Bijlage 1 Handelingsperspectief Oss

OV-knooppunten van de toekomst Een integraal handelingsperspectief

Oss

Samenvatting

Datum: 05-09-2023 Versie: 1.1 Status: Definitief Afzender: Royal HaskoningDHV

Link naar rijksoverheid handelingsperspectief

2

Aanleiding Handelingsperspectief Aanleiding handelingsperspectief Oss heeft een vooruitstrevende visie en streeft ernaar uit te groeien tot een gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Om deze ambitie te realiseren, versnelt Oss de woningbouw in de komende jaren tot een tempo van ongeveer 600 woningen per jaar, met name in het stedelijk gebied. Om deze groei te faciliteren en de aantrekkelijkheid, veiligheid en bereikbaarheid van Oss te waarborgen, is een focus op duurzame mobiliteit van cruciaal belang. Binnen de gemeente Oss bevinden zich drie belangrijke openbaar vervoer-knooppunten - Oss, Oss West en Ravenstein - waarvoor gelijktijdig een handelingsperspectief is opgesteld. Voor de OV-knoop Oss zijn er verschillende aanleidingen om het handelingsperspectief op te stellen: • Oss heeft een grote woningbouwopgave van nieuwe 8.500 woningen tot 2040, waarvan het grootste deel in de spoorzone wordt gerealiseerd. Deze verdichting vraagt om het up-to-date maken van de stations. De gemeente Oss streeft naar het creëren van een (hoog)stedelijke dynamiek in de Spoorzone Oss, met eigentijdse woon- en werkomgevingen die aantrekkelijk samengaan met andere gebruiksfuncties. • Er is de ambitie om de barrièrewerking van het spoor in de stad Oss te verminderen, om zo een betere verbinding en samenhang te realiseren tussen de gebieden ten noorden en zuiden van het spoor.

• Op OV knoop Oss is er een reizigersoverpad dat foutief/illegaal gebruikt wordt als interwijkverbinding. • Het fietsparkeren functioneert niet goed, er wordt veel wildgeparkeerd en er is sprake van verrommeling. • OV knoop Oss is in het kader van Actieagenda TBOV opgenomen als focusknooppunt. • De uitstraling en de ruimtelijke kwaliteit van de OV knoop zijn onvoldoende. Gezien de diverse uitdagingen en kansen rondom het knooppunt Oss, is er een sterke behoefte aan een integrale aanpak van de OV-knoop. Om die reden wordt het Handelingsperspectief opgesteld.

5

Doelstelling Handelingsperspectief Doelstelling handelingsperspectief Oss De stakeholders hebben als doel gezamenlijk een gedragen handelingsperspectief op te stellen dat inzicht geeft in aandachtspunten en kansen om de OV-knoop beter te benutten. De stakeholders streven ernaar zowel voor de korte als langere termijn gedragen ambities te formuleren welke gefaseerd kunnen worden gerealiseerd en aansluiten op de ontwikkelingen in de stad en rondom de OV-knoop. De stakeholders hebben verder als doel voor het gebruik van de OV-knoop breder te kijken dan alleen de OV-reiziger. De OV-knopen in de gemeente Oss worden beschouwd in relatie tot elkaar. Ook worden de invloeden van ‘s-Hertogenbosch en Nijmegen meegenomen, bereikbaarheid van deze steden met de auto en het parkeerbeleid in deze steden is mogelijk van invloed op het gebruik van de OV-knopen in de gemeente Oss. Werkwijze Het handelingsperspectief is het resultaat van samenwerking tussen de verschillende stakeholders. Het handelingsperspectief komt tot stand in 3 stappen. In de eerste stap wordt de huidige situatie geanalyseerd en beoordeeld. In de tweede stap worden de ambities voor de toekomstige situatie vastgesteld en word het te overbruggen gat geanalyseerd. In de derde stap worden vervolgstappen gedefinieerd. In dit handelingsperspectief worden voor de OV-knoop Oss stap 1 en 2 uitgevoerd.

6

10

A. Aantal gebruikers en reizigers Aantal stations 116 232 27 20 6 Bovenstaand figuur toont het aantal stations per categorie in Nederland (bron: Netverklaring 2020)

*bron: Reizigersgedrag | NS Dashboard (nsjaarverslag.nl) **bron: Provincie Noord-Brabant

Spoorvervoer: • In- en uitstappers trein*: 4485 in jaar 2021, 6250 in jaar 2022 (8585 in jaar 2019) • Oss valt in de stationsklasse ‘Basis’ • Het aantal overstappers is zeer beperkt: <1%. • Reismotief: • Zakelijk 37% • Sociaal 14% • Studie 47% • Treinvervoerder: NS • Aantal treinperrons: 2. Aantal perronsporen: 2. Perron 2 is een smal eilandperron waar treinen aan slechts 1 zijde kunnen stoppen. Beide perrons zijn slechts aan 1 zijde toegankelijk, de westzijde. (spoor 1 ook toegankelijk vanuit fietsenstalling). • Station Oss ligt ten zuiden van het centrum van Oss. Er is een reizigersoverpad dat foutief/illegaal gebruikt wordt als interwijkverbinding (tussen het centrum en het bedrijfsgebied van MSD-Pivot Park). Dit zorgt voor een comfortprobleem in de kruisende beweging tussen reizigers en interwijkers. Er zijn geen NS-poortjes geplaatst bij het station. Busvervoer : • In- en uitstappers bus**: 1655 in jaar 2022, (1684 in jaar 2019) • Het aantal overstappers tussen bus en trein is 440* (schatting op basis van voor/na transport trein) • Busvervoerder: Arriva • Aantal busperrons: 3 perrons en 1 a 2 bufferplaatsen (afhankelijk van buslengte)

14

B. Analyse huidige situatie: De huidige situatie op het knooppunt wordt in kaart gebracht aan de hand van de volgende aspecten in het handelingsperspectief: plaats, knoop, mobiliteit en mens. Deze indeling ondersteunt bij het vormen van een integraal beeld hoe de knoop functioneert; als fysieke netwerkschakel met verschillende vervoersmodaliteiten, hoe de knoop werkt in de omgeving en als overstappunt, zodat het een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken en/of recreëren.

Plaats Positie in het netwerk Bereikbaarheid Functiemenging Ligging in de omgeving Omgevingskwaliteit

OV-Knoop Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie Duurzaamheidseisen Veiligheid knoop (transfer)

Mobiliteit Voetgangers Fiets (bewaakt en onbewaakt) Trein BTM Auto Deelmobiliteit

Mens Type reizigers Klanttevredenheid Veiligheid sociaal Toegankelijkheid

15

Plaats

GAPAnalyse: Huidige situatie

Huidige situatie

Toelichting

Positie in het netwerk

3

Over het spoor zijn de stakeholders tevreden. De stakeholders wensen het busplein te verplaatsen naar de zuidzijde van het spoor voor een logischere aansluiting op de busroutes en verkorting van de reistijd.

Bereikbaarheid

2

De bereikbaarheid is onvoldoende. Met name het verkeersplein ter plaatse van de Molenstraat zorgt voor problemen. Ook is de verbinding met het centrum niet zoals gewenst.

Functiemenging

3

Er zijn verschillende functies op (loop)afstand van het station aanwezig

Ligging in de omgeving

2

Het station ligt centraal in Oss, maar is tegelijk afgelegen door onvoldoende aansluiting met de omgeving

Omgevingskwaliteit

2

Heel stenig, weinig groen

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

2

Oriëntatie is onvoldoende. Inrichting functioneert niet goed, op het drukste punt van het station is het smalst.

Duurzaamheidseisen

2

Er is LED verlichting toegepast op het treinstation. Er zijn geen verdere duurzaamheidsmaatregelen bekend op het station. De stakeholders zijn van mening dat er meer verwacht mag worden van een OV-knoop van dit formaat.

Veiligheid knoop (transfer)

2

Het treinstation voldoet aan de ProRail normen. Het reizigersoverpad wordt niet als veilig ervaren. Het reisdomein wordt nabij het reizigersoverpad als te smal ervaren

Voetganger

2

De looproutes zijn niet goed genoeg. Er is behoefte aan een betere ontsluiting richting het centrum. De looproute tussen trein en bus is niet naar wens. De oriëntatie is niet goed. De looproute kruist het busverkeer.

Fiets

2

Per saldo voldoende plekken maar onbalans in ZSF en onbewaakt. Ogenschijnlijk te weinig capaciteit bewaakte stalling, met name buitenmodelfietsen. Onbewaakt is rommelig en sociaal onveilig.

Trein

4

2 Sprinter + 2 IC per uur in beide richtingen is ruim voor reizigersaantallen. Vanuit gemeente is er behoefte aan meer aanbod buiten de spits. Gemeente wil voldoende aanbod om klaar te zijn voor toekomstige ontwikkelingen

BTM

2

Locatie busplein kan beter, reistijd daardoor nu langer dan in de ideale situatie.

Auto

3

Er is (te) veel parkeerruimte. Lage parkeerdruk, veel plekken ongebruikt. Voldoende voorzieningen. Genoeg ruimte om te parkeren. De Kiss & Ride strook staat soms te vol, dit kan gevaarlijke situaties opleveren. Heel veel halen en brengen op het station.

Deelmobiliteit

3

Er zijn OV-fietsen en er is een deelauto.

Type reizigers

3

Er is geen ontevredenheid over het type reiziger

Klanttevredenheid

3

Reizigersonderzoeken zijn niet negatief, maar er zijn te veel aandachtspunten daarom geen ruime voldoende.

Veiligheid sociaal

3

De stakeholders vinden dat de sociale veiligheid een stuk beter kan

Toegankelijkheid

2

Het station voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Wel zien de stakeholders voor de gehele OV-knoop meerdere bezwaren daarom een onvoldoende.

Toekomstige situatie

OV-knoop

Mobiliteit

Mens

60

GAP

Plaats

GAPAnalyse: Toekomstige

Huidige situatie

Toekomstige situatie

GAP

Positie in het netwerk

3

4

De stakeholders wensen het busplein te verplaatsen naar de zuidzijde van het spoor voor een verkorting van de reistijd.

1

Bereikbaarheid

2

4

Er is behoefte aan een betere verbinding met het centrum, met de Raadhuislaan en met het Pivot Park.

2

Functiemenging

3

4

Er zijn plannen voor woningbouw in de omgeving van de knoop. Er is behoefte aan meer reuring in de directe omgeving van het station.

1

Ligging in de omgeving

2

4

Er vinden verschillende stedelijke ontwikkelingen plaats. Het is de ambitie de OV knoop hier beter op aan te laten sluiten met een autoluwe zone en oriëntatie naar het centrum.

2

Omgevingskwaliteit

2

4

Er is behoefte aan een OV-knoop/omgeving die een prettige plek is om te verblijven en waar mensen elkaar ontmoeten.

2

Knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie

2

5

Er is behoefte aan een herindeling van de OV-knoop. Omdat er niet alleen binnen alle domeinen maar ook in de samenhang tussen de domeinen verbeterwensen zijn, is er behoefte aan een integrale aanpak.

3

Duurzaamheidseisen

2

5

De duurzaamheidsambitie is bij alle betrokken partijen groot. De ambitie voor OV knoop Oss is hoog omdat er wordt uitgegaan van een integrale herontwikkeling van de OV knoop. Er wordt gestreefd naar een toekomstvast station.

3

Veiligheid knoop (transfer)

2

5

Er is de ambitie een ongelijkvloerse spoorkruising voor reizigers aan te leggen en het reizigersoverpad te saneren.

3

Voetganger

2

5

Er is op de OV knoop behoefte aan een ongelijkvloerse kruising met het spoor, voldoende ruimte voor de voetganger op drukke momenten en een betere oriëntatie. Er is behoefte aan een betere verbinding met het centrum, de Raadhuislaan en het Pivot Park.

3

Fiets

2

5

Er is behoefte aan een betere verhouding tussen bewaakte en onbewaakte fietsparkeer plekken. Er is behoefte aan een nette fietsparkeervoorziening.

3

Trein

4

5

Er is behoefte aan een passend treinaanbod. Vanuit gemeente is er behoefte aan meer aanbod, ook buiten de spits. Gemeente wil voldoende aanbod om klaar te zijn voor toekomstige ontwikkelingen. Vanuit NS/ProRail nu geen aanleiding om frequenties en spoorcapaciteit te verhogen.

1

BTM

2

5

Behoefte aan kortere reistijd. (Dit kan door verplaatsen busplein naar zuidzijde OV knoop)

3

Auto

3

4

Behoefte aan een passend parkeer aanbod (nu overcapciteit P&R). Er is behoefte aan meer capaciteit K&R.

1

Deelmobiliteit

3

4

Er is de ambitie deelmobiliteit te faciliteren

1

Type reizigers

3

4

Er is behoefte de nieuwe bewoners de trein in te krijgen en het aandeel ‘woon-werk’ onder de reizigers te vergroten

1

Klanttevredenheid

3

5

De ambitie is hoog omdat er wordt uitgegaan van een integrale herontwikkeling van de OV knoop.

2

Veiligheid sociaal

3

5

De sociale veiligheid kan beter. De ambitie is hoog omdat er wordt uitgegaan van een integrale herontwikkeling van de OV knoop.

2

Toegankelijkheid

2

5

De ambitie is hoog omdat er wordt uitgegaan van een integrale herontwikkeling van de OV knoop.

3

OV-knoop

situatie

Mobiliteit

Mens

98

GAPAnalyse: Toekomstige

Plaats

OV-knoop

situatie

Mens

Mobiliteit

99

Integrale opgave Een toekomstvaste OV knoop met een ongelijkvloerse spoorkruising en verbinding met de omgeving

‘Reparaties’ op korte termijn:

Er ligt voor OV-knoop Oss een grote integrale opgave om klaar te zijn voor de toekomst. Op alle onderdelen van het handelingsperspectief is een aanzienlijke verbetering gewenst. Het aantal inwoners in Oss groeit. De OV-knoop ligt centraal en heeft een belangrijke functie in de stad en regio. De stedelijke ontwikkelingen vereisen een toekomstbestendige OV-knoop die zorgt voor naadloze verbindingen: verbinding van modaliteiten, verbinding van inwoners, verbinding van stadsdelen en verbinding van de stad en regio.

• • • •

Handhaving fietsparkeren Aanpak verrommeling fietsenstalling Aanpak/oplossing fietsen op de busbaan Onderzoek/aanpak voetgangersverbinding Gasstraat

Centraal staat een nieuwe indeling van de OV knoop: • Het realiseren van een ongelijkvloerse spoorkruising voor reizigers om zonder gevaar en met een goede doorstroom het spoor te kunnen kruisen • Een logische indeling van de domeinen die een goede doorstroom faciliteert en de reiziger (alsook passanten) intuïtief in de goede richting helpt. • Verplaatsing van het busplein naar de zuidzijde voor het verkorten van de routetijden en het ontvlechten van verkeersstromen Er is een opgave voor verbinding met de stad en binnen de regio: • Een goede interwijkverbinding nabij de OV knoop • Verbinding van de OV-knoop met de directe omgeving • Autoluwe stationsomgeving • Voetgangers (en fiets) verbinding van de OV-knoop met nabij gelegen bestemmingen zoals het centrum, Pivot Park en de Raadhuislaan. • Versterken van regionaal openbaar vervoer (o.a. BRT), aansluiting regionale fietsroutes en aanbod regionale Hub voorzieningen, zoals deelmobiliteit. • Een passend treinaanbod Een duurzame, prettige plek om te verblijven die inwoners verbindt: • Het een duurzame OV knoop • Een prettige plek om te verblijven • Sociaal veilig

100

Aanzet deelopgaven Losse opgaven

Deelopgave: Oplossing handhaving fietsparkeren Aanpak verrommeling fietsenstalling Aanpak/oplossing fietsen op busbaan Onderzoek/aanpak voetgangersverbinding Gasstraat Onderzoek ambities spoorgoederenvervoer Verkenning/uitwerking/realisatie BRT verbinding

Onderzoek als onderdeel van mobiliteitspakket regio 'sHertogenbosch Integrale ontwerp opgave: •

Onderbouwing (als startpunt voor integrale opgave)

Onderzoek haalbaarheid doorkruisbaarheid bedrijventerrein Moleneind/ Pivot Park Onderzoek verwachte reizigersgroei corridor Nijmegen-‘s-Hertogenbosch naar aanleiding van woningbouw en groei bedrijventerreinen Onderzoek haalbaarheid kwartiersbediening (verhogen treinfrequentie). (Capaciteit: ProRail, nut/noodzaak: NS reizigers). De integrale opgave dient een plek te krijgen in het mobiliteitspakket van de stedelijke regio Den Bosch en Oss Opstellen analyse conform 3e Kadernota Railveiligheid/Beleidsagenda Spoor 2020-2025 ivm woningbouw en extra druk op reizigersoverpad Kwantificeren verwachte reizigersgroei als gevolg van inwonergroei Oss Opstellen visie-document voor OV-knoop met concrete ambities

•

Voorfase/ verkenning

Vooronderzoek mogelijkheden locatie OV knoop (Spoorlaan vs Molenstraat) Verdiepende studie knooppuntdomeinen en hun positie en oriëntatie (knelpunten, wensen, mogelijkheden) Onderzoek haalbaarheid ongelijkvloerse kruising op OV knoop (ruimtelijk, financieel) Onderzoek knelpunten en oplossingsrichtingen fiets- en voetgangersroutes van en naar OV knoop Onderzoek oplossingsrichtingen illegaal gebruik station/reizigersoverpad als interwijkverbinding. Onderzoek parkeervraag fiets, buitenmodelfiets en scooter Onderzoek naar parkeervraag auto op OV-knoop (herkomst en bestemming parkeerders, aantal). Inclusief parkeervraag K+R. Ambities autoparkeren toekomst vaststellen. Onderzoek haalbaarheid autoluw stationsgebied en haalbaarheid knip autoverkeer Molenstraat ter hoogte van OV-knoop Onderzoek haalbaarheid verplaatsen busplein naar zuidzijde Onderzoek mogelijkheden aansluiting met bedrijventerrein Moleneind Onderzoek haalbaarheid ongelijkvloerse spoorkruising Molenstraat Vaststellen duurzaamheidsambities OV knoop

•

Alternatievenstudie

• Planuitwerking Realisatie OV knoop

Vaststellen/kwantificeren ambities deelmobiliteit Opstellen klanteisen

Wanneer: Korte termijn Korte termijn Korte termijn

Betrokken partijen: Gemeente Gemeente, NS Gemeente

Korte termijn

Gemeente

Korte/Middellange termijn Lange termijn Lange termijn

ProRail, Provincie, Gemeente Gemeente, Provincie Gemeente

Onderdeel mobiliteitspakket Gemeente, Provincie, NS Onderdeel mobiliteitspakket NS Reizigers, ProRail, Gemeente, Provincie Gemeente, Provincie Korte termijn

Gemeente, ProRail

Korte termijn Korte termijn Korte/Middellange termijn

NS, ProRail, (Gemeente) Gemeente, ProRail, NS Gemeente, ProRail

Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn

ProRail, NS, Gemeente Gemeente, ProRail

Korte/Middellange termijn

Gemeente, NS

Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn Korte/Middellange termijn

Gemeente Provincie, Busvervoerder, gemeente Gemeente Gemeente, ProRail

Korte/Middellange termijn

ProRail, NS, Gemeente

Gemeente Gemeente, ProRail Gemeente, ProRail

Korte/Middellange termijn

Gemeente

Middellange termijn

Gemeente, NS, ProRail, Provincie Gemeente, NS, ProRail, Provincie Gemeente,101 ProRail Gemeente, ProRail

Schetsontwerp OV knoop

Middellange termijn

Planuitwerking OV knoop Realisatie aangepaste OV knoop die aansluit op ambities en ontwikkelingen in omgeving

Middellange termijn Lange termijn