Bijlage 1 Gedragscode bestuurders

Gedragscode bestuurders gemeente Oss 2024 Bijlage 1

Deel 1. Kernbegrippen van bestuurlijke integriteit Bestuurders stellen bij hun handelen de kwaliteit van het openbaar bestuur centraal. Integriteit van het openbaar bestuur is daarvoor een belangrijke voorwaarde. De belangen van de gemeente en in het verlengde daarvan die van de inwoners, zijn het primaire richtsnoer. Bestuurlijke integriteit houdt in dat de bestuurder de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt aanvaart en hierover verantwoording aflegt. Bestuurders leggen intern verantwoording af aan de gemeenteraad en collega-bestuurders, extern aan maatschappelijke organisaties en inwoners voor wie zij hun functie vervullen. De traditie dat bestuurders geworteld zijn binnen de gemeente Oss is een groot goed. De keerzijde is dat deze lokale verwevenheid het risico op een integriteitsschending vergroot omdat de bestuurders verbonden zijn in lokale professionele en persoonlijke netwerken. Deze netwerken kunnen onbewust invloed hebben op de keuzes en acties van bestuurders, wat mogelijk een integriteitsschending oplevert. Bestuurders opereren in het spanningsveld van maatschappelijke betrokkenheid/ eigen belangen tegenover volksvertegenwoordiging/ algemeen belang. Dit zorgt ervoor dat vroeg of laat besluitvorming aan de orde komt waarbij een bestuurder direct of indirect een persoonlijk belang heeft. Een aantal kernbegrippen (de z.g.

kernwaarden) staat voorop en plaatst bestuurlijke integriteit in een breder perspectief:

Openheid

De bestuurder zorgt voor transparantie over nevenfuncties. Ook handelt hij transparant. Dit maakt optimale verantwoording mogelijk en geeft controlerende organen volledig inzicht in het handelen van bestuurders en zijn beweegredenen daarbij. De regelgeving rondom vertrouwelijke en geheime informatie beperken de openheid en transparantie.

Betrouwbaarheid.

Op een bestuurder moet men kunnen rekenen. Hij1 houdt zich aan de afspraken. Kennis en informatie die een bestuurder heeft gekregen i.v.m. zijn functie, gebruikt hij alleen waar dit voor is bedoeld.

Onafhankelijkheid

De bestuurder vermijdt belangenverstrengeling. Zelfs de schijn van belangenverstrengeling probeert hij te vermijden. Met belangenverstrengeling wordt bedoeld dat een bestuurder het werk dat hij voor de gemeente doet kan gebruiken om het eigenbelang of dat van een bedrijf waarmee hij banden heeft te dienen.

Dienstbaarheid

De bestuurder richt zich op het belang van de gemeente, de organisaties en inwoners die daar onderdeel van uitmaken. 1

Daar waar in deze Gedragscode “hij” staat vermeld, kan ook “zij” worden gelezen.

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 2

Zorgvuldigheid

De bestuurder handelt altijd zodanig dat alle inwoners en organisaties op gelijke wijze en met respect worden behandeld. Hij weegt belangen van partijen op correcte wijze en legt hier op verzoek verantwoording voor af .

Vertrouwelijkheid

De bestuurder gaat vertrouwelijk om met kennis en informatie en zet die niet in voor andere belangen dan voor de gemeente.

Gebruik social media

Een bestuurder werkt in een glazen huis. Een bestuurder is hiermee 24/7 ambassadeur van de gemeente Oss. Bestuurders gebruiken steeds vaker social media om hun mening over onderwerpen te geven en de dialoog met burgers aan te gaan. Het inzetten van social media om het politieke dialoog te bevorderen is een groot goed, maar brengt ook nieuwe risico’s rondom integriteit. Daarom is een bestuurder zich ervan bewust dat op social media allerlei grenzen, zoals tussen publiek en privé, vervagen en houdt rekening met de risico’s die het gebruik van social media meebrengt voor de uitoefening van zijn functie als bestuurder. De veiligheid van de bestuurders, mede-bestuurders en medewerkers in de organisatie is hierin van groot belang.

Behoed elkaar

Het is belangrijk dat er een cultuur is waarin bestuurders elkaar behoeden in plaats van dat er een afrekencultuur. Maak twijfels over hoe te handelen in het kader van integriteit bespreekbaar. Spreek elkaar aan om te helpen, niet om enkel terecht te wijzen. Neem elkaars (sociale) veiligheid serieus.

Legitimiteit

De bestuurder neemt alleen beslissingen en maatregelen die hij mag nemen en die in overeenstemming zijn met de wet- en regelgeving. De beslissingen zijn te rechtvaardigen. Deze kernbegrippen vormen de toetssteen voor de nu volgende gedragsafspraken.

Het manifest

Voor de bestuursperiode 2022-2026 is er een manifest. Hierin staan afspraken over het samenspel tussen bestuurders en met de ambtelijke organisatie (hoe gaan bestuurders met elkaar en met de ambtelijke organisatie om). Bestuurders zijn op de hoogte van de inhoud van dit manifest. Bestuurders wijzen elkaar op deze afspraken, evalueren de afspraken en passen deze zo nodig aan. Op 8 juni 2024 tijdens de Heidag heeft de raad het manifest geëvalueerd en de waarde ervan is benadrukt en bevestigd.

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 3

Deel 2. Gedragscode bestuurlijke integriteit van de gemeente Oss 1

1.1.

Algemene bepalingen

In deze code is een bestuurder: een lid van de raad, een burgerlid, een lid van het college of

de burgemeester; 1.2.

Deze gedragscode vult de wettelijke regelingen aan;

1.3.

Nevenfuncties zijn: alle functies die de bestuurder naast de functie van bestuurder vervult, onafhankelijk of hij hiervoor inkomsten ontvangt en onafhankelijk hoeveel uren hij aan deze functie besteedt;

1.4. Gevallen waarin de gedragscode niet voorziet of waarbij de toepassing niet eenduidig is, bespreken we in de raad of in het college; 1.5.

De gedragscode is openbaar. Bekendmaking vindt op de gebruikelijke wijze plaats;

1.6. Als een bestuurder de gedragscode niet naleeft, kan de raad tegen hem een motie van bedenkelijkheid indienen.

2

Regels rondom ( de schijn van) belangenverstrengeling

2.2

Een bestuurder mag zijn invloed en stem niet gebruiken om een persoonlijk belang veilig te

2.1

Een bestuurder handelt integer. Deze gedragscode biedt hiervoor een richtlijn. stellen of het belang van een ander(e organisatie) bij wie hij een persoonlijke betrokkenheid heeft.

2.3

Een bestuurder onthoudt zich van deelname aan de stemming en de beraadslagingen in de raad/het college als er sprake is van een beslissing waarbij belangenverstrengeling dreigt: het gaat dan om kwesties waar hij zelf een persoonlijk belang bij heeft, of om kwesties waarbij het gaat om een belang van een individu of organisatie waarbij hij een substantiële betrokkenheid heeft.

2.4

Indien de onafhankelijke oordeelsvorming van een bestuurder over een onderwerp in geding kan zijn, geeft hij bij de besluitvorming daarover aan in hoeverre het onderwerp hem persoonlijk aangaat.

2.5

Een bestuurder onthoudt zich bij beslissingen waarbij belangenverstrengeling dreigt, van stemming (zie art 2.3.) én van de beïnvloeding van de besluitvorming in de andere fases van het besluitvormingsproces.

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 4

3. Nevenfuncties 3.1

Bestuurders leveren de griffier c.q. gemeentesecretaris de informatie aan over de

nevenfuncties, bij aanvang van het raadslidmaatschap c.q. ambt. Als de bestuurder gedurende het lidmaatschap, c.q. de uitvoering van het ambt een nieuwe nevenfunctie aanvaart of de omstandigheden met betrekking tot bestaande nevenfuncties wijzigen, levert hij alle informatie hierover binnen één week aan bij de griffier c.q. gemeentesecretaris. De informatie betreft in ieder geval: a. De omschrijving van de nevenfunctie; b. De organisatie voor wie hij de nevenfunctie verricht; c.

Of het al dan niet een ambt gerelateerde nevenfunctie is;

d. Of de nevenfunctie betaald of onbetaald is; e. Indien betaald, voor zover deze openbaar gemaakt moeten worden, wat de inkomsten daaruit zijn. 3.2

De bestuurder vermeldt zijn substantiële financiële belangen (bijvoorbeeld aandelen, opties en derivaten) in ondernemingen waarmee de gemeente zaken doet of waarin de gemeente een belang heeft. Deze financiële belangen zijn openbaar en liggen ter inzage. Ook een tussentijds ontstaan substantieel financieel belang moet hij opgeven. De griffier/ secretaris draagt zorg voor een geactualiseerd overzicht met gemelde financiële belangen van bestuurders.

3.3

Collegeleden handelen bij de uitoefening van hun ambt niet zodanig dat zij vooruitlopen op een functie na aftreden. Het voornemen tot het tussentijds aanvaarden van een andere functie (vóór de afloop van de ambtstermijn) bespreekt de wethouder met de burgemeester.

3.3.1 Collegeleden mogen gedurende een jaar na hun aftreden niet tegen beloning werkzaamheden ten behoeve van de gemeente verrichten. 3.3.2 Deze uitsluiting geldt niet bij aanvaarding van een dienstbetrekking bij de gemeente waar hij in het dagelijks bestuur van een gemeenschappelijke regeling zat. 3.3.3 Het college draagt haar leden niet eerder dan een jaar na aftreden voor als kandidaat voor benoeming tot commissaris of bestuurslid van een verbonden partij. 3.3.4 Onder verbonden partij wordt verstaan hetgeen hieronder wordt verstaan in artikel 1.1. van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

4. Informatie en vertrouwelijkheid

4.1 Het bestuurslid is op de hoogte van de actuele regels rondom geheimhouding en vertrouwelijkheid. 4.2

Het bestuurslid zorgt ervoor dat hij de vertrouwelijke en geheime informatie waarover hij beschikt veilig bewaart. Hij bergt stukken met vertrouwelijke en geheime gegevens veilig op en beveiligt computers, tablets en andere data- en communicatieapparatuur dan wel computerbestanden.

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 5

4.3

Het bestuurslid maakt niet ten gunste van zichzelf of anderen gebruik van door zijn functie verkregen niet-openbare, vertrouwelijke of geheime informatie.

4.4 Het bestuurslid verstrekt geen informatie de vertrouwelijk of geheim is of waarvan hij mag aannemen dat die dat karakter draagt.

5. 5.1

Regels rondom de schijn van corruptie (Omgang met geschenken en uitnodigingen)

Een bestuurder mag zijn invloed en zijn stem niet laten kopen of beïnvloeden door geld,

goederen of diensten die hem zijn gegeven of hem in het vooruitzicht zijn gesteld. Daarom neemt een bestuurder geen geschenken aan die hem vanwege zijn functie worden aangeboden, tenzij 1. Het weigeren, teruggeven of terugsturen de gever ernstig zou kwetsen of bijzonder in verlegenheid zou brengen. 2. Het weigeren, teruggeven of terugsturen om praktische redenen onwerkbaar is; 3. Het gaat om een incidentele kleine attentie (zoals een bloemetje of fles wijn). 5.2.1 Bij het accepteren van uitnodigingen voor diners, lunches, recepties e.d. van relaties van de gemeente, kunnen de bestuurders te allen tijde het belang van het contact verantwoorden. 5.3.1 De bestuurder meldt het voornemen tot een buitenlandse dienstreis of een uitnodiging daartoe aan het bestuursorgaan waar hij deel van uitmaakt. Hij verschaft daarbij informatie over het doel en de duur van de reis, de bijbehorende beleidsoverwegingen, de samenstelling van het gezelschap dat meereist, de geraamde kosten en de wijze waarop van de reis verslag wordt gedaan. Het bestuursorgaan verleent al dan niet toestemming. 5.3.2 Als de bestuurder voornemens is om de buitenlandse reis voor privédoeleinden te verlengen, geeft hij dat ook aan. De extra kosten van de verlening komen daarbij volledig voor eigen rekening. 5.3.3 De gemeenteraad wordt van het besluit op de hoogte gesteld indien het een collegelid betreft.

5.3.4 De bestuurder legt mondeling of schriftelijk verantwoording af over afgelegde buitenlandse dienstreizen. 5.4

Ook indien de gemeentelijke bestuursorganen of individuele bestuurders relaties (deels) op hun kosten uitnodigen, kan in alle gevallen het belang dat de gemeente heeft bij deze uitnodigingen worden verantwoord.

5.5

De partner van een bestuurder mag op kosten van de gemeente meereizen, mits dit gebeurt

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 6

op uitnodiging van de ontvangende partij en het meereizen het belang van de gemeente dient. Het besluit over de dienstreis (zie 5.3.1) bevat ook een besluit over het meereizen van de partner. 5.5

Een bestuurder declareert geen kosten, waarvoor hij al op een andere wijze een vergoeding ontvangt.

5.6

Gebruik van voorzieningen en eigendommen van de gemeente voor privé gebruik of gebruik door derden is niet toegestaan, tenzij hier andere afspraken over zijn gemaakt.

6

6.1

Regels rond de onderlinge omgang

De centrale waarden uit het manifest vormen de basis voor het handelen van bestuurders. Bestuurders gaan respectvol met elkaar en met ambtenaren om, zowel tijdens de politieke avonden, als op de (sociale) media vallen zij elkaar niet persoonlijk aan.

6.2 Bestuurders twijfelen niet in het openbaar- in de raad, de media of op social mediaaan elkaars integriteit. Zij erkennen en bevestigen elkaar proactief in hun ambt als volksvertegenwoordiger dan wel bestuurder die in hun handelen het algemeen belang nastreven en de rechten van individuen beschermen. 6.2.1 Als een bestuurder twijfelt aan de integriteit van zijn collega’s, laat hij dit weten aan de griffier/ gemeentesecretaris en/ of de burgemeester 6.3

Grensoverschrijdend gedrag tolereren we niet. Grensoverschrijdend gedrag bestaat uit omgangsvormen die door de persoon die het ondergaat als gedwongen en/of ongewenst worden ervaren. Gedrag waardoor iemand zich bedreigd, beledigd, gekwetst of onveilig voelt.

6.3.1 Een melding van grensoverschrijdend gedrag wordt gedaan bij de griffier/ gemeentesecretaris en/ of de burgemeester. 6.4 Bij onenigheid in de onderlinge omgang of de gang van zaken tijdens vergaderingen gaan raadsleden, mogelijk onder begeleiding, onderling het gesprek aan met elkaar. Indien wenselijk worden zaken besproken in het fractievoorzittersoverleg.

Gedragscode voor bestuurders gemeente Oss | 7