201126 - Brief Ministerie EZK - Rijkscoordinatieregeling.pdf

m

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag

Gemeente Oss College van Burgemeester en Wethouders Postbus 5 5340 BA OSS

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Warmte en Ondergrond Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Postbus 20401 2500 EK Den Haag Overheidsidentificatienr

00000001003214369000 T 070 379 8911 (aigemeen) F 070 378 6100 (aigemeen) WWW. rijksoverheid. nl/ezk

Datum Betreft

26 november 2020 RIjkscoördinatieregeling: reactie op uw brief van 10 november 2020, uw kenmerk: 4323959

Behandeld door drs. W.A. Roeterdink T 070 378 4453 w.a.roeterdink@minezk.ni Ons kenmerk DGKE-WO / 20277477

Geachte heer Van der Schoot, Op 10 november 2020 heeft u mij geïnformeerd over het lopende besluitvormingsproces in uw gemeente over het eindrapport Verkenning Duurzame Polder. U verzoekt mij om naar aanleiding van de hoorcommissie op 23 september 2020 aan te geven hoe het ministerie aankijkt tegen de lopende RCR-meldingen met het oog op de voortgang van de Verkenning Duurzame Polder. Graag geef Ik hierop mijn reactie mede in het licht van de door uw gemeente gewenste integrale ontwikkeling van dit gebied, de samenhang met het RES-proces en de Klimaatopgave na 2030.

Uw kenmerk Bijlage(n)

Achtergrond In het voorjaar 2017 heeft de provincie Noord-Brabant het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) geïnformeerd over de Samenwerkingsovereenkomst Verkenning Rosmalense en Lithse polder tussen de gemeente 's-Hertogenbosch, de gemeente Oss en de provincie Noord-Brabant. Het ministerie heeft toen laten weten te waarderen dat de provincie en gemeenten het gebied in samenhang willen ontwikkelen en daartoe beginnen met een gezamenlijke verkenning naar de ruimtelijke mogelijkheden voor het grootschalig opwekken van duurzame energie, met focus op windenergie. Deze waardering is er nog steeds, mede omdat de noodzaak van het verduurzamen van onze energievoorziening ondertussen manifester geworden is, zoals ook blijkt uit het akkoord van Parijs en het Klimaatakkoord. De opgave richting 2050 is groot. Ik constateer dat vele partijen hieraan hun bijdrage willen leveren. In uw gebied is ondertussen gewerkt aan een verdere planvorming om, als de gemeenteraden dit besluiten, te komen tot een 'Duurzame Polder'.

Mede in relatie hiermee heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat op 7 april 2020 een definitieve melding ontvangen van het Windcollectief Oss-Den Bosch met het verzoek om de RIjkscoördinatieregeling (RCR) van toepassing te verklaren op de aanleg van het door hun beoogde windproject in de Lithse Polder op het grondgebied van de gemeenten Oss en 's-Hertogenbosch. En eerder, op 20 januari 2019 heeft het ministerie van EZK ook een definitieve RCR-melding

Pagina 1 van 4

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Warmte en Ondergrond

ontvangen van Windpark Den Bosch B.V. in de direct aangrenzende Rosmaiense Polder,

Ons kenmerk DGKE-WO / 20277477

Zienswijze RCR-meldingen Op grond van de Elektriciteitswet 1998, artikei 9b, is op de aanleg van beide windparken de RCR van toepassing omdat in de meldingen sprake is van windinitiatieven met een omvang van meer dan 100 MW. De ministers van EZK en Binneniandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zijn op grond van artikei 3.35 van de Wet Ruimteiijke Ordening verantwoordeiijk voor het vaststeiien van een Inpassingsplan en het coördineren van de hiermee verbonden besluiten en vergunningen. Eerder is, mede naar aanleiding van een verzoek vanuit de provincie, met de betrokken bestuurders besproken dat het Rijk zelf vooralsnog geen nadere invulling zal geven aan deze RCR-meldingen vanwege het lopende proces voor de Duurzame Polder. Dit hebben we schriftelijk bevestigd op 30 maart 2020 waarin we hebben aangegeven dat het in algemene zin onze voorkeur heeft dat de ruimtelijke inpassing van nieuwe wind- en zonneparken voortvarend geschiedt door de decentrale overheden. Deze zienswijze doet nog steeds opgeld. Mede omdat in het kader van het Klimaatakkoord afgesproken is om in 2030 35 TWh aan hernieuwbare elektriciteit op land te realiseren en dat hiervoor een proces is ingezet met de Regionale Energiestrategieën (RES). Verder is relevant dat in uw gebied de wens bestaat tot een integrale gebiedsbenadering. Ik begrijp deze wens.

Het organiseren en meenemen van integrale gebiedsprocessen maakt echter geen deel uit van onze aanpak en bevoegdheden in het kader van de RCR. Stand van zaken Ressen Op 23 september 2020 heeft een collega van mijn ministerie tijdens de bijeenkomst van uw hoorcommissie een toelichting gegeven naar aanleiding van een aantal vragen. Hij gaf hierin aan dat het totale nationale beeld van het behalen van de RES-opgave er gunstig uit ziet. Ik begrijp dat dat bij leden van uw gemeenteraad de vraag opriep of we er dan al zijn en wat dat betekent voor de ontwikkeling van deze locatie. Ook de Tweede Kamer is zeer geïnteresseerd in de voortgang van het RES-proces. Op 30 oktober jl. heeft de minister van EZK de Tweede Kamer geïnformeerd over de stand van zaken. Aangegeven is dat het nationale beeld op grond van de ingediende concept-RES 1.0 er gunstig uitziet. De eerste voorstellen in het kader van de 30 RES'en tellen op tot een ambitie van ongeveer 50TWh. Deze voorstellen kennen een verschillende mate aan concreetheid en uitwerking. De minister heeft ook aangegeven dat het op dit moment nog moeilijk is in het schatten of daarmee het doel van 35 TWh aan opwek in 2030 daadwerkelijk wordt gerealiseerd.

Er moet nog veel gebeuren in het concreet maken van de ambities, het integraal afwegen van keuzes, het doorlopen van de besluitvorming met volksvertegenwoordigers en het betrekken van burgers en ondernemers. Verder heeft de minister de verwachting uitgesproken dat richting de RES 1.0 de balans tussen regionaal draagvlak en maatschappelijke kosten geoptimaliseerd wordt door gerichte aandacht voor het kostenaspect. Dit houdt verband met het Pagina 2 van 4

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Warmte en Ondergrond

gegeven dat in de meeste RES'en meer inzet is op kleinschaiige en zonneenergieprojecten dan op grotere projecten met narrie voor windenergie. Dit brengt nationaai extra infrastructuurkosten met zich mee en legt een groter beslag op de ruimte, wat effect heeft op de realiseerbaarheid van de regionale ambities. Deze voorkeur creëert spanning tussen regionaal draagvlak, het ruimtebeslag daarvan, de uitvoerbaarheid van het energiesysteem, en de nettarieven en de energierekening (ODE). Om die reden is aandacht gevraagd aan de RESsen voor voldoende inzet op projecten voor windenergie. Ik begrijp dat dit aansluit bij de inzet vanuit uw gemeente, omdat windparken betere mogelijkheden bieden voor meervoudig land- en ruimtegebruik.

Ons kenmerk DGKE-WO / 20277477

Op basis van de voorliggende concept-RES 1.0 is het overnemen van de regie momenteel niet aan de orde, aangezien ook de Omgevingswet het adagium kent van 'decentraal tenzij'. Dat vereist uiteraard wel dat de totaalopgave van 35 TWh wordt gerealiseerd, er nog een optimalisatieslag wordt gemaakt en tijdige besluitvorming over de plannen tot stand komt. In het Klimaatakkoord is immers afgesproken dat uiterlijk per 2025 de benodigde vergunningen moeten zijn afgegeven. Iedere regio zal hieraan naar vermogen een bijdrage moeten leveren, waaronder dus ook de RES-regio Noord-Oost Brabant. Waarbij speelt dat de ambitie in de concept-RES Noord-Oost Brabant sterk afhankelijk is van de windplannen in de gemeenten Oss en 's-Hertogenbosch. Het akkoord van Parijs: Klimaatneutraal in 2050 Het Klimaatakkoord is de eerste grote stap op weg naar Klimaatneutraliteit met een focus op 49% C02-reductie in 2030. In de periode daarna zal er in Nederland ook nog veel moeten gebeuren om de resterende reductie te bereiken. Daar wordt momenteel door diverse partijen over nagedacht en worden verkenningen voor uitgevoerd. Ook in uw gemeente is hier duidelijk aandacht voor, gezien uw ambitie om in 2050 als gemeente energie-neutraal te zijn.

In dat verband is relevant dat de Duurzame Polder eerder is aangemerkt als een polder die bij uitstek geschikt is voor (grootschalige) windenergie en bij een integrale ontwikkeling op een goede manier kan bijdragen aan deze lange termijn doelstellingen. Gezien de recente ontwikkelingen en de zorgen die ik heb vernomen van het Windcollectief, kan ik me goed voorstellen dat de gemeente een nadere uitwerking in de tijd maakt van het gehele proces (inclusief de besluitvormingsmomenten) tot aan de vergunningverlening. Voor wat betreft de geplande besluitvorming lijkt het mij verstandig om te bezien wat er aan opwek in de Duurzame Polder past en daarbij een doorkijk te maken naar 2050. Samenvattend Vanuit EZK is er waardering voor de inzet van de decentrale overheden om te bezien op welke wijze de Rosmalense en Lithse polder op een integrale manier ingericht kan worden tot een duurzame polder. Dat vergt een zorgvuldig proces, waarbij het ook zaak is - gezien de RCR-melding en de gemaakte afspraken in het Klimaatakkoord - voortgang te blijven boeken, zodat er op afzienbare termijn concreet perspectief komt voor dit initiatief en de andere initiatieven in de Pagina 3 van 4

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Warmte en Ondergrond

Duurzame Polder. Dit perspectief bestaat wat ons betreft uit zicht op alle benodigde vergunningen voor dit project voor 1 januari 2025 conform de afspraken hierover in het Klimaatakkoord.

Ons kenmerk DGKE-WO / 20277477

Voor EZK Is het niet voor de hand liggend om de ruimtelijke besluitvorming van de regio over te gaan nemen. Dergelijke integrale afwegingen kunnen het beste gemaakt worden op het lokale schaalniveau. Graag bespreek ik naar aanleiding van de besluitvorming in uw gemeente, met u en met de provincie op welke wijze wij hierin vanuit onze Rijksverantwoordelijkheid een passende bijdrage kunnen leveren.

Met vriendelijke groet,

EstheiM^s, Directeur Warmte & Ondergrond

Pagina 4 van 4