10 Raad van State dd 6 februari 2026 over het bestemmingsplan Hoornwerk Vidi Reo Ravenstein - 2023

Raad vanState

Afdeling bestuursrechtspraak

Pagiria 1 van 1

GEMEENTE oss POSTKAMER Raad van de gemeente Oss Datum:

Postbus 5 5340 BA OSS

1 O FEB

Afdeiing:

1)atunì

Ons nun1ner

Uw kenmerk

6 februari 2026

202500973111R2

5633998

In1ichtingen

Onderwerp

Mw. l.H.M. van de Sande 070-4264760

Oss Bp Hoornwerk Vidi Reo Ravenstein - 2023

1rocedtire

Beroep

Geachte heer/mevrouw, Hierbij stuur ik u - ter informatie - stukken die gaan over bovengenoemde procedure. Aangezien dit bericht geautomatiseerd is aangemaakt, is dit niet ondertekend. Hoogachtend, de griffier

4435 1 86(5A 1)

Postbus 20019 - 2500 EA Den Haag - T 070 426 44 26 - F 070 365 13 80 - www.raadvanstate.nl Bij correspondentie de datum en het nummer van deze brief vermelden

i; Stichting Beschermd Stadsgezicht Ravenstein (SBSR) Maasdijk38A 5371 AA Ravenstein

FF. ____ I7A(i

DD:

Ravenstein, 3 februari 2026

Raad van State, AfdeLing Bestuursrechtspraak Postbus 20019 2500 EA Den Haag

Betreft: Begeleidende brief bij toezending zienswijze SBSR inzake ontwerp-omgevingsvergunning Vidi Reo- zaaknummer202500973/1/R2 Geachte voorzitter, Namens de Stichting Beschermd Stadsgezicht Ravenstein (SBSR) doen wij u hierbij toekomen een afschrift van onze zienswijze d.d. 3 februari 2026, gericht aan het coltege van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss. Deze zienswijze betreft het ontwerpbestuit tot het verlenen van een onigevingsvergunningvoor het bouwen van gemeenschapshuis Vidi Reo op het perceeL RVSOO A 1702 (kenmerk CLZ0001 4327), inclusief de daaropvolgende rectificaties van 15 en l9januari 2026. Aangezien tegen het onderliggende bestemmingsplan Hoornwerk Vidi Reo — 2023 reeds beroep aanhangig is bij uw Afdeling, en de ontwerp-omgevingsvergunning rechtstreeks voortbouwt op dit nog niet-onherroepetijke ptan, achten wij het van betang dat uwAfdeting kennisneemt van de inhoud van onze zienswijze. De daarin opgenomen feiten, argumenten en constateringen zijn direct relevant voor de beoordeting van het lopende beroep. Wij verzoeken u deze zienswijze als aanvullende informatie bij het dossierte voegen. Hoogachtend, Wi11em Jan

Bijtagen - Zienswijze SBSR d.d. 3februari 2026 itizake ontwerp-omgevingsvergunning- Vidi Reo - Ontwerphesluit omgevingsvergunning genomen: Bovenste Hoornwerk Ravenstein van 9 januari 2026, nr. 8884. - Rectificatie publicatie (ontwerp)besluit omgevingsvergunning: (RVSOO) A 1702 van 15 januari 2026, nr. 17645. - Rectificatie publicatie (ontwerp)besluit omgevingsvergunning: op perceet RVSOO A 1702 van l9januari 2026, nr. 21982. - Advies RCE dd. 29 november 2022 - Advies RCE dd. 2 februari 2024 - Advies RCE dd. 2 december 2025

Aangetekend Stichting Beschermd Stadsgezicht Ravenstein (SBSR) Maasdijk 38A 5371 AA Ravenstein

Ravenstein, 3 februari 2026

Gemeente Oss cottege van burgemeester en wethouders Postbus 5 5340BAOss

Betreft: Zienswijze op hetvoornemen d.d. 9januari 2026 om een omgevingsvergunningte vertenen voor het bouwen van gemeenschapshuis Vidi Reo, perceeL RVSOO A 1702, kenmerk CLZ-00014327, inclusief uw twee daaropvolgende rectificaties.

Geacht cotLege, Namens de Stichting Beschermd Stadsgezicht Ravensteín (SBSR) dienen wij hierbij onze bedenkingen in tegen het ontwerpbestuit om een omgevingsvergunning te ver[enen voor het bouwen van gemeenschapshuis Vidi Reo. Fundamente[e redenen van bezwaar Voor SBSR staat één uitgangspunt voorop: het Bovenste Hoornwerk is een ontosmaketijk onderdeeL van het rijksbeschermd stadsgezicht en van het historische vestingstetsel van Ravenstein. De openheid, het vrije schootsvetd en de herkenbare vorm van het hoornwerk zijn kernwaarden die votgens de monumentenwet en het aanwijzingsbestuit (1977) moeten worden behouden. Bebouwing op deze locatie is daarmee in strijd met de essentie van de bescherming zetf. Het Hoornwerk is geen ontwikkettocatie, maar een monumentaal verdedigingswerk waarvan de waarde juist schuilt in het ontbreken van bebouwing. Beschikbaar a(ternatief buiten het bescherrnd gebied Daarbij komt dat het terrein van t Kempke een voLwaardig atternatief is. Het is getegen buiten de stadsgracht, buiten het rijksbeschermd stadsgezicht en reeds voorzien van nutsaansluitingen. Dit terrein kan zonder aantasting van monumentate waarden worden ontwikketd. Het cot[ege heeft dit atternatief niet betrokken in de betangenafweging, terwijl de Omgevingswet en de Awb juist vereisen dat minder ingrijpende atternatieven worden onderzocht.

Wij verzoeken u het ontwerpbesluit in te trekken. Onze verdere bedenkingen worden in punt 1 tlm 7 toege(icht.

Aangetekend 7. Geen integrate beoordeting van cumutatieve effecten De bouw van Vidi Reo staat niet op zichzetf. Ook de aanteg van een eigentijdse muur aan de Maasdijk en de verteende kapvergunning voor bomen hebben directe en indirecte negatieve gevotgen voor hetzetfde gebied. Een integrate beoordeting is verpticht op grond van het evenredigheidsbeginset (art. 3:4 tid 2 Awb), de gebiedsgerichte benadering van de Omgevingswet en de jurisprudentie over cumutatieve effecten. Deze beoordeting ontbreekt votLedig. Verzoek Getet op het bovenstaande benadrukt SBSR dat het Bovenste Hoornwerk, ats rijksbeschermd vestingonderdeet, per definitie niet geschikt is voor bebouwing. De kernwaarden van het beschermd stadsgezicht, openheid, teesbaarheid van het vestingstetset en behoud van het historische tandschap worden door de voorgesteLde ontwikketing onherstetbaar aangetast. Dit terwijL een reëet, juridisch toetaatbaar en praktisch uitvoerbaar atternatief beschikbaar is op het terrein van t Kempke, buiten het beschermde gebied en met bestaande voorzieningen in de nabijheid van het station en de toekomstige woonwijk.

SBSR verzoekt uw cottege om: af te zien van het vertenen van de omgevingsvergunning voor het bouwen van gemeenschapshuis Vidi Reo, • het vigerende bestemmingsplan 2013 ats volwaardig toetsingskader te respecteren, • bij de verdere besluitvorming het aLternatief t Kempke votwaardig te betrekken ats minder ingrijpende en juridisch wét passende locatie. • deze zienswijze ¡ntegraat te betrekken bij de verdere bestuitvorming.

Wi1te Jan Pantus, secrdtarìs

Bijlagen - Ontwerpbestuit omgevingsvergunning genomen: Bovenste Hoornwerk Ravenstein van 9 januari 2026, nr. 8884. - Rectificatie pubticatie (ontwerp)bestuit omgevingsvergunning: (RVSOO) A 1702 van 15 januari 2026, nr. 17645. - Rectificatie pubticatie (ontwerp)besluit omgevingsvergunning: op perceet RVSOO A 1702 van l9januari 2026, nr. 21982. Kopie aan de Raad van State, afdeting bestuursrecht.

5

GEMEENÇ

GEMEENTEBLAD

Nr. RR4 9 januari 2gz

Officiële uitgave van de gemeente Oss

Ontwerpbesluìt omgevingsvergunning genomen: Bovenste Hoornwerk Ravenstein Bovenste Hoomwerk Ravenstein. bij parkeerterrein De Bleek. kadastraal (RVSOO) A 1702 het bouwen van een gemeenschapshuis Vìdi Reo Ontwerpbesluit osngevingsvergunrung genomen Kenmerk: CLZ-OO0l4327 Burgemeester en wethouders hebben een ontwerpbesluit genomen. Bent u het daar niet mee eens? Stuur dan een schriftelijke zienswijze. Dat is een brief waarin staat waarom u het niet eens bent met het ontwerpbesluit. De stukken over het ontwerpbesluit liggen vanafde dag na deze publicatie 6 weken klaar om in to kijken. Zorg ervoor dat de zienswijze ontvangen is voordat de termijn van inkijken is afgelopen. Anders wordt uw zienswijze niet beharideìd. Stuur uw zienswìjze naar: Gemeente Oss College van burgemeester en wethauders Ter attentie van Hoofd afdeling Vergunningen, Toezícht en Handhaving Postbus 5 5340 BA Oss Wìlt u de stukken komen bekijken? Dan moet u een afspraak maken via de balie Bouwen, Milieu en Leefomgeving. Het telefoonnummer is 14 0412. U kunt een afspraak maken voor elke werkdag (maandag tot en met vrijdag) tussen 9.00 uur en 16.00 uur. Wilt u praten over het ontwerpbesluit? Bel met de balie Bouwen, Milieu en Leefomgeving, telefoon 14 0412 en maak een afspraak.

Gemeenteblad 2026 nr. 8884

9 januari 2026

- GEMEENE

GEMEENTEBLAD

Nr. 17i45 15 jantian 2026

Officiële uitgave van de gerneente Oss

Rectificatie publicatie (ontvverp)besluit omgevingsvergunning: (RVSOO) A 1702 LRVSOOt A 1702 het botjwen van een genieenschapshuis Vidi Reo Rectificatie (ontwexpfleskiit omgevingsvergunning Kenmerk: CLZ-00014327 Burgemeester en wethouders hebben abusievelijk een verkeerde tekst gepubliceerd op.. De publicatie met nummer ... betreft een geweígerde/verleende (ontwerp)omgevingsvergunning. Dit klopt niet.

De publicatie met nummer .... is de juiste publicatie. Voor informatie over de genomen bestissingen verwijzen wii naar de pubticatìe met nummer .... van .....Deze rectificatie heeft geen invloed op de termijn voor het indienen van een bezwaar/beroepschrift.

Gemeenteblad 2026 nr. 17645

15 januari 2026

GEMEENÇ

GEMEENTEBLAD

Nr. 21982 19 januan 2026

Officiële uitgave van de gemeente Oss

Rectificatie publicatie (ontwerp)besiuit omgevingsvergunning: op perceel RVSOO A 1702 RECTIFICATIE Voomemen om een vergunning te verlenen voor het bouwen van een gemeenschapshuis Vidi Reo op perceel RVSOO A 1702 het bouwen van een gemeenschapshuis Vidi Reo Burgemeester en wethouders hebben abusievelijk een verkeerde tekst gepubliceerd op 29 december 2025 en 15 januari 2026. ln de publicaties met nummer 570904 en 17645 worden onder andere geen termijn genoemd voor het geven van reacties op het ontwerpbesluit. ln de publicatie met nummer 8884 is de tekst aangepast. Diepublicatie ís de juiste publicatie. Voor iriformatie verwijzen wìi naar de publìcatìe met nummer 8884 van 9 januarì 2026. Deze rectificatie heeft geen invloed op de termijn voor het geven van reacties op het ontwerpbesluit omgevingsvergunning.

Gemeenteblad 2026 nr. 21982

9 ianuari 2026

Rijksdienst voor het cultureel Erfgoed Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

> Retouradres Postbus 1600 3800 BP Amersfoort

Coilege van B&W van Gemeente Oss T.a.v. Postbus 5 5340 BA OSS

Smallepad 5 3811 MG Amersíoort Postbus 1600 3800 BP Amersfoort wwv.cultureelerfgoed. nl Contactpersoon T cultureelerfgoed. nl DSO-verzoeknummer 2025072300327

Datum Betreft

02 december 2025 Advies omgevingsvergunning rijksmonumentactivíteit

Onze referentle 1741230 Uw referentie

Naam Adres Postcode/plaats Gemeente/provincie Monumentnummer

Oss; Noord-Brabant; 32369

Naam Adres Postcode/plaats Gemeente/provincie Monumentnumrner

Oss; Noord-Brabant; 32372

Geacht college, Op 18 augustus 2025 vroeg u mij u te adviseren over de voorgenomen wijziging(en) van bovengenoemd monument op grond van artikel 4.32 lid 1 onder b, van het Omgevingsbesluit (Ob). U heeft mij daartoe de aanvraag om een omgevingsvergunning toegezonden. Het betreft de bouw van het gemeenschapshuis op het hoornwerk aan de zuidzijde van de stad, ook wel het bovenste hoornwerk genoemd. Ten behoeve van deze ontwikkeling is gewerkt aan een gebiedsvisie en aansluitend een bestemmingsplan. Deze zijn destijds voorzien van commentaar middels een preadvies van de RCE d.d. 29-11-2022 en 02-022024. Aansluitend is gewerkt aan een iandschapsplan en bouwplan. Deze laatste twee, in het bijzonder het bouwplan, liggen nu voor ter advisering. Advies Centrale vraag is of het plan voldoende rekening houdt met de cultuurhistorische waarden van de vesting van de stad (omgrachting en oever) en het rijksbeschermd stadsgezicht (hierna RCE). Bij de beoordeling is het aanwijzingsbesluit met de registeromschrijving betrokken. Daarnaast is kennis genomen van de relevante planstukken en de bouwtekeningen.

Pagina 1 van 3

Onze referentie

Het advies is de gevraagde omgevingsvergunning te verlenen. Hieronder wordt het advies toegelicht.

1741230

Motivering Een strakgesneden maatpak: gebouw en landschap gaan hand-in-hand Inzet was de som der delen meer te laten zijn dan alleen de bouw van een gemeenschapshuis zelf. Daarvoor is de locatie en zijn de erfgoedwaarden te precair. De aangeleverde documenten in combinatie met de vastgelegde planologische regels en kaders geven voldoende inzicht en vertrouwen in de feiteiijke herinrichting van het terrein en de bouw van het gemeerìschapshuis vidiReo. De bestaande erfgoedwaarden worden min of meer bestendigd en de verdwenen erfgoedwaarden worden beter zichtbaar gemaakt. Naast een erfgoedgeladen !andschapsplan en inrichtingsplan (waarin opgenomen een geherdefinieerd parkeerterrein, grachtverloop en duiding van de historísche kee!), is het gebouw zowel in de positionering, massa als architectuur overtuigend. Niet eenvoudig gezien het programma van eiserì en de intensieve stapeling aan functies en wensen. Het gebouw en geplooide landschap leest als een strakgesneden maatpak. Zonder te benauwen. Dit komt mede door het veelvuldig gebruik van hout in de gevelaanzichten, het transparante gebruik daarvan en het overwegend gedekt kleurengebruik. Bezien vanuit erfgoed en in het bijzonder het vestingwerkstelsel zijn met name de zuidwestelijke en noordwestelijke gevel van beiang en de wisselwerking tussen het gebouw en de openbare ruirnte.

De zuidwestelijke flank houdt het midden tussen een civie! talud en een landschappelijk aanzicht door de houtopstand. Dit komt tegemoet aan het karakter van de vesting: een zacht aanzicht. De noordwestelijke gevel en aanliggende buitenruimte is daarentegen scherp in de architectuur en reliëfversnijding. Dit is noodzakelijk, niet in de laatste plaats om de historische keel (weer) zichtbaar te maken en het oude verloop van de stadsgracht te benadrukken. Ondanks de forse landschappelijk ingreep (waaronder ook een ontsluitingsweg vanaf de Maasdijk naar het hoornwerk), blijft de groene ruimte gespaard en/of wint aan betekenis, zeker ter hoogte van de Bleek en de bocht van de gracht (parkeerplaats verschuift naar achter). Voor een aanvullende motivering wordt verwezen naar de ingenomen standpunten en gegeven adviezen in de preadviezen van de RCE en de adviezen van de gemeentelijke erfgoedcommissie.

Uitgangspunten Voor meer informatie over aanpassing, restauratie en verduurzaming van rijksmonumenten kunt u onder andere terecht bij Uitgangspunten en overwegingen advisering gebouwde en groene rifksmonumenten op www.cultureelerfgoed.nl en op www.stichtingerm.nl Afschrift verleende omgevingsvergunning Graag wijs ik u op de verplichting in artikel 10.22a van het Omgevingsbesluit om de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap binnen een week na verlening van een omgevingsvergunning voor een rijksmonumerìtenactiviteit een afschrift van de vergunning toe te zenden. Dit kan door toezending aarì de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, via de Samenwerkingsfunctionaliteit van het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Pagina 2 van 3

Otz rfrtie

Vragen Mocht u nog vragen hebben over de inhoud van dìt advies, dan kunt u contact opnemen met de ccntactpersoon die in het briefnoofd vermeld staat.

1741230

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, namens deze, cle Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

Adviseur Architectuurhistorie

Pgina 3 var 3

Legenda toegepaste uîtzonderîngsgrondsìagen ln dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet enoverheid

Artikel

Omschrijving

Paginas

Art. 5.l id 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 3

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Minisrerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

> Retouradres Postbus 1600 3800 BP Arnersfoort

coilege van B&W van Gemeente Oss • en/of T.a.v. Postbus 5 5340 BA Oss

Smallepad 5 3811 MG Amersfoort Postbus 1600 3800 BP Amerafoort www.cultureelerfgoed.nl Contactpersoon T cultureelerfgoed. nl ølonummer

Datum Betreft

Naam

2 februari 2024 Preadvies gebiedsvisie hoornwerk Ravenstein t.b.v. bouw multifunctionele accomodatie

Onze referentie 12974588

Bijtagen

o

Omgrachting.

Adres

Monumentnummer

Ravenstein Oss; Noord-Brabant; 32369

Naam

Oever

Poscode/plaats Gemeente/provincie

Adres Postcode/plaats Gemeente/provincie Monumentnummer

Ravenstein Oss; Noord-Brabant; 32372

Geacht college, Op 19 december 2023 vroeg u mij voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning monumenten te adviseren over de voorgenomen wijziging(en) van bovengenoemde monumenten. Het betreft de bouw van het gemeenschapshuis op het hoornwerk aan de zuidzijde van de stad, ook wel het bovenste hoornwerk genoemd. Ten behoeve van deze ontwikkeling is gewerkt aan een gebiedsvisie. Advies Met dit preadvies wordt gewezen op de gevolgen van het voorgestelde plan voor de monumentale waarden van het gebied en de vestingwerken (rijksbeschermd stadsgezicht en vestingwerken). Bij de beoordeling zijn de aanwijzingsbesluiten met de registeromschrijvingen betrokken. Daarnaast is kennis genomen van de relevante planstukken, de schouw op locatie en de overleggen d.d. 28-09-2023 en 19-12-2023. Tot slot is dit preadvies een reactie op het eerder gegeven advies d.d. 29-11-2022.

Pagrna 1 van 3

Onae reerentie

Een definitief oordeel over het plan kan pas gegeven worden nadat een definitieve omgevingsvergunningsaanvraag is ingediend. lk verzoek u om dit advies bij de verdere planontwikkeling te betrekken.

1297458B

Naar aanleiding van de planstukken is het preadvies positief. Hieronder wordt het advies verder toegelicht. Een verder verdiepte gebiedsvisie Aan de gebiedsvisie Bovenste Hoornwerk Ravenstein. Gebiedsvisie en inrichtingsplan is de afgelopen periode verder gewerkt. Doel is meer grip op en inzicht te krijgen in het gebied om zo de uitgangspunten te kaderen voor de nieuwe ontwikkelingen. Ook is gekeken hoe de som der delen meer kan zijn dan afleen de bouw van een gemeenschapshuis zelf. Kijkend naar de analyse en de huidige stand van de visie, zijn er goede en overtuigende stappen gezet. Men heeft het gebied geduid en geanalyseerd op basis van de vraag: wat is de betekenis van de open ruimte en wat er mee te doen? Kort en bondig: men doet er niets mee. Anders gezegd, de open ruimte bHjft open (voor zover mogelijk) en wordt zo min mogelijk geroerd. Dit uitgangspunt is zowel landschappelijl<, stedenbouwkundig als cultuurhistorisch te verdedigen. Het gebied werd en wordt gekenmerkt door tijdelijkheid. In vredestìjd werd er geakkerd, geromme!d, gewassen en wat dies meer zij. In oorlogstijd was het gebied onderdeei van defensieve doeleinden. Het niet bouwen of bezetten var het hoornwerk, zelfs na de vestingwet in 1874 is cultuurgoed geworden in de stad. Het stedenbouwkundig en bouwkundig open laten van de ruimte is in de gebiedsvisìe verder gedetailleerd en becommentarieerd.

De benoerride begrenzing van de functies en doeleinden (voorzet bestemmingsplan) zijn zowel programmatisch als cultuurhistorisch gemotiveerd. Genoemde gegevens zijn onder andere het grachtver!oop en de overgang tussen bleek en hoornwerk. De exacte plaatsbepaling van de nieuw in te richten parkeerplaats (deze blijft functioneel behouden), het toekomstig gebouw en het groenplan wordt mede bepaald door archeologische inzichten en de analyse van historische kaarten. De locatie van de keel is hierin bepa!end. Tot slot is de vorm en materialisering van de openbare ruimte en de leesbaarheid van de historische lijnen nog onderwerp van studie. Meer dan bouwen alleen: een herinrichting van het gebied Een belangrijke voorwaarden voor de ontwikkeling is een integrerende basisgedachte die alle mogelijke scenarios en niveaus bindt en samenbrengt. Ook hierin is men verder gegaan in het onderzoek. Met andere woorden, men heeft voor het hele gebied een herinrichting voorzien die zowel tegemoet komt aan de historische logica als het toekomstig gebruik. Het blijft dus niet bij bouwen alleen. Hoewel het denken over de vorrn van het gemeenschapshuis nog in ontwikkeiing is evenals de toekomstige ontsluitingsweg vanaf de Maasdijk, zal deze dienend zijn aan de open ruimte en de historische betekenis van de plek. Dit geldt tevens voor cie locatie en de hoofdvorm van het gebouw.

Daarbij wordt het gebouw, zoals al eerder bedacht deels aardkundig aan het oog onttrokken door het opwerpen van een dijklichaam (talud). Dit past in de Pagina 2 van 3

Onxe referentle

traditie van het niet bouwen op het hoornwerk. Hoe het gebouw ten siotte bijdraagt aan de verbee!ding van de vesting Ravenstein en het hoornwerk in het bîjzonder gebied, is nog onderwerp van studie. Mogelijk kan het toekomstig gebouw bijdragen aan de betekenis van de Zuiderwaterlinie en de bijzondere positie van stad en het Land van Ravenstein.

1297458B

Inzicht in de klare lijn Er wordt nog archeoiogisch onderzoek gedaan naar de historische begrenzing van het bovenste hoornwerk en de Beneden Bleek. Of er daadwerkelijk iets wordt aangetroffen is nog niet bekend. Eventuele gegevens en inzichten moeten bijdragen aan de exacte begrenzing van de functies en de ruimtes, voor zover deze bestaan. MogeIijk ontstaat er inzicht in de klare Hjn van de voormalige mi!itaire inrichting en betekenis van de plek. Deze kan verder sturend zijn in het definitieve ontwerp. Conclusie Gelet op het voorgaande is de conclusie dat het p!an in basis voorstelbaar ìs. Het gebrek aan samenhang in de gebiedsvisie is door verdere ana!yse en onderzoek verder gedefinieerd en becommentarieerd. De keuzes als ook de samenhang overtuigen. De som der delen lijkt ¡nderdaad meer te zijn dan stechts een gebouw. Het doorontwikkelde en verder uitgewerkte plan wordt met belangstelling tegemoet gezien.

Vragen Mocht u nog vragen hebben over de inhoud van dit advies, dan kunt u contact opnemen met de contactpersoon die in het briefhoofd vermeld staat. De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, namens deze, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

Adviseur architectuurhistorie

Pagina 3 van 3

Legenda toegepaste uîtzonderïngsgrondsìagen ln dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikei

Omschrijving

Paginas

Wet open overheid

Art. 5.1 id 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 3

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Ministerie van Onderwijs, cultuur en Wetenschap

> Retouradres Postbus 1600 3800 BP Amersfoort

College van B&W van Gemeente Oss T.a.v. J.W. van Zoelen en/ofA. van Gendt Postbus 5 5340 BA Oss

Smaiiepad 5 3811 MG Amersfoort Postbus 1600 3800 BP Amersfoort www .cu 1ureei erfgoed.ni Contactpersoon Emii Uriot T +31650089920 e.uriot@cuitureeierfgoed. ni Olonummer

Datum Betreft

Naam

29 november 2022 Wabo advies omgevingsvergunning rijksmonument

Onze referentie 1297458

Bijlagen D

Omgrachting.

Adres

Monumentnummer

Ravenstein Oss; Noord-Brabant; 32369

Naarn

Oever

Postcode/ptaats Gemeente/provincie

Acires Postcode/plaats Gemeente/provincie Monumentnummer

Ravenstein Oss; Noord-Brabant; 32372

Geacht college, Op 13 september 2022 vroeg u mij voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning monumenten te adviseren over de voorgenomen wijziging(en) van bovengenoemde monumenten. Het betreft de bouw van het gemeenschapshuis op het hoornwerk aan de zuidzijde van de stad, ook wei het bovenste hoornwerk genoemd.

Advies Met dit preadvies wordt gewezen op de gevolgen van het voorgestelde plan voor de rnonumentale waarden van het gebied en de vestingwerken (rijksbeschermd stadsgezicht en vestingwerken). Bij de beoordeling zijn de aanwijzingsbesluiten met de registeromschrijvingen betrol<ken. Daarnaast is kennis genomen van de relevante planstukken en de bouwtekeningen. Een definitief oordeel over het plan kan pas gegeven worden nadat een definitieve omgevingsvergunningsaanvraag is ingediend. Ik verzoek u om dit advies bij de verdere planontwikkeling te betrekken. Naar aanleiding van de pfanstukken is het preadvies voorafsnog kritisch, maar niet uitsluitend. Hieronder wordt het advies verder toegelicht.

Pagina 1 va 4

Onze referentie 1297458

Een meervoudige bescherming: ruimtelsjk en bouwkundig De locatie bevindt zich aan het adres Bleek op het voormalige I-loornwerk van de vestingwerken van Ravenstein en bevindt zich als zodanig binnen het Beschermd Stadsgezicht onder nummer 1518 (21-01-1977). Ook ligt de locatie in en aan de vestingwerken die als Rijksmonument zijn beschermd onder nummers 32369 en 32372. Een basis voor gebiedsontwikkeling: de gebiedsvisie De bouw van het gemeenschapshuis staat niet op zichzelf. Op termijn wordt tevens de Maasdijk versterkt in het kader van het Meanderende Maasproject. Om de dynamiek te kaderen ¡s een gebiedsvisie opgesteld: Bovenste Hoornwerk Ravenstein. Gebiedsvisie en inrichtingsplan d.d. 17 december 2021. Hierin maken beide projecten op verschil!ende niveaus verbinding (deels herstel en/of versterking historische situatie, wijziging routing en logistiek verkeer, ontstening en vergroening van het openbaar gebied en duiden bouwlocaties). De basis van de visie ligt in de historische eri archeologische waarden van het gebied en de ambities t.a.v. het ruimtegebruik en de ruimtelijke beleving, zoais de verbinding tussen cle stad en de rivier (waterfront), behoud vari dé historische gelaagdheid en wandelmogelijkheden in en om de vesting.

Gebiedsontwikkeling en ruimtelijk integraal onderzoek De vraag is of de visie voldoeade houvast geeft om op termijn de planologische kaders te herzien? Ja en nee. De visie is een antwoord op de vraag om een plan op te stellen waarin de som van alle ambities en plannen weergegeven wordt. Daarbij zijn historische waarden richtinggevend en sturend. Gelijktijdig ls de visie hierin te beperkt. De feitelijke (ruimtelijke) betekenis van het hoornwerk en in het kieizog het bastion komt onvoldoende aan de orde. De toegevoegde ontwerpideeëri zijn duidend, maar niet oplossend. En missen de stedenbouwkundige, verkeerskundige en bouwkundige verdieping die nodig is voor het feitelijke ontwerp en de nleuwe planologische werkelijkheid. Voorbeelden zijn de nieuwe verkeerskundige verbindiagen, het flexibele faciliterende veld in het midden van het hoornwerk en de te verplaatsen parkeerplaats uit de zone van de voormalige vestinggracht naar het midden van het hoornwerk. Dat zijn veel veranderingen die meer (concrete) duiding verlangen. Ondanks de verkenning en erkenning van het gebied, is er behoefte aan een heldere conceptuele basisgedachte die als spil alle mogelijke scenarios en niveaus bindt en samenbrengt en de weg plaveit naar het feitelijk ontwerp.

In alles dient het ontwerpconcept robuust en integrerend te zijn, zeker met het oog op krappe budgetten, lange looptijden, schakelmomenten, ontwerpkwaliteit en programmering. Gezien de opgave, de overdadige historische context en tot kwaliteit d!riende orngeving geen overbod!ge !uxe. Speciflek worden de vo!gende zaken benoemd. •

Een robuust en integrerend concept Het aclvies is de gebiedsvisie aan te vullen of te versterkeri door:

Pagina 2 van 4

Onza refarente

o

o

een nacler uitgewerkt stedenbouwkundig visie op de locatie en het programma op grond waarvan men samenhangende conceptuele keuzes kan maken. De eerder verschenen rapporten vormen daarvoor een goede en ook gedragen basis. Er is behoefte aan een verdere definitie van de gewenste logistiek van parkeren (situering en inrichting) en verkeersstromen, looplijnen, het situeren en selecteren van het groen, erfverharding, erfafscheidingen en straatmeubilair, etc. In alles organiseert en bevestigt het inrichtingsplan de locatie specifieke eigenheid en nieuwe functies. een architectuurplan of beeldkwaliteitsplan waarin de conceptuele hoofdkeuzes worden uitgewerkt en gedetailleerd in termen van: • cle onderlinge en indivîduele verhoudingen van de gebouwen en de openbare ruimte, typologische keuzes en het duiden van de schaal, maat en architectonische kwaliteiten en mogelijke bijzonderheden (verwijzend naar bijvoorbeeld Ravenstein, de Maas en het hoornwerk). • het sorteren van de architectonische middelen ten einde samenhang te organiseren in de variatie aan gebouwen (typo!ogie en gevelindividualiteiten) en overige bouwwerken in de openbare ruimte. Gelijktijdig wordt zo het ontwerpproces gevrijwaard van arbitraire keuzes en oplossingen. Het Ontwerpend-onderzoek Hoornwerk Vidi Reo Ravenstein, d.d.

9 maart 2022 heeft ontegenzegge!ijk kwašiteit en overtuigd in basis, maar wel in samenhang met de ovenge plannen. Bovenal is het onderzochte en benoemde kwaliteitsniveau niet vrijblijvend.

1297458

Conclusie Gelet op het voorgaande is de conclusie dat het plan in basis voorste!baar is, maar onvoldoende overtuigt. Daarvoor mist de gebiedsvisiede een voldragen stedenbouwkundige, verkeerskundige en bouwkundige verdieping die nodig is voor het feitelijke ontwerp en de nieuwe planologische werkelijkheid. Het advies ¡s de gebiedsvisie hierop aan te vullen en aan te scherpen opdat in brede en specifieke zin een toekomstig kader voor deze locatie wordt geschetst en waarbij zorgvuldig met de beschermde dorpsgezicht en de beschermde monument wordt omgegaan. Het bouwen van het gemeenschapshuis wordt niet losgezien van de overige deelplannen. Het zondermeer bouwen van een gemeenschapshuis op de geduide locatie is zo gezegd onvoldoende. Het doorontwil(kelde en verder uitgewerkte plan wordt met belangstelling tegemoet gezien.

¥ragen

Mocht u nog vragen hebben over de inhoud van dit advies, dan kunt u contact opnemen met de contactpersoon die in het briefhoofd vermeld staat. De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, namens deze, Pagina 3 van 4

Onze referente

de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

1297458

ó Emil Uriot Adviseur architectuurhistorie

Pagna 4 van 4