90%

80%

<70%

22

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

23

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2, detail

Pd 100%

90%

80%

<70%

24

Verlies radarbereik door schaduw bouwplan •

25

Schaduw bouwplan op 1000 voet baseline 2024

Pd 100%

90%

80%

<70%

26

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

27

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

28

Constateringen en conclusies

29

Constateringen en conclusies • • •

• • •

30

Mitigerende maatregelen •

31

Radardetectieverlies boven en in de schaduw van het bouwplan

32

Onderlinge vergelijking •

•

• • •

•

33

Toegepaste kleurencodering en vaste gegevens • Pd

•

100%

• • 90%

• • •

80%

• •

<70%

•

34

Resultaten iteratie 1 & 2 •

• •

• • •

35

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

36

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1, detail

37

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

38

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2, detail

39

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

40

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1, detail

41

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

42

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2, detail

43

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

44

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1, detail

45

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

46

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2, detail

47

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

48

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1, detail

49

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2

Pd 100%

90%

80%

<70%

50

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 2, detail

51

Mitigerende maatregelen • • • •

•

•

52

Iteratie 3

53

Iteratie 3 • • • •

54

Coördinaten en maaiveldhoogtes (t.o.v. NAP)

55

Coördinaten en maaiveldhoogtes (t.o.v. NAP)

56

Situatie windpark iteratie 3 (roze) t.o.v. iteratie 1 (geel)

57

Verlies detectiekans rond iteratie 3 van het bouwplan •

58

Rond bouwplan op 1000 voet baseline 2024

Pd 100%

90%

80%

<70%

59

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3

Pd 100%

90%

80%

<70%

60

Rond bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3, detail

Pd 100%

90%

80%

<70%

61

Verlies radarbereik door schaduw iteratie 3 v.h. bouwplan •

62

Schaduw bouwplan op 1000 voet baseline 2024

Pd 100%

90%

80%

<70%

63

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3

Pd 100%

90%

80%

<70%

64

Constateringen en conclusies

65

Constateringen en conclusies iteratie 3 • • •

• • •

66

Gevechtsleidingsradars

67

Resultaten gevechtsleidingsradars iteratie 3 •

• •

• • •

68

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3

Pd 100%

90%

80%

<70%

69

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3, detail

70

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3

Pd 100%

90%

80%

<70%

71

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3, detail

72

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 1

Pd 100%

90%

80%

<70%

73

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3, detail

74

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3

Pd 100%

90%

80%

<70%

75

Schaduw bouwplan op 1000 voet na realisatie iteratie 3, detail

76

Mitigerende maatregelen • • • • • •

•

77

Handige links • • • • • • • •

•

• • • 78

Bedank voor uw aandacht

79