A Notitie van uitgangspunten Hoessenbosch - Rapport
Tekst van het document
29
30 Fysieke kenmerken en natuur • Hoessenbosch ligt binnen het Natuurnetwerk Brabant, afgezien van het tracé van de gasleiding en de Groenblauwe Waarden (zie bijlage 1 voor een kaart). • Gelegen op een dekzandrug met leemarme zandbodem; de overgang naar het agrarisch gebied is landschappelijk opvallend en biedt kansen voor beleving. • In nabijheid van aardkundig waardevolle gebieden: het Peelrandbreukenstelsel en Grote Koolwijk. • Herperduin wordt begraasd door Taurossen en Exmoorpony’s. • Gemeente Oss benadrukt o.a. het belang van: o Behoud van reliëf en aardkundige structuren. o Verbetering van landschapsverbindingen (o.a. met Keent). o Natuurontwikkeling en terugdringing landbouwinvloeden. o Versterking van recreatieve beleving en betere verbinding met woonwijken. o Behoud van rust in de natuurkern met instandhouding of verbetering van biodiversiteit. Infrastructuur • Onder de parkeerplaats liggen drie gasleidingen van Gasunie: o In de belemmeringsstrook zijn zware ingrepen verboden, maar lichte recreatie (zoals wandel- en fietspaden) is toegestaan. o Extra parkeerdruk of evenementen vereisen belastingmetingen. o Een risicoanalyse is nodig vanwege mogelijke veiligheidsrisico’s. o De leidingen kunnen in de toekomst gebruikt worden voor energietransitie (zoals waterstoftransport).
• Wandel-, ruiter- en mountainbikeroutes starten vanaf de entree, maar aansluiting op het fietsroutenetwerk ontbreekt. Recreatieve voorzieningen • Het Openluchttheater Hoessenbosch ligt naast de parkeerplaats. De tribune biedt plaats aan circa 400 bezoekers en het overdekte podium biedt plaats aan circa 150 bezoekers. • Bij de parkeerplaats bevindt zich natuurspeeltuin 'Het Klauterwoud', ook zijn er informatieborden en is er een hondenlosloopgebied. • Ontbrekend: horeca en openbare toiletten (dichtstbijzijnde horeca op 3,5 km afstand). Verkeer • Gemeente Oss heeft verkeersmetingen uitgevoerd in 2023. • Drukte is in het weekend groter dan op momenten doordeweeks, vooral bij evenementen zoals het Hoessenboschfestival. • Locatie Hoessenboslaan is het drukst. • Theateractiviteiten zorgen voor verhoogd verkeer, met name in het weekend. De volledige gebiedsanalyse is te vinden in bijlage 1. 31 5.2 Beleidsanalyse en omgevingsanalyse Onderstaande beleids- en omgevingstukken zijn geanalyseerd. De volledige analyse is te vinden in bijlage 2.
• Gebiedsvisie De Maashorst (2023) • Inrichtings- en Beheerplan De Maashorst (2024) • Bestemmingsplan Buitengebied Oss (2020) • Quickscan natuur Hoessenbosch (2024) • Geohydrologisch onderzoek en maatregelenkaart (2023) • Nota landschapsbeleid Oss (2015) • Visie Openluchttheater Hoessenbosch (2023) • VELIN richtlijnen (2019) • Bezoekersstromenonderzoek De Maashorst (2024) • Leefstijlenonderzoek (Leefstijlvinder, 2024) Betekenis voor entree Hoessenbosch De gebiedsanalyse betekent het volgende voor de (toekomstige) ontwikkeling en functie van entree Hoessenbosch: • Kansen voor landschappelijke beleving: De bijzondere ligging op een dekzandrug en nabijheid van aardkundig waardevolle gebieden bieden kansen voor educatieve en recreatieve versterking van de entree. • Beperkingen vanwege infrastructuur: De aanwezigheid van gasleidingen beperkt de mogelijkheden voor intensieve bebouwing en verhardingen, maar biedt ruimte voor lichte recreatie en biodiversiteitsontwikkeling. • Recreatieve potentie onderbenut: Er is al een basisaanbod aan voorzieningen, maar ontbreken van horeca en sanitair beperkt de verblijfswaarde. • Noodzaak tot betere ontsluiting en verbindingen: o Verbetering van de aansluiting op het fietsroutenetwerk is gewenst. o Landschapsverbindingen met omliggende natuurgebieden en woonwijken kunnen zorgen voor betere toegankelijkheid en natuurbeleving.
• Verkeersdruk bij evenementen en activiteiten: Verkeersdruk neemt aanzienlijk toe bij evenementen en activiteiten, wat vraagt om verkeersmaatregelen en mogelijk uitbreiding van parkeervoorzieningen. • Natuur en cultuur als uitgangspunt: Ontwikkelingen dienen aan te sluiten bij de ecologische, cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het gebied, met ruimte voor natuurontwikkeling. Betekenis voor entree Hoessenbosch • | Zonering en recreatie: Hoessenbosch ligt in een smal overgangsgebied tussen natuurkern en natuurschil. Uitbreiding van recreatieve functie is mogelijk, maar met zorg voor natuur en kwetsbare zones, waarbij de natuurschil robuuster gemaakt wordt. • | Ruimtelijke kansen: o | Versterking cultuurhistorie (zoals zichtbaarheid breuklijnen). o | Educatieve rol over natuur en begrazing. o | Verbetering van bereikbaarheid, toegankelijkheid en voorzieningen. • | Ecologische randvoorwaarden: o | Ligging in NNB en Groenblauwe Waarden vereist toetsing van plannen. o | Flora- en faunazorgplicht bij activiteiten/evenementen en andere ingrepen. • | Hydrologie: Vernatting rondom Hoessenbosch wenselijk i.v.m. verdroging. Kansen om dit mee te nemen bij de inrichting van de entree. • | Landschappelijke waarde: Inpassing moet recht doen aan dekzandrug-karakter en aanwezige aardkundige structuren (stuifduinen).
• | Bezoekerstype: Afstemming op rustzoekers en stijlzoekers passend → rustige beleving, kwaliteitsvolle voorzieningen. • | Bezoek en gebruik: o | Bezoek is relatief laag, er is groeipotentie. o | Routestructuren moeten logisch, veilig en overzichtelijk zijn. • | Kansen voor recreatieve ontwikkeling: o | Uit de gebiedsvisie en het beheerplan De Maashorst blijkt dat er concrete kansen zijn om recreatie te versterken bij entree Hoessenbosch. o | De entree wordt in beleidsstukken genoemd als geschikte locatie voor het opvangen van bezoekersgroei, mits goed ingericht met oog voor natuur, beleving en spreiding. 5.3 Participatie Hieronder is een beknopte samenvatting van de participatieresultaten weergegeven. De volledige analyse is te vinden in bijlage 3. Op basis van: • | Intern integraal projectteam (diverse bijeenkomsten en overleggen tussen november 2024- maart 2026) • | Gesprekken interne experts (o.a. evenementen, landschapsarchitect/planoloog) • | Bijeenkomst omwonenden (bijeenkomst 20 december 2024) • | Bezoekersenquête (dec-jan 2024) • | Bewonersbijeenkomst scenario’s (20 maart 2025) • | Reactiepagina participatieplatform gemeente (maart-april 2025) • | Gesprekken stakeholders (o.a.
Openluchttheater, grondeigenaar noordelijke percelen, Gasunie) • | Vragen publiek, inzendingen en insprekers tijdens raadbijeenkomsten (dec 2025-jan 2026) • | Podiumbijeenkomst (18 december 2025) • | Opiniecomissie (15 januari 2026) Omwonenden (bijeenkomst 20 december 2024) Belangrijkste uitkomsten: • | Rust na zonsondergang wordt breed gewaardeerd; men is terughoudend over avondhoreca. • | Ingang Zevenbergseweg wordt veel gebruikt; verdient aandacht in inrichting. • | Drukte in het weekend door sporters en mountainbikers; geen grote overlast. • | Evenementen: enkele per jaar is acceptabel, mits goed georganiseerd (aandacht voor o.a. voorkomen verkeers- en parkeeroverlast, voorkomen geluidsoverlast). 32 33 • Toegangsweg Hoessenboslaan wordt als onveilig ervaren → kans voor fiets-/wandelvriendelijke inrichting. • Parkeerplaats: slecht begaanbaar, maar verharden is wellicht lastig door gasleidingen. • Sociale veiligheid: de parkeerplaats word soms in het donker oneigenlijk gebruikt, wat zorgt voor een onveilig gevoel. • Ideeën: alternatieve parkeervoorziening Heistraat, picknickplaatsen, watertappunt, verbetering Klauterwoud, uitbreiding Osjesroute. Resultaten bezoekersenquête (462 respondenten, dec-jan 2024) Gebruik en voorkeuren: • 80% gebruikt entree Hoessenbosch als hoofdtoegang tot Herperduin. • Bezoekfrequentie: meesten komen wekelijks of maandelijks.
• Belangrijkste activiteiten: wandelen (kort/lang), hond uitlaten, mountainbiken. • Redenen voor gebruik Hoessenbosch: nabijheid, parkeerplek, rust, theater. Overlast en wensen: • Meeste respondenten ervaren geen overlast, maar sommigen maken zich zorgen over toekomstige drukte. • Wens voor horeca is verdeeld: o 45% geen behoefte o 33% daghoreca o 16% ook ’s avonds • Kansen: verbeteren parkeerplaats, uitbreiden hondenlosloopgebied, meer evenementen, betere verlichting/toegankelijkheid. Evenementen en theater: • Men waardeert het theater en vindt dat activiteiten moeten aansluiten op lokale behoefte. • Men staat open voor evenementen, mits met oog voor natuur. • 96% kent het theater; 44% bezoekt het af en toe. Samenvatting bijeenkomst Hoessenbosch (20 maart 2025) Voor de bijeenkomst zijn drie scenario’s voor de ontwikkeling van de entree Hoessenbosch besproken. In algemene zin bleek dat deelnemers het belang van behoud van rust, natuurwaarden en leefbaarheid zwaar lieten meewegen. Tegelijkertijd was er draagvlak voor beperkte ontwikkeling, mits deze past bij de schaal en het karakter van het gebied. • Scenario 1 (avontuurlijke natuurbeleving) werd door een deel van de deelnemers gewaardeerd vanwege het behoud van rust en natuur. Positieve elementen waren kleinschalige voorzieningen zoals picknickplekken, natuureducatie en het stimuleren van wandelen en fietsen.
Tegelijkertijd bestonden er zorgen over de bereikbaarheid, het verplaatsen van parkeren en het beperkte perspectief voor activiteiten en evenementen. • Scenario 2 (landschap in beweging) kreeg overwegend de meeste steun. De kleinschalige opzet, het benutten van het openluchttheater en het scheiden van verschillende gebruikersgroepen werden positief beoordeeld. Dit scenario werd gezien als een realistische en evenwichtige ontwikkeling die aansluit bij de leefbaarheid en het huidige karakter van het gebied. Aandachtspunten waren de verkeersafwikkeling en het beperken van overlast. • Scenario 3 (kunst en cultuur in de natuur) kon op weinig draagvlak rekenen. De schaal van de ontwikkeling, de toename van bezoekers en de gevolgen voor verkeer, rust en natuur leidden tot veel zorgen. Met name omwonenden vreesden overlast, aantasting van het landschap en verstoring van dieren en natuur. Overkoepelend kwamen enkele aandachtspunten duidelijk naar voren. Verkeersdruk en ontsluiting (met name de Zevenbergseweg en Heistraat) vormden een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast werd het behoud van rust, natuur en biodiversiteit nadrukkelijk genoemd, evenals de mogelijke effecten van nieuwe functies op omwonenden, natuur en dieren. Er was brede steun voor het stimuleren van 34 langzaam verkeer (fiets en wandelen) en voor kleinschalige voorzieningen.
De voorkeur van deelnemers lag voornamelijk bij scenario 1 en 2, waarbij scenario 2 het meest als kansrijk en haalbaar werd gezien. Daarnaast gaf een deel van de deelnemers aan geen behoefte te hebben aan grootschalige veranderingen en het huidige karakter van het gebied te willen behouden. Samenvatting opiniecommissie (15 januari 2026) Tijdens de opiniecommissie is gesproken over de gewenste ontwikkelrichting voor de entree Hoessenbosch. De hoofdboodschap vanuit de raad was: behoud het kleinschalige en rustige karakter van het gebied en koester de aanwezige kwaliteiten, waaronder de natuurwaarden, de charme van de plek en de culturele elementen zoals het openluchttheater. • De voorkeursrichting ging uit naar een ontwikkeling die het meest aansluit bij scenario 2, gecombineerd met elementen uit scenario 1 en in beperkte mate bouwstenen uit andere scenario’s. Daarbij werd nadrukkelijk ingezet op een ontwikkeling die past bij de schaal en identiteit van het gebied. • Inhoudelijk werd de combinatie van natuur en cultuur als belangrijke kans gezien. Vanuit verschillende partijen werd het versterken van natuureducatie, met name in relatie tot het openluchttheater, als kansrijk benoemd. Ook werd het mogelijk maken van kleinschalige evenementen passend bij de omgeving als wenselijk gezien.
• Ten aanzien van voorzieningen werd aangegeven dat eventuele horeca beperkt zou moeten blijven tot kleinschalige daghoreca. Grootschalige ontwikkelingen of intensivering van gebruik werden als onwenselijk beschouwd. • Daarnaast zijn verschillende aandachtspunten meegegeven voor de verdere uitwerking. Zo werd het belang benadrukt van een zorgvuldige inpassing van parkeren en bereikbaarheid, het stimuleren van fietsgebruik en het realiseren van passende basisvoorzieningen, zoals eventueel openbare toiletten. Ook de ondersteuning en positionering van het openluchttheater en de omgang met bestaande elementen, zoals de brandtoren, zijn genoemd. • Tot slot werd het belang onderstreept van een zorgvuldig vervolgproces, waarbij omwonenden en andere stakeholders goed worden betrokken. Daarbij werd onder andere de suggestie gedaan om te werken met een klankbordgroep, om draagvlak te creëren en de omgeving actief te betrekken bij de verdere uitwerking van het ontwikkelperspectief. De volledige terugkoppeling over de participatiemomenten is te vinden in bijlage 3. 35 5.4 SWOT-analyse Op basis van de beleidsanalyse, aanvullende onderzoeken, gesprekken en enquêteresultaten is een SWOT opgesteld met sterke en zwakke punten en kansen en bedreigingen.
Sterke punten (behouden) • Landschappelijke overgang • Onderdeel van bosgebied Herperduin • Parkeerruimte • Rust in het gebied, aanwezigheid natuurwaarden • Grote bekendheid en betrokkenheid bij theater Hoessenbosch • Entree Hoessenbosch wordt veelal benut door bezoekers uit de omgeving. Bijna 40% komt te voet. • Gehandicapten-parkeerplaatsen aanwezig • Hondenlosloopgebied aanwezig • Gekoppeld aan wandelroutenetwerk • Gekoppeld aan ruiterroutes • Mountainbikeroute aanwezig • Informatievoorziening over gebied aanwezig • Evenementen bij het theater Zwakke punten (versterken) • Smalle toegangsweg met verschillende gebruikersgroepen wat leidt tot onveilige situaties • Staat van de parkeerplaats, veel kuilen en plassen • Gasleidingen onder de parkeerplaats. Rekening houden met de belemmeringsstrook van 5 meter. • Beperkte bewegwijzering • Smalle natuurschil, bezoekers zijn snel in de natuurkern • Openluchttheater vanuit parkeerplaats lastig vindbaar / niet zichtbaar • Beperkingen recreatieve ontwikkelingen door bestemmingsplannen en ligging terrein in Natuurnetwerk Brabant (NNB) en de Groenblauwe waarden en aan aardkundige waardevolle gebieden.
• Hekwerk rondom theater Hoessenbosch is onaantrekkelijk • Vluchtroutes vanuit de parkeerplaats, daardoor aantrekkelijk voor oneigenlijk gebruik Betekenis voor entree Hoessenbosch • Behoefte aan balans: Er is draagvlak voor kleinschalige ontwikkeling, zolang rust en natuur behouden blijven. Grootschalige of avondhoreca wordt niet breed gedragen. • Infrastructuur verbeteren: o Toegangsweg en parkeerplaats worden als onveilig of onpraktisch ervaren → kansen voor herinrichting met behoud van landschappelijke en ecologische randvoorwaarden. o Betere ontsluiting van omliggende wijken via fietspaden en wandelroutes (zoals Ontginningspad) verhoogt bereikbaarheid en veiligheid. • Recreatieve ontwikkeling gewenst, mits passend: o Bezoekers en omwonenden zien kansen voor lichte voorzieningen zoals picknickplekken, watertappunt, kleine daghoreca en speelvoorzieningen. o Kleine evenementen zijn mogelijk, zolang deze goed passen bij de schaal van het gebied en natuurwaarden worden gerespecteerd. • Beleving versterken: o Veel waardering voor theater, Klauterwoud en wandelmogelijkheden. o Kans om met educatie, bewegwijzering en kleinschalige activiteiten de natuurbeleving te versterken.
36 Kansen (verzilveren) • Klauterwoud opwaarderen • Ontginningspad (fietspad van uit nieuwbouwwijk Piekenhoef) beter aansluiten op Hoessenbosch • Hoessenboslaan veiliger en aantrekkelijker maken voor fietsers en wandelaars • Inzetten op Leefstijlen passend bij de entree • Verbeteren veiligheid door verlichting • Openluchttheater beter inzetten als voorziening bij parkeerplaats • Aardkundig waardevolle gebieden benutten • Toegang naar entree Hoessenbosch en het theater beter zichtbaar maken • Met daghoreca de aantrekkelijkheid van de entree versterken Bedreigingen (afwenden) • Onwenselijk nachtbezoek • Hardrijders door de Hoessenboslaan. Hierdoor kruispunt Hoessenboslaan – Koepelweg gevaarlijk punt • Droogte in het gebied. Water vasthouden is een uitdaging • Wateroverlast bij hevige regenval bij het openluchttheater • Beperkingen vanuit VELIN/gasleidingen • Mogelijke uitbreiding van begrazing naar natuurschil vanaf 2035 met potentiële impact bezoekerservaring • Natuur kan schade ondervinden als er veel meer bezoekers komen • Evenementen kunnen overlast bij omwonenden en schade aan natuur veroorzaken • Smalle natuurschil, bezoekers zijn snel in de natuurkern 37 Wittevrouwensingel 100 3514 AM Utrecht +31 (0) 30 2318945 info@bureaubuiten.nl www.bureaubuiten.nl