Antwoord op de artikel 41 vragen van SP over UF-schuim gebruikt door BrabantWonen

Fractie SP Oss Dhr. L. Vossenberg E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

19 mei 2026

Behandeld door

Doorkiesnummer

S. Verbaarschot

Onderwerp

Aantal bijlagen

Artikel 41 vragen van de fractie SP Oss over

--

UF-schuim gebruikt door BrabantWonen

Geachte heer Vossenberg, U hebt het college op 20 februari 2026 artikel 41 vragen gesteld. Deze vragen gaan over het gebruik van UF-schuim als isolatie bij woningrenovatie. In deze brief beantwoorden wij uw vragen puntsgewijs. Over het Omgevingsplan: 1. Was u op de hoogte van de plannen van BrabantWonen om de woningen aan de Vilderdijk, Ruilebuiter en Hazenkamplaan te renoveren? Zo ja, sinds wanneer? Zo nee, waarom niet? Voor deze renovatie is op 28 april 2025 een aanvraag omgevingsvergunning gedaan die wij op 26 juni 2025 hebben verleend. 2. Was het gemeentebestuur op de hoogte van het feit dat woningen in onze gemeente door de corporaties, ondanks dat Formaldehyde op de lijst met zeer zorgwekkend stoffen (ZZS) van het ministerie van VWS staat, nog steeds met ufschuim geïsoleerd worden? Wij zijn op 24 februari jl. door GGD Gezondheid, Milieu en Veiligheid Brabant geïnformeerd over het gebruik van uf-schuim bij woningisolatie.

Volgvel

Ons kenmerk

2

3. Bent u bekend met uf-schuim en de schadelijke gevolgen voor de gezondheid welke het vrijkomen van formaldehyde met zich meebrengen? Wij hebben kennisgenomen van de informatie van GGD en hun advies hoe om te gaan met woningen die met uf-schuim zijn geïsoleerd. 4. Bent u het met de SP eens dat een woningcorporatie, die zich veel bezighoudt met renovatie en verduurzaming, op de hoogte hoort te zijn welke bouwstoffen als zorgelijk of gevaarlijk worden aangemerkt door het RIVM, de GGD of door de rijksoverheid? Graag een heldere toelichting van uw antwoord. Ja. Woningcorporaties hebben zich net als andere organisaties in gebouwenbeheer en woningrealisatie te houden aan de wettelijke regels en richtlijnen omtrent bouwstoffen. UF-schuim is overigens een wettelijk toegestaan product in Nederland en wordt door gecertificeerde bedrijven toegepast volgens de geldende voorschriften. 5. Bent u het met de SP eens dat een woningcorporatie, die zich veel bezighoudt met renovatie en verduurzaming, behoort te weten wat voor materialen er tijdens dergelijke renovaties toegepast worden door uitvoerende partijen? Graag een heldere toelichting van uw antwoord. Ja. Woningcorporaties zijn als opdrachtgever verantwoordelijk voor het veilig en duurzaam uitvoeren van renovatie en verduurzaming.

BrabantWonen weet welke product er wordt toegepast door haar ketenpartners en draagt er zorg voor dat haar ketenpartners werken volgens de geldende normen. 6. Vindt u het getuigen van goed verhuurderschap dat woningcorporaties bouwmaterialen toe (laten) passen waarvan de mogelijke gevolgen voor de volksgezondheid al sinds jaar en dag omstreden zijn? Kunt u uw antwoord toelichten? Om goed geïsoleerde woningen te kunnen verhuren worden bouwmaterialen gebruikt die verwerkt worden volgens de geldende voorschriften. 7. Bent u bekend met het feit dat formaldehyde al sinds 1 juli 2016 op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) van het rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu (ministerie VWS) staat?

Volgvel

Ons kenmerk

3

Ja, dit is ons bekend. Dat geldt overigens voor een beperkt aantal producten waarin de stof is verwerkt, waaronder in de meeste gevallen niet UF-schuim valt. 8./9.

Hoe kunt u het verklaren dat bouwmaterialen, waarvan onomstotelijk vaststaat dat bij uitharding een ZZS vrijkomt, nog altijd in onze gemeente worden toegepast? Bent u het met de SP eens dat een woningcorporatie, die zich veel bezighoudt met renovatie en verduurzaming, geen bouwstoffen toe zou moeten (laten) passen waarvan het veilig gebruik al decennia in twijfel wordt getrokken, ook al is deze stof nog niet door, door de rijksoverheid verboden? Graag een heldere toelichting van uw antwoord. UF-schuim wordt voornamelijk toegepast bij het herstel van bestaande spouwmuurisolatie. Doordat het schuim vloeibaar wordt ingespoten vormt het zich naar de hiaten die er mogelijk zijn ontstaan en zorgt het voor een nieuwe homogene isolatielaag in de spouw. De voorschriften bij de toepassing van de verschillende bouwstoffen zorgen ervoor dat deze materialen mogen worden toegepast. BrabantWonen geeft aan dat veiligere materialen met dezelfde eigenschappen het altijd waard zijn om het gebruik te heroverwegen. 10. Vindt u dat een bouwmateriaal als uf-schuim, waarvan al sinds jaar en dag bekend is dat bij het uitharden het bewezen kankerverwekkende formaldehyde vrijkomt, door de woningcorporaties in onze gemeente niet zou moeten worden toegepast? Er is nog veel onduidelijk over de effecten van uf-schuim.

Het gebruik ervan kan klachten veroorzaken in het eerste jaar nadat het materiaal is gebruikt. Het kan ook zijn dat er geen klachten of gezondheidsrisico’s optreden na gebruik van uf-schuim. De GGD adviseert daarom meer onderzoek uit te voeren om te bepalen of en onder welke condities het materiaal schadelijk is als dat als isolatiemateriaal is gebruikt. Hoe dan ook zijn de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland per direct gestopt met het isoleren met uf-schuim. Zij volgen het advies van de GGD. Zij hebben de bewoners van de woningen waarin afgelopen jaar uf-schuim als isolatiemateriaal is toegepast per brief geïnformeerd en hebben de bewoners gevraagd om eventuele klachten te melden zodat hier een passende oplossing voor gevonden kan worden.

Volgvel

Ons kenmerk

4

11. Bent u bekend met het advies van de rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO): ’De GGD adviseert om meer onderzoek te doen. Bijvoorbeeld hoe UF-schuim op een veilige manier gebruikt kan worden. De Vereniging van Erkende Na-isolatiebedrijven in Nederland (VENIN) volgt het advies van de GGD om op dit moment te stoppen met het gebruik van UF-schuim. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) deelt dit advies. RVO geeft daarom nu geen subsidie voor UF-schuim. Dit geldt voor UF-schuim dat is aangebracht op of na 1 april 2026.’ Kunt u een duidelijke zienswijze geven op het advies van de GGD, VENIN, het ministerie van BZK en de RVO? Dit advies is ons bekend. Wij hebben daarom met woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland besproken hoe zij omgaan met het gebruik van uf-schuim bij isolatie en de stappen die zij ondernemen om de gezondheid van hun huurders te waarborgen. Beide corporaties zijn na verneming van het advies van de GGD per direct gestopt met het gebruik van uf-schuim bij isoleren. BrabantWonen voert in afwachting van aanvullend onderzoek eigen metingen uit in woningen die met uf-schuim zijn behandeld. Omdat nog onduidelijk welke invloed uf-schuim op de gezondheid van bewoners in dat materiaal geïsoleerde woningen heeft worden ook metingen uitgevoerd in vergelijkbare woningen waar het materiaal niet is toegepast.

Inmiddels heeft de GGD een aangepast advies afgegeven dat een genuanceerd beeld geeft; UF-schuim is een isolatiemateriaal dat al lange tijd wordt gebruikt. Bij toepassing hiervan komt altijd formaldehyde vrij. Het blijkt dat dit materiaal in sommige situaties zorgt voor verhoging van formaldehyde in de woning. De aanwezigheid van formaldehyde in de woning kan klachten geven, zoals prikkende ogen, een geïrriteerde neus of keel, hoofdpijn of benauwdheid maar dit hoeft niet in alle gevallen. Daarnaast geldt formaldehyde als kankerverwekkend. Uit in de praktijk blijkt dat formaldehyde pas bij jarenlange blootstelling aan hoge concentraties een verhoogde kans op kanker geeft. In de woningen gaat het vaak om lage concentraties en betrekkelijk korte tijd. Hierbij wordt geen duidelijk verhoogd risico voor kanker verwacht. Omdat het echter om een potentieel ernstig gezondheidseffect gaat worden strenge grenswaarden aangehouden voor de gemiddelde levenslange blootstelling. Het optreden en de ernst van de klachten hangt samen met omgevings- en persoonlijke factoren. Het is bekend dat ook andere bronnen van formaldehyde zoals spaanplaat, nieuwe meubels of

Volgvel

Ons kenmerk

5

sigarettenrook kunnen bijdragen aan de blootstelling. De klachtenafhandeling bij woningcorporaties vereist dus maatwerk. 12. Bent u bereid kennis te nemen van het onderzoek <<Ambient formaldehyde and mortality: A time series analysis in China>>(2022)? Zo nee, waarom niet? indien ja: kunt u uw zienswijze geven op de uitkomst van het onderzoek? Ja, we zijn bereid kennis te nemen van het onderzoek. Het onderzoek toont aan dat ook lage concentraties formaldehyde in de buitenlucht samenhangen met een kleine toename in sterfte, wat het belang onderstreept voor duidelijke normstelling voor formaldehyde in de buitenlucht. Het onderzoek geeft echter weinig aanknoping voor het gebruik van UF-schuim (versus formaldehyde) in de Nederlandse bouw. 13. Bent u bekend met de recente uitzending van Zembla aangaande dit onderwerp? Deelt u de conclusies uit het onderzoek? Graag een heldere toelichting op uw antwoord. Het rijk heeft kaders gesteld voor het gebruik van formaldehydeoplossingen van meer dan 25% (in een oplossing van meerdere stoffen/UF-schuim gelden de regels alleen als meer dan 25% formaldehyde is). De dampen van deze materialen hebben al normen. Het is niet aan de gemeente om deze normen aan te passen. 14. Hoeveel woningen in de gemeente Oss zijn door BrabantWonen en Mooiland in de afgelopen 10 jaar met uf-schuim geïsoleerd? Graag een overzicht per wijk (stad Oss) en dorp.

BrabantWonen heeft UF-schuim toegepast vanaf 2020, in totaal betreft het 1.049 woningen. De grootste kans op gezondheidsklachten treden op in het eerste jaar na toepassing van het materiaal. In Oss zijn er 174 woningen in het afgelopen jaar voorzien van UF-schuim. Tussen 2020 en 2024 zijn er 875 woningen voorzien van UF-schuim. Voor Mooiland gaat dat over enkele woningen, waarvan de bewoners allen zijn geïnformeerd. 15. Acht u de kans waarschijnlijk dat er de komende jaren niet meer met uf-schuim wordt geïsoleerd binnen onze gemeente tot er met zekerheid vastgesteld kan worden dat het schuim veilig te gebruiken is? Bent u bereid hier afspraken over te maken met woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland?

Volgvel

Ons kenmerk

6

De woningcorporaties zijn per direct gestopt met het toepassen van uf-schuim en wachten nader onderzoek en advies van de GGD af voor het veilig gebruik van het materiaal. 16. Nu blijkt dat woningcorporatie Intermaris slechts in een beperkt aantal woningen metingen heeft laten doen eist de fractie van de SP in Oss volledige openheid van zaken aangaande de geïsoleerde woningen in de wijk Ussen. Welke (juridische) mogelijkheden heeft het gemeentebestuur om volledige openheid van zaken af te dwingen en op welke juridische grond kan het gemeentebestuur woningcorporatie BrabantWonen verplichten om in iedere woning metingen te laten verrichten welke openbaar gemaakt worden? BrabantWonen onderzoekt in de wijk Ussen (Hazenkamp) met metingen hoe hoog de concentraties schadelijke stoffen er in de woningen aanwezig zijn. Daarnaast zijn alle bewoners van woningen waarin uf-schuim is toegepast daarvan op de hoogte gesteld. Tot nu toe zijn er in totaal 12 meldingen binnengekomen bij BrabantWonen, nadat de informatiebrieven over het UF-schuim zijn verzonden. Gemeente Oss kan bij woningen handhavend optreden als veiligheid en/of gezondheid in het geding is, maar dan alleen binnen de wettelijke kaders van het Besluit bouw en leefomgeving (Bbl). Binnen die kaders hebben wij mogelijkheden om te handhaven op ventilatie, brandveiligheid, constructie en verboden middelen.

Uf-schuim staat echter niet op de lijst met verboden middelen zoals asbest. Op dit moment volgt BrabantWonen het GGD-advies en treft voldoende maatregelen om het gezondheidsrisico te beperken.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van de gemeente Oss, Namens dezen,

S.M.J.N. van den Bergh wethouder Wonen