Bijlage 2 Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs gemeente Oss

Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs gemeente Oss

1

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................3 Hoofdstuk 2 Doelstellingen ........................................................................................4 Hoofdstuk 3 Beleid, regelgeving en uitgangspunten .....................................................5 Hoofdstuk 4 Alcohol- en drugsgebruik jongeren...........................................................7 4.1 Cijfers alcohol- en drugsgebruik ........................................................................7 4.2 Wat gaan we doen? ...........................................................................................8 Hoofdstuk 5 Alcohol- en drugsgebruik volwassenen ..................................................10 5.1 Cijfers ............................................................................................................10 5.2 Wat gaan we doen? .........................................................................................10 Hoofdstuk 6 Handhaving: beschermen, ondersteunen en samenwerken ....................12 Hoofdstuk 7. Financiën en monitoring .......................................................................13

2

Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht om eens in de vier jaar een preventie- en handhavingsplan alcohol te laten vaststellen door de gemeenteraad. In lijn met deze verplichting zetten we in dit plan nadrukkelijk in op het bevorderen van een gezonde en kansrijke leefomgeving voor jongeren. We kiezen bewust voor een positieve benadering, waarin we jongeren ondersteunen om bewuste keuzes te maken en op te groeien zonder de invloed van alcohol en drugs. We willen een samenleving creëren waarin gezond gedrag de norm is en jongeren zich gesteund voelen door hun omgeving – thuis, op school, in de vrije tijd en online. We richten ons op het versterken van kennis, weerbaarheid en sociale- en gezondheidsvaardigheden, en op het aantrekkelijk maken van alcohol- en drugsvrije alternatieven. In dit plan hebben jongeren een prominente plek, met speciale aandacht voor de leeftijdsgroep 10-18 jaar en kwetsbare jongeren tot 23 jaar. Tegelijkertijd erkennen we dat ook volwassenen een belangrijke rol spelen: als ouder, opvoeder, professional of als individu. Denk aan ouders die hun kinderen leren ‘nee’ te zeggen, of aan zwangere vrouwen die we willen ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes voor zichzelf en hun kind. Daarnaast zorgen we voor een stevig fundament van toezicht en handhaving.

We werken samen met lokale partners zoals scholen, sportverenigingen, horeca, politie en ouders om de naleving van wet- en regelgeving te bevorderen en risicovol gedrag vroegtijdig te signaleren. Met dit plan bouwen we aan een toekomst waarin jongeren en volwassen gezond, weerbaar en met vertrouwen in zichzelf en hun omgeving kunnen leven. Samen werken aan lokaal alcohol- en drugspreventie Dit preventie- en handhavingsplan staat niet op zichzelf. Het is een onderdeel van en verbonden met landelijk beleid en wetgeving. Daarnaast raakt het verschillende andere gemeentelijke taken en beleidsterreinen, namelijk het lokale sportakkoord, horeca- en evenementenbeleid, het integraal veiligheidsbeleid, het integrale jeugdbeleid, het verkeersbeleid, de lerende stad Oss en de gezondheidsnota. Ambitie De ambitie van het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs is: Wij streven naar een samenleving waarin gezonde en bewuste keuzes rondom alcohol en drugs de vanzelfsprekende norm zijn voor zowel jongeren als volwassenen. Met dit plan zetten we in op het versterken van persoonlijke vaardigheden – zoals omgaan met groepsdruk – en zorgen we voor aantrekkelijke, gezonde alternatieven die uitnodigen tot positief gedrag. We doorbreken actief de cultuur waarin (overmatig) middelengebruik als normaal wordt gezien.

Ouders, opvoeders, professionals en andere volwassenen krijgen hierbij een belangrijke rol: als voorbeeld, als gesprekspartner, en als steun in het maken van gezonde keuzes. Samen creëren we een omgeving waarin iedereen – jong én volwassen – zich gesteund voelt om te kiezen voor welzijn en weerbaarheid.

3

Hoofdstuk 2 Doelstellingen Artikel 43a Van de Alcoholwet schrijft voor dat een preventie- en handhavingsplan dient aan te geven wat de doelstellingen van het beleid zijn. We hebben voor zowel alcoholpreventie als drugspreventie een aantal doelstellingen geformuleerd. Alcoholpreventie 1. 2. 3.

Versterken van kennis en bewustzijn bij jongeren over de effecten van alcohol op gezondheid en ontwikkeling. Stimuleren van een positieve norm rondom alcoholvrij opgroeien. Bijdragen aan het versterken van de weerbaarheid en de sociale- en gezondheidsvaardigheden van zowel jongeren als volwassenen.

Drugspreventie 1.

Versterken van de mentale en sociale weerbaarheid van jongeren, zodat zij bewust kiezen voor een leven zonder drugs. 2. Bevorderen van een positief leefklimaat waarin drugsvrije keuzes vanzelfsprekend en aantrekkelijk zijn. 3. Vergroten van kennis en bewustzijn over de risico's van drugsgebruik op een begrijpelijke en toegankelijke manier. Doelgroepen In dit plan staan jongeren centraal. We richten ons in het bijzonder op jongeren in de leeftijd van 10 tot 18 jaar, met extra aandacht voor kwetsbare jongeren tot 23 jaar. Deze levensfase is cruciaal voor de ontwikkeling van een gezonde leefstijl en het maken van bewuste keuzes. We geloven dat jongeren het beste tot bloei komen in een omgeving die hen ondersteunt, inspireert en beschermt. Daarom richten onze maatregelen zich niet alleen op de jongeren zelf, maar ook op de mensen om hen heen: ouders, opvoeders, leerkrachten, jeugdprofessionals en andere betrokkenen. Samen vormen zij een netwerk dat jongeren helpt om weerbaar te zijn, gezonde keuzes te maken en hun talenten te ontwikkelen. Door in te zetten op positieve gezondheid, educatie en sociale verbinding, willen we bijdragen aan een samenleving waarin jongeren veilig, gezond en kansrijk kunnen opgroeien.

4

Hoofdstuk 3 Beleid, regelgeving en uitgangspunten Wettelijke basis Dit preventie- en handhavingsplan is gebaseerd op artikel 43a van de Alcoholwet. Deze wet verplicht gemeenten om eens in de vier jaar een plan vast te stellen waarin het beleid wordt beschreven voor de preventie van alcoholgebruik, met name onder jongeren, en de handhaving van de Alcoholwet. De gemeenteraad stelt dit plan vast als onderdeel van het bredere gemeentelijke gezondheidsbeleid. Het plan biedt ruimte om preventie en handhaving op een samenhangende en positieve manier vorm te geven, met als doel een gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren te bevorderen. Hoewel de wettelijke verplichting zich richt op alcohol, kiezen we er bewust voor om in dit plan ook drugspreventie mee te nemen. Middelengebruik onder jongeren vraagt om een integrale aanpak, waarin gezondheid, veiligheid en positieve ontwikkeling centraal staan. Relatie met ander gemeentelijk beleid Dit preventie- en handhavingsplan is nauw verbonden met het bredere gemeentelijke beleid dat zich richt op het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van zowel jongeren als volwassenen. Het vormt een aanvulling op en versterking van bestaande ambities binnen het jeugdbeleid, gezondheidsbeleid, veiligheidsbeleid, en het beleid op het gebied van onderwijs en participatie.

Het plan sluit aan bij de centrale thema’s uit de gezondheidsvisie van de gemeente Oss: de eerste 1.000 dagen, een gezonde leefstijl, mentale kracht en weerbaarheid, een prettige woon- schoolen werkomgeving, een groene, veilige en beweegvriendelijke leefomgeving. Daarnaast draagt het bij aan de ambitie zoals geformuleerd in het Integraal Jeugdbeleid 2024: Osse jeugdigen groeien op tot gezonde, zelfstandige volwassenen, die zelfredzaam zijn, voor zichzelf opkomen en actief deelnemen aan de samenleving. Dankzij deze integrale benadering wordt de samenhang tussen preventie, ondersteuning en handhaving versterkt. In nauwe samenwerking met partners bouwen we aan een stad waarin iedereen – jong en oud – gezond, veilig en met vertrouwen in zichzelf en de toekomst kan leven. Uitgangspunten Zoals eerder omschreven richt dit plan zich met name tot jongeren. Bij de uitvoering hiervan hanteren we de volgende uitgangspunten: ✓

✓

✓

✓

✓

Gezond en kansrijk opgroeien staat centraal. We geloven dat jongeren zich het beste kunnen ontwikkelen in een omgeving die gezondheid, veiligheid en talentontwikkeling stimuleert. Alcohol- en drugsvrij opgroeien draagt hier direct aan bij. Iedereen draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Ouders, opvoeders, professionals, ondernemers en jongeren zelf hebben allemaal een rol in het versterken van een positieve norm en het ondersteunen van gezonde keuzes. Voorbeeldgedrag maakt het verschil. Volwassenen geven het goede voorbeeld door bewust om te gaan met alcohol en drugs, en door actief bij te dragen aan een cultuur waarin middelengebruik niet vanzelfsprekend is. Samenwerking en verbinding zijn de sleutel tot succes. We werken integraal samen met scholen, sportverenigingen, zorg- en welzijnsorganisaties, politie, ondernemers en jongerenwerk om een sluitende aanpak te realiseren. Toegankelijke informatie en ondersteuning. Jongeren en hun omgeving krijgen begrijpelijke informatie en laagdrempelige toegang tot hulp, advies en begeleiding wanneer dat nodig is.

5

✓ ✓

Toezicht is ondersteunend en preventief. Handhaving is gericht op bescherming en bewustwording, met oog voor de leefwereld van jongeren en ruimte voor het gesprek. We sturen op effect en blijven leren. We monitoren ontwikkelingen en passen onze aanpak aan op basis van inzichten, ervaringen en wat werkt in de praktijk.

6

Hoofdstuk 4 Alcohol- en drugsgebruik jongeren Jongeren staan aan het begin van hun ontwikkeling naar zelfstandigheid en volwassenheid. In deze belangrijke levensfase willen we hen ondersteunen bij het maken van gezonde en bewuste keuzes. Het gebruik van alcohol en drugs kan deze ontwikkeling belemmeren en heeft invloed op de gezondheid, veiligheid en het toekomstperspectief van jongeren. Vanuit onze ambitie om jongeren gezond, veilig en kansrijk te laten opgroeien, zetten we in op het versterken van hun weerbaarheid, kennis en sociale omgeving. We willen een leefklimaat creëren waarin het normaal is om te kiezen voor een leven zonder alcohol en drugs. Daarbij richten we ons niet alleen op jongeren zelf, maar ook op de mensen die hen begeleiden en inspireren – zoals ouders, opvoeders, leerkrachten en jeugdprofessionals. In deze paragraaf schetsen we het actuele beeld van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren in onze gemeente. De cijfers helpen ons om gericht beleid te voeren en passende maatregelen te nemen. Daarbij blijven we trouw aan onze uitgangspunten: we werken samen, denken in kansen en zetten in op positieve gezondheid en preventie.

4.1 Cijfers alcohol- en drugsgebruik In 2024 vond de Gezondheidsmonitor jongvolwassen plaats. Dit is een groot onderzoek naar de (mentale) gezondheid, de leefstijl, het welzijn en de digitale leefomgeving van jongvolwassen tussen de 16 en 25 jaar. In deze paragraaf presenteren we o.a. een aantal cijfers uit de Gezondheidsmonitor. Daarnaast hebben we voor kinderen onder de 18 jaar de Brabantscan gebruikt. Cijfers alcoholgebruik Het advies van de Gezondheidsraad is: drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. 46% van de jongvolwassenen in gemeente Oss voldoet aan dit advies, onder 16- en 17jarigen is dit 43%. In de gemeente Oss geeft 37% van de jongvolwassen aan dat vrienden het normaal vinden om 10 glazen alcohol op één dag of avond te drinken. In de GGD-regio is het percentage jongvolwassen dat dit aangeeft gelijk gebleven namelijk 32%. Voor kinderen onder de 18 jaar maken we uit de monitor op: ➢ ➢ ➢

57% van de deelnemende ouders keurt niet af als kind alcohol drinkt. Voor Hart voor Brabant ligt dit iets lager namelijk 55%. 35% van de jongeren (2e/4e Klas) heeft ooit alcohol gedronken. Voor Hart voor Brabant ligt dit lager namelijk 33%. We zien een daling ten opzichte van 2021 daar waar nog 37% ooit alcohol dronk is dat nu dus 35%.

We willen de trend van drinken onder de 18 jaar blijven stimuleren. Campagnes die hieraan bij moet dragen zijn: SKIP, IK PAS, NIX18 en Zien drinken doet drinken. Cijfers drugsgebruik De Gemeente Oss neemt deel aan SKIP. Dit betreft een regioproject waarbij het draait om het realiseren van een nieuwe norm over drugsgebruik. Het is belangrijk dat de omvang van het drugsgebruik klein blijft en dat er minder wordt gedacht dat het gebruik van drugs ‘normaal’ is. Een onderdeel van het regionale project SKIP is de drugsmonitor. Aan deze monitor hebben 13.000 jongeren uit de regio deelgenomen. Voor de gemeente Oss geldt dat in totaal 449 jongeren in de leeftijd van 16-27 jaardeel hebben genomen aan de monitor. Uit deze monitor blijkt dat: ➢

91% denkt (heel) makkelijk aan drugs te komen.

7

➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

68% heeft ooit drugs aangeboden gekregen. 52% heeft ooit drugs gebruikt. 25% denkt komend jaar drugs te gaan gebruiken. 17% heeft recent drugs gebruikt. 13% heeft regelmatig (tenminste maandelijks) drugs gebruikt. 71% vindt het normaal als iemand af en toe of regelmatig drugs gebruikt.

Top 3 van vaakst gebruikte drugs (anders dan wiet) die ooit door jongvolwassenen (16-25 jaar) in gemeente Oss zijn gebruikt:

➢ ➢ ➢

Xtc (20%) 3-mmc of 4-mmc (16%) Cocaïne (10%)

De cijfers helpen ons om de activiteiten gericht in te zetten op bepaalde doelgroepen denk aan jongeren op het voortgezet onderwijs.

4.2 Wat gaan we doen? Thuis: een sterke basis voor gezonde keuzes Het thuisfront speelt een essentiële rol in het gezond en kansrijk opgroeien van jongeren. Ouders, opvoeders en verzorgers zijn belangrijke rolmodellen en vormen de eerste en vaak meest invloedrijke omgeving waarin jongeren leren omgaan met keuzes, grenzen en gezondheid. We zetten vanuit verschillende beleidsdomeinen in op het versterken van de opvoedkracht van ouders en opvoeders. We ondersteunen hen met toegankelijke informatie, praktische handvatten en waar nodig begeleiding, zodat zij jongeren o.a. kunnen helpen om alcohol- en drugsvrije keuzes te maken. Daarbij stimuleren we open gesprekken over middelengebruik, grenzen stellen en het geven van het goede voorbeeld. We geloven dat een positieve en betrokken thuissituatie jongeren helpt om weerbaar te zijn en gezonde keuzes te maken. Daarom werken we samen met scholen, jeugdgezondheidszorg, wijkteams en andere partners om ouders te ondersteunen en te betrekken. Zo bouwen we aan een omgeving waarin jongeren zich veilig, gehoord en gesteund voelen – en waarin gezond gedrag vanzelfsprekend is. School: een leeromgeving voor gezonde ontwikkeling Scholen zijn bij uitstek plekken waar jongeren leren, groeien en zich ontwikkelen. Ze bieden niet alleen onderwijs, maar ook structuur, sociale interactie en kansen om weerbaarheid en zelfvertrouwen op te bouwen.

We werken samen met scholen om een leeromgeving te creëren waarin gezonde keuzes vanzelfsprekend zijn. We ondersteunen scholen bij het geven van voorlichting over alcohol en drugs, het versterken van sociale vaardigheden en het signaleren van risicogedrag. Ook stimuleren we een positieve schoolcultuur waarin jongeren zich veilig en gezien voelen. Door samen te werken met mentoren, jeugd- en GGD-professionals zorgen we voor een sluitende aanpak waarin preventie, ondersteuning en educatie hand in hand gaan. Vrije tijd: gezonde alternatieven De vrije tijd van jongeren is een belangrijk moment voor ontspanning, ontmoeting en zelfontplooiing. Juist in deze context willen we jongeren inspireren om te kiezen voor gezonde, leuke en betekenisvolle activiteiten. Sport, cultuur, muziek en ontmoeten bieden waardevolle alternatieven voor middelengebruik. We investeren in een aantrekkelijk en toegankelijk vrijetijdsaanbod waarin jongeren hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. Daarbij werken we samen met sportverenigingen,

8

cultuurinstellingen, buurthuizen en het jongerenwerk. Ook ondersteunen we initiatieven van jongeren zelf, zodat zij actief kunnen bijdragen aan een positieve leefomgeving.

Online: digitale weerbaarheid De online-wereld is een vast onderdeel van het dagelijks leven van jongeren. Het biedt kansen voor verbinding, creativiteit en informatie, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals exposure aan middelengebruik of groepsdruk via sociale media.

9

Hoofdstuk 5 Alcohol- en drugsgebruik volwassenen Een gezonde en vitale samenleving begint bij mensen die zich goed voelen, bewust omgaan met hun gezondheid en actief kunnen deelnemen aan het dagelijks leven. Voor veel volwassenen kan het gebruik van alcohol of drugs leiden tot gezondheidsrisico’s, sociale problemen of belemmeringen in werk en welzijn. We erkennen dat iedereen recht heeft op ondersteuning bij het maken van gezonde keuzes. Daarom zetten we ook in op preventie en bewustwording onder volwassenen. We richten ons op het bevorderen van een gezonde leefstijl, het bespreekbaar maken van middelengebruik en het bieden van toegankelijke hulp voor wie dat nodig heeft. We doen dit zonder te oordelen, maar met oog voor de mens achter het gedrag. De cijfers in dit hoofdstuk geven inzicht in het gebruik van alcohol en drugs onder volwassenen in onze gemeente. Ze helpen ons om gerichte keuzes te maken en passende maatregelen te nemen, altijd met als doel: een gezonde en verbonden samenleving voor iedereen.

5.1 Cijfers Met de Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen 2024 is de gezondheid, het welzijn, de leefstijl en leefomgeving van inwoners van 18 jaar en ouder in beeld gebracht. Ook voor volwassen geldt dat de Gezondheidsraad adviseert om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. In de gemeente Oss drinkt 43% niet of maximaal één glas per dag. Dit percentage ligt iets hoger dan de GGD-regio namelijk 40% en iets lager ten opzichte van het landelijke gemiddelde namelijk 45%. Het percentage van de gemeente Oss is gelijk gebleven sinds 2016. Het percentage zware drinkers in de gemeente Oss is hoger dan in Nederland, namelijk 12% lokaal en landelijk 9%. Het percentage in de gemeente Oss is gelijk gebleven sinds 2016. De cijfers drugsgebruik onder volwassen halen we ook uit de Brabantscan. Hieruit blijkt dat in de gemeente Oss 7% de laatste 12 maanden drugs gebuikt. Drugsgebruik komt vaker voor bij mannen, de jongeren leeftijdscategorie en inwoners met een startkwalificatie. Top 3 van drugs die in het laatste jaar in de gemeente Oss het vaakst zijn gebruikt door 18/64jarigen: • • •

Hasj, wiet, cannabis (3%) XTC (2%) Cocaïne, amfetamine (@%)

5.2 Wat gaan we doen? Om volwassenen te ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes rondom alcohol en drugs, richten we ons op de leefwerelden waarin zij dagelijks actief zijn. In elk van deze omgevingen liggen kansen om bewustwording te vergroten, het gesprek aan te gaan en ondersteuning toegankelijk te maken. Thuis: het goede voorbeeld geven en steun bieden Thuis is de plek waar normen en gewoonten ontstaan. We stimuleren een open gesprek over middelengebruik binnen gezinnen en relaties. Volwassenen vervullen een voorbeeldrol voor jongeren en kunnen elkaar ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes. We bieden informatie, trainingen en ondersteuning aan ouders, mantelzorgers en partners, zodat zij stevig in hun rol staan.

10

Werk: vitaal blijven Werkgevers kunnen bijdragen aan een gezonde werkomgeving waarin middelengebruik bespreekbaar is. We ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van vitaliteitsbeleid. Vrije tijd: gezonde alternatieven In de vrije tijd willen we volwassenen inspireren om te kiezen voor activiteiten die bijdragen aan gezondheid en welzijn. We stimuleren een aanbod van sport, cultuur en ontmoeting waarin alcohol- en drugsvrij genieten vanzelfsprekend is. Samen met verenigingen, buurthuizen en evenementenorganisaties maken we gezond gedrag aantrekkelijk en sociaal versterkend. Online: betrouwbare informatie en digitale ondersteuning Ook online willen we volwassenen bereiken met begrijpelijke en betrouwbare informatie over alcohol en drugs. We zetten in op digitale campagnes, zelftests en verwijzingen naar hulpverlening. Daarnaast stimuleren we digitale weerbaarheid, zodat mensen bewust omgaan met online invloeden en desinformatie over middelengebruik.

11

Hoofdstuk 6 Handhaving: beschermen, ondersteunen en samenwerken Een gezonde en veilige leefomgeving vraagt om duidelijke grenzen en consequente handhaving. Handhaving is geen doel op zich, maar een middel om jongeren en volwassenen te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van alcohol- en drugsgebruik. We doen dit op een manier die past bij onze positieve benadering: met oog voor preventie, samenwerking en maatwerk. Bevoegdheden op basis van de Alcoholwet De gemeente heeft op grond van artikel 43a van de Alcoholwet de taak om een preventie- en handhavingsplan op te stellen, dat eens in de vier jaar wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Binnen deze wettelijke kaders zijn gemeenten verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de regels rondom alcoholverkoop en -gebruik, zoals de leeftijdsgrens van 18 jaar en het verbod op doorschenken aan dronken personen. Onze inzet richt zich op: ✓ ✓ ✓ ✓

Toezicht op naleving bij verkooppunten zoals supermarkten, horeca en sportkantines; Samenwerking met ondernemers om bewustwording en naleving te bevorderen; Gerichte controles op basis van signalen, meldingen of risicoprofielen; Educatie en ondersteuning als eerste stap, met handhaving als sluitstuk.

Bestuurlijke handhaving van drugs: Opiumwet artikel 13b Naast de Alcoholwet beschikt de burgemeester over bevoegdheden op grond van artikel 13b van de Opiumwet. Deze bepaling maakt het mogelijk om op te treden tegen drugshandel vanuit woningen of lokalen. In onze gemeente is deze bevoegdheid uitgewerkt in de Beleidsregel bestuurlijke handhaving Opiumwet artikel 13b, waarin staat hoe we zorgvuldig, proportioneel en transparant omgaan met signalen van drugscriminaliteit. Onze aanpak is gericht op: ✓ ✓ ✓ ✓

Bescherming van de leefomgeving tegen ondermijning en overlast; Handhaving op basis van signalen, meldingen en politie-informatie; Maatwerk en zorgvuldige afweging per situatie, met oog voor de menselijke maat; Samenwerking met zorg- en veiligheidspartners om indien nodig ook hulpverlening in te zetten.

Samen leren en verbeteren We blijven investeren in een lerende aanpak. Door signalen, cijfers en ervaringen te verzamelen, kunnen we onze handhaving steeds beter afstemmen op wat werkt. Daarbij zoeken we actief de samenwerking met inwoners, ondernemers en professionals. Zo zorgen we samen voor een gemeente waarin regels helder zijn, grenzen worden bewaakt en iedereen zich veilig en gesteund voelt.

12

Hoofdstuk 7. Financiën en monitoring Financiële inzet en rol van SKIP binnen de preventieketen De gemeente Oss draagt jaarlijks €20.000 bij aan SKIP, die een cruciale rol vervult binnen de lokale preventieketen op het gebied van middelenpreventie. SKIP onderscheidt zich door de inzet van innovatieve programma’s en interventies die gericht zijn op het terugdringen van middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen. De aanpak van SKIP is laagdrempelig, toegankelijk en sluit aan bij de leefwereld van jongeren, wat bijdraagt aan een effectieve preventiestrategie. Binnen Oss fungeert SKIP als belangrijke schakel in het signaleren van risico’s, het vergroten van weerbaarheid, en het stimuleren van gezonde keuzes. Dit gebeurt onder meer via voorlichting, activiteiten in de wijk, samenwerking met scholen en maatwerkinterventies gericht op groepen met verhoogde kwetsbaarheid. Naast deze financiering voor SKIP zijn er momenteel geen aanvullende financiële middelen specifiek geoormerkt voor alcohol- en drugspreventie. De inzet op preventie vindt grotendeels plaats binnen bredere beleidskaders, zoals het jeugdbeleid, het gezondheidsbeleid en het Integraal Veiligheidsbeleid. Daarin zijn middelengebruik en preventie weliswaar opgenomen als aandachtspunten, maar niet als afzonderlijk gefinancierde programmalijn.

De huidige situatie onderstreept het belang van integrale samenwerking tussen partners en het optimaal benutten van bestaande middelen en expertise. Monitoring en inzicht: fundament voor gerichte preventie Monitoring biedt een gestructureerd en onderbouwd inzicht in het middelengebruik onder zowel jongeren als volwassenen. Via de Gezondheidsmonitor van de GGD wordt periodiek data verzameld over leefstijl, gezondheid en middelengebruik. Voor de jongerendoelgroep wordt dit aangevuld met gerichte informatie vanuit de SKIP Drugsmonitor. Samen geven deze instrumenten een betrouwbaar beeld van trends, risicogroepen en lokale knelpunten. Monitoring op middelengebruik mag echter niet geïsoleerd worden beschouwd. Het is nauw verweven met bredere gezondheidsfactoren zoals weerbaarheid, vitaliteit, vrijetijdsbesteding, leefstijl en het concept van positieve gezondheid. Deze thema’s zijn zowel voor jongeren als volwassenen van invloed op middelengebruik en welzijn. Daarom vereist effectieve preventie een holistische benadering, waarin niet alleen het gedrag wordt gemeten, maar ook de context waarin dat gedrag ontstaat. Bij volwassenen spelen naast persoonlijke factoren ook maatschappelijke thema’s mee, zoals werkdruk, stress, sociaal isolement en culturele normen. Monitoring die deze factoren meeneemt, biedt aanknopingspunten voor interventies op maat.

Monitoring krijgt in dit plan een dubbele functie: enerzijds als analytisch instrument voor beleidsontwikkeling, anderzijds als motor voor dialoog en samenwerking. Door resultaten te delen met partners zoals gezondheidsorganisaties, welzijnsinstellingen, scholen, werkgevers en sportclubs, ontstaat een collectieve verantwoordelijkheid voor gezondheid en preventie. Kortom, monitoring is niet alleen een meetinstrument, maar een kompas voor integrale, leeftijdsbrede preventie. Het stelt ons in staat om risico’s vroegtijdig te signaleren, preventie doelgericht te versterken en een gezonde, weerbare samenleving in Oss te stimuleren. In de gezondheidsvisie 2040 van de gemeente Oss omschrijven we hoe we ontwikkelen monitoren.

13

14