Bijlage 2A Toelichting - bijlage 21 Heistraat 10 Berghem

BESTEMMINGSPLAN Buitengebied Oss - 2020 Bijlagen bij toelichting

Bijlage 21 - ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem

Gemeente Oss | Raadhuislaan 2 | 5341 GM | Oss | T: 14 0412 | F: 0412 642605 | www.oss.nl |

Ruimtelijke onderb!wing He"traat 10, Berghem

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 2 / 85

Ruimtelijke onderb!wing He"traat 10, Berghem

Initiatiefneemster en auteur Mw. Sanne Voets Heistraat 10 5351PP Berghem

Begeleiding Mw. Kristel Weren Exitus BV Postbus 158 5460 AD Veghel

Gemeente Oss Dhr. R. van den Broek Raadhuislaan 2 5341 GM Oss

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 3 / 85

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding .......................................................................................................7 1.1 Aanleiding ......................................................................................................................8 1.2 Begrenzing plangebied .....................................................................................................9 1.3 Vigerend bestemmingsplan .............................................................................................10 Hoofdstuk 2. Bestaande situatie en programma ...............................................................12 2.1 Ontstaansgeschiedenis ..................................................................................................13 2.2 Benodigde voorzieningen ...............................................................................................15 Stalling ...................................................................................................................15 Beweging ................................................................................................................15 Buitenrijbaan ...........................................................................................................15 Stap-/trainingsmolen ................................................................................................16 Paddocks

................................................................................................................16 Weide .....................................................................................................................16 Afrastering ..........................................................................................................16 Opslag ....................................................................................................................17 2.3 Bestaande situatie .........................................................................................................17 2.4 Beoogde situatie ...........................................................................................................21 Bestemmingsvlak wonen ...........................................................................................21 Voorzieningen ..........................................................................................................21 Doorkijk ..................................................................................................................21 2.5 Stedenbouwkundige karakteristiek ..................................................................................22 2.6 Functionele karakteristiek ..............................................................................................23 Rijbaan

...................................................................................................................23 Lichtmasten .............................................................................................................23 Rijbaanspiegel .........................................................................................................24 Stap-/trainingsmolen ................................................................................................24 Afrastering ..............................................................................................................24 Bestemmingsvlak wonen ...........................................................................................24 2.7 Groen en water .............................................................................................................25

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 4 / 85

2.8 Beeldkwaliteit ...............................................................................................................25 Hoofdstuk 3. Beleidskader ...............................................................................................26 3.1 Wettelijk kader .............................................................................................................27 3.1.1 Wet ruimtelijke ordening ...................................................................................27 3.1.2 Grondexploitatiewet .........................................................................................27 3.1.3 Wet op de archeologische monumentenzorg ........................................................28 3.1.4 Wet natuurbescherming ....................................................................................28 3.2 Rijksbeleid ...................................................................................................................29 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte...............................................................29 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ............................................31 3.3 Provinciaal beleid ..........................................................................................................32 3.3.1 Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2010 – partiële herziening

2014 ......................32 3.3.2 Verordening ruimte 2014 .................................................................................38 3.3.3 De groenblauwe mantel ....................................................................................39 Kleinschalige voorzieningen ...................................................................................39 3.3.4 Aandachtsvelden ..............................................................................................40 Water .................................................................................................................41 Aardkunde en cultuurhistorie .................................................................................41 Integratie stad – land ...........................................................................................41 Regionaal bedrijventerrein ....................................................................................42 Agrarische gebieden .............................................................................................42 Sanerings- en verplaatsingslocatie .........................................................................42 Zoekgebied voor stedelijke ontwikkeling .................................................................42 Zoekgebied voor windturbines

...............................................................................43 3.4 Gemeentelijk beleid .......................................................................................................43 3.4.1 Structuurvisie Buitengebied Oss - 2015 ...............................................................43 Onderhavig initiatief .............................................................................................46 3.4.2 Toekomstvisie Oss op weg naar 2020 .................................................................46 Onderhavig initiatief .............................................................................................46 3.4.3 Nota Landschapsbeleid - 2015 ...........................................................................47 Onderhavig initiatief .............................................................................................47 3.4.4 Archeologie en Cultuurhistorie............................................................................47

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 5 / 85

Archeologie: wettelijk kader ..................................................................................47 Archeologie: gemeentelijk en provinciaal beleid ......................................................47 Archeologie: bestemmingsplanregels en regels in provinciale Verordening ruimte .........48 Cultuurhistorie .....................................................................................................48 Archeologiebeleid .................................................................................................49 Erfgoedbeleid 2006-2011 ......................................................................................50 Verordening Ruimte provincie Noord-Brabant ..........................................................51 Cultuurhistorische waardenkaart 2010 ....................................................................51 Historische en historisch topografische kaarten ........................................................52 Molenbiotoop ......................................................................................................53 3.4.5 Verkeer ..........................................................................................................53 Mobiliteitsvisie, Balans in beweging ........................................................................53 Parkeren

.............................................................................................................54 Verkeer: ontsluitingswegen ...................................................................................54 3.4.6 Beleid aan huis gebonden activiteiten .................................................................54 Hoofdstuk 4. Verantwoording...........................................................................................56 4.1 Milieu- en omgevingsaspecten ........................................................................................57 4.1.1 Wet milieubeheer .............................................................................................57 ‘Bedrijsmatige activiteit’ ........................................................................................58 ‘In omvang alsof zij bedrijfsmatig was’ ....................................................................58 ‘Binnen een zekere begrenzing’ ..............................................................................59 ‘Pleegt te worden verricht’ .....................................................................................60 Concluderend ......................................................................................................60 4.1.2 Bedrijven en milieuzonering ..............................................................................60

Onderhavig initiatief .............................................................................................60 4.1.3 Bodem............................................................................................................60 Onderhavig initiatief .............................................................................................60 4.1.4 Externe veiligheid ............................................................................................61 Onderhavig initiatief .............................................................................................62 4.1.5 Geurhinder: agrarisch .......................................................................................62 Onderhavig initiatief .............................................................................................62 4.1.6 Geur: industrieel ..............................................................................................62

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 6 / 85

Onderhavig initiatief .............................................................................................63 4.1.7 Luchtkwaliteit ..................................................................................................63 Onderhavig initiatief .............................................................................................64 4.1.8 Mobiliteit en parkeren .......................................................................................64 Onderhavig initiatief .............................................................................................64 4.1.9 Straling ..........................................................................................................64 Onderhavig initiatief .............................................................................................64 4.1.10 Water ...........................................................................................................64 Onderhavig initiatief .............................................................................................65 4.1.11 Weg-, spoor- en industrielawaai .......................................................................65 Onderhavig initiatief .............................................................................................65 4.2 Waarden

......................................................................................................................65 4.2.1 Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................66 4.2.2 Natuur ............................................................................................................66 Onderhavig initiatief .............................................................................................66 4.2.3 Kwaliteitsverbetering van het landschap ..............................................................66 Onderhavig initiatief .............................................................................................69 4.3 Defensie ......................................................................................................................69 4.4 Milieueffectrapportage (m.e.r.) ........................................................................................70 Hoofdstuk 5. Haalbaarheid ...............................................................................................70 5.1

Economische uitvoerbaarheid ........................................................................................72

5.2

Inspraak ....................................................................................................................72

5.3

Vooroverleg ................................................................................................................72

Bijlagen A: Landschappelijk inpassingsplan door John Jansen

Copyright De teksten in de hoofdstukken 1 en 2 zijn, tenzij anders vermeld, van de hand van de auteur. Hierop is het dan ook het auteursrecht van toepassing. De teksten in de hoofdstukken 3, 4 en 5 zijn (grotendeels) afkomstig uit het brondocument Ruimtelijke Onderbouwing Buitengebied van de gemeente Oss, dat als doel heeft een opzet te vormen voor onderbouwingen als deze. Die teksten bevatten citaten uit beleidsdocumenten van de gemeente Oss, de provincie Noord-Brabant en de Rijksoverheid. Berghem, oktober 2017

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 7 / 85

Hoofdstuk 1. Inleiding Hoofdstuk 1.

Inlei#ng

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 8 / 85

1.1 Aanleiding Deze ruimtelijke onderbouwing heeft betrekking op een bijzondere situatie in Berghem, gemeente Oss. Het gaat namelijk niet alleen over een locatie die een enorme metamorfose heeft doorgemaakt in de recente geschiedenis, maar ook om een speciale bewoner en gebruiker. We spreken over Heistraat 10, de thuis- en trainingsbasis van Sanne Voets. Op deze locatie bevindt zich een vrijstaande woning met een bijgebouw, waarin twee paardenstallen zijn gerealiseerd. Die twee paarden zijn de wedstrijdpaarden van Sanne Voets, Paralympisch dressuuramazone. Voets’ grote ambities waren de belangrijkste motivatie om eind 2006 deze locatie aan te kopen. Het betreft een voormalig agrarisch varkensbedrijf dat grotendeels gesaneerd was ten tijde van aankoop. Bij herstemming is de locatie een woonbestemming toegewezen, met een woonblok dat opvallend veel kleiner is dan bij vergelijkbare percelen in dezelfde straat. Binnen het voormalig agrarisch bouwblok werden sinds 2007 voorzieningen gerealiseerd die essentieel zijn voor het waarmaken van Voets’ sportieve ambities, waarbij rekening werd gehouden met duurzaamheid, veiligheid en een natuurlijke uitstraling. De gerealiseerde voorzieningen zijn een rijbaan met Paralympische afmetingen, een stapmolen, gras- en zandpaddocks, een opslagschuur met overkapping voor de paardenwagen en een kleine veldschuur.

Deze omstandigheden wierpen hun vruchten af. Voets werd in 2009 opgenomen in de nationale selectie en werd sinds 2011 liefst vijf maal Nederlands Kampioen. Ook internationaal stromen de prijzen binnen, met twee Europese titels en een Wereldtitel als voorbeeld. In 2016 wist Voets het hoogst haalbare te bereiken: goud op de Paralympische Spelen van Rio de Janeiro. Een historische prestatie, aangezien ze daarmee de eerste en enige Nederlandse paardensporter is die dat heeft bereikt. Voets richt zich nu op de Spelen van Tokio 2020 en Parijs 2024, waar zij alles op alles zal zetten die Paralympische titel te prolongeren. Daarbij is het van essentieel belang dat zij beschikking houdt over haar noodzakelijke voorzieningen. Deze passen echter niet geheel binnen het vigerende bestemmingsplan voor deze locatie. Herziening van het bestemmingsplan is daarom noodzakelijk. De meest eenvoudige oplossing zou zijn het vergroten van de woonbestemming op een manier waarop alle voorzieningen binnen het woonblok zouden vallen. Dat wordt door de gemeente als ongewenst gezien, daar het niet binnen het huidige beleid past. De gemeente Oss heeft daarom aangegeven medewerking te willen verlenen aan een maatwerk wijziging bestemmingsplan.

Enkele voorzieningen zullen moeten worden gesloopt, het bestemmingsvlak wonen dient licht gewijzigd te worden en enkele voorzieningen zullen onder een functie-aanduiding worden bestemd. Het doel van deze ruimtelijke onderbouwing is de motivatie voor het wijzigen van bestemmingsplan voor deze locatie toe te lichten.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 9 / 85

1.2 Begrenzing plangebied Het plangebied betreft twee kadastrale percelen aan de Heistraat in Berghem. Zij vormen samen de locatie Heistraat 10, gelegen in het buitengebied van Berghem. Hiernaast ziet u de locatie ten opzichte van het stedelijk gebied op een plattegrond (figuur 1.1). Het plangebied is gelegen buiten de bebouwde kom van Berghem en leent zich door haar historie en ligging uitermate goed voor kleinschalige uitoefening van de paardensport. 1.1

Zoomen we wat verder in op een luchtfoto van het gebied (figuur 1.2 hieronder), dan zien we de gerealiseerde voorzieningen op de locatie. Tevens kunnen we een vlugge vergelijking maken met andere percelen in de nabije omgeving. Wij merken op, dat voorzieningen aan de Heistraat 10 zoals een rijbaan en een stap-/trainingsmolen ook zijn gerealiseerd op nabijgelegen percelen.

1.2

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 10 / 85

De locatie is kadastraal bekend als gemeente Oss, sectie T, nummers 203 en 204. Een uitsnede van de kadastrale kaart is hiernaast opgenomen.

1.3

1.3 Vigerend bestemmingsplan Onderhavige locatie is gelegen in het bestemmingsplan Buitengebied Oss 2010. Het plangebied ligt in een Agrarisch gebied en heeft de bestemming Wonen. Voorheen was de locatie Heistraat 10 te Berghem een agrarisch bedrijf wat voor de komst van de wijk Piekenhoef is gesaneerd. De locatie is derhalve een voormalig agrarisch bedrijf, hoewel deze functie in het bestemmingsplan Buitengebied niet is opgenomen. De initiatiefnemer voor de wijziging bestemmingsplan waarop deze onderbouwing een toelichting is, heeft bouwwerken buiten de bestemming Wonen opgericht, op het agrarische deel van de locatie. Binnen het woonblok mogen dergelijke voorzieningen worden gerealiseerd, doch de gerealiseerde voorzieningen zijn (gedeeltelijk) gelegen buiten de woonbestemming. Op het agrarische bestemde deel, dat geen bouwblok meer heeft, mogen dergelijke bouwwerken niet worden uitgevoerd. De opgerichte voorzieningen zijn dan ook in strijd met het vigerend bestemmingsplan. De bouwwerken zijn uitgevoerd op het voormalig agrarisch bouwblok sinds 2007. Een en ander is in de vorige herziening van het bestemmingsplan Buitengebied van 2010 niet opgenomen.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 11 / 85

Initiatiefneemster is Olympisch kampioen in de paardensport en is voornemens haar sportcarrière nog jaren te vervolgen. De voorzieningen genoemd in deze wijziging bestemmingsplan zijn van noodzakelijk belang bij het voortzetten van die sportieve bezigheden. Er is geen sprake van bedrijfsmatige paardenhouderij die gericht is op het genereren van omzet. Een ontheffingsmogelijkheid of wijzigingsbevoegdheid voor het realiseren van deze bouwwerken is niet opgenomen in dit plan. Derhalve is deze herziening van het bestemmingsplan ontwikkeld.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 12 / 85

Hoofdstuk 2. Bestaande situatie en programma Hoofdstuk 2.

Bestaande situatie &

programma Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 13 / 85

2.1 Ontstaansgeschiedenis Het landschap waar de locatie deel van uitmaakt, ligt op de rand van Herperduin. Ook in landschappelijke zin is dit een rand. Namelijk de rand van de hoger gelegen dekzandrug die in de laatste IJstijd in de vorm van landduinen is ontstaan en de terrassen, afgezet door de Maas. Dit gebied was oorspronkelijk nat als gevolg van kwel, die uittrad aan de rand van de hoger gelegen dekzandrug. Om het gebied bruikbaar te maken voor de landbouw werden dicht op elkaar slootjes gegraven, min of meer loodrecht op de dekzandrug. Op deze manier kon het overtollige water snel worden afgevoerd richting de Maas. Op de kaart van rond 1900 1 (figuur 2.1) is dit patroon van smalle opstrekkende kavels duidelijk zichtbaar. Tevens is op deze kaart zichtbaar dat op de perceelsranden sprake was van beplanting (stippeltjes op de kaart). De beplanting had mogelijk de vorm van struweelhagen of smalle houtwallen. Ten westen van de 2.1 locatie ligt een gebiedje met een dergelijk patroon van smalle beplantingsranden. Halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw vestigde zich een varkenshouder aan de Heistraat nummer 10. Hij startte hier een boerenbedrijf dat in de loop der jaren zou uitgroeien tot een grote varkenshouderij met zeven stallen, waaronder een dekberen-, zeugen- en biggenstal, en een bedrijfswoning.

Uit privé-archief zijn daarvan, ter illustratie, enkele beschikbare foto’s toegevoegd onder nummer 2.2a, b en c en 2.3. Figuur 2.4, eveneens uit privé-archief, geeft de locatie en omvang van de bebouwing op het perceel in 2003 weer.

2.2a, b en c

1 De historische kaarten in deze paragraaf zijn afkomstig van de website www.topotijdreis.nl van het Kadaster

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 14 / 85

2.3

2.4

In de jaren dat het varkensbedrijf floreerde was de Heistraat al een laan aan de rand van Berghem, waaraan een lint van bebouwing stond. Het zicht op de bossen aan de zuidzijde was slechts hier en daar nog mogelijk, maar werd op veel plaatsen geblokkeerd door grote stallen, schuren of beplanting in tuinen. Dat is ook anno 2017 nog zo. Nog altijd concentreert de bebouwing zich logischerwijs aan de weg, waarbij de woningen het dichtst aan de weg staan en schuren en stallen verder naar achteren. Veel van de kavelrandbeplanting is in de loop der tijd verdwenen. Na de gemeentelijke herindeling waarbij Berghem onder de vlag van de gemeente Oss kwam, werden de eerste plannen gemaakt voor een groot nieuwbouwproject dat Berghem ook fysiek met Oss moest gaan verbinden. Het zou Piekenhoef gaan heten. Ten zuiden van de spoorlijn in het dorp werd begonnen aan de ontwikkeling van een woonwijk die plaats moest bieden aan 1500 woningen. Boerenbedrijven in de directe omgeving moesten worden uitgekocht om ruimte te maken voor de nieuwe woonwijk. De varkenshouderij op locatie aan de Heistraat 10 was één van de boerderijen die moesten worden gesaneerd om de bouw van Piekenhoef mogelijk te maken. In 2003 werd dan ook de milieuvergunning voor het bedrijf ingetrokken, zo blijkt uit het online Bestand Veehouderij Bedrijven van de provincie

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 15 / 85

Noord-Brabant 2. Projectontwikkelaars kochten de boer uit, sloopten bijna alle schuren, verwijderden de grote hoeveelheden bestrating en verkochten het gestripte perceel aan de familie Voets in 2006. Nog wel overeind bleven de bedrijfswoning, de inrit en deel van een van de bijgebouwen, waarin het kantoor van de boerderij gevestigd was. Voets sloopte na aankoop het enig overgebleven bijgebouw en bouwde aan de westzijde langs de perceelgrens een nieuw bijgebouw, dat dienst doet als garage annex paardenstal. Een tweede oprit werd aangelegd aan de westzijde van de woning, aansluitend op de Heistraat. In de jaren na aankoop van het perceel veranderde het aanzicht aanzienlijk. Het verwilderde perceel transformeerde langzaam maar zeker in een net, goed onderhouden thuis en optimale traininglocatie voor de paardensporthobby van dochter Sanne. De daarvoor nodige voorzieningen werden gerealiseerd: een rijbaan, stap-/trainingsmolen, gras- en zandpaddocks, opslagruimte met overkapping voor de paardenwagen en een kleine veldschuur. 2.2 Benodigde voorzieningen Initiatiefneemster Sanne Voets beoefent de dressuursport op hoog niveau. Om op dit niveau succesvol te kunnen blijven, is veel nodig. Passie, toewijding, talent en hard werk zijn eerste voorwaarden, maar ook aan harde eisen met betrekking tot de optimale omstandigheden moet worden voldaan.

Het welzijn van de dieren is van groot belang, in dit geval nog meer dan anders vanwege de sportieve topprestaties die van Voets’ paarden verlangd worden. Het is dan ook raadzaam de aanbevelingen uit de handreiking De Paardenhouderij in het Omgevingsrecht, in 2014 opgesteld door de Sectorraad Paarden en Vereniging Nederlandse Gemeenten3 ter harte te nemen. De gebruikte definities, uitspraken over de behoeften van het paard en adviezen in de rest van deze paragraaf zijn, tenzij anders vermeld, afkomstig uit dit document. Stalling In de eerste plaats is het noodzakelijk te zorgen voor een veilige en voldoende grote stal. Hier vinden de paarden hun rust en kunnen zij gemakkelijk liggen en draaien. Ze worden er gevoerd en kunnen onbeperkt vers water drinken. Per paard wordt uitgegaan van een minimale stalgrootte van 10m2. Voor de verzorging van de paarden is een wasplaats een aangeraden faciliteit, eventueel uitgevoerd met een solarium ter bevordering van de bloedsomloop voor en na de training in koudere periodes. Beweging Beweging is essentieel voor de gezondheid van een paard. Beweging bevordert de circulatie in het bloedstelsel en het lymfestelsel, waardoor beide effectief werken. De circulatie van lichaamsvloeistoffen bevordert ook de spijsvertering en het afvoeren van afvalstoffen, onder andere via zweet.

Het ademhalingsstelsel wordt beter ontwikkeld, waardoor ook de aanvoer van zuurstof naar spieren verbetert. De spieren worden gestimuleerd, waardoor ze soepel worden en in goede conditie blijven. Om paarden op hoog niveau te kunnen uitbrengen in de sport, is het dan ook essentieel ze dagelijks voldoende beweging te geven. Dat gebeurt in de vorm van training, onder het zadel dan wel in de molen, en daarnaast vrije beweging. De ruimtes die hiervoor worden ingericht en gebruikt zijn de buitenrijbaan (ten behoeve van training), de stap-/trainingsmolen (ten behoeve van training) en de paddocks en weide (ten behoeve van vrije beweging). Buitenrijbaan

2 Web-bvb (Bestand Veehouderij Bedrijven) provincie Noord-Brabant. Online geraadpleegd.

3 Sectorraad Paarden en Vereniging Nederlandse Gemeenten, De Paardenhouderij in het omgevingsrecht, handreiking voor de

praktijk. 2014. Online geraadpleegd.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 16 / 85

De buitenrijbaan is een niet-overdekte piste voorzien van een bewerkte/aangepaste bodem waar naast training en africhting van het paard eveneens toetsing van prestaties van de combinatie paard en ruiter in diverse disciplines kan plaatsvinden. De afmetingen van de officiële wedstrijdrijbaan op het niveau waarop Sanne haar sport beoefent zijn 20x60m 4. Om zich hiervoor optimaal te kunnen voorbereiden is het noodzakelijk dat ook Sanne’s trainingsrijbaan dezelfde afmetingen heeft. Voor het behoud van de bodem wordt een gecombineerde paddock en buitenrijbaan afgeraden. Voor buitenrijbaanverlichting is een minimale masthoogte van 8m vereist. Dit is noodzakelijk om een goede lichtspreiding in de rijbaan te waarborgen. Een rijbaanspiegel biedt directe visuele feedback tijdens de training. Door plaatsing van spiegels kan de ruiter of amazone tijdens de training zien hoe het paard op dat moment beweegt. Deze feedback maakt de trainingen effectiever en de amazone bewuster van haar handelen en de invloed daarvan op het paard. De dressuurspiegel is derhalve een belangrijk instrument bij de training. Stap-/trainingsmolen Het gebruik van een stap- /trainingsmolen maakt onderdeel uit van de training van een paard. Het is een ruimte (eventueel overdekt) in de vorm van een cirkel, waar meerdere paarden tegelijk kunnen stappen door middel van aansturing via een computergestuurde bedieningskast.

Met een trainingsmolen is het mogelijk een deel van de basistraining uit te voeren. Dit betekent niet alleen een besparing op menselijke arbeid maar ook bijvoorbeeld dat meer aandacht kan worden besteed aan individuele wedstrijdgerichte training. Een trainingsmolen kan eveneens nuttig zijn voor geblesseerde paarden. Aanbeveling doorsnede stap-/trainingsmolen: circa 12-20m (afhankelijk van het aantal paarden). Paddocks Een paddock is een ruimte waar een of meerdere paarden ter ontspanning en naar eigen inzicht vrij kunnen bewegen. Paddocks worden met name in de nattere maanden van het jaar gebruikt, wanneer de weide te glad wordt en het gras niet of nauwelijks meer groeit. Door een zandbodem kunnen de paarden in een paddock toch veilig en droog vrij bewegen wanneer dat in de weide niet (meer) mogelijk is. Geadviseerd wordt een oppervlak van circa 360m2 per paard aan te houden. Weide De weide biedt, net als de paddock, voldoende ruimte aan het paard om te voldoen in zijn natuurlijk behoefte aan vrije beweging. Het grootste verschil met een paddock zit in de bodem: in een weide is die uiteraard van gras, waar het paard van kan eten. Regelmatige weidegang is zeer belangrijk voor paarden en komt tegemoet aan de oorspronkelijke leefwijze van het paard.

Afrastering Zowel een paddock als een weide moeten worden afgerasterd om te voorkomen dat het paard op eigen initiatief het terrein kan verlaten. De afrastering van weidepercelen dient, gelet op het vluchtgedrag van paarden, veilig, hoog, sterk en goed zichtbaar te zijn. Hoeken van de percelen kunnen beter worden afgerond, zodat een paard nooit door een ander kan worden klemgezet. Een afrastering van prikkeldraad, gladdraad of gaas is voor paarden ongeschikt, omdat deze materialen weinig opvallend zijn en vooral onveilig. Prikkeldraad is scherp en kan ernstige verwondingen veroorzaken tot de dood toe. Gaas is gevaarlijk omdat een paardenhoef erin verstrikt kan raken, waardoor de kans op verwondingen groot is. Betere materialen zijn bijvoorbeeld rubberband, schriklint of hout.

4 Federation Equestre International, Olympic and Paralympic Games Equestrian Venue and Operational Requirements. First

edition. 2015. 2.7 Dressage Arena. Online geraadpleegd.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 17 / 85

Hout is goed zichtbaar en daardoor een veel gebruikt materiaal als hoofdafrastering voor paardenweiden en paddocks. Gewolmaniseerd hout is ongeschikt aangezien paarden nog wel eens willen bijten in een houten afrastering. Om dit te voorkomen kan een schrikdraad op het hout aangebracht worden. Blijkt dit niet voldoende te werken, dan kan het schrikdraad gemonteerd worden op afstandshouders. Dit voorkomt ook het schuren tegen de afrastering. Het aantal houten liggers kan variëren van twee tot drie en van halfrond tot rond. Dat laatste heeft de voorkeur. Voor de hoogte van de omheining van een weide wordt 1,5 meter aanbevolen. Volgens het Handboek Veilig Paardrijden dient de omheining van de buitenrijbaan ten minste 1 meter hoog te zijn. Wanneer een buitenrijbaan uitsluitend als dressuurbaan wordt gebruikt, is een lage afscheiding van 30cm tot 40cm hoog voldoende, omdat deze slechts de grens van de baan aangeeft. In dit geval is een voldoende hoge afrastering om het terrein vereist om te voorkomen dat een paard op eigen initiatief het terrein kan verlaten. Opslag Hooi en strooisel De opslag van ruwvoer en strooisel moet zodanig zijn dat de kwaliteit tijdens de opslag niet vermindert door regeninslag, lekkage en dergelijke. Elke goed overdekte en goed bereikbare ruimte kan voor de opslag van ruwvoer en stro worden gebruikt.

Vanwege brandgevaar is een goede afscheiding gewenst tussen de hooi- en/of stro-opslag en ruimten voor andere bestemmingen. Materieel Ook voor opslag en/of stalling van machines, werktuigen en transportmiddelen ten behoeve van het paardenbedrijf is een gemakkelijk bereikbare en overdekte bergruimte nodig. Mest Mestopslag dient zo gesitueerd te zijn dat deze goed bereikbaar is en op voldoende afstand van gevoelige bestemmingen ligt. 2.3 Bestaande situatie De familie Voets kocht de locatie aan de Heistraat aan, ruim tien jaar geleden, met het oog op verwezenlijking van de sportieve droom van Sanne. Een kleinschalige paardenhouderij kon worden opgericht met de benodigde faciliteiten voor Sanne en haar twee paarden om zich op te werken tot wereldklasse. Bij de inrichting werd rekening gehouden met de drie meest voorname factoren, te weten het welzijn van de paarden, de landschappelijke inpassing en de fysieke beperking van Sanne, waarbij is geprobeerd de voorzieningen zo te plaatsen ten opzichte van elkaar dat te voor haar te lopen afstanden geminimaliseerd blijven. Op luchtfoto figuur 2.5 zijn de betreffende voorzieningen zichtbaar en genummerd.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 18 / 85

1. Een binnenstal met wasplaats. De reeds aanwezige paardenstallen op de locatie voldoen aan die vereiste: zij zijn 12m2. Het bijgebouw dat in 2007 gerealiseerd is, biedt behalve twee stallen ook ruimte aan een wasplaats, waar de paarden worden verzorgd en op- en afgezadeld voor en na de trainingen. Een solarium is aanwezig. 2. Een buitenrijbaan met de afmetingen van de Paralympische wedstrijdring. Deze wordt enkel als dressuurrijbaan gebruikt en is daarom slechts voorzien van een lage, natuurlijke afrastering in de vorm van een ligusterhaag. Aan de westzijde van de rijbaan zijn twee lichtmasten met een hoogte van 8 meter gesitueerd, voorzien van natriumlampen. 3. Twee zandpaddocks, waar de paarden in het najaar en de winter toch voldoende vrij kunnen bewegen wanneer de weide niet toegankelijk is. 4. Weide of graspaddocks, om de paarden in de zomerdag de kans te geven in hun natuurlijke behoefte tot grazen en vrij bewegen te voldoen. Zowel paddocks als weide zijn omheind met een houten afrastering die nergens hoger is dan 1,40m. Vanwege de ongelijkheid van het terrein (en de waterpas aangelegde omheining) is de hoogte van de omheining niet overal op 2.5 het perceel even hoog. Uitgegaan is van een hoogte van 1,25m boven straatniveau. De houten afrastering is voorzien van stroomdraad ten behoeve van de veiligheid van de paarden.

Er is gebruik gemaakt van twee liggers, die bovendien rond zijn. De inrit aan de westzijde van het perceel is afgesloten met een poort om te voorkomen dat de paarden, indien zij onverhoopt uitbreken, op eigen initiatief het terrein kunnen verlaten en op de openbare weg terechtkomen. Deze poort heeft een hoogte van 1,50m. 5. Een elektrisch aangedreven stap-/trainingsmolen met open karakter helpt Sanne bij het beweging geven van de paarden. De doorsnede van de gerealiseerde molen is 16 meter. Drijfhekken verdelen de cirkel waarin de paarden zich bewegen in vier gelijke compartimenten. 6. Opslag voor hooi en strooisel vindt plaats in een schuurtje aan de oostzijde van het terrein. Het is zonder omgevingsvergunning geplaatst en betreft een verplaatsbare bouwkeet. Aan deze schuur is een overkapping gerealiseerd waaronder de (rode) paardenwagen grotendeels uit het zicht geparkeerd staat. Het is zo gesitueerd dat de aanvoer van hooi en strooisel per vrachtwagen mogelijk is over een verharding. 7. Opslag voor materieel (tractor en weidesleep, kruiwagens et cetera) is momenteel gesitueerd in een schuurtje dat nog juist binnen het bestemmingsvlak Wonen staat. Ook dit tweede schuurtje is zonder vergunning geplaatst. 8. Opslag voor mest is zodanig gesitueerd dat eventuele overlast voor zowel voorbijgangers over het fietspad als de buren op nummer 12 wordt geminimaliseerd.

De afstand tot de buren is ten minste 25 m. De mestopslag is over een verharding bereikbaar voor de knijperwagen die de opslag met regelmaat komt leeghalen. Op het perceel, dat grenst aan het natuurgebied, komen diverse diersoorten rijkelijk voor. Het gaat dan in de eerste plaats om vogels, die worden aangetrokken door onder meer de mestopslag waar zij

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 19 / 85

onverteerde granen zoeken. Het levert een schouwspel op van vele mussen, diverse vinken en mezen, sijzen, putters, roodborstjes, kwikstaarten, spreeuwen en spechten. In de stal broeden ieder jaar meerdere koppels boerenzwaluwen, terwijl we op het meest zuidelijke deel van het perceel uilen, buizerds en andere roofvogels zien. Verschillende van de hier voorkomende vogels zoals de groene specht, de boerenzwaluw en de ransuil zijn opgenomen op de Nederlandse Rode Lijst (zie paragraaf 3.1.4). Behalve vogels blijkt het perceel ook aantrekkelijk voor andere dieren: zo worden de vos, das, haas en, met wat geluk, zelfs reeën op het terrein gezien. Onderstaand zijn enkele beelden van het perceel in zijn huidige toestand opgenomen.

2.6

Figuur 2.6: Het woonhuis, gezien vanaf de Heistraat Figuur 2.7: Het perceel achter het woonhuis met de rijbaan met lichtmasten, paddocks en weides zichtbaar

2.7

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 20 / 85

2.8

2.8: Het zicht op de rijbaan en achterliggende weide vanaf de westzijde van het terrein 2.9: In de weides en paddocks krijgen de paarden de kans in hun natuurlijke behoefte aan vrije beweging te voldoen 2.10: De stapmolen is een onderdeel van de training en heeft hier een open karakter 2.11: Een bouwkeet met overkapping doet dienst als opslagplaats voor strooisel en carport voor de paardenwagen 2.12: Onder een kleine veldschuur staat materieel zoals een minitractor opgeslagen

2.9

2.10

2.11

2.12

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 21 / 85

2.4 Beoogde situatie Bestemmingsvlak wonen In het plan ten aanzien van de beoogde situatie wordt een blok gemaakt van de woning, de stal, de verharding en de tuinen (voortuin, achtertuin, moestuin) aan de westzijde en in het midden van het perceel. Het bestaande bestemmingsvlak wonen wordt zo aangepast dat de voorzieningen in dit blok, waarvan sommige (de verharding en inrit) aangepast, binnen het nieuwe vlak passen. Dat nieuwe bestemmingsvlak wonen komt eruit te zien zoals weergegeven met de letter W in figuur 2.13. Drie voorzieningen worden met een aparte functieaanduiding bestemd: de rijbaan (R), de paddocks (P) en de stap-/trainingsmolen (S). Voorzieningen De locatie van de voorzieningen rijbaan, mestopslag en stap-/trainingsmolen wordt niet gewijzigd. Echter, om de rijbaan aan het zicht vanaf het fietspad aan de westzijde van het perceel te onttrekken, wordt een lange 2.13 rij van beplanting geplaatst tussen dat fietspad en de rijbaan. De twee hoge lichtmasten worden vervangen door drie lagere. Een dressuurspiegel met een afmetingen van 7,50 bij 1,50m wordt geplaatst aan de westzijde van de rijbaan. Deze spiegel wordt geplaatst op een stalen frame dat op zijn hoogste punt 2,80m hoog is. De mestopslag wordt zo’n 0,60m uitgediept, waardoor deze deze meer aan het zicht wordt onttrokken. Deze wordt bovendien gedeeltelijk omringd door een lage beukhaag.

In de lijn van het centreren van de voorzieningen worden de paddocks verplaatst en ten oosten van de rijbaan aangelegd. De eerder genoemde voorgeschreven grootte hiervoor (zie 2.2, Paddocks) zal worden toegepast, waarbij we voor twee paarden van een totaal van 18 x 40m uitgaan. Rijbaan, stap-/ trainingsmolen en paddocks worden niet opgenomen in het nieuwe bestemmingsvlak wonen maar worden apart bestemd conform het bestaande gebruik. Doorkijk In het huidige aanzicht vanaf de straat is veel groen zichtbaar. Het zicht naar achter wordt echter beperkt door de beplanting en de twee opslagschuurtjes. Figuur 2.14 toont het huidige zicht vanaf de Heistraat op het oostelijk deel van het perceel. Er is geen doorkijk naar het achterliggende gedeelte mogelijk. Dat zal in de boogde situatie anders zijn.

2.14

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 22 / 85

De twee schuurtjes waarin hooi, strooisel en materieel worden opgeslagen, worden namelijk afgebroken. De niet-inheemse beplanting die het doorzicht belemmert, zal eveneens niet gehandhaafd worden. Hierdoor ontstaat aan de oostzijde een vrije strook die vanaf de Heistraat doorzicht naar achter geeft. Op deze manier wordt het originele karakter van smalle verkaveling in deze straat versterkt. De enige voorziening die in dit deel ligt is de stap-/trainingsmolen, die door haar transparante karakter niet als belemmering werkt. De al decennialang aanwezige verharding, die voorheen functioneerde bij het gesaneerde agrarisch bedrijf, wordt gewijzigd: de inrit aan de oostzijde wordt verplaatst en versmald. Een strook van beplanting ter hoogte van de voortuin vormt een scheiding tussen de inrit en het deel ter oosten daarvan. Als oplossing voor het vervallen van de opslagruimtes die de te verwijderen schuurtjes bieden, wordt aan de zuidzijde van het bestaande stalgebouw een uitbouw geplaatst met een oppervlakte van 50m2. Een schets van de beoogde situatie in haar geheel vindt u hieronder in figuur 2.15.

2.15

2.5 Stedenbouwkundige karakteristiek Zoals hierboven beschreven zullen twee bestaande schuren worden gesloopt. Zij hebben een gezamenlijke grootte van zo’n 85m2. Door het saneren van deze gebouwen ontstaat een doorkijk naar het achtergelegen gebied. Ook de brede oprit wordt gewijzigd ter kwaliteitsverbetering het landschap. De zandpaddocks worden verplaatst zodat het geheel van voorzieningen een compact blok vormt. Deze aanpassingen zijn voorwaarden die de gemeente Oss in een anterieure overeenkomst (zie bijlage B in de papieren versie van deze onderbouwing) heeft gesteld.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 23 / 85

2.6 Functionele karakteristiek De genoemde voorzieningen hebben een duidelijke functie: zij voorzien in de essentiële behoeften van Paralympisch amazone Sanne Voets ter voorbereiding op de Spelen van Tokio in 2020 en daarna. In dit plan worden die faciliteiten bij de bestemming Wonen voorzien van een concrete functie-aanduiding. Rijbaan Op grond van het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied 2017 is op grond van artikel 3.5 (afwijking gebruiksregels) middels een omgevingsvergunning een rijbaan cq. “paardenbak voor hobby-matig gebruik (niet zijnde bedrijfsmatig)” toegestaan mits de paardenbak direct aansluitend is gesitueerd op het bijbehorende bestemmingsvlak Wonen 5. Dat is hier het geval: de rijbaan ligt met de korte zijde aan de noordkant direct aan het nieuwe bestemmingsvlak Wonen. Daarnaast gelden in het toekomstige bestemmingsplan onder andere de regels dat de paardenbak is gesitueerd op minimaal 20m van de as van de weg, deze bak is voorzien van een goede landschappelijke inpassing en de paardenbak is gesitueerd op minimaal 20m van woningen van derden 6. Aan deze voorwaarden wordt voldaan. De stedenbouwkundige kwaliteit wordt derhalve niet aangetast. Niet voldaan wordt aan de maximaal toegestane oppervlakte van een paardenbak in het nieuwe bestemmingsplan.

Die is namelijk 825m2, terwijl hier een oppervlakte van 1200m2 (20 x 60m) vereist is gezien het niveau waarop de gebruikster acteert. Daarom is het noodzakelijk dat de rijbaan hier een aparte functie-omschrijving krijgt in het nieuwe bestemmingsplan. Lichtmasten Hoewel initiatiefneemster zoveel mogelijk bij daglicht traint met haar paarden, komt het voor dat verlichting van de rijbaan nodig is om de noodzakelijke trainingen te kunnen afwerken. Hiervoor zijn twee lichtmasten van 8m hoogte geplaatst. Deze zijn omwille van de landschappelijke inpassing en het voorkomen van hinder voor fauna, naaste buren en het verkeer aan de westzijde van de rijbaan gesitueerd. Nu de rijbaan, grenzend aan het bestemmingsvlak wonen, met een aparte functie-aanduiding zal worden bestemd, vallen ook de lichtmasten binnen die aparte bestemming. De gemeente Oss staat lichtmasten bij paardenbakken binnen bouw- en bestemmingsvlakken zowel in het vigerend 7 als in het nieuwe Bestemmingsplan 2017 8 tot een maximale hoogte van 6m. Buiten bouw- en bestemmingsvlakken worden lichtmasten bij paardenbakken niet toegestaan. Omdat in deze situatie een aparte functionele bestemming wordt toegekend aan de rijbaan, is afgesproken dat de lichtmasten in deze specifieke situatie worden toegestaan tot een maximale hoogte van 4m.

Duidelijk is namelijk dat verlichting noodzakelijk is voor het gewenst gebruik van deze rijbaan. De impact op het landschap is bovendien zeer beperkt vanwege de situering, de beperkte hoogte en de landschappelijke inpassing van de lichtmasten. In deze specifieke situatie zijn lichtmasten van maximaal 4m hoogte aan de westzijde van de rijbaan dan ook goed voorstelbaar. De bestaande masten moeten dus worden vervangen of in hoogte worden teruggebracht. Omdat twee masten van die hoogte onvoldoende licht en lichtspreiding geven voor een adequate verlichting van de rijbaan, is afgesproken dat het aantal lichtmasten kan worden uitgebreid naar maximaal vier aan de

5 Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied Oss 2017, Hoofdstuk 2, artikel 3, punt 4. Online geraadpleegd.

6 Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied Oss 2017, Hoofdstuk 2, artikel 3, punt 4. Online geraadpleegd. 7 Bestemmingsplan Buitengebied Oss 2010, Hoofdstuk 2, artikel 3, punt 2. Online geraadpleegd. 8 Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied Oss 2017, Hoofdstuk 2, artikel 3, punt 5.2. Online geraadpleegd.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 24 / 85

westzijde van de rijbaan. Gekozen is door de initiatiefneemster om te proberen of drie lichtmasten van 4m hoogte een voldoende resultaat bereiken. Rijbaanspiegel Een rijbaanspiegel biedt directe visuele feedback tijdens de training en is daarmee een belangrijk onderdeel. De te gebruiken spiegel heeft een afmeting van 7,50 x 1,50m en wordt geplaatst op een stalen frame, dat met beton in de grond wordt verankerd. De onderzijde van de spiegel komt daarmee op 1,30m van de grond en heeft als maximale hoogte 2,80m. De gemeente Oss heeft een voorkeur uitgesproken voor het positioneren aan de fietspadzijde van de rijbaan om inkijk door passanten te voorkomen en zal daar dan ook worden geplaatst. De achterzijde van de spiegel zal worden voorzien van houten plaatwerk ter voorkoming van schade door vandalisme. De spiegel zal bovendien, net als de lichtmasten worden ingeplant met hoger groeiende beplanting. Stap-/trainingsmolen De stap-/trainingsmolen is voor iedere paardensporter een handig instrument om een gedeelte van de basistraining van de paarden mee te kunnen uitvoeren. De paarden krijgen gecontroleerd en toch enigszins vrij de kans om zich te bewegen. Daarmee draagt arbeid in de molen niet alleen bij aan hun fysieke conditie, maar ook aan hun mentale toestand.

Wie beschikt over een gezond lichaam, kan met paarden ook aan de hand stappen en ze op die manier ongeveer dezelfde training geven. Voor initiatiefneemster is dat echter geen optie. Haar fysieke handicap maakt het onmogelijk om dagelijks haar paarden op die manier beweging te geven. De stap-/trainingsmolen helpt haar dan ook om haar paarden net zoveel te bieden als ieder ander. De molen is ruimtelijk acceptabel op de huidige locatie. Deze is nu zo’n 35m van de openbare weg gesitueerd en heeft een transparant uiterlijk. Hierdoor is de impact op het beeld, gezien vanaf de Heistraat, minimaal. De beoogde openheid naar het bosgebied op het achtergelegen terrein wordt hierdoor niet aangetast. Afrastering Voor afrasteringen zal in het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied 2017 een standaard maximale hoogte van 1,2m gelden, hetgeen is medegedeeld in het ambtelijk vooroverleg. Rond paardenbakken buiten het bouwvlak is een maximale hoogte van 1,6m toegestaan. Boven deze standaard maximaal toegestane hoogten is een ontheffing mogelijk9 . De bestaande afrasteringen op het onderhavige perceel hebben als uitgangspunt 1,25m boven straatniveau en zijn nergens hoger dan 1,40m. De omheining is geplaatst om weides, paddocks en de stap-/trainingsmolen. De rijbaan is niet voorzien van een omheining maar slechts omringd door een lage ligusterhaag.

Deze voorzieningen wijken dus niet af betreffende de afrastering rond de paddocks en stap-/ trainingsmolen, daar die onder ‘paardenbakken’ worden geschaard zoals gebleken in het ambtelijk vooroverleg. De afrastering rond de weide wijkt nauwelijks af en een ontheffing daarvoor lijkt tot de mogelijkheden te behoren. Ten eerste om eenheid te creëren op het perceel, ten tweede omdat de hoogte nauwelijks afwijkt van wat vergunningvrij mogelijk is en ten slotte omdat de landschappelijke inpassing optimaal is: er is gekozen voor duurzaam, gecreosoteerd rondhout met dubbele leggers. Bestemmingsvlak wonen Het huidige bestemmingsvlak wonen wordt licht aangepast in vorm en hiermee nauwelijks in grootte. Het nieuwe bestemmingsvlak wonen is getekend in figuur 2.13 hierboven.

9 Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied Oss 2017, hoofdstuk 2, artikel 3, punt 3.4. Online geraadpleegd.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 25 / 85

2.7 Groen en water Op de locatie zijn enkele bouwwerken aanwezig. Twee daarvan zullen worden verwijderd. Dat geldt ook voor een deel van de bestaande erfverharding. Hiervoor in de plaats wordt een aanbouw aan de huidige garage annex paardenstal gerealiseerd en wordt een verhard pad aangelegd langs de noordzijde van de rijbaan. De hoeveelheid verhard oppervlak wordt dus niet vergroot. De voorzieningen die middels een aparte functie-aanduiding worden bestemd hebben geen verhard oppervlak en daarmee geen invloed op de waterafvoer op het perceel. De bestaande voorzieningen worden zoals gemeld landschappelijk ingepast middels extra beplanting.De bestemming Groen is niet nodig en zal niet toegepast worden. Het inrichtingsplan wordt aan het bestemmingslan gekoppeld. Daarmee is de inpassing gewaarborgd. 2.8 Beeldkwaliteit

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 26 / 85

Hoofdstuk 3. Beleidskader Hoofdstuk 3.

Beleids

kader

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 27 / 85

3.1 Wettelijk kader 3.1.1 Wet ruimtelijke ordening Op 1 juli 2008 is de Wet ruimtelijke ordening in werking getreden. De hoofdlijnen van de nieuwe wet zijn samengevat: - Decentraal wat kan en centraal wat moet: rijk en provincie moeten en mogen niet meer regelen dan wat de taak van deze overheden direct met zich brengt; - Rijk, provincie en gemeente hebben gelijke instrumenten en kunnen die inzetten voor de eigen taken op het gebied van de ruimtelijke ordening: structuurvisie, bestemmingsplan en projectafwijkingsbesluit; - Rijk en provincie kunnen zaken voor gemeente dwingend voorschrijven via een verordening en via een aanwijzing; - Er is een strikte scheiding tussen beleid en bestemmingsplan; beleidsdocumenten hebben geen directe juridische werking meer; - De goedkeuring van de provincie op bestemmingsplannen is vervallen; - De gemeente moet meer werk maken van de herziening van bestemmingsplannen: o Er komt een sanctie op verouderde bestemmingsplannen: geen legesheffing meer mogelijk; o Voor de realisering van projecten kan een projectafwijkingsbesluit genomen worden; - Voor gebieden waar geen ruimtelijke ontwikkelingen spelen kan de gemeente kiezen om een beheersverordening te maken in plaats van een bestemmingsplan; - Er is een drempel voor planschade van 2%; - De mogelijkheid van kostenverhaal bij grondexploitatie is verbeterd; - Bestemmingsplannen moeten analoog en

digitaal worden gemaakt. 3.1.2 Grondexploitatiewet Tegelijk met de Wet ruimtelijke Ordening is de nieuwe Grondexploitatiewet (Grex-wet) in werking getreden. De grondexploitatiewet is als paragraaf 6.4 in de nieuwe Wet ruimtelijke ordening opgenomen. De Grex-wet is noodzakelijk omdat eerdere wettelijke instrumenten voor kostenverhaal, te weten de exploitatieverordening en de baatbelasting, niet toereikend bleken. Doelstelling van de nieuwe wet is een goede regeling voor kostenverhaal, binnenplanse verevening en enkele locatie-eisen bij particuliere grondexploitatie. Onder de Grex-wet is kostenverhaal mogelijk via het privaatrechtelijke spoor (door middel van een vrijwillige samenwerkingsovereenkomst) en door middel van het publiekrechtelijke spoor. Eén van de belangrijkste vernieuwingen die de wet brengt, is het verplichtende karakter van kostenverhaal. Privaatrechtelijke afspraken hebben de voorkeur. Maar als een gemeente er niet in geslaagd is met alle particuliere eigenaren in een gebied een overeenkomst te sluiten over grondexploitatie moet de gemeente publiekrechtelijk kosten verhalen bij partijen waarmee geen contract is gesloten. Dit publiekrechtelijke verhaal gaat door middel van een exploitatieplan, waarvan de totstandkoming gelijk op moet lopen met een bestemmingsplan. De verplichting tot een publiekrechtelijke regeling is gekoppeld aan twee voorwaarden: 1.

In de eerste plaats is een ruimtelijk besluit op grond van de Wet ruimtelijke ordening nodig. Het publiekrechtelijk instrumentarium is alleen van toepassing bij de vaststelling van een bestemmingsplan, wijziging van een bestemmingsplan, of een projectafwijkingsbesluit. 2. De tweede voorwaarde is dat het ruimtelijk besluit voorziet in nieuwbouw of in belangrijke en omvangrijke verbouwplannen met functiewijzigingen. De bouwplannen waar het om gaat zijn in het Besluit ruimtelijke ordening aangewezen.

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 28 / 85

Dit plan voorziet niet in bouwmogelijkheden zoals bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. De Grondexploitatie-wetgeving is in dit geval dan ook niet van toepassing. Dat betekent dat de gemeente de kosten voor de planologische procedure, als gevolg van een particuliere ontwikkeling, via een overeenkomst op de initiatiefnemer(s) verhaalt. 3.1.3 Wet op de archeologische monumentenzorg In de Wet op de archeologische monumentenzorg, aangenomen in 2006, is het doel van het in 1992 gesloten Verdrag van Valletta (Malta) verwerkt: bescherming van het archeologische erfgoed als bron van het Europese gemeenschappelijke geheugen en als middel voor geschiedkundige en wetenschappelijke studie. Om dat doel te bereiken moet de wetgever het archeologisch erfgoed betrekken bij de ruimtelijke ordening. Met de wet wordt het Verdrag van Valletta in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De kern van de wet is dat gemeenten verantwoordelijk worden voor de archeologische monumentenzorg binnen de gemeentegrenzen. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient de gemeente rekening te houden met de in de grond aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden. 3.1.4 Wet natuurbescherming Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Deze vervangt drie wetten; de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en Faunawet.

Bescherming van Natura 2000-gebieden is nagenoeg gelijk gebleven De bescherming van de Beschermde natuurmonumenten is vervallen, maar verder is er voor Natura 2000 weinig veranderd. De bescherming van de Natura 2000-gebieden is gebaseerd op internationale verplichtingen. De toetsing onder de Wet natuurbescherming is vergelijkbaar met die onder de Natuurbeschermingswet 1998. Bescherming van soorten planten en dieren is veranderd Zorgplicht Onder de Wet natuurbescherming geldt, net als voorheen onder de Flora- en faunawet, een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in werkzaamheden die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nagelaten moeten worden of dat maatregelen genomen moeten worden om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen. Wijziging beschermingsregimes van soorten De Wet natuurbescherming kent drie beschermingsregimes: Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en Beschermingsregime andere soorten. De eerste twee regimes komen overeen met de Europese richtlijnen. Het laatste regime betreft soorten uit de oude Tabel 1, 2 en 3 (Flora- en faunawet) die niet onder de Europese regelgeving beschermd zijn. Hier is een aantal soorten van de Rode lijst aan toegevoegd, die onder de Flora- en faunawet niet beschermd waren.

Provincies hebben de bevoegdheid om bij provinciale verordening vrijstelling te verlenen voor soorten van het ‘Beschermingsregime andere soorten’. Er is dan geen ontheffing nodig voor werkzaamheden. De beschermde status van deze soorten verschilt dus per provincie. Een aantal soorten die onder de Flora- en faunawet beschermd waren, zijn onder de Wet natuurbescherming niet meer beschermd. Het gaat onder andere om aantal soorten planten (orchideeën), insecten en vissen (o.a. kleine modderkruiper en bittervoorn buiten Natura 2000-gebieden). Wijziging verbodsbepalingen

Terug naar Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing Heistraat 10, Berghem Pagina 29 / 85

De verbodsbepalingen in de Wet natuurbescherming sluiten meer aan op de Europese richtlijnen dan onder de Flora- en faunawet het geval was. Zo is bijvoorbeeld aan het verbod ‘opzettelijk verstoren’ bij soorten van de Vogelrichtlijn toegevoegd: ‘als het van wezenlijke invloed is op de gunstige staat van instandhouding’. Procedure Onder de Wet natuurbescherming geldt, dat onderzocht moet worden of ruimtelijke ingrepen effect hebben op beschermde soorten, beschermde gebieden en beschermde bosopstanden. Vaak begint dat met een oriënterend onderzoek, een quickscan. Effecten op Natura 2000-gebieden kunnen nog steeds afzonderlijk beoordeeld worden. Door de integratie van de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en faunawet en de Boswet is er nog maar één ‘natuurvergunning’ nodig van één bevoegd gezag. De beslistermijn voor aanvragen om vergunning of ontheffing is aangepast en gelijkgetrokken. De termijn om te beslissen op een aanvraag is 13 weken. Deze termijn is door het bevoegd gezag eenmalig te verlengen met zeven weken. Gedragscodes blijven als instrument (voor vrijstelling) bestaan. Zij moeten wel opnieuw vastgesteld worden door het ministerie van EZ. De bescherming van bosopstanden nagenoeg gelijk De belangrijkste elementen van de Boswet zijn onveranderd overgenomen in de Wet natuurbescherming: de meldingsplicht, de herplantplicht en het kapverbod.