Bijlage 2 RIB jaarcijfers SHV 2020.pdf
Tekst van het document
Jaarcijfers Schuldhulpverlening 2020
Auteurs :
Neeltje van Haandel
Afdeling:
Afdeling Zorg Gemeente Oss
Opdrachtgever:
Monique Willems / Marleen van der Linde
Datum:
27-1-2020
Versie:
1.0
Inhoudsopgave 1
Inleiding ..................................................................................................................... 2
2
Samenvatting en conclusies........................................................................................ 2
3
Het eerste gesprek met de klant ................................................................................. 4
4
5
6
3.1
Omvang ............................................................................................................... 4
3.2
Oorzaken van daling aanmeldgesprekken ................................................................. 5
3.3
Corona gerelateerde aanmeldingen .......................................................................... 5
3.4
Aanmeldende instanties .......................................................................................... 6
3.5
Geldfit .................................................................................................................. 6
3.6
Resultaten van het eerste gesprek aan de balie ......................................................... 6
Aanvragen .................................................................................................................. 7 4.1
Nieuwe aanvragen ................................................................................................. 7
4.2
Resultaten van de intakefase .................................................................................. 8
Stabiliseren van de situatie ........................................................................................ 9 5.1
Stabilisatiefase ...................................................................................................... 9
5.2
Budgetbeheer....................................................................................................... 10
5.3
Sociaal raadslid .................................................................................................... 11
Schuldregeling .......................................................................................................... 11 6.1
Nieuwe schuldregelingen ....................................................................................... 12
6.2
Schuldregelingen .................................................................................................. 12
6.3
Afgeronde schuldregelingen ................................................................................... 13
6.4
WSNP aanvragen .................................................................................................. 14
7
Duurzame Financiële dienstverlening ....................................................................... 14
8
AJOSS ....................................................................................................................... 15
9
Achtergrondkenmerken ............................................................................................ 15 9.1
Leeftijd ................................................................................................................ 15
9.2
Woonsituatie ........................................................................................................ 16
9.3
Klanten met bewindvoering .................................................................................... 16
9.4
Schulden gemiddelden .......................................................................................... 16
1
Inleiding
Voor u liggen de jaarcijfers 2020 van schuldhulpverlening van de gemeente Oss. Dit was in veel opzichten een bijzonder jaar, en dat geldt natuurlijk ook voor schuldhulpverlening. We staan aan de start van een nieuwe financiële crisis als gevolg van de coronapandemie. Ondersteunen van inwoners met hun geldzorgen is nu belangrijker dan ooit, zodat we (problematische) schulden zoveel mogelijk voorkomen. De gemeente Oss is aangesloten bij de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening. Wij leveren onze jaarcijfers ook aan bij de NVVK. De NVVK presenteert de cijfers later. Wij maken daarna de balans op of Oss de landelijke trends volgt of ervan afwijkt. De jaarcijfers volgen het standaard proces van schuldhulpverlening. Voor klanten kan het gelden dat stappen worden overgeslagen als dat beter passend is bij de situatie. Dit is altijd maatwerk. In het eerste gesprek met de klant (de aanmelding) verkennen we de situatie en zetten we de eerste acties uit. Daarna volgen de intakes met een aanvraag, waarin we beoordelen of we een traject schuldhulpverlening in kunnen zetten. Vervolgens gaan we stabiliseren, waarbij we het inkomen, de uitgaves en de schulden stabiel maken. Als het aan de orde is, starten we een minnelijke schuldregeling. Als de schuldregeling niet slaagt kan een aanvraag voor de WSNP (wettelijke schuldregeling via de rechter) ingediend worden.
En we verlenen nazorg na een traject bij schuldhulpverlening. In het hele proces kunnen we vanuit ons team schuldhulpverlening budgetbeheer inzetten en ons sociaal raadslid raadplegen. De jaarcijfers gaan over onderdelen die we in 2020 zijn gestart en over onderdelen die we in 2020 hebben afgesloten. Deze cijfers komen nooit overeen, omdat de trajecten van de inwoners meerdere jaren kunnen duren.
aanmelding
2
aanvraag
stabilisatie
schuld regeling
wsnp
nazorg
Samenvatting en conclusies
De jaarcijfers over 2020 van schuldhulpverlening passen binnen de trends van de afgelopen jaren binnen schuldhulpverlening. Wel zien we al enkele gevolgen van de coronacrisis in de cijfers terug. Tijdens de eerste coronagolf en bij de start van de tweede golf waren er minder aanmeldingen bij schuldhulpverlening. Dat geldt ook voor het aantal gesprekken met ons sociaal raadslid. In verhouding hebben we vaker een traject schuldhulpverlening ingezet na een aanmeldgesprek. Het
Pagina 2 van 17
aantal aanvragen en dus ingezette trajecten schuldhulpverlening is maar licht gedaald. Schulden waren nog slechts bij 7% van de aanmeldingen het gevolg van de coronapandemie. Door de beperkende maatregelen als gevolg van corona zijn vrijwel alle contacten met de inwoners telefonisch gegaan. Het bleek intensiever en langer te duren om financiën goed te stabiliseren als de contacten telefonisch gaan. Ook afspraken maken met schuldeisers heeft vertraging opgelopen, doordat schuldeisers ook hun processen op de nieuwe situatie af moesten stemmen. Daardoor hebben we in 2020 minder stabilisaties afgerond. In verhouding zijn wel meer stabilisaties positief afgesloten. We hebben ook bij minder klanten het budgetbeheer afgerond. In 2020 hebben we meer schuldregelingen opgestart ten opzichte van voorgaande jaren. Ondanks de aangepaste werkwijze als gevolg van de corona maatregelen zijn we vaker tot een akkoord met de schuldeisers gekomen. Bij 82% komen we tot een akkoord met de schuldeisers. In 2020 zijn we gestart met schuldregelingen in de vorm van een saneringskrediet. In 2020 hebben we 10 keer gekozen voor een saneringskrediet. Ongeveer 82% van de afgesloten schuldregelingen is na 3 jaar positief afgesloten. Dat wil zeggen tegen finale kwijting, of doordat de schulden volledig zijn afbetaald. Dit is een stijging ten opzichte van voorgaande jaren.
We hebben minder vaak een WSNP aangevraagd. Wel is 71% van de aangevraagde WSNPverzoeken toegekend door de rechtbank. Dat is een forse stijging ten opzichte van voorgaande jaren. Het gemiddeld aantal schuldeisers en de gemiddelde hoogte van de schuld is weer gestegen. Dat kan iets zeggen over de complexiteit van de schulden.
Pagina 3 van 17
3
Het eerste gesprek met de klant
In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de aanmeldingen bij schuldhulpverlening.
3.1
Omvang
In 2020 hebben we 339 aanmeldingsgesprekken gevoerd. In deze eerste (aanmeldings-) gesprekken bespreken we de hulpvraag van de inwoner en beantwoorden we de eerste vragen. Dit was met 254 verschillende inwoners, soms komen inwoners met een vervolgvraag terug aan de balie. Er is geen wachtlijst voor het eerste gesprek, inwoners kunnen binnen enkele dagen terecht voor een eerste gesprek. Klanten kunnen op verschillende manieren in contact komen met schuldhulpverlening. Telefonisch, via e-mail, of via de website van de gemeente Oss.
aanmeldingsgesprekken
aantal gesprekken gevoerd per klant
600 482
500 400
453 325
300 250
339
323
200
254
300
15 45
150
200
100
100
194
50
0 2018
2019
aantal gesprekken
0
2020
1
unieke klanten
Totaal 2 >3
Aanmeldingen per maand 60 50 40
41 43 32
41 32
45
53
49
42
37
33 33
30 18
20
39 30 22
21
23
42 34 22
19
50
47 39
37 26
46
43
34
39 33
36 35
32
26
10
2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020
0
januari februari
maart
april
mei
juni
juli
augustusseptemberoktober novemberdecember
Pagina 4 van 17
3.2
Oorzaken van daling aanmeldgesprekken
In 2020 was er een daling te zien in het aantal aanmeldingen. Dit is het gevolg van een aantal ontwikkelingen. Coronacrisis In 2020 hebben we vanaf maart, bij de start van de coronacrisis, fors minder aanmeldingen gehad. Sinds maart werken alle schuldhulpverleners zoveel mogelijk vanuit huis. Dat betekent dat contacten met inwoners telefonisch gaan, in plaats van fysiek aan de balie in het gemeentehuis. Dit was voor een groep inwoners reden om zich niet direct te melden. Dit was een landelijke trend. Hierop hebben we alle communicatiemiddelen ingezet om onze bereikbaarheid bekend te maken. Ook hebben we onze dienstverlening zo laagdrempelig mogelijk aangeboden. Bij de start van de tweede golf in oktober was er weer een daling. Sociaal teams Klanten kunnen met hun financiële vragen ook terecht bij de verschillende sociale teams. De aanwezigheid van schuldhulpverleners in de sociale teams is sinds 2018 vergroot. In 2020 zijn hier ook weer stappen in gezet. Mogelijk zijn meer klanten geholpen in de sociale teams. Aanmeldgesprekken die zijn gevoerd door de sociaal teams zijn niet meegenomen in deze jaarcijfers. Vanaf het moment dat er een intake ingepland is bij schuldhulpverlening zien we ze overigens wel weer terug bij in de cijfers bij schuldhulpverlening.
Betere informatie over geldzorgen en schulden Er is betere informatie gekomen om zonder tussenkomst van een professional te werken aan geldzorgen en schulden. Voorbeelden hiervan zijn de Osse campagne Samen slimmer met geld en de Nederlandse Schuldhulproute (www.geldfit.nl) waar wij als Oss ook bij zijn aangesloten. Zie ook paragraaf 3.4.
3.3
Corona gerelateerde aanmeldingen
Vanaf de start van de coronacrisis monitoren we hoeveel inwoners zich bij ons melden waarbij de schulden veroorzaakt zijn door de coronacrisis. Zoals verwacht is dat aantal nu nog laag, het gaat momenteel om enkele inwoners per maand. 51
20 Ja
Corona gerelateerd
Nee Onbekend
216
Pagina 5 van 17
Schulden ontstaan vaak na een life-event zoals ziekte, verlies van baan of echtscheiding. Of wanneer iemand langere tijd een beperkt budget heeft. Maar het duurt vaak enkele maanden tot zelfs enkele jaren voordat er daadwerkelijk schulden zijn. Na de vorige crisis van 2008 kwam de piek in aanmeldingen pas in 2010-2012. We blijven in komende jaren monitoren wat de gevolgen van de coronacrisis zijn voor het aantal aanmeldingen bij schuldhulpverlening.
3.4
Aanmeldende instanties
We kijken hoe klanten bij ons terecht komen. Op die manier kunnen we gerichter klanten bereiken. Het merendeel van de klanten komt op eigen initiatief bij ons terecht. Dit is gelijk aan voorgaande jaren. Anders
0%5%
Behandelaar/ hulpverlener
9%
10%
Eigen initiatief
9%
Eigen netwerk (familie, vrienden) Energieleverancier
8% 2% 0% 1%
1% 4%
Geldfit
aanmeldende instanties
Huisarts Schuldhulpmaatjes Sociaal team Werk & Inkomen
51%
Werkgever Woningbouwvereniging
3.5
Geldfit
In augustus 2020 zijn we aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute. Via de website geldfit.nl worden bezoekers van de website gewezen op informatie om zaken zelf te regelen, digitale hulp, hulp van een vrijwilliger of hulp van een professional. Het aantal verwijzingen naar externe partners ligt in werkelijkheid hoger. Bezoekers die via de zoekfunctie informatie hebben gevonden zijn niet in de cijfers meegenomen.
Resultaten geldfit Bezoeken aan geldfit.nl Test gemaakt op geldfit.nl Verwezen naar externe partners via de test
3.6
2020 921 305 84
Resultaten van het eerste gesprek aan de balie
Tijdens het eerste gesprek bespreken we de eerste hulpvraag van de klant en bekijken we of we direct acties uit kunnen zetten. Denk daarbij aan contact opnemen met een schuldeiser, meekijken naar het budget, beantwoorden van een andere enkelvoudige financiële vraag of het plannen van een afspraak bij het sociaal raadslid. Aan het eind van het gesprek beoordelen we of de klant bij
Pagina 6 van 17
schuldhulpverlening op de juiste plek is. Of dat de klant bijvoorbeeld beter geholpen is met een doorverwijzing. Voorgaande jaren startten we voor 45-50% van de klanten een traject schuldhulpverlening door een intake te plannen. Dit is in de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. Dit jaar is dit voor het eerst fors gestegen. In verhouding hebben we dus minder adviesvragen gekregen, maar meer concrete schuldhulpverleningsvragen. Dit kan ook veroorzaakt zijn door de redenen zoals genoemd onder paragraaf 3.2.
11%
8% Doorverwezen 20%
eerste gesprek
Info en advies gegeven Intake gepland Niet op afspraak verschenen
61%
4
Aanvragen
Na het eerste gesprek volgt een uitgebreide intake. Hiervoor zijn soms meerdere gesprekken nodig. Aan het eind van de intakefase bekijken we of schuldhulpverlening nodig is. Uitzondering hierop zijn aanvragen die worden ingediend door een beschermingsbewindvoerder. Deze klanten komen niet vooraf aan de balie. Ook is dan een uitgebreid gesprek niet altijd nodig, omdat de situatie al stabiel is gemaakt door de bewindvoerder. Complete aanvragen van een bewindvoerder leiden altijd tot een toekenning. In hoofdstuk 6 gaan we dieper in op bewindvoering.
4.1
Nieuwe aanvragen
Het aantal intakes wordt in landelijke cijfers ook wel ‘nieuwe aanvragen’ genoemd. In 2020 hebben we voor 240 klanten een intake opgestart. Dit aantal was tot 2018 aan het dalen, maar is nu vrijwel gelijk gebleven met 2019. Ondanks minder aanmeldgesprekken hebben we vrijwel evenveel intakes ingepland. Dit komt doordat we in verhouding meer intakes hebben ingepland na het eerste aanmeldgesprek. En doordat er meer aanvragen rechtstreeks vanaf bewindvoerders komen, bij deze aanvragen vindt er geen aanmeldgesprek plaats. Het aantal crisisaanvragen is redelijk gelijk gebleven. Er is sprake van crisis bij uithuiszetting, of afsluiting gas, elektra of water. Vaak kunnen we een crisis voorkomen door direct bij het eerste
Pagina 7 van 17
gesprek actie te ondernemen. We hebben geen wachtlijst, daardoor ontstaan er geen crisissituaties na aanmelding. In eerdere jaren was dit wel zo tijdens een aantal piekmomenten van aanvragen. Mede daardoor waren er meer crisisaanvragen.
Nieuwe aanvragen 300
260
255
240
250 200 150 100 50
14
8
6
0 2018
2019 Intake
4.2
2020 Crisisinterventie
Resultaten van de intakefase
In 2019 hebben we voor 252 klanten een intake afgesloten. 16 klanten (5%) zijn niet verschenen op de intake of waren niet bereikbaar voor een telefonische intake. Met deze klanten hebben we, zo mogelijk, alsnog contact opgenomen. Voorgaande jaren was dat rond de 12%. We hebben voor 236 klanten beoordeeld of we een traject schuldhulpverlening inzetten. In 2020 hebben we twee derde (65%) van de aanvragen toegekend. Dat is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Meestal starten we met stabiliseren, soms kan de klant direct door naar een schuldregeling. Bij 26% was een traject (nog) niet nodig. De klant is dan bijvoorbeeld al voldoende geholpen of kiest er zelf voor om geen verder traject in te gaan. Bij 10% was er sprake van een afwijzing, bijvoorbeeld omdat schuldhulpverlening geen passende oplossing voor het probleem is, of omdat de klant geen medewerking verleent.
Resultaten afsluiten van de intakefase Niet op intake verschenen Zonder aanvraag: afgesloten voordat een aanvraag is ingediend Melding beëindigd: kan met advies of ketenpartner zelf verder Melding beëindigd: op verzoek van cliënt Aanvragen: intakefase afgesloten nadat een aanvraag is ingediend Aanvraag ingetrokken Toekenning Afwijzing: de klant verleent geen medewerking Afwijzing: Geen passende hulpvraag Afwijzing: overige totaal
2019 40
2020 16
43
34
18
17
10% 26%
resultaten Aanvragen 8 177 13
10 152 11
5 5 309
4 8 252
64%
melding beeindigd of aanvraag ingetrokken toekenning afwijzing
Pagina 8 van 17
5
Stabiliseren van de situatie
Voor een klant is het belangrijk dat de financiële situatie stabiel wordt. Hiervoor hebben we verschillende instrumenten tot onze beschikking.
5.1
Stabilisatiefase
Tijdens de stabilisatiefase werken we samen met de klant aan:
De inkomsten moeten op orde zijn, onder andere de juiste toeslagen moeten aangevraagd zijn
De uitgaven moeten passen in het budget
Schulden moeten duidelijk zijn, welke schulden zijn er en wat is de hoogte van de schulden
Schuldeisers worden op de hoogte gebracht van onze inspanningen
In 2020 zijn minder stabilisaties afgerond. In coronatijd hebben we vrijwel alleen telefonisch contact met de klanten. Het bleek intensiever te zijn om financiën goed te stabiliseren als alle contacten telefonisch gaan. Er zijn meer gesprekken nodig, en het is moeilijker om een inschatting te maken van de complexiteit van de vragen. Ook afspraken maken met schuldeisers heeft vertraging opgelopen, doordat schuldeisers ook hun processen op de nieuwe situatie af moesten stemmen. In verhouding zijn wel meer processen positief afgesloten, 81% tegenover gemiddeld 75% in de voorgaande jaren. Positief afgesloten wil zeggen dat de klant verder kan naar een schuldregeling, of dat de schulden participatie niet meer in de weg staan. Bijvoorbeeld omdat de klant zelf zijn schulden op kan lossen. Onder negatief verstaan we resultaten waarbij de schulden niet zijn gestabiliseerd. Omdat het stabiliseren in de huidige werkwijze intensiever is, kan dit ook weer gevolgen hebben voor de cijfers over 2021. Deze ontwikkeling volgen we.
Resultaten stabilisatie
2018
2019
2020
Doorgaan naar schuldregeling
51
58
48
Doorgaan naar 100% betalingsregeling* Beëindiging: stabilisatie succesvol afgerond Beëindiging: doorverwijzing
3 18
6 13
0 22
10
5
1
Beëindiging: op verzoek van cliënt Positief
16 98
17 99
12 83
Beëindiging: medewerkingsplicht geschonden Beëindiging: inlichtingenplicht geschonden Beëindiging: nieuwe schulden gemaakt Beëindiging: stabilisatie niet succesvol afgesloten Beëindiging: verhuizing
18
16
8
3
1
1
2 8
0 13
0 4
2
3
3
Beëindiging: overlijden Negatief
2 35
0 33
1 17
Totaal
133
132
100
17%
stabilisatie
83% positief afgesloten negatief afgesloten
Pagina 9 van 17
*regeling waarbij de schulden volledig worden afgelost
Gemiddeld duurt de stabilisatiefase 250 dagen. Bijna dan de helft van de stabilisatietrajecten is binnen een half jaar afgerond. Voorgaande jaren was dat 40% (2019) en 43% (2018). De verwachting is dat het langer gaat duren om de situaties te stabiliseren vanwege de beperkende coronamaatregelen.
9% 0 tot 6 maanden
13%
duur stabilisatie
6 tot 12 maanden
47%
12 tot 18 maanden langer dan 18 maanden
31%
5.2
Budgetbeheer
Wij kunnen budgetbeheer bieden om de klant tijdelijk te ondersteunen. Wij dragen zorg voor de betalingen en de klant krijgt leefgeld om zijn boodschappen van te doen. Soms houden we klanten in budgetbeheer tijdens de schuldregeling. Op 31-12-2020 hadden we 113 klanten in budgetbeheer, dat is een flinke stijging. In 2020 hebben we minder vaak het budgetbeheer afgesloten. We sluiten budgetbeheer af als wij goed kunnen beoordelen dat de klant zijn eigen budget kan beheren, of als er een andere oplossing is gevonden, zoals bewindvoering. De trend van de afgelopen jaren is om langer budgetbeheer in te zetten ter ondersteuning in het traject. Dat is een landelijke trend, omdat we zien dat er dan aan het eind van het traject betere resultaten behaald worden voor de klant. In 2020 specifiek hebben we minder vaak budgetbeheer afgesloten, omdat consulenten moeilijker konden beoordelen of de klant weer zelfstandig zijn financiën kon beheren. Vaak is voor de zekerheid budgetbeheer voortgezet.
Resultaten budgetbeheer
2018
2019
2020
Gemiddeld aantal cliënten in budgetbeheer
89
91
102
Budgetbeheer opgestart
32
49
44
Budgetbeheer afgesloten
31
32
27
-
Succesvol
-4
- 25
- 17
-
Niet succesvol
-7
-7
- 10
Pagina 10 van 17
5.3
Sociaal raadslid
In team schuldhulpverlening is een sociaal raadslid werkzaam. Het sociaal raadslid helpt klanten onder andere met formulieren, belastingen, toeslagen en het berekenen en controleren van de beslagvrije voet. Het sociaal raadslid kan op elk moment van het traject geraadpleegd worden. Vanaf het eerste gesprek tot aan het afsluiten van het traject. In 2020 hebben onze sociaal raadslieden minder gesprekken gevoerd. Dit loopt gelijk met de daling in het aantal aanmeldingen de beperkende coronamaatregelen. Voor 42% (46 klanten) was één afspraak bij het sociaal raadslid voldoende. In 19% (21 klanten) was een tweede afspraak nodig om het vervolg van aangevraagde of gewijzigde zaken in de gaten te houden. In 39% (43 klanten) waren 3 of meer afspraken nodig.
Afspraken bij Sociaal raadslid
2018
2019
2020
Aantal gesprekken
339
373
313
Unieke klanten
191
187
110
Aantal gesprekken per klant 120 100 80 60
28
> 3 gesprekken (25%)
15
3 gesprekken (14%)
21
2 gesprekken (19%)
40
1 gesprek (42%)
46
20 0
6
Schuldregeling
Een instrument om een klant schuldenvrij te maken is de schuldregeling. Schuldhulpverlening voert de minnelijke schuldregeling uit. Als deze niet slaagt kunnen zij de klant begeleiden bij een aanvraag voor een wettelijke schuldregeling (WSNP) bij de rechtbank. Een schuldregeling duurt in totaal 3 jaar. In de eerste 4 maanden proberen we tot een akkoord te komen met de schuldeisers. Daarna maken we de definitieve keuze voor een schuldbemiddeling of saneringskrediet. In 2020 hebben we vaker gekozen voor een saneringskrediet.
saneringskrediet
aanvraag tot 4a akkoord schuldbemiddeling (120-dagen model)
1e jaar
1
2
3
4b
5a
2e jaar
3e jaar 5b
6
1 tekenen overeenkomsten 2 akkoord, dwangakkoord, wsnp of einde 3 na akkoord keuze schuldbemiddeling of saneringskrediet 4a betaling schuldeisers, finale kwijting 5b einde aflossingen 4b schuldbemiddeling: 1e hercontrole 5b Schuldbemiddeling: 2e hercontrole 6 eindcontrole, finale kwijting
Pagina 11 van 17
6.1
Nieuwe schuldregelingen
De trend van de afgelopen jaren was een afname van schuldregelingen, passend bij de afname van aanvragen. Vanaf 2019 stijgen de gestarte schuldregelingen weer. Dit zijn landelijke ontwikkelingen waar we geen eenduidige verklaring voor hebben.
gestarte schuldregelingen 105 100 2018
95 90
98
85
103
2019 2020
90
80 Totaal
6.2
Schuldregelingen
In de eerste 120 dagen van de schuldregeling worden schuldeisers aangeschreven met een verzoek om de hoogte van de vordering door te geven, om vervolgens een voorstel te kunnen doen. Dit is het 120-dagen model. In 82% van de schuldregelingen zijn schuldeisers akkoord gegaan. Dit is een positieve stijging ten opzichte van voorgaande jaren (73% in 2018, 75% in 2019). Ondanks de beperkende maatregelen en aangepaste werkwijzen zijn we vaker tot een akkoord komen. Bij alle klanten is na een niet-akkoord een WSNP-verzoek ingediend bij de rechtbank. In 2020 zijn we gestart met schuldregelingen in de vorm van een saneringskrediet, in plaats van schuldbemiddeling. Tot 2020 was het een uitzondering om voor een saneringskrediet te kiezen. Sinds 2020 maken we bij elke schuldregeling de afweging of we kiezen voor schuldbemiddeling of een saneringskrediet. In 2020 hebben we voor 10 saneringskredieten een akkoord bereikt met de schuldeisers. Resultaat schuldregeling (120-dagen model)
2018
2019
2020
Akkoord: schuldbemiddeling ingezet
93
81
73
Akkoord: saneringskrediet toegekend Niet akkoord: door naar WSNP
0 18
0 20
10 13
Niet akkoord: beëindiging
7
3
0
Beëindiging: doorverwijzing
0
0
Beëindiging: medewerkingsplicht
3
2
3
Beëindiging: nieuwe schulden gemaakt
2
0
1
Beëindiging: op verzoek van cliënt
3
1
0
Beëindiging: overlijden
0
0
0
Beëindiging: verhuizing
1
0
1
Beëindiging schuldregeling: geen problematische schuld
0
0
1
Schuldregeling doorlopen: schulden 100% voldaan
0
1
0
Totaal
127
108
101
Pagina 12 van 17
10%
13% 5%
Akkoord
120 dagen model
120 dagen
39% looptijd tot akkoord
6 maanden
20%
Beeindiging Niet akkoord
82%
9 maanden >9 maanden
31%
Volgens de richtlijnen van de NVVK (branchevereniging voor schuldhulpverlening) moet binnen 120 dagen zijn bekend zijn of de schuldeisers akkoord zijn met het voorstel. Wij hebben dat in 39% van de schuldregelingen gehaald. Dat is een lichte verbetering ten opzichte van vorig jaar (36%). Schuldeisers worden herhaaldelijk verzocht om informatie. De NVVK onderneemt acties om deze doorlooptijd fors te verlagen. Er is bijvoorbeeld een schuldenknooppunt ontwikkeld om de gegevens digitaal uit te wisselen. Dit schuldenknooppunt is in 2021 klaar voor gebruik.
6.3
Afgeronde schuldregelingen
Na 3 jaar is de schuldregeling afgerond. Bij geslaagde schuldregelingen verlenen de schuldeisers finale kwijting, de klant hoeft het restant van de schuld dan niet meer terug te betalen. In 2020 is 83% van de afgeronde schuldregelingen positief afgesloten. Dit is een stijging ten opzichte van voorgaande jaren. Resultaat schuldregeling* Schuldregeling doorlopen tegen finale kwijting
2018
2019
2020
75
86
81
Schuldregeling doorlopen: saneringskrediet toegekend
11
Schuldregeling doorlopen: schulden 100% voldaan
1
7
6
Schuldregeling doorlopen zonder finale kwijting: door naar WSNP
11
15
10
Schuldregeling doorlopen zonder finale kwijting: beëindiging traject
8
8
2
Beëindiging: doorverwijzing
1
1
1
Beëindiging: inlichtingenplicht
3
Beëindiging: medewerkingsplicht
5
Beëindiging: nieuwe schulden gemaakt
2
Beëindiging: op verzoek van cliënt
2
3
1
Beëindiging: overlijden
1
1
1
Beëindiging: verhuizing
3 126
118
Totaal afgeronde schuldregelingen
112
1 5
3 1
*Inclusief gestart in voorgaande jaar
Pagina 13 van 17
8%
7%
12%
8%
2% Beeindiging
6%
geslaagd
resultaat schuldregeling 2019
niet geslaagd: beeindiging 2020
niet geslaagd: door naar WSNP
74%
83%
6.4
WSNP aanvragen
Als een minnelijke schuldregeling niet is geslaagd, kan een aanvraag voor een wettelijke schuldregeling (WSNP) worden ingediend bij de rechtbank. De rechtbank kan in dat geval de schuldeisers dwingen om mee te werken aan een schuldregeling. In 2020 hebben we 17 aanvragen verzonden, waarvan er 12 zijn toegekend (71%) door de rechtbank. Dit is naar verhouding een forse toename. Resultaat aanvraag WSNP
2018
2019
2020
Toegelaten tot WSNP
18
11
12
Niet toegelaten tot WSNP
5
7
1
Beëindiging: op verzoek van cliënt
0
Beëindiging: verhuizing
1
WSNP-aanvraag vervallen/ingetrokken Totaal
24
7 25
4 17
7
Duurzame Financiële dienstverlening
In 2018-2019 hebben we een pilot uitgevoerd voor Duurzame Financiële Dienstverlening (DFD). DFD is budgetondersteuning op maat, waarbij er geen sprake hoeft te zijn van schulden. Vanaf 2020 is DFD geen pilot meer, maar reguliere dienstverlening van de gemeente Oss. Er is geen maximum van 30 klanten meer. Op peildatum 31-12-2020 hadden we 35 lopende trajecten DFD. Trajecten lopen vrij lang door, wat we nu al zien is dat trajecten enkele jaren duren. Pas over een paar jaar kunnen we iets zeggen over de doorlooptijd. Bij ongeveer de helft van de trajecten is DFD ingezet in plaats van bewindvoering.
Pagina 14 van 17
Aanmeldingen DFD
2018
2019
2020
DFD gestart
21
15
14
DFD niet gestart op verzoek van klant
5
7
3
DFD niet gestart, doorverwezen
5
6
1
totaal
31
28
18
Resultaat DFD traject
2018
2019
2020
Op verzoek van klant afgesloten
1
3
4
Doorverwezen
1
1
2
Klant is verhuisd
0
1
1
DFD succesvol afgesloten
0
0
4
Totaal
2
5
11
8
AJOSS
In 2020 zijn we gestart met het project AJOSS: Aanpak Jongeren Oss. Voor deze jongeren proberen we een doorbraak te creëren op het gebied van werk, scholing en schulden. In 2020 hebben we 2 trajecten opgestart. Als gevolg van de coronabeperkende maatregelen zijn er minder trajecten opgestart dan gepland. Dit hopen we in 2021 in te halen.
9
Achtergrondkenmerken
Voor de achtergrondkenmerken van de klanten hebben we gekeken naar de klanten die op peildatum 31-12-2020 een traject bij schuldhulpverlening hadden.
9.1
Leeftijd
De verdeling van klanten naar leeftijd is elk jaar redelijk gelijk gebleven. Onderstaande grafiek laat de verdeling van leeftijdscategorieën zien, voor de categorieën is de indeling van de NVVK aangehouden. Er is geen duidelijke trend dat een bepaalde leeftijdscategorie meer in of minder aanvragen doet bij schuldhulpverlening. Dat jongeren en 55+ers meer worden getroffen zijn door de coronacrisis, zien we nu nog niet in de cijfers terug.
Pagina 15 van 17
6% 1%5%
5%
< 21 jaar 22-25 jaar 26-30 jaar
32%
Leeftijden 25%
31-40 jaar 41-50 jaar 51-64 jaar > 65 jaar
26%
9.2
Woonsituatie
Iets meer dan de helft van de klanten is alleenstaand. In de verdeling naar woonsituatie zijn vrijwel geen wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren.
Alleenstaande 13% Alleenstaande ouder 14%
Woonsituatie
56%
17%
Paar, geen gemeenschap van goederen Paar, gemeenschap van goederen
9.3
Klanten met bewindvoering
Beschermingsbewindvoerders kunnen namens de klant een aanvraag indienen voor een schuldregeling. In de afgelopen jaren was er sprake van een stijgende lijn van klanten met bewindvoering. Deze stijgende lijn is ook in 2020 voortgezet. Op peildatum 31-12-2020 hadden we voor 568 klanten een lopend traject bij schuldhulpverlening Van deze klanten heeft 31% een beschermingsbewindvoerder.. Bewindvoering
2016
2017
2018
2019
2020
Aantal klanten in een traject bij schuldhulpverlening
529
560
592
545
568
Aantal klanten met bewindvoering
115 (22%)
142 (25%)
158 (27%)
163 (30%)
177 (31%)
9.4
Schulden gemiddelden
Het gemiddeld aantal schuldeisers voor klanten die in 2020 zijn gestart met een traject, is gestegen van 10.5 naar 12.7. De gemiddelde hoogte van de totale schuld is gestegen naar ruim 46.000. Ten opzichte van 2019 is dat een stijging van 32%, afgezet tegen 2018 is dat een stijging van 9%.
Pagina 16 van 17
Het aantal schuldeisers en de gemiddelde hoogte van de schuld kunnen iets zeggen over de complexiteit van de schulden. Dit past bij het landelijke beeld.
gemiddeld aantal schuldeisers per klant 14 12 10 8 6 4 2 0
gemiddelde hoogte van de schuld 50.000,00
12,7
46.156,22 42.389,31
40.000,00
10,5 8,2
35.055,37
30.000,00 20.000,00 10.000,00
2018
2019
2020
0,00 2018
2019
2020
Pagina 17 van 17