Bijlage 2 Handelingsperspectief Oss West

OV-knooppunten van de toekomst Een integraal handelingsperspectief

Oss West

Samenvatting

Datum: 05-09-2023 Versie: 1.1 Status: Definitief Afzender: Royal HaskoningDHV

Link naar rijksoverheid handelingsperspectief

2

Aanleiding Handelingsperspectief Aanleiding handelingsperspectief Oss heeft een vooruitstrevende visie en streeft ernaar uit te groeien tot een gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Om deze ambitie te realiseren, versnelt Oss de woningbouw in de komende jaren tot een tempo van ongeveer 600 woningen per jaar, met name in het stedelijk gebied. Om deze groei te faciliteren en de aantrekkelijkheid, veiligheid en bereikbaarheid van Oss te waarborgen, is een focus op duurzame mobiliteit van cruciaal belang. Binnen de gemeente Oss bevinden zich drie belangrijke openbaar vervoer-knooppunten - Oss, Oss West en Ravenstein - waarvoor gelijktijdig een handelingsperspectief is opgesteld. Voor de knoop Oss West zijn er verschillende aanleidingen om het handelingsperspectief op te stellen: • Oss heeft een grote woningbouwopgave van nieuwe 8.500 woningen tot 2040, waarvan het grootste deel in de spoorzone wordt gerealiseerd. Deze verdichting vraagt om het up-to-date maken van de stations. • De gemeente Oss wil in de Spoorzone Oss een (hoog)stedelijke dynamiek tot stand brengen met eigentijdse woon- en werkmilieus in een aantrekkelijke mix met andere gebruiksfuncties. Voor Oss West zijn met name de woningbouwontwikkeling van Amsteleind en Euterpepark van grote invloed.

Deze gebiedsontwikkelingen nabij het station bieden kansen om het station te verbeteren en beter aan te laten sluiten op de omgeving. • Er leeft de ambitie om de barrièrewerking van het spoor in de stad Oss te verminderen voor een verbeterde samenhang tussen de gebieden ten noorden en zuiden van het spoor. Meer in het algemeen is het de wens om het station meer onderdeel te laten zijn van de stedelijke beleving. Het is nu vooral een functionele plaats, waar je alleen komt om met de trein te gaan. Ambitie is om het een aantrekkelijker locatie te maken met een grotere verblijfskwaliteit, met meerwaarde voor de stad. • De gemeente onderzoekt de wenselijkheid van het eventueel verplaatsen van station West naar de nabijheid van de nieuwe ontwikkellocatie Amsteleind. Zowel in geval van verbeteren van het station op de huidige locatie danwel bij ontwikkeling van station op een nieuwe locatie is het goed om gezamenlijk de uitgangspunten voor deze situatie te formuleren. • De toegankelijkheid van de OV knoop is, voor met name mindervaliden, niet optimaal. • OV knoop Oss West is in het kader van Actieagenda OV-Knooppunten opgenomen als ‘knoop met opgave(n)’. Er lijkt voldoende aanleiding voor een integrale aanpak van de OV knoop en daarom wordt het Handelingsperspectief opgesteld.

5

Doelstelling Handelingsperspectief Doelstelling handelingsperspectief De stakeholders hebben als doel gezamenlijk een gedragen handelingsperspectief op te stellen dat inzicht geeft in aandachtspunten en kansen om de OV-knoop beter te benutten. De stakeholders streven ernaar zowel voor de korte als langere termijn gedragen ambities te formuleren welke gefaseerd kunnen worden gerealiseerd en aansluiten op de ontwikkelingen in de stad en rondom de OV-knoop. De stakeholders hebben verder als doel voor het gebruik van de OV-knoop breder te kijken dan alleen de OV-reiziger. De OV-knopen in de gemeente Oss worden beschouwd in relatie tot elkaar. Ook worden de invloeden van ‘s-Hertogenbosch en Nijmegen meegenomen, bereikbaarheid van deze steden met de auto en het parkeerbeleid in deze steden is mogelijk van invloed op het gebruik van de OV-knopen in de gemeente Oss. Werkwijze Het handelingsperspectief is het resultaat van samenwerking tussen de verschillende stakeholders. Het handelingsperspectief komt tot stand in 3 stappen. In de eerste stap wordt de huidige situatie geanalyseerd en beoordeeld. In de tweede stap worden de ambities voor de toekomstige situatie vastgesteld en word het te overbruggen gat geanalyseerd. In de derde stap worden vervolgstappen gedefinieerd. In dit handelingsperspectief worden voor de OV-knoop Oss stap 1 en 2 uitgevoerd.

6

10

A. Aantal gebruikers en reizigers Aantal stations 116 232 27 20 6

Spoorvervoer • In- en uitstappers trein*: 1478 in jaar 2022, (2.119 in jaar 2019) • Oss West valt in de stationsklasse ‘Basis’ • Treinvervoerder: NS • Reizigersmotief: • Woon/werk: 13% • School/studie/cursus/opleiding 42% • Sociaalrecreatief 38% • Geen busvervoer op deze OV-knoop • Station Oss West ligt als voorstadhalte aan de Brabantse Lijn tussen ‘s Hertogenbosch en Oss. Station Oss West heeft 2 sporen en 2 perrons. • Het station ligt ten westen van station Oss en in het midden van de wijk Ruwaard. Er is aan beide zijden van het station onbewaakt fietsparkeren (deels overdekt) en er zijn fietskluizen. Het station heeft aan beide zijden toegang doormiddel van een trap en hellingbaan. Het station heeft een open karakter en een beperkte wachtruimte. Er is geen loketfunctie. autoverkeer. • Er zijn diverse plannen voor grootschalige nieuwbouw in het gebied. Daarnaast wordt er een impuls gegeven aan de omgeving door nieuwbouw van het gezondheidscentrum en verbeteringen aan het winkelcentrum

Bovenstaand figuur toont het aantal stations per categorie in Nederland (bron: Netverklaring 2020)

*bron: Reizigersgedrag | NS Dashboard (nsjaarverslag.nl)

14

B. Analyse huidige situatie: De huidige situatie op het knooppunt wordt in kaart gebracht aan de hand van de volgende aspecten in het handelingsperspectief: plaats, knoop, mobiliteit en mens. Deze indeling ondersteunt bij het vormen van een integraal beeld hoe de knoop functioneert; als fysieke netwerkschakel met verschillende vervoersmodaliteiten, hoe de knoop werkt in de omgeving en als overstappunt, zodat het een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken en/of recreëren.

Plaats Positie in het netwerk Bereikbaarheid Functiemenging Ligging in de omgeving Omgevingskwaliteit

OV-Knoop Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie Duurzaamheidseisen Veiligheid knoop (transfer)

Mobiliteit Voetgangers Fiets (bewaakt en onbewaakt) Trein BTM Auto Deelmobiliteit

Mens Type reizigers Klanttevredenheid Veiligheid sociaal Toegankelijkheid

15

Plaats

GAPAnalyse: Huidige situatie

Huidige situatie

Toelichten

Positie in het netwerk

3

De positie in het trein en bus netwerk is goed. Er is ook gesproken over het autonetwerk. De Braakstraat ligt op een lastige positie in verband met de spoorkruising direct naast het station. Er is behoefte het autonetwerk anders in te richten/ te gebruiken.

Bereikbaarheid

4

Voor voetganger, fiets en auto is de knoop goed te bereiken.

Functiemenging

3

Overwegend wonen en nabijgelegen bedrijventerrein. Geen winkels, enkel een snackbar nabij station.

Ligging in de omgeving

3

OV-knoop niet verbonden met de omgeving. Enkel functie van treinstation.

Omgevingskwaliteit

3

Stenige omgeving

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

3

Reizigersoverpad/spoorwegovergang niet ideaal. Veel trapjes/doorgangen in het omgevingsdomein.

Duurzaamheidseisen

3

Led verlichting op het station. Geen specifieke duurzaamheidsmaatregelen in het omgevingsdomein, wel groen in omgeving.

Veiligheid knoop (transfer)

3

Overweg is een aandachtspunt, transferfunctie en openbare weg. Barrière werking, nodigt haastige reiziger mogelijk uit tot risicovol gedrag.

Voetganger

4

Er is voldoende ruimte voor de voetganger. Overweg is een aandachtspunt.

Fiets

4

Er is voldoende parkeercapaciteit. Behoefte aan meer veilige fietsenstalling. De aansluiting met F59 kan beter: de F59 is toegankelijk voor auto’s, auto’s parkeren haaks op de F59.

Trein

3

De gemeente heeft de wens om het treinaanbod te vergroten. NS geeft aan dat er voldoende treinen rijden, ProRail geeft aan dat er voldoende spoor is. Op dit moment is er een achteruitgang in reizigersaantal.

BTM

2

Er halteert geen bus. Er is geen behoefte Oss West op te nemen in het busnetwerk.

Auto

3

Hoge bezettingsgraad autoparkeren. Situatie autoparkeren haaks op fietssnelweg vraagt om verbetering.

Deelmobiliteit

3

Meer deelmobiliteit gewenst

Type reizigers

3

Neutraal

Klanttevredenheid

4

Reizigers zijn tevreden over de OV knoop

Veiligheid sociaal

3

Weinig toezicht. Fietsendiefstal komt te veel voor.

Toegankelijkheid

2

Er is vanaf de ‘K&R’ aan de noordzijde een grote omweg voor mindervaliden (omgevingsdomein). Er staan hekjes op de toegang tot het perron (omgevingsdomein). Het station voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Overweg voldoet maar wordt gezien als aandachtspunt.

Toekomstige situatie

OV-knoop

Mobiliteit

Mens

58

GAP

Plaats

GAPAnalyse: Toekomstige

Huidige situatie

Toekomstige situatie

GAP

Positie in het netwerk

3

3

Geen verbetering in trein en busnetwerk geambieerd

-

Bereikbaarheid

4

5

Verbeteringen gewenst voor voetganger, fietser en auto. Ongelijkvloerse spoorkruising ter plaatse van OV knoop. Ambitie knip autoverkeer Braakstraat.

1

Functiemenging

3

4

Behoefte aan meer functies (horeca, detailhandel) op en rondom OV knoop

1

Ligging in de omgeving

3

4

Woningbouw in de omgeving (Amsteleind en Euterpepark) en ontwikkeling winkelcentrum Ruwaart zorgen voor vooruit gang van de omgeving. Behoefte aan betere verbinding en meer samenhang met Euterpepark.

1

Omgevingskwaliteit

3

4

Behoefte aan verbetering van uitstraling. Meer groen. Voetganger en fietser centraal stellen. OV knoop verbinden met Euterpepark.

1

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

3

4

Behoefte aan ongelijkvloerse spoorkruising. Behoefte aan verbeterde inrichting omgevingsdomein (o.a. autoparkeren irt fietssnelweg, ‘K&R’ zuidzijde)

1

Duurzaamheidseisen

3

4

Ambitie om in te zetten om duurzaamheid bij verandering op OV knoop

1

Veiligheid knoop (transfer)

3

4

Ambitie saneren overweg (aanbrengen ongelijkvloerse spoorkruising)

1

Voetganger

4

4

Ambitie ongelijkvloerse spoorkruising. Goede verbinding Euterpepark.

-

Fiets

4

5

Ambitie betere aansluiting F59. Meer beveiligde fietsenstalling. Oplossen situatie autoparkeren haaks op F59.

1

Trein

3

4

De gemeente heeft de wens om het treinaanbod te vergroten. De gemeente heeft behoefte aan meer treinaanbod buiten de spits. NS geeft aan dat er voldoende treinen rijden in relatie tot het aantal reizigers.

1

BTM

2

2

Geen ambities Oss West op te nemen in het busnetwerk.

-

Auto

3

3

Behoefte aan een passend parkeeraanbod. Onderzoek nodig naar herkomst en bestemming van parkeerders.

-

Deelmobiliteit

3

4

Meer deelmobiliteit gewenst

1

Type reizigers

3

4

Ambitie bewoners nieuwe woningen duurzaam te laten reizen. Behoefte aan groter aandeel ‘woon-werk’ onder reizigers Oss West.

1

Klanttevredenheid

4

5

Ambitie om tevredenheid te vergroten door geambieerde veranderingen op de OV knoop.

1

Veiligheid sociaal

3

4

Behoefte aan verbetering sociale veiligheid. Behoefte aan meer levendigheid rondom de OV knoop, ook in de avonduren.

1

Toegankelijkheid

2

4

Behoefte aan een OV knoop die toegankelijk is voor iedereen. Behoefte aan verbeterde toegankelijkheid van de perrons vanaf afzet plekken aan noord en zuidzijde van station.

2

OV-knoop

situatie

Mobiliteit

Mens

91

GAPAnalyse: Toekomstige

Mens

Plaats

situatie

Mobiliteit

OV-knoop

92

Integrale opgave Ongelijkvloerse spoorkruising en een betere aansluiting met de omgeving

‘Reparaties’ op korte termijn:

Voor OV-knoop Oss West staat een belangrijke uitdaging te wachten om voorbereid te zijn op de toekomstige verhoogde druk op de OV-knoop als gevolg van geplande woningbouwprojecten en ontwikkelingen langs de spoorzone. Daarnaast is er de taak om beter aan te sluiten op de omgeving en de behoeften van de gebruikers. Centraal staat:

Op korte termijn zijn er een aantal zaken die direct kunnen worden opgepakt voor een verbetering van de huidige situatie, dit zijn:

• Het realiseren van een ongelijkvloerse spoorkruising voor voetgangers en fietsers, met een aansluiting op de perrons. Het saneren van gelijkvloerse overgang. • Een levendige OV knoop en aansluiting met de omgeving en de gebiedsontwikkeling rondom het station.

• Onderzoek naar mogelijkheden voor vebetering van de toegankelijkheid in omgevingsdomein

Om de OV-knoop te laten functioneren zoals gewenst is er behoefte aan: • • • •

Een passend parkeerbeleid Ruimte voor deelmobiliteit Een passend treinaanbod Dag-gebruik van fietskluizen

De OV-knoop dient duurzaam te zijn en een prettige plek om te verblijven, dit vraagt om: • Het een duurzame uitwerking en implementatie van de geambieerde veranderingen op de OVknoop • Voorzieningen op en rondom de OV knoop die aansluiten op de doelgroep • Goede aansluiting op de omgeving voor een samenhangend geheel • Sociale veiligheid 93

Aanzet deelopgaven Reparaties

Deelopgave: Onderzoek verbetering toegankelijkheid in omgevingsdomein

Onderzoek verwachte reizigersgroei corridor Nijmegen-‘s-Hertogenbosch naar aanleiding van woningbouw en groei Onderzoek als onderdeel van mobiliteitspakket regio bedrijventerreinen 's-Hertogenbosch De integrale opgave dient een plek te krijgen in het mobiliteitspakket van de stedelijke regio Den Bosch en Oss Integrale ontwerp opgave: • Onderbouwing (als startpunt voor integrale opgave) • Voorfase/ verkenning

• Alternatievenstudie

• Planuitwerking Realisatie OV knoop

Wanneer: Korte termijn Onderdeel mobiliteitspakket

Betrokken partijen: Gemeente Gemeente, Provincie, NS Gemeente, Provincie

Korte termijn Opstellen analyse conform 3e Kadernota Railveiligheid/Beleidsagenda Spoor 2020-2025 ivm woningbouw en extra Gemeente, ProRail Korte termijn druk op reizigersoverpad Kwantificeren verwachte reizigersgroei als gevolg van inwonergroei Oss NS, ProRail, (Gemeente) Korte termijn Opstellen visie-document voor OV-knoop met concrete ambities Korte termijn Gemeente, ProRail, NS Onderzoek transfercapaciteit in relatie tot verwachte reizigersgroei (als gevolg van woningbouw en groei Korte/Middellange termijn Gemeente, NS, ProRail arbeidsplaatsen) Onderzoek/vaststellen haalbaarheid knip autoverkeer Braakstraat (indien reeds vastgelegde Koersnota Mobiliteit niet Korte/Middellange termijn Gemeente volstaat) Onderzoek haalbaarheid integreren OV knoop en Euterpepark (opschuiven perrons/ infra) Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn Onderzoek haalbaarheid ongelijkvloerse spoorkruising langzaam verkeer (capaciteit/ ruimtelijk/ financieel) Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn Onderzoek/verkennen verbetering loopverbinding Eurterpepark Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn Onderzoek gewenste functies op en rondom OV knoop Korte/Middellange termijn Gemeente, ProRail, NS Onderzoek (/ beschikbaar maken gegevens) bezettingsgraad fietsenstallingen en fietskluizen Gemeente, NS Korte/Middellange termijn Onderzoek (/ vaststellen) parkeervraag fiets (incl.

BMF, fietskluis, scooter) Gemeente, ProRail Korte/Middellange termijn Onderzoek parkeervraag auto (aantal, herkomst, bestemming) Incl. K&R Gemeente, NS Korte/Middellange termijn Onderzoek naar mogelijkheden verbetering situatie parkeren zuidzijde (oplossen haaksparkeren op snelfiets route) Korte/Middellange termijn Gemeente, NS Kwantificeren ambities deelmobiliteit Gemeente Korte/Middellange termijn Opstellen klanteisen Gemeente, NS, ProRail, Middellange termijn Provincie Schetsontwerp OV knoop Gemeente, NS, ProRail, Middellange termijn Provincie Planuitwerking OV knoop Gemeente, ProRail Middellange termijn Realisatie aangepaste OV knoop die aansluit op ambities en ontwikkelingen in omgeving Gemeente, ProRail Lange termijn

94