Bijlage 2b Onderzoeksrapport Vrijwilligerswerk gemeente Oss

mee eens te zijn, de andere 50% geeft aan het hier (helemaal) mee oneens te zijn. Het werven van nieuwe vrijwilligers als huidige vrijwilligers stoppen, zien de meesten als een uitdaging. De meeste organisaties geven aan niet vaak met anderen samen te werken of samen activiteiten te organiseren. Eén wijkstichting geeft aan wel vaak samen te werken met andere wijkhuizen/-raden. De meest ontvangen vormen van ondersteuning zijn subsidie, advies en informatie en veiligheid (handhaving). Over de ontvangen ondersteuning is de meerderheid (heel) tevreden. “Bij vragen […] weten we de gebiedsbeheerder te bereiken”. Een ander geeft aan “regelmatig plezierig contact” te hebben met de wijkcoördinator. Toch heeft ongeveer de helft wel behoefte aan (een beetje) extra ondersteuning. Deze behoefte zit vooral op het waarderen of werven van vrijwilligers (“mochten er nog meer vrijwilligers afvallen dan komen we de komende jaren misschien in de problemen”). Carnavalsverenigingen ======De meeste organisaties (7 van 11) geven ======aan over voldoende vrijwilligers te beschikken. Ongeveer de helft heeft er vertrouwen in bij verloop weer nieuwe vrijwilligers te kunnen werven. De meerderheid van de organisaties werkt wel eens samen met andere organisaties en ongeveer de

helft organiseert wel eens gezamenlijke activiteiten. Eén carnavalsvereniging legt uit dat andere verenigingen wel eens gebruik maken van hun ruimte. Anderzijds schakelen zij wel eens hulp in van andere organisaties bij evenementen. De helft van de organisaties geeft aan geen ondersteuning te ontvangen. Een aantal zegt ondersteund te worden in de promotie van de organisatie of activiteiten. Ook zijn er enkele organisaties die aangeven ondersteuning bij praktische zaken te ontvangen. Zo wordt er gebruik gemaakt van de vrijwilligersverzekering en de ‘Dat is Oss’-borden. Ruim de helft geen antwoord op de vraag naar hun tevredenheid met de ontvangen ondersteuning. De extra ondersteuningsbehoefte, die door de helft van de organisaties wordt uitgesproken, heeft vooral betrekking op het werven en waarderen van vrijwilligers, de promotie van de organisatie en activiteiten en hulp bij het naleven van regels en procedures. Daarnaast geeft één organisatie een voorbeeld van bemiddeling met omwonenden: “[het zou] helpen dat iemand van de gemeente zich direct hard maakt voor de inzet van de vereniging […] en de discussie [met omwonenden] bij ons uit handen neemt”.

30

10. Sportverenigingen ======De meningen over het al dan niet ======beschikken over voldoende vrijwilligers lopen erg uiteen. Wel geeft ruim de helft aan er geen/weinig vertrouwen in te hebben dat er voldoende nieuwe vrijwilligers geworven kunnen worden als bestaande vrijwilligers zouden stoppen. De vraag of organisaties samenwerken of samen activiteiten organiseren wordt ongeveer gelijkmatig verdeeld tussen (helemaal) eens en (helemaal) oneens beantwoord. “In ons clubhuis hebben we ook een bond voor ouderen. Een aantal vrijwilligers die we hebben sluiten ook aan bij deze bond. Wat dat betreft loopt het in elkaar over”. Een andere organisatie geeft aan vrijwilligers uit te wisselen met gelijksoortige organisaties. Weer een ander geeft juist aan veel samen te werken met andere organisaties uit hetzelfde dorp. De meeste organisaties geven aan geen ondersteuning van de gemeente te ontvangen. Een aantal van hen ontvangt wel ondersteuning op een andere manier (zoals van een andere organisatie). Ongeveer een kwart geeft aan ondersteuning te ontvangen bij praktische zaken, zoals materialen, en de huur van ruimtes. Ook ontvangen sommige organisaties subsidie. De meesten geven niet aan of zij tevreden zijn met deze ondersteuning. Wel geeft de meerderheid aan behoefte te hebben aan meer ondersteuning. Dit heeft vooral betrekking op het werven van vrijwilligers, praktische zaken en

ondersteuning bij promotie. Kaart- of spelverenigingen ======Alle vier de organisaties geven aan over ======voldoende vrijwilligers te beschikken en maken zich weinig zorgen over het eventueel werven van nieuwe vrijwilligers. De helft geeft aan wel eens met andere organisaties samen te werken of gezamenlijke activiteiten te organiseren. “We doen mee aan Berghem Bruist”. Drie van de vier organisaties geven aan geen ondersteuning (van de gemeente) te ontvangen, de vierde geeft aan dit niet te weten. Er worden dan ook geen uitspraken gedaan over tevredenheid met de gemeentelijke ondersteuning. Er lijkt bovendien geen sterke aanvullende ondersteuningsbehoefte te zijn. Wel geeft één van de organisaties aan dat als wijkcentra duurder blijven worden en horecaprijzen blijven stijgen, zij het financieel lastig zullen krijgen. Omdat de kaart- en spelverenigingen geen ondersteuning krijgen van de gemeente, geen ondersteuningsbehoefte uitspreken én er maar vier respondenten zijn, is deze categorie in het rapport buiten beschouwing gelaten. Ouderenbonden/jongerenverenigingen ======Ongeveer de helft van de organisaties geeft ======aan over voldoende vrijwilligers te beschikken, de rest is neutraal of is het hier niet

mee eens. Over mogelijkheden om vrijwilligers te werven lopen de antwoorden uiteen. Ook de vraag of organisaties samenwerken met anderen wordt wisselend beantwoord. Ruim de helft geeft wel aan weinig tot geen gezamenlijke activiteiten te organiseren.

De meest ontvangen ondersteuning is gericht op praktische zaken, subsidie en hulp bij het naleven van regels en procedures. Tevredenheid over deze ondersteuning is wisselend. Enkele organisaties geven aan nog meer ondersteuning nodig te hebben bij praktische zaken. Anderen geven aan dat meer contact met de gemeente niet nodig is. Historische- of religieuze verenigingen ======De meeste organisaties zijn neutraal over ======het aantal vrijwilligers en zien het werven van nieuwe vrijwilligers als een uitdaging. De mate van samenwerking met anderen is door de organisaties uiteenlopend beantwoord. Hetzelfde geldt voor het gezamenlijk organiseren van activiteiten. Eén organisatie geeft aan activiteiten, zoals cursussen, aan te bieden in samenwerking met een andere kerk. Uit de gerichte enquête naar de Ulu moskee bleek dat er voldoende vrijwilligers waren en er geen ondersteuning behoefte was.

31

10. Twee van de zes organisaties geven aan op het moment ondersteuning te ontvangen bij het werven van vrijwilligers. Deze ondersteuning zou volgens hen uitgebreid mogen worden. Verder wordt door de helft aangegeven dat zij tevreden zijn met de ontvangen ondersteuning.

Culturele- of muziekverenigingen ======Van de culturele- of muziekverenigingen ======geeft de meerderheid aan over voldoende vrijwilligers te beschikken. Ook als bestaande leden vertrekken, heeft de helft er vertrouwen in dat zij voldoende nieuwe vrijwilligers kunnen werven. De andere helft ziet hierin een mogelijk probleem. Ongeveer één derde geeft aan samen te werken met andere organisaties. Voor sommigen betekent dit gezamenlijke evenementen met andere soortgelijke organisaties. Anderen geven aan wel eens samen te werken met zorginstellingen, verzorgingstehuizen of andersoortige organisaties. “In Oijen werken de verenigingen goed samen en zien we ook bestuursleden die bij verschillende verenigingen in het bestuur zitten. Op deze manier [kunnen we] nog beter aansturen op samenwerking en uitwisseling”. Iets minder dan de helft van de organisaties geeft aan op het moment geen ondersteuning te ontvangen (variërend van “wij zijn volledig zelfvoorzienend”, tot “volgens mij weet de gemeente

niet eens dat we bestaan!”). Anderen ontvangen ondersteuning bij het werven van vrijwilligers, in de vorm van advies en informatie of bij promotie van de organisatie of activiteiten (o.a. middels de ‘Dat is Oss’-borden). Ook subsidie wordt genoemd als een vorm van ontvangen ondersteuning. De vraag of er behoefte is aan extra ondersteuning wordt uiteenlopend beantwoord. Deze ondersteuning zou met name betrekking kunnen hebben op praktische zaken, promotie, advies en informatie, bemiddeling/ samenwerking met anderen en het werven van vrijwilligers (jongeren).

meerderheid geeft geen antwoord op de vraag of zij tevreden zijn met de ontvangen ondersteuning. Extra ondersteuning zien zij vooral voor zich in de vorm werving. “Met meer vrijwilligers kunnen we de druk op bestaande vrijwilligers verminderen”.

Natuurverenigingen ======Vier van de zes organisaties geeft aan niet ======over voldoende vrijwilligers te beschikken. Ook het werven van nieuwe vrijwilligers zien zij als een uitdaging. De meesten geven aan wel eens samen te werken met andere organisaties, incidenteel worden ook gezamenlijke activiteiten georganiseerd. Eén van de organisaties geeft aan regelmatig verzoeken hierover te ontvangen, maar hier vaak niet op in te kunnen gaan door een tekort aan vrijwilligers.

De helft geeft aan geen ondersteuning van de gemeente te ontvangen, maar wel van een andere organisatie of buurgemeente. “Wij hebben ook nooit om enige vorm van ondersteuning gevraagd”, geeft één van de organisaties aan als toelichting. De

32

11. Bijlage: best practices ABCD-methode (link)

'

Thema: samenwerkingen & verbindingen Wie: centraal punt

'

'

Erkennen Verworven Competenties (link)

'

Thema: persoonlijke benadering; meerwaarde creëren Wie: gemeente '

'

Asset-Based-Community Development (ABCD), werkt actief aan het versterken de sociale basis. Het doel van deze ABCD-methode is: Het van binnenuit werken aan een in economisch, cultureel en sociaal opzicht leefbare buurt, door sociale relaties tot stand te brengen en onvermoede capaciteiten van bewoners, organisaties en instellingen binnen de lokale gemeenschap te mobiliseren.

bijeenkomst waarin bedrijven en organisaties elkaar kunnen ontmoeten tijdens korte speeddate sessies. Op basis van concrete hulpvragen vanuit maatschappelijke organisaties kunnen matches gemaakt worden met bedrijven.

'

Back2basics (link)

'

Thema: centraal punt; advies en informatie Wie: gemeente en organisaties

EVC of ‘Erkennen Verworven Competenties’ is een manier om vaardigheden van personen aan te tonen, zonder dat diegene daarvoor een diploma heeft. Wie laat zien over voldoende competenties te beschikken, kan dit in een landelijk erkend beroepscertificaat. De gemeente Leeuwarden werkt al jaren met deze methode. Zij nodigen mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt uit om deel te nemen aan het traject, bijvoorbeeld via de organisatie waar zij vrijwilligerswerk doen. '

'

'

In het Sportakkoord wordt de interventie Back2basics beschreven. Deze interventie is bedoelt om het zelf organiserend vermogen van verenigingen te vergroten op basis van collectieve reflectie, een waarderende benadering en een procesmatige aanpak. Daarnaast begeleid Back2basics ook medewerkers van gemeenten in vereniging-ondersteunende functies, zodat deze medewerkers zelf een kwaliteitsimpuls aan het verenigingsleven kunnen geven (kwartiermaker verenigingsondersteuning). '

Mix & Match Amsterdam (link)

'

Thema: samenwerkingen & verbindingen; verbinding Wie: gemeente en/of centraal punt '

'

“Tijdens de speeddates van Mix & Match stellen we Amsterdamse bedrijven en ondernemers voor aan diverse maatschappelijke organisaties in de stad. Zo kom je in contact met goede doelen en initiatieven waar je als bedrijf of ondernemer impact kunt maken”. Twee keer per jaar organiseert de Vrijwilligers Centrale Amsterdam (VCA) een '

Maatschappelijke diensttijd (MDT) (link)

'

Thema: persoonlijke benadering; meerwaarde creëren Wie: gemeente en/of organisaties '

'

Maatschappelijke diensttijd (MDT) wordt steeds vaker genoemd als middel om jongeren zich meer betrokken te laten voelen bij de maatschappij. Het motto: “doe je mee met MDT, dan ontdek je je talenten en doe je tegelijkertijd iets voor een ander”. Veel vrijwilligersorganisaties geven aan moeite te hebben met het werven van jonge vrijwilligers. Het instellen van een MDT, in samenwerking met scholen, biedt leerlingen positief voordeel op school én zorgt voor jonge aanwas in vrijwilligerswerk. '

Lees hier meer over de ervaringen van de gemeente Arnhem, waar ze het MDT traject koppelden aan het aflossen van schulden. Of lees hier over de ervaringen in de Zaanstreek met het programma Local Heroes, gericht op de persoonlijke ontwikkeling van jongeren. '

33

11. Meer Vrijwilligers in Kortere Tijd (link)

'

Thema: centraal punt; advies en informatie Wie: centraal punt

'

'

Meer Vrijwilligers in Kortere Tijd (MVKT) is een methode om meer leden van (sport)verenigingen te interesseren voor vrijwilligerstaken. Daartoe worden vier cursusavonden georganiseerd waarin verschillende onderdelen centraal staan, van ‘een positief imago creëren’, tot ‘werving’. Een onderzoek naar de ervaringen met de methode wijst op positieve resultaten. Van de ondervraagde sportverenigingen zegt 76% dat ze het aantal vrijwilligers dat ze voor aanvang van de cursus wilden werven, ook daadwerkelijk hebben geworven. De training zou mogelijk aangeboden kunnen worden door een centraal punt. '

'

Citytrainers (link)

aan het ontwikkelen van vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling. Er wordt gestreefd naar een gevarieerde invulling van de groep. Deelnemers kunnen bijvoorbeeld worden geworven op scholen, (sport)verenigingen of in de wijk. Door hier bijvoorbeeld een positief voordeel op school aan te koppelen (extra punten op het curriculum) kunnen jongeren in het bijzonder worden gestimuleerd om hieraan deel te nemen. De training zou mogelijk geïnitieerd kunnen worden door een centraal punt. In 2019 waren er 2725 Citytrainers in 16 steden. De helft van hen is actief gebleven en organiseert of begeleidt nog steeds wel eens activiteiten. '

Adam helpt (link)

'

Thema: samenwerkingen & verbindingen; verbinding Wie: centraal punt

MediaMakers (link)

'

Thema: centraal punt, praktische ondersteuning Wie: centraal punt

'

'

De vrijwilligerscentrale van de gemeente Utrecht helpt organisaties met hun PR. Acht vrijwilligers, verbonden aan de vrijwilligerscentrale, brengen in beeld hoe Utrecht zich vrijwillig inzet. Bijvoorbeeld door foto’s te maken voor een organisatie, vrijwilligers te ‘spotlighten’ of evenementen te fotograferen. Voor de fotografen is het een mooi extraatje voor hun carrière doordat ze hun portfolio opbouwen. Voor de organisaties een steuntje in de rug bij professioneel ogende PR. '

BasisBox (link)

'

'

'

'

'

Thema: centraal punt, praktische ondersteuning Wie: centraal punt

'

Dit initiatief van Burennetwerk, Stichting Present en Serve de City biedt op maat gemaakte vrijwilligersklussen voor grote en kleine groepen aan bedrijven. Dit helpt bedrijven om vorm te geven aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Bovendien draagt het bij aan het teamgevoel: “teamwork makes the dreamwork”. Door samen een project te doen en uit je comfortzone te treden krijgen werknemers de kans zich te ontwikkelen én tegelijk iets te doen voor de stad of samenleving. '

Thema: centraal punt; advies en informatie Wie: centraal punt

'

'

Het doel van deze aanpak is dat inwoners zelf sportieve en/of culturele activiteiten in hun buurt, wijk of stad initiëren, ontwikkelen en begeleiden. Een groep van maximaal 15 deelnemers (14+) wordt in zeven bijeenkomsten getraind tot Citytrainer. In deze bijeenkomsten wordt gewerkt '

Gemeente Utrecht biedt de BasisBox voor startende organisaties. In deze box is allerlei informatie verzameld over het werven en begeleiden van vrijwilligers, het maken van vrijwilligersbeleid, het besturen van een vrijwilligersorganisatie en het werven van fondsen en subsidies. Praktische tools die startende (maar ook bestaande) organisaties helpen om zich te ontwikkelen. '

34

12. Bijlage: onderzoeksmethoden Onderzoeksvragen

'

Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van onderstaande hoofd- en deelvragen: 1. Trends en ontwikkelingen: in welke mate zijn landelijke trends en ontwikkelingen op gebied van vrijwilligerswerk van toepassing- en van invloed op de situatie in Oss? a. Welke actuele trends en ontwikkelingen in het vrijwilligerswerk zijn er in Nederland? b. Hoe ziet de situatie in Oss er uit t.a.v. vrijwilligerswerk? 2. Ondersteunen van vrijwilligerswerk: welke wensen en ambities zijn er t.a.v. hulp & ondersteuning van vrijwilligerswerk? a. Op welke manieren kunnen gemeenten vrijwilligerswerk ondersteunen? b. Waar hebben partijen in Oss behoefte aan op het gebied van hulp & ondersteuning bij vrijwilligerswerk? 3. Waarderen van vrijwilligerswerk: welke wensen en ambities zijn er t.a.v. waardering van vrijwilligerswerk? a. Op welke manieren kunnen gemeenten vrijwilligerswerk waarderen? b. Hoe kan Oss invulling geven aan de waardering van vrijwilligers? '

Hiermee biedt het rapport concrete handvatten om vrijwilligerswerk in de toekomst gericht te ondersteunen en waarderen, passend bij lokale behoeftes en landelijke trends en ontwikkelingen. '

Onderzoeksmethoden

'

In dit onderzoek is gebruik gemaakt van drie onderzoeksmethoden. '

Deskresearch • Inventarisatie trends en ontwikkelingen vrijwilligerswerk: middels deskresearch is onderzoek verricht naar trends en ontwikkelingen in het vrijwilligerswerk in Nederland. Relevante maatschappelijke ontwikkelingen zijn meegenomen. Tevens zijn best practices en aandachtspunten onderzocht t.a.v. het ondersteunen en waarderen van vrijwilligers. • Inventarisatie situatie in Oss: er is onderzoek gedaan naar beschikbare informatie ten aanzien van de huidige situatie in Oss t.a.v. vrijwilligerswerk. Hiervoor is gebruik gemaakt van beschikbare interne informatie, eerdere inventarisaties en gesprekken met de ambtelijk opdrachtgevers.

'

Open gesprekken Deze open gesprekken bestaan uit drie typen:

'

'

focusgroepen, een klankbordgroep en interviews. Een belangrijk uitgangspunt tijdens al deze gesprekken was, naast het ophalen van informatie, is het creëren van betrokkenheid bij/draagvlak voor het vrijwilligerswerkbeleid onder de genodigde partijen. Tevens heeft de input uit deze gesprekken waar relevant gediend als aanvulling op de deskresearch. • Focusgroepen: in overleg met de ambtelijke kerngroep is bepaald welke organisaties en stakeholders uitnodigen zijn voor het deelnemen aan de focusgroepen. De focusgroepen hadden als doel informatie op te halen over de behoeften van aanwezige partijen op het gebied van hulp, ondersteuning en waardering t.a.v. vrijwilligerswerk, al dan niet vertaald naar concrete en meetbare (concept) ambities. Er hebben drie focusgroepen plaatsgevonden: met maatschappelijke organisaties, verenigingen en de Jongerenraad. • Klankbordgroep: in de klankbordgroep is de informatie getoetst die tijdens de focusgroepen is opgehaald. Deze klankbordgroep bestond uit een afvaardiging van de Adviesraad Sociaal Domein. • Interviews: met enkele key-stakeholders zijn afzonderlijke interviews afgenomen, teneinde meer verdieping te kunnen opzoeken in de besproken thema’s.

35

12. Enquête Naast de kwalitatieve informatie uit de open gesprekken, is getracht een breed beeld te vormen van de verschillende organisaties én de verschillen tussen deze organisaties, doormiddel van een enquête. Deze enquête is verstuurd naar 309 organisaties. Enkele antwoorden waren niet bruikbaar wegens onvolledigheid. Uiteindelijk zijn er door 116 organisaties geldige antwoorden ingediend (respons 38%). '

'

'

Definities en scope Definities In het onderzoek is de volgende operationalisatie van begrippen gehanteerd: • Vrijwilligerswerk: “vrijwilligerswerk is werk dat u onbetaald en onverplicht doet, voor anderen of voor de samenleving”. Algemeen geldende voorwaarden zijn: • Het werk is in het algemeen belang of een bepaald maatschappelijk belang; • Het werk heeft geen winstoogmerk; • Het werk kost de arbeidsmarkt geen banen en komt niet in de plaats van een betaalde baan; • De inzet in het kader van de verplichte tegenprestatie (bij WW uitkering) wordt niet gezien als vrijwilligerswerk; • Mantelzorg wordt niet gezien als '

vrijwilligerswerk, hiervoor is door de gemeente Oss mantelzorgbeleid opgesteld; • De inzet van ervaringsdeskundigheid wordt niet gezien als vrijwilligerswerk. Om ervaringsdeskundige te worden wordt een gedegen cursus gegeven, daarnaast is er een ontwikkeling gaande om ervaringsdeskundigheid steeds vaker als betaalde kracht in te zetten binnen de zorg. • Vrijwilligers: hieronder wordt verstaan individuen die verbonden zijn aan een 1) lokale organisatie, 2) werkzaam in georganiseerd verband of 3) voor een vrijwilligersorganisatie. De waarde van individuele vrijwillige activiteiten is groot (zoals het helpen van een buurman of vrouw), echter ligt hier een minder grote rol voor de gemeente. Ook worden landelijke vrijwilligersorganisaties grotendeels buiten beschouwing gelaten aangezien zij minder noodzaak hebben tot hulp en ondersteuning door de gemeente. • Hulp & ondersteuning vrijwilligerswerk: hierbij zijn instrumenten onderzocht die door organisaties zelf en door gemeenten kunnen worden ingezet om vrijwilligerswerk te stimuleren, makelen, ondersteunen en continueren (instrumenten voor/door het

Rijk, bedrijfsleven of anderen zijn buiten beschouwing gelaten). • Waardering van vrijwilligerswerk: het uiten van de erkenning voor vrijwilligers vanuit de gemeente (initiatieven ter waardering van vrijwilligerswerk door anderen dan de betrokken organisaties of de gemeente zijn buiten beschouwing gelaten). Scope De scope van het onderzoek richt zich op vrijwilligerswerk binnen het sociaal-maatschappelijk domein (Jeugd, zorg en welzijn, inburgering & participatie) en vrijwilligerswerk in het verenigingsleven (wijk & dorps- sport-, culturelecarnavals- en sinterklaasverenigingen). Daarnaast zijn ook natuurorganisaties hierbij betrokken. Voornamelijk lokale organisaties zijn onderzocht. Ook individueel vrijwilligerswerk dat niet plaatsvindt in georganiseerd verband, zoals uitwisseling van diensten via een prikbord of ouderbetrokkenheid binnen het onderwijs, zijn buiten beschouwing gelaten. '

'

36

13. Bijlage: respondenten Focusgroep maatschappelijke organisaties

Enquête

KBO afdeling Herpen KBO Don Bosco Museum Jan Cunen Stichting Thuis in Oss Theater De Lievekamp Vrienden van de Grote Kerk MOO

8 Pils & 2 Donker A.V. Oss ’78 B.C. Oss Badminton Vereniging Lith Balletschool Dimphy BC LEVEL BC Oost-Brabant Berghemse Scherpschutters Vereniging. Boules de Boeuf Bridgeclub Bridge Ussen Buurtvereniging Reizigershof C.V. Ge Kunt Me Wâ! City Life Church CV de Centrumknollen CV De Heuvelkwaekers CV De Kiepenrijers CV de knorrepotten CV Rottenrijk De Gheselle van den Spele De Osse Watervrienden Drumfanfare DIOS Dynamico FCC Oss Fifty Fit Forte Vicante Gemeenschapshuis Vidireo

'

'

'

'

'

'

'

Focusgroep verenigingen Bergs Leven EHBO Berghem Gilde MHC Oss Onder d’n Plag Repair Café, Amicitia s.v. O.S.S. ’20 Wijkstichting Rucrea Focusgroep jongerenraad Interviews Adviesraad Sociaal Domein ONS welzijn SEC Ulu Moskee

Global Village Berghem Gymnastiekvereniging Geffen Jeugdwerk Ravenstein Jongerensoos The Final Touch KBO afdeling Lith Kindervakantiewerk Oss-Zuid Korfbalvereniging DOT Oss KVW Lith Liederentafel Den Lemhof Maaslandse Kanovereniging Mahjongvereniging Schoon Spel MCO mengelmOeSS MHC Oss MOO koot Musica Humana Muziekvereniging St. Lambertus Muziekvereniging Berghem Natuurcentrum De Maashorst Natuurcentrum en stadsboerderij De Elzenhoek Oksv OnsWelzijn (sportgroep Gerrit van der Veenstraat) Osse bridgeclub OSV -schaken Ouderen- en Gehandicaptenvereniging Oijen OZ & PC Arethusa P.C.S. De Raauw Ossekar Paardensportvereniging de Maaslanders

37

13. Parochieel Zangkoor Lithoijen PCOB afd. Oss & Omstreken R.K. Kerk St. Sebastianus R.K.-Parochie Heilige willibrordus Reddingsbrigade Oss Repair Cafe Oss Rij en men vereniging de Herpense Duinruiters RKSV CITO Rkvv Deso RSV De Combinatie Ruitersportvereniging de zilverhoef S.V. Maaskantse Boys S.V. O.S.S.'20 SBV Haren Scouting Dr. Saal van Zwanenberg Scouting Geffen Scouting Titus Brandsma Groep Sint Sebastiaan Gilde Oss

Skiclub Alpine Word Oss St. Kledingbank Oss Stadsharmonie KVA Stichting AktieFix Stichting Carnaval Herpen Stichting Carnaval Berghem Stichting Carnaval Ravenstein Stichting CLM - Lulboompop Stichting Kinderboerderij De Beestenbergh Stichting Regionaal Motorsportcircuit Nieuw Zevenbergen Stichting Volksdansgroep Turopolski Tafeltennisclub De Snoeck Tennisvereniging TOZ | Tennis & Padel Theater Dankzij De Dijken Toneelvereniging "Tussen de Schuifdeuren " Toneelvereniging Internos TTC Oss

Turnvereniging Sportief TV de Vlijmd TV de Witte Raven TV Helios TWC Coppi TWC de Keienrenners VG Crescens Vrijwillige WeideVogelbescherming "d'n Beerse Overlaet" Vrijwilligersvereniging voor Maren-Kessel en 't Wild Vrolijke Vrollie Watersport Vereniging De Maaskant Wereld Natuur Fonds - Den Bosch en Oss Wieler comité Maren-Kessel Wijkstichting Rucrea WSV de Osse Maaskant Zangkoor Phoenix Ziekencomite de schakel

38

Colofon

Ambtelijke klankbordgroep gemeente Oss i.s.m. Wyzer

'

'

2023

'

39