1-defA Opzet Stadjes en Kernen achtergronden vragen en stellingen.DOCX
Tekst van het document
In veel dorpen is een grote vraag naar woningen, maar als je vraagt: ‘zullen we het maar volbouwen?’, mag je flinke weerstand verwachten. Goed besturen is oplossingen vinden en tegelijk het waardevolle koesteren. Stelling: •
We moeten, bij alle andere opgaven, het karakter van de stadjes en kernen bewaren.
Bijlage bij de Gespreksnotitie Stadjes en Kernen, versie 12 oktober 2021
37
2. Groene hagen of beeldbepalende bomen? Groen maakt een buurt levendig en eigen. De gemeente onderhoudt overal openbaar groen. Maar echt beeldbepalend in een dorp, dat is die ene mooie oude boom. Dat merken we vooral als hij ziek is en om moet, zoals laatst in Geffen. Buurtbewoners willen op sommige plekken het groen zelf onderhouden. Klimaat stelt wel andere eisen aan dat groen: het moet water vasthouden, en zich na stormen en droogte weer kunnen herstellen. Stelling: •
De gemeente moet zich bij groenbeheer concentreren op beeldbepalend groen, zoals grote bomen.
•
Bomen hebben nadelen, zoals blad, ongedierte en ongewenste schaduw, maar de voordelen zijn voor de dorpen en stadjes groter: tegen hittestress, afvangen van CO2 etc.
•
Bewoners kunnen, binnen randvoorwaarden en met ondersteuning, zelf het overige groen onderhouden. 3. Erfgoed: zuinig op zijn en goed gebruiken
Erfgoed is vaak particulier bezit, maar erg belangrijk voor karakter en identiteit van een dorp. Als het stof van een afgebroken melkfabriek of klooster opgetrokken was, hoorde je vaak: ‘toch sunt…’ Veel gewone (of zelf lelijke) gebouwen (en straatjes, groen) blijken na afbraak toch dierbaarder dan gedacht. Je kunt het verleden maar één keer afbreken. Maar je kunt niet alles bewaren. Stelling: •
Sommige particuliere gebouwen zijn zo bijzonder dat de gemeente ze extra moet beschermen. 4. Religieus en ander erfgoed
De Osse kernen zijn vooral rijk aan katholiek erfgoed. De stadjes Megen en Ravenstein, met ook een waardevolle protestante kerk en de barokke Luciakerk, zijn zeer bekend. Maar ook de oude paden in Lith, de Sint Sebastianus in Herpen en de Joodse begraafplaats in Geffen en bijvoorbeeld klooster Bethlehem in Haren zijn parels. Kerken en kloosters raken leeg. Ook niet-gelovigen, noemen de kerk vaak als belangrijkste herkenningspunt van hun dorp. Daarnaast zorgt de Maas voor een eigen karakter van de kernen en stadjes, bijvoorbeeld door dijkbebouwing. Zelfs verdwenen zaken zijn de
Bijlage bij de Gespreksnotitie Stadjes en Kernen, versie 12 oktober 2021
38
moeite waard: archeologen vertellen ons prachtige verhalen over onze voorouders. Verhalen over het verleden vertellen wie we nu zijn. Voorbeeld: Wandelen door oud Maren In het voorjaar van 2021 verscheen het boekje ‘Wandelen door oud Maren’. Gids Nol Steenbruggen stipt aan wat Maren bijzonder maakt en maakte: dijkhuizen, Boerenbond, het paadje van Drika de Meurs (tussen kerk en café), bijnamen en de arbeidershuisjes. Het fotoboekje, dat meteen uitverkocht was, laat zien wat mensen belangrijk vinden in hun dorp, ook de herinnering aan wat er niet meer is.
Stelling: •
Je moet niet alles willen bewaren. De gemeente moet zich concentreren op zaken die uniek zijn voor deze streek en die sterk beeldbepalend zijn in een kern. Vraag:
•
Welke zaken zijn uniek voor deze streek en beeldbepalend voor de kernen? Stelling:
•
Als de kerken hun religieuze functie verliezen, houden ze waarde als herkenbare herkenningspunten.
•
Oss moet die rijke geschiedenis nog beter zichtbaar en ‘beleefbaar’ maken, ook voor bezoekers. Dit maakt Oss aantrekkelijk voor eigen inwoners, maar ook voor bedrijven en toeristen.
•
Oss moet wandelroutes ontwikkelen of stimuleren die het rijke (archeologisch) erfgoed in beeld brengen.
•
Zichtbaar maken van het verleden door particulieren (zoals Bastion Ravenstein, met bierbrouwerij en streekproducten) verdient extra ondersteuning van de gemeente, bijvoorbeeld met wegwijzers. Ook naar bedrijven zoals streekwinkels en horeca.
•
De Heus in Ravenstein is een van de weinige industriële landmarks van de Osse kernen. Als dit bedrijf zijn huidige functie verliest, moet het behouden blijven.
Bijlage bij de Gespreksnotitie Stadjes en Kernen, versie 12 oktober 2021
39
Tot slot Tot zover de thematische gespreksstof, van het hier en nu tot de wijdere omgeving en het verleden. Later werken we enkele zaken uit die specifiek zijn voor de Osse stadjes, kernen en zelfs enkele woonconcentraties. We gaan die verder aanvullen met wat we in gesprekken horen en daarna gebruiken om per cluster enkele accenten te leggen en om verschillen mogelijk te maken binnen de gemeente. Ook daar dan de centrale vraag: wat moeten we beschermen en waar moeten we nieuwe dingen mogelijk maken?
Bijlage bij de Gespreksnotitie Stadjes en Kernen, versie 12 oktober 2021