Beantwoording Artikel 41-vragen FVD over Gemeente Oss in overtreding. Gemeenten verzuimen toestemming te vragen voor risicovolle

Fractie FVD Oss

Publiekscentrum

T.a.v. Marjolein van Hattem

E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

Behandeld door

25 februari 2025

EOL

Publiekscentrum

Doorkiesnummer

Onderwerp

Aantal bijlagen

Artikel 41-vragen over het inzetten van

--

gezichtsscanners bij de aanvraag van identiteitsbewijzen.

Geachte mevrouw Van Hattem, U hebt het college op 26 januari jl. Artikel 41-vragen gesteld. Deze vragen gaan over het inzetten van gezichtsscanners bij de aanvraag van identiteitsbewijzen. In deze brief beantwoorden wij uw vragen puntsgewijs. 1.

Is het College van Burgemeester en Wethouders op de hoogte van het artikel in het Brabants Dagblad (BD) ‘Gemeenten verzuimen toestemming te vragen voor risicovolle gezichtsscan’ (van 26 januari 2025)? Ja, het College van B&W is bekend met dit artikel.

2.

Waarom heeft de gemeente Oss zich niet vooraf gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens over de plannen inzake gezichtsscans? Er bestaat geen verplichting voor het College van B&W om zich te melden bij de AP voor een zogenaamde ‘voorafgaande raadpleging‘ (ad. art. 36 AVG) indien er uit de DPIA blijkt dat er geen sprake is van hoge restrisico’s.

3.

Wat is de verklaring van het College van B&W hiervoor? Zie antwoord bij vraag 2.

Volgvel

Ons kenmerk

2

4.

Waarom heeft de gemeente Oss geen uitgevoerde risicoanalyse (DPIA) met de Autoriteit Persoonsgegevens gedeeld? Zie antwoord bij vraag 2.

5.

Wat is de verklaring van het College van B&W hiervoor? Zie antwoord bij vraag 2.

6.

Waarom heeft de burgemeester tijdens de raadsvergadering van 4 juli 2024 toegezegd om te verifiëren bij de Autoriteit Persoonsgegevens of de inzet van gezichtsscanners is toegestaan, en om daar in september 2024 schriftelijk op terug te komen bij de gemeenteraad? De portefeuillehouder heeft de vragen van de FVD-fractie in de ambtelijke organisatie uitgezet. Uit het onderzoek door de betrokken ambtenaren is gebleken dat eerst aan het vereiste tot het uitvoeren van een DPIA voldaan moet worden, voordat een vraagstuk als dit aan de AP zou kunnen worden voorgelegd.

7.

Is een toezegging iets waard binnen het College van B&W? Ja.

8.

Op 7 november 2024 tijdens de behandeling van de Programmabegroting werd de vraag gesteld door de fractievoorzitter van FVD OSS aan de portefeuillehouder: “Waarom is de portefeuillehouder de toezegging van 4 juli 2024 niet nagekomen?” Hierop antwoordde de portefeuillehouder: “Ik geef mevrouw Van Hattem gelijk dat het wat slordig was dat ik u niet specifiek heb beantwoord, ik had even wat tekst kunnen toevoegen aan het feit dat ze in de begroting zijn blijven staan, maar op het moment dat ik de brief wilde sturen, had u al technische vragen gesteld, ik snap uw insteek, dat heb ik destijds in juli ook gezegd.” Wat bedoelt de portefeuillehouder met de bijzin: “..ik snap uw insteek”? De portefeuillehouder begreep uw vraag op dat moment.

Volgvel

Ons kenmerk

3

9.

Hoe moeten we dit antwoord van de portefeuillehouder interpreteren volgens het College? Dat de portefeuillehouder de beantwoording van uw vragen zag als gestand doen aan de toezegging.

10. Is het College het met FVD Oss eens, dat het antwoord van de portefeuillehouder onvolledig is, omdat er wordt verzwegen of er contact is geweest met de Autoriteit Persoonsgegevens? Nee. 11. Waarom zijn de gezichtsscanners in de begroting blijven staan? Wat vindt het voltallige College hiervan? Uit onderzoek door de ambtelijke organisatie is gebleken dat er geen privacytechnische reden lijkt te zijn om de voorgenomen aanschaf van de begroting af te halen. 12. De portefeuillehouder deed de volgende uitspraak op 7 november 2024: “Paspoorten een zeer gewild artikel zijn, er komen erg veel mensen naar Nederland die heel erg graag een paspoort willen hebben”. Om hoeveel mensen gaat het precies, die graag een Nederlands paspoort willen hebben? En welke bronnen horen hierbij? Voor de Gemeente Oss gaat dit om ruim 15.000 aanvragen reisdocumenten (paspoort en ID-kaart) en plus minus 7.500 aanvragen rijbewijs per jaar. Bron: afd. Burgerzaken gemeente Oss. 13. Hoeveel procent van de paspoortaanvragen in Oss is frauduleus, volgens de portefeuillehouder? Dagelijks is er wel minimaal een ‘twijfelgeval’. Tot nog toe is er in de afgelopen 5 jaar 1 geval van daadwerkelijke identiteitsfraude geregistreerd. 14.

Is het denkbaar dat de portefeuillehouder bereid is alle Ossenaren bloot te stellen aan gezichtsscans vanwege een kleine groep mensen die fraude pleegt? Wat vindt het voltallige College van deze situatie?

Volgvel

Ons kenmerk

4

De maatschappelijke en financiële impact van identiteitsfraude is van een dusdanige aard, dat het College van mening is dat deze maatregel gerechtvaardigd is om, binnen de gemeente Oss, aan haar plicht als poortwachter van het Nederlandse o.a. (sociale zekerheids-) voorzieningenbestel te voldoen. 15. Als we kijken naar de technische antwoorden waar de portefeuillehouder naar verwijst op 7 november 2024, lezen we op pagina 324: Vraag: Gezichtsvergelijkingstechnologie: In de behandeling kadernota van 4 juli heeft de portefeuillehouder de toezegging gedaan om de legitimiteit van het gebruik van gezichtsscanners voor uitgifte van identiteitsbewijzen te verifiëren bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Wat was de terugkoppeling van de Autoriteit Persoonsgegevens? Antwoord: “De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) hanteert doorgaans het principe dat zij geen uitspraken doet zonder grondig onderzoek. De AP benadrukt verantwoordelijkheid van de gemeente om een uitgebreide risicoanalyse, oftewel een DPIA, uit te voeren, evenals de bijbehorende maatregelen. Uit de voorlopige DPIA blijkt dat er, mits de juiste technische en organisatorische maatregelen worden genomen, geen bezwaren zijn tegen het gebruik van gezichtsvergelijking”. Hoe kan het dat de Autoriteit Persoonsgegevens aangeeft in het artikel van Brabants Dagblad van 26 januari jl.

dat er geen contact is geweest met gemeenten inzake gezichtsscanners en DPIA’s, en dat FVD Oss bovenstaand antwoord teruggekoppeld krijgt op Ibabs in november 2024? Omdat er geen direct contact is geweest met de AP. Dit antwoord volgt uit het standaard beleid van de AP en is afkomstig van de ambtelijke organisatie. 16. Op welke wijze is de Autoriteit Persoonsgegevens geraadpleegd volgens het College? Alle door de AP (en de Europese toezichthouder, de European Data Protection Board - EDPB) gepubliceerde informatie is geraadpleegd. 17. Waar kunnen wij de resultaten van de “voorlopige DPIA” terugvinden? Het college is van mening de door uw fractie gestelde vragen in voldoende mate de aspecten en maatregelen die terugkomen in de DPIA te hebben beantwoord. 18. Om welke “juiste technische en organisatorische maatregelen” gaat het volgens het College?

Volgvel

Ons kenmerk

5

De betreffende maatregelen omvatten onder andere: inzet van dit middel in een zeer beperkt aantal processen waarbij inzet proportioneel is, strak ingerichte autorisaties, automatische verwijdering van tijdelijke databestanden, encryptie van gegevens, werkafspraken, instructies en handleidingen, etc. 19. Waarom raadde de portefeuillehouder het amendement ‘Schrap de gezichtsscanners uit de Programmabegroting’ van FVD Oss af op 7 november 2024? Het College was, en is nog steeds, van mening dat het belang van het voorkomen van identiteitsfraude zwaarder weegt dan de in het amendement aangehaalde bezwaren. 20. Is de hele gemeenteraad van Oss hierdoor op het verkeerde been gezet door de portefeuillehouder? Nee. 21. Is het College en de portefeuillehouder van mening, dat de gemeenteraad haar controlerende taak niet voldoende heeft uitgeoefend inzake gezichtsscanners? De Raad heeft haar bevoegdheid in voldoende mate kunnen uitoefenen. 22. Hoe verklaart het College dat het amendement van FVD Oss om de gezichtsscanners uit de Programmabegroting te schrappen door geen enkele politieke partij is gesteund? Die vraag kunt u beter door de andere partijen laten beantwoorden. 23.

In hoeverre is er sprake geweest van het verstrekken van desinformatie vanuit de portefeuillehouder inzake gezichtsscanners, volgens het voltallige College? En waarom is er desinformatie verstrekt? Het verstrekken van desinformatie is in het geheel niet aan de orde. Het College herkent zich niet in deze insinuatie. 24. De AP geeft in het artikel van Brabants Dagblad aan dat gemeenten kunnen rekenen op zware boetes bij overtreding. Kan het College aangeven welke financiële risico’s de gemeente Oss loopt bij de

Volgvel

Ons kenmerk

6

mogelijke overtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) met betrekking tot het inzetten van gezichtsscanners zonder voorafgaand advies van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP)? Zoals de AP in het artikel in Binnenlands Bestuur heeft verduidelijkt is er geen verplichting tot het aanvragen van een ‘voorafgaande raadpleging’ ex. Art. 36 AVG. 25. Hoe is het college van plan eventuele boetes of andere sancties te voorkomen? Het college volgt de regels zoals gesteld in de AVG en aanverwante wetgeving. 26. Komt de boete uiteindelijk op het bordje terecht van de Osse belastingbetaler? Dit is niet aan de orde. 27. Is het College, en specifiek de portefeuillehouder, inmiddels op de hoogte van de uitzonderingen die van toepassing zijn op het gebruik van gezichtsscanners? Zo ja, kan het college deze uitzonderingen toelichten? Het college is op de hoogte van de uitzonderingen waar het gaat om gezichtsherkenning. In deze casus gaat het echter om gezichtsvergelijking. Het college is van mening dat de genoemde uitzonderingen daarom niet van toepassing zijn op deze situatie. 28. Spreekt het College met één mond? Ja. 29. Is het college het met FVD Oss eens dat door deze situatie het vertrouwen van burgers in de lokale politiek wellicht onherstelbaar heeft geschaad? Het college is van mening dat zij zorgvuldig heeft gehandeld in dit proces.

Het college herkent zich niet in het beeld dat er sprake zou zijn van het schaden van vertrouwen van inwoners in de lokale politiek. 30. Welke stappen gaat het voltallige College nemen vanaf nu? Het college is in overleg met de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG, voornemens om samen met de IBD het gesprek met de AP aan te gaan. Niet omdat

Volgvel

Ons kenmerk

7

we dat wettelijk verplicht zouden zijn, maar omdat we bij willen dragen aan het wegnemen van onduidelijkheden over de inzet van dit middel voor alle 342 gemeenten (waarvan, volgens de website van de producent, op dit moment 185 gemeenten deze toepassing al in gebruik hebben). Afhankelijk van de uitkomsten van dat gesprek zullen wij onze verantwoording verder vormgeven of aanpassen.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Oss. Namens dezen,

Drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans

H. Reints

Burgemeester

Secretaris