1.17 Bijlagen toelichting Bijlage 17 Luchtkwaliteitsonderzoek 2019.pdf
Tekst van het document
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’
9 mei 2019 plaat
Projectgegevens
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’
Opdrachtgever Contactpersoon
GR Heesch West Dhr. P. van Dijk
Werknummer
617.157.10
Datum
9 mei 2019
Adviseur
KuiperCompagnons Projectverantwoordelijke: J.M. Verweij / R.A.J. Begheyn Behandeld door: N. Verburg /J. Kraaijeveld
File: \\kc-filer\project\617\157\10\3 projectresultaat\luchtkwaliteit\01 rapport\deelonderzoek luchtkwaliteit heesch west 11 maart 2019.docm
Inhoudsopgave
blz.
1
Inleiding................................................................................................................................. 1
2
Wettelijk kader ...................................................................................................................... 2 2.1 2.2 2.3 2.4
3
Algemeen ...................................................................................................................... 2 Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) ......................................... 2 Wet milieubeheer / Wet luchtkwaliteit............................................................................ 2 Wettelijke stoffen ........................................................................................................... 3
Uitgangspunten .................................................................................................................... 4 3.1 De alternatieven in het MER ......................................................................................... 4 3.2 Studiegebied.................................................................................................................. 4 3.3 Uitgangspunten luchtkwaliteitsonderzoek ..................................................................... 5 3.4. Berekeningsmethode..................................................................................................... 7
4
Resultaten ........................................................................................................................... 11 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Algemeen .................................................................................................................... 11 Daggrenswaarde ......................................................................................................... 11 Effecten langs wegen .................................................................................................. 11 Effecten ter plaatse van bestaande woningen ............................................................ 14 Effecten op grens bedrijfsbestemming Heesch West ................................................. 15
Conclusies .......................................................................................................................... 17
Bijlagen Bijlage 1 : Vergelijking verkeersgegevens huidig, autonoom, alternatieven en voorkeursalternatief Bijlage 2 : Verkeersgegevens huidig, autonoom en alternatieven en voorkeursalternatief Bijlage 3 : Emissies luchtverontreinigende stoffen Heesch West Bijlage 4 : Rekenmodellen luchtkwaliteit Bijlage 5 : Effecten luchtkwaliteit op 10 m vanaf rand van de weg Bijlage 6 : Effecten luchtkwaliteit bij bestaande woningen Bijlage 7 : Effecten luchtkwaliteit op grens bedrijfsbestemming Heesch West Bijlage 8 : Contouren luchtkwaliteit Bijlage 9 : Concentraties luchtverontreinigende stoffen ter plaatse van woningen
1
Inleiding Aanleiding Aan de zuidzijde van de A59, tussen 's-Hertogenbosch, Heesch en Oss, komt het regionaal bedrijventerrein Heesch West. Dit terrein richt zich met name op bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals (zeer) grootschalige logistiek en bedrijvigheid op het gebied van innovatieve concepten in de bouw, circulaire economie en circulaire energieoplossingen. Daarnaast biedt het terrein ruimte voor regionale verplaatsers. De gemeenten 's-Hertogenbosch, Oss en Bernheze zijn gezamenlijk initiatiefnemer voor dit terrein en hebben zich hiervoor verbonden in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Heesch West. Voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein wordt een bestemmingsplanprocedure doorlopen. In het kader van deze bestemmingsplanprocedure wordt eveneens een m.e.r.-procedure doorlopen. Het voorliggende deelonderzoek geluid beschrijft de akoestisch effecten van het bedrijventerrein Heesch West. De toekomstige bedrijven op Heesch West leiden tot een emissie welke nadelige effecten kan hebben op haar omgeving. Daarnaast veroorzaakt deze bedrijvigheid ook een toename van het aantal (vracht)verkeersbewegingen. Deze verkeersbewegingen veroorzaken eveneens een emissie van luchtverontreinigende stoffen. Tot slot veranderen verkeersstromen door aanpassing van de infrastructuur. Ook dit leidt tot verandering van emissie van luchtverontreinigende stoffen.
Doel van het onderzoek In de notitie ‘Reikwijdte en Detailniveau m.e.r. Regionaal Bedrijventerrein Heesch-West’ van 21 juni 2017 (NRD), het eerste product in de m.e.r.-procedure, is als beoordelingskader beschreven dat voor het MER en bestemmingsplan “Heesch West” de gevolgen voor de concentratie stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof voor de mens op kwantitatieve wijze moet worden beoordeeld. In dit rapport is daar invulling aan gegeven. Gelijktijdig met deze beoordeling is getoetst of kan worden voldaan aan de grenswaarden uit de Wet luchtkwaliteit. Het effect van de windturbines op de verspreiding dient, op grond van de NRD, op kwalitatieve wijze te worden beoordeeld. Deze beoordeling is in het hoofdrapport van het MER beschreven. In dit hoofdrapport van het MER zijn eveneens de gezondheidsaspecten van luchtkwaliteit beschreven op basis van de resultaten uit dit onderzoek. De basis voor het voorliggende onderzoek betreft het stedenbouwkundig plan “Heesch West” d.d. 27-11-2018 voor het voorkeursalternatief en het stedenbouwkundig plan “Heesch West” van 1004-2018 voor de alternatieven. Leeswijzer Dit onderzoeksrapport bestaat uit vijf hoofdstukken, waarvan hoofdstuk 1 deze inleiding is. In hoofdstuk 2 is het wettelijk kader beschreven. In hoofdstuk 3 is de onderzoeksopzet opgenomen.
In hoofdstuk 4 worden de berekeningsresultaten beschreven waarna het rapport wordt afgesloten met hoofdstuk 5 waarin de conclusies van het onderzoek zijn beschreven.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
1
2
Wettelijk kader
2.1
Algemeen Luchtkwaliteit is afhankelijk van de aanwezigheid van stoffen in de buitenlucht die schadelijk zijn voor de gezondheid. Een maat voor de luchtkwaliteit is de concentratie van een dergelijke stof in de lucht, meestal uitgedrukt in microgrammen per kubieke meter (µg/m3). Bronnen die schadelijke stoffen uitstoten, kunnen lokaal (tot enkele kilometers) effect hebben op de concentraties in de lucht. Normen ten aanzien van concentraties en voorschriften voor het meten en rekenen aan luchtkwaliteit zijn in de Nederlandse wet vastgelegd. In onderstaande paragrafen wordt de wet- en regelgeving inzake luchtkwaliteit nader beschreven.
2.2
Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) Het NSL is een programma waarbij rekening is gehouden met (toekomstige) projecten en maatregelen door middel van een pakket van maatregelen waardoor er binnen een bepaalde termijn aan de grenswaarden voor fijn stof (PM10) en stikstofdioxide (NO2) wordt voldaan. Het project Heesch West is niet in het NSL opgenomen, waardoor de voorgenomen ontwikkeling moet worden getoetst aan de grenswaarden van de Wet luchtkwaliteit.
2.3
Wet milieubeheer / Wet luchtkwaliteit Algemeen De Nederlandse wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit vloeit voort uit titel 5.2 van de Wet milieubeheer (Wm), ook wel de Wet luchtkwaliteit genoemd. Deze wet implementeert onder andere de normen uit Europese regelgeving. Op grond van artikel 5.16 Wm dient een bestuursorgaan, in geval van de in dit artikel genoemde gevallen, een besluit te nemen met in achtneming van één van de volgende gronden: ▪ het project leidt niet tot overschrijding van een grenswaarde; ▪ het project leidt per saldo tot gelijk blijven of verbetering van de luchtkwaliteit; ▪ het project draagt 'niet in betekenende mate’ bij aan de concentratie van een stof; ▪ het project is genoemd of past binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Het begrip ‘niet in betekenende mate bijdragen’ (NIBM) aan de verslechtering van de luchtkwaliteit is een belangrijk onderdeel van de Wet luchtkwaliteit. Een project draagt NIBM bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit als de jaargemiddelde concentraties NO2 en PM10 niet meer toenemen dan 1,2 µg/m3. In dat geval is de ontwikkeling als NIBM te beschouwen. Toepasbaarheidsbeginsel In de Wet milieubeheer is het zogenoemde toepasbaarheidsbeginsel in artikel 5.19 lid 2 opgenomen. Het gaat daarin voornamelijk om de toegankelijkheid van plaatsen.
De luchtkwaliteit hoeft niet beoordeeld te worden op: ▪ locaties die voor het publiek ontoegankelijk zijn; ▪ terreinen met één of meer inrichtingen waar ARBO-regels gelden, en/of;
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
2
▪ de rijbaan van wegen en de middenberm van wegen, tenzij voetgangers normaliter toegang hebben tot de middenberm. Voor de toetsing aan de grenswaarden wordt in het studiegebied de absolute waarde van de concentraties luchtverontreinigende stoffen bepaald en de verandering van deze concentraties als gevolg van de ontwikkeling van Heesch West. 2.4
Wettelijke stoffen In de Wet luchtkwaliteit zijn grenswaarden gesteld voor zeven stoffen en richtwaarden voor vijf stoffen met betrekking tot de concentraties in de buitenlucht. In Nederland zijn NO2 en PM10 het meest kritisch. Daarnaast is per 1 januari 2015 ook voor zeer fijn stof (PM2,5) een jaargemiddelde grenswaarde van kracht. In het algemeen geldt dat bij voldoen aan de normen voor deze stoffen, een overschrijding van de normen voor de overige stoffen redelijkerwijs kan worden uitgesloten. De normen voor de stoffen NO2, PM10 en PM2,5 zijn opgenomen in tabel 2.1. Tabel 2.1: Overzicht normen luchtverontreinigende stoffen. Stof
Norm
Grenswaarde
NO2
Jaargemiddeld
Maximaal 40 µg/m3
PM10
Jaargemiddeld
Maximaal 40 µg/m3
PM10
Daggrenswaarde
Maximaal 35 maal per jaar meer dan 50 µg/m3
PM2,5
Jaargemiddeld
Maximaal 25 µg/m3
Deze grenswaarden vertegenwoordigen het niveau waaronder geen onacceptabele gezondheidseffecten of onaanvaardbare nadelige milieueffecten optreden als gevolg van de heersende concentraties aan luchtverontreiniging. Naast een jaargemiddelde grenswaarde voor de NO2-concentratie geldt voor deze stof ook een grenswaarde voor de uurgemiddelde NO2-concentratie. Deze 1-uurs gemiddelde grenswaarde bedraagt 200 µg/m3. Voor deze norm geldt dat deze niet vaker dan 18 keer per jaar overschreden mag worden. Uit metingen blijkt dat een overschrijding van deze grenswaarde, behalve in uitzonderlijk drukke stadssituaties, al lang niet meer aan de orde is. Omdat ook in deze situatie de uurgrenswaarde geen rol speelt, is de toetsing aan deze grenswaarde buiten beschouwing gelaten. Naast stikstofdioxide en (zeer) fijn stof zijn er in de Wet milieubeheer ook grenswaarden opgenomen voor bijvoorbeeld zwaveldioxide, lood, koolmonoxide en benzeen. Voor deze stoffen geldt dat het verschil tussen de grenswaarde en de som van de bijdrage van het wegverkeer en de achtergrondconcentratie zo groot is, dat een overschrijding van de grenswaarden wordt uitgesloten.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
3
3
Uitgangspunten
3.1
De alternatieven in het MER In het MER worden binnen de twee ruimtelijke alternatieven van 50 ha en 80 ha netto bedrijventerrein ook twee programmatische alternatieven beschouwd. Dit heeft er toe geleid dat in het MER in eerste instantie vier alternatieven worden onderzocht: Alternatief 1: 50 hectare netto: 80% logistiek / 20% industrie; Alternatief 2: 50 hectare netto: 20% logistiek / 80% industrie; Alternatief 3: 80 hectare netto: 80% logistiek / 20% industrie; Alternatief 4: 80 hectare netto: 20% logistiek / 80% industrie. Qua grootte en invulling heeft alternatief 3 de grootste verkeersaantrekkende werking. De grootte en ligging van het studiegebied voor luchtkwaliteit wordt vanuit de verkeerstoename bepaald door alternatief 3. Vanuit deze vier alternatieven is een voorkeursalternatief (VKA) ontwikkeld. Hierbij wordt uitgegaan van een ontwikkeling van 80 hectare netto bedrijventerrein, een geoptimaliseerd stedenbouwkundig ontwerp en een aangepaste verkeerstructuur ten opzichte van de alternatieven 1 tot en met 4. De invulling van het plangebied c.q. de situering van de bedrijfskavels is in het VKA geoptimaliseerd. Dit VKA is tevens beschouwd in deze rapportage. Een uitgebreide beschrijving van de uitgangspunten van de MER alternatieven en het VKA is opgenomen in het hoofdrapport van de MER.
3.2
Studiegebied Het studiegebied voor luchtkwaliteit wordt naast de activiteiten op het bedrijventerrein zelf, ook bepaald door het effect van de verkeerstoename en verandering van verkeersstromen op de toeleidende wegen. Op onderstaande afbeelding is het studiegebied weergegeven.
Afbeelding 3.1: Studiegebied luchtkwaliteit
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
4
Het studiegebied is in hoofdlijnen hetzelfde gekozen als voor het aspect geluid. Het zuidelijke deel van het studiegebied, op grotere afstand van de A59, is voor het aspect luchtkwaliteit echter buiten beschouwing gelaten. Omdat de verkeersintensiteiten op de wegen in dat deel van het studiegebied vanuit het aspect luchtkwaliteit bezien relatief gering zijn, wordt geen significante verandering van de concentraties luchtverontreinigende stoffen verwacht. Met andere woorden: er zullen in geen van de (plan)situaties concentraties luchtverontreinigende stoffen significant hoger zijn dan de achtergrondconcentraties. De verkeerstoename die de ontwikkeling van Heesch West veroorzaakt op deze wegen, is dermate laag dat de toename van de luchtverontreiningende stoffen in dit gebied nooit strijdig kan zijn met de eisen uit de Wet luchtkwaliteit. Ondanks dat er op een wegen een In de zone langs de A59 zijn de minder druk bereden wegen wel meegenomen in de beoordeling omdat de concentraties luchtverontreinigende stoffen mede worden bepaald door andere bronnen zoals bijvoorbeeld de A59. Het studiegebied voor luchtkwaliteit is onder andere bepaald aan de hand van een analyse van de verkeersgegevens. De resultaten van deze analyse zijn in de afbeeldingen in bijlage 1 van dit rapport gepresenteerd.
Op de afbeeldingen in deze bijlage is de vergelijking van de verkeersintensiteiten gepresenteerd tussen de autonome situatie en de plansituaties, de vier beschouwde alternatieven en het VKA. Op de eerste vijf afbeeldingen in deze bijlage is de relatieve toename van de verkeersintensiteiten gepresenteerd, op de laatste vijf afbeeldingen is de absolute toename van het vrachtverkeer gepresenteerd. De wegen waarop een toename van 20% of meer plaatsvindt zijn binnen de zone van de A59 betrokken in het studiegebied. Op de afbeeldingen in bijlage 4 is eveneens de ligging van het studiegebied gepresenteerd. 3.3
Uitgangspunten luchtkwaliteitsonderzoek Verkeersgegevens In het kader van de voorbereiding van het MER en het bestemmingsplan is door bureau Goudappel Coffeng onderzoek uitgevoerd naar de verkeersafwikkeling. De bevindingen van dat onderzoek zijn neergelegd in een separate rapportage “Verkeersonderzoek Heesch West”. Als resultaat is op 21-03-2018 digitale informatie opgeleverd waarin de verkeersintensiteiten per weekdag, de verdeling in de onderscheiden voertuigcategorieën en de stagnatiefactoren is opgenomen voor de huidige situatie, autonome situatie en de varianten 1 t/m 4. Voor het voorkeursalternatief zijn de verkeersgegevens aangeleverd op 22-10-2018 door Goudappel Coffeng. In bijlage 2 zijn voor de huidige situatie (2019), de autonome situatie, de vier onderscheiden alternatieven en voor het VKA de verkeersintensiteiten op de wegen in de omgeving van het plan gepresenteerd. Voor een uitgebreidere weergave van de verkeersintensiteiten wordt verwezen naar het verkeersonderzoek Heesch West. De concentraties luchtverontreinigende stoffen worden naast de verkeersintensiteit eveneens bepaald door bijvoorbeeld het wegtype en de rijsnelheid. Deze wegkenmerken zijn toegevoegd aan de dataset op basis van informatie uit maps.google.nl. Na de realisatie van Heesch West wordt het oostelijke deel van de Bosschebaan verlegd langs de A59.
De rijsnelheid op deze nieuw aan te leggen weg wordt 70 km/h. De kenmerken van de A59 zijn ontleend aan de gegevens uit de Monitoringstool. Industriële emissies In de situaties waarin de ontwikkeling van Heesch West is gerealiseerd vinden emissies plaats vanwege de nieuwe bedrijvigheid. Voor de huidige situatie kan voor de luchtkwaliteit worden
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
5
uitgegaan van de achtergrondconcentraties omdat alle emissies van de onderscheiden bronnen zijn verwerkt in de achtergrondconcentratie. Voor de autonome situatie is er van uitgegaan dat de bedrijfskavels op het bedrijventerrein Cereslaan / Vismeerstraat zijn opgevuld. Ook het zonnepark direct ten oosten van het plan Heesch West, “Achterste Groes”, is in de autonome situatie als gerealiseerd beschouwd. De emissies van deze bedrijven zijn op de tweede afbeelding in bijlage 4 gepresenteerd. Emissiekentallen Er is zeer weinig informatie beschikbaar over emissiefactoren voor industriële en bedrijfsmatige bronnen onderverdeeld in milieucategorieën. Dit wordt deels veroorzaakt door het feit dat geen enkel bedrijf dezelfde emissies heeft. Voor de industriële emissies is echter wel informatie beschikbaar in de databank van het CBS. Voor het bepalen van voor het onderzoek bruikbare emissiekentallen per milieucategorie, is uitgegaan van de totale emissie van NOx , PM10 en PM2,5 in Nederland zoals opgenomen in de databank van het CBS voor het jaar 2008 als gevolg van (industriële) bedrijfsactiviteiten en mobiele bronnen. Op basis van deze gegevens is vervolgens een emissie-aandeel per milieucategorie bepaald. Bedrijven uit de milieucategorieën 4 en hoger emitteren immers meer luchtvervuilende stoffen dan bedrijven uit de categorieën 1 en 2.
Ook is bekend (op basis van de jaarlijkse inventarisatie van bedrijventerreinen) wat het totale oppervlak aan bedrijventerreinen was in Nederland in 2008. Door deze laatste gegevens te combineren met de emissie-aandelen per milieucategorie wordt aldus per stof en per milieucategorie een emissiekental, uitgedrukt in kilogram per hectare per jaar verkregen waarmee gerekend kan worden als te verwachten toekomstige emissie. In tabel 3.1 zijn deze emissiekentallen weergegeven. Tabel 3.1 : Emissiekentallen per milieucategorie. Emissiekentallen bedrijven [kg/ha/jaar] Milieucategorie
NOx
PM10
PM2,5
1-2
98
10
5
3
131
19
10
4
1031
280
143
5
1609
281
144
Deze waarden zijn algemeen geaccepteerd en worden door diverse adviesbureaus en omgevingsdiensten gebruikt in luchtkwaliteitsonderzoeken. Aangezien de getallen gebaseerd zijn op gegevens van 11 jaar geleden, kan worden aangenomen dat deze cijfers inmiddels relatief hoog zijn. Door technische ontwikkelingen worden de emissies van bedrijven namelijk steeds lager. Modellering emissies Binnen de bedrijfsbestemming in het bestemmingsplan Heesch West zijn bedrijven binnen de milieucategorie 2 tot en met 4.2, en na afwijking ook 5.1, toegestaan. De ligging van de milieucategorieën is gebaseerd op de interne zonering, gebaseerd op de ligging van de gevoelige bestemmingen buiten het plan, uitgaande van het omgevingstype ‘gemengd gebied’. Om de emissie te berekenen zijn de kentallen uit tabel 3.1 vermenigvuldigd met het aantal hectare van de verschillende milieucategorieën op het bedrijventerrein. Dit is weergegeven op de eerste pagina in bijlage 3. Vervolgens zijn een aantal puntbronnen gekozen en is de emissie per bron uitgerekend in kg/s. Hiervoor zijn de kentallen uit tabel 3.1 vermenigvuldigd met het aantal hectare
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
6
en vervolgens gedeeld door het aantal bronnen. De uitkomst is omgerekend van uitstoot per jaar naar uitstoot per seconde. Dit is weergegeven op de tweede pagina in bijlage 3. In de tabellen in bijlage 3 van dit rapport is onderscheid gemaakt in de emissies voor de autonome situatie, alternatief 1 en 2, alternatief 3 en 4 en het VKA. Vanuit de emissies van luchtverontreinigende stoffen voor bedrijven is er tussen alternatief 1 en 2 en alternatief 3 en 4 geen verschil, omdat de grootte van de emissie wordt bepaald door de milieucategorie. Omdat de verkeersproductie tussen bijvoorbeeld alternatief 1 en 2 wel wijzigt zijn voor de beide alternatieven wel apart de effecten berekend. In het onderzoek is geen rekening gehouden met de verhoogde aandacht voor het aspect luchtkwaliteit en de strengere emissie-eisen, waardoor de emissie in de toekomst daalt. Met name voor nieuw te realiseren bedrijven is de emissie van luchtverontreinigende stoffen lager dan het landelijk gemiddelde. De genoemde emissies zijn om deze reden als ‘worst case’ te beschouwen. 3.4.
Berekeningsmethode Om de luchtkwaliteit te berekenen is in Nederland een drietal Standaardrekenmethodes (SRM) ontwikkeld. Deze rekenmethodes zijn vastgelegd in de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 (Rbl 2007). Langs wegen wordt de luchtkwaliteit bepaald met SRM 1 en SRM 2. Het toepassingsbereik voor SRM 1 zijn de wegen in stedelijk gebied. SRM 2 wordt gebruikt voor wegen in het buitenstedelijk gebied. SRM 3 is ontwikkeld voor het bepalen van de luchtkwaliteit voor (industriele) puntbronnen. Het gehanteerde rekenmodel voor de luchtkwaliteitsberekeningen is STACKS (Geomilieu versie 4.3 en Geomilieu versie 4.41). Met dit rekenmodel is het mogelijk om zowel SRM 1, SRM2 en SRM 3 berekeningen uit te voeren. Het rekenmodel STACKS is gevalideerd voor het bepalen van de luchtkwaliteit. In bijlage 4 zijn afbeeldingen gepresenteerd van de ontwikkelde rekenmodellen. In het onderstaande gedeelte is een beschrijving gegeven van de modeluitgangspunten. Rekenafstanden Het onderzoek is uitgevoerd conform de Rbl 2007. In artikel 70, lid 1 onder b van het Rbl 2007 is aangegeven dat de concentraties NO2 en PM10 op maximaal 10 meter uit de rand van de weg wordt bepaald. Indien er bebouwing dichter dan 10 meter uit de rand van de weg is gelegen, dan wordt de luchtkwaliteit bepaald op die afstand.
Langs de beschouwde wegen zijn binnen de afstand van 10 m geen gebouwen gelegen en/of geprojecteerd zodat langs de wegen is gerekend op een afstand van 10 meter vanaf de rand van de weg. De luchtkwaliteit mag op grotere afstand van een weg worden beoordeeld voor zover in dat gebied geen functies zijn gelegen waar personen langdurig verblijven. In de Wet luchtkwaliteit wordt dit aangeduid als het toepasbaarheidsbeginsel. Vooralsnog is geen gebruik gemaakt van het toepasbaarheidsbeginsel. Op diverse locaties is ter plaatse van de bestaande woonbebouwing op grotere afstand van de weg of het bestemmingsplangebied Heesch West de luchtkwaliteit berekend. Dit is gedaan om het planeffect ook ter plaatse van de, op verder van de bronnen gelegen, woningen in beeld te brengen.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
7
Om de emissie van het plan Heesch West naar haar omgeving in beeld te brengen zijn eveneens de concentraties luchtverontreinigende stoffen op de grens van de bedrijfsbestemming in beeld gebracht. Dubbeltellingcorrectie Om de luchtkwaliteit langs wegen te berekenen wordt de bijdrage van verontreinigende stoffen door het verkeer op deze wegen opgeteld bij de bijdrage van deze stoffen door specifieke bronnen in de directe omgeving en overige bronnen op grotere afstand, bijvoorbeeld snelwegen, industrie en landbouw. De bronnen in de directe omgeving en op grotere afstand vormen de achtergrondconcentratie. Deze achtergrondconcentratie wordt jaarlijks door het Planbureau voor de Leefomgeving bepaald (de zogenaamde grootschalige concentratiegegevens (GCN)). De achtergrondconcentraties worden weergegeven op vlakken van 1 x 1 km2. Omdat in deze achtergrondconcentraties ook de grootschalige bijdrage van wegverkeer is meegenomen en in het luchtonderzoek deze wegen ook worden doorgerekend vindt in bepaalde mate dubbeltelling plaats. Over het algemeen is deze dubbeltelling van wegen verwaarloosbaar met uitzondering van de bijdrage van snelwegen aan de grootschalige NO2 en PM10 achtergrondconcentraties voor toekomstige jaren.
Om de dubbeltellingcorrectie te berekenen zijn deze correcties voor de grootschalige concentraties O3 (ozon), NO2 en PM10 beschikbaar gesteld en verwerkt in het rekenprogramma Geomilieu. In de resultaten van dit onderzoek is rekening gehouden met deze correctie voor dubbeltelling. Met het uitkomen van een nieuwere versie van Geomilieu (versie 4.41) in juli 2018 zijn de achtergrondconcentraties en de emissiegegevens van motorvoertuigen gewijzigd ten opzichte van Geomilieu versie 4.3. De huidige situatie, autonome situatie en de alternatieven zijn berekend met versie 4.3. Het voorkeursalternatief is berekend met versie 4.41. Om een vergelijking te kunnen maken tussen het voorkeursalternatief en de autonome situatie is de autonome situatie eveneens berekend met versie 4.41. Correctie voor zeezout In paragraaf 3.6 van de Rbl 2012 is vastgelegd dat het aandeel van PM10 dat zich van nature in de lucht bevindt en niet schadelijk is voor de volksgezondheid buiten beschouwing mag worden gelaten. Het gaat in Nederland voornamelijk om zeezout. Zeezout mag binnen het studiegebied als volgt worden gecorrigeerd: - de plaatsafhankelijke correctie voor de jaargemiddelde concentratie betreft 2 µg/m3; - de correctie op het aantal overschrijdingsdagen van de 24 uurgemiddelde concentratie, betreft 2 dagen. Ruwheidslengte De ruwheidslengte wordt jaarlijks vastgesteld door het KNMI.
De ruwheidslengte heeft waarden die in het model kunnen worden gevarieerd van 0 tot 1. Een ruwheidslengte van 0 betekent een zeer glad oppervlak waarbij een vrijwel ongehinderde verspreiding van de luchtverontreinigende stoffen kan plaatsvinden. In een gebied met een ruwheidslengte van 1 komt relatief veel bebouwing/bomen voor. Door deze bebouwing/bomen treedt extra turbulentie op, waardoor een betere Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
8
verdunning van de luchtverontreinigende stoffen plaatsvindt. In de berekeningen is uitgegaan van de waarde van 0,370. Deze waarde is gebaseerd op de ligging van het studiegebied. Aangezien het plangebied momenteel vrijwel onbebouwd is, is voor dit plangebied en de directe omgeving hiervan door het KNMI een lage ruwheidslengte vastgesteld. Door de ontwikkeling van Heesch West is er sprake van (grootschalige) bebouwing en is voor dit gebied een hogere ruwheidslengte van toepassing. Hierdoor neemt de gemiddelde ruwheidslengte toe. Omdat bij een hogere ruwheidslengte betere verdunning plaatsvindt, leidt het in de plansituatie rekenen met een ruwheidslengte van 0,370 meter tot hogere concentraties (worst case). Congestie Filevorming heeft een negatieve invloed op de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Dit effect is met name aan de orde op de A59. Tijdens de ochtend- en avondspits is sprake van congestie op de Rijksweg A59 en de aantakkende wegen. De mate van congestie is gebaseerd op de gegevens uit de aangeleverde verkeersdata van Goudappel Coffeng en is overgenomen in de rekenmodellen. Schermen Ten zuiden van de A59 is vanaf de aansluiting met de Cereslaan en verder naar het oosten een geluidsscherm van 3 m hoog aanwezig. Omdat dit geluidsscherm van invloed is op de luchtkwaliteit is dit scherm in de berekening betrokken.
De schermhoogte is in de berekening betrokken als wegeigenschap. Gebruik gegevens NSL-Monitoringstool In de NSL-Monitoringstool zijn voor de in die tool opgenomen wegen verschillende milieuparameters gekoppeld. Dit betreft naast de wegverkeersgegevens onder andere ook de bomenfactor, schermhoogte en wegtype. Een deel van de in dit onderzoek betrokken wegen zijn opgenomen in de NSL-Monitoringstool. Voor de wegen die niet in de NSL-Monitoringstool zijn opgenomen, is een analyse gemaakt van de bijbehorende milieuparameters. Voor deze wegen zijn de milieuparameters gebaseerd op een analyse van de wegkenmerken. Beoordelingsjaren Het referentiejaar waarin de luchtkwaliteit is beoordeeld, is 2019. In het onderzoek is zowel voor het jaar 2019 als 2030 het effect van het plan op de concentraties luchtverontreinigende stoffen beoordeeld. Het jaar 2030 is gehanteerd omdat dat het verste jaar is waarvan nog achtergrondconcentraties beschikbaar zijn. Bij de beoordeling van het effect in het referentiejaar 2019 is verondersteld dat de ontwikkeling binnen Heesch West (volledige plan) in 2019 zou zijn uitgevoerd. Omdat de achtergrondconcentraties en de emissies van motorvoertuigen in het jaar 2019 hoger zijn dan in het jaar 2030 is deze berekening worstcase. Rekenperiode meteorologie
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
9
Voor de meteorologische gegevens is uitgegaan van de periode van 1995 tot 2004. Voor het berekenen van de luchtkwaliteit is het, sinds maart 2009, verplicht met deze meteorologische periode te rekenen.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
10
4
Resultaten
4.1
Algemeen In dit hoofdstuk zijn de resultaten van het onderzoek naar luchtkwaliteit beschreven. Daarbij is uitgegaan van de in de hiervoor beschreven aanpak en uitgangspunten. In dit onderzoek is de verandering van de concentraties luchtverontreinigende stoffen berekend langs de (hoofd)ontsluitingswegen, ter plaatse van de bestaande woningen in het studiegebied en direct op de buitengrens van de bedrijventerreinbestemming. Aan de hand van dit onderscheid zijn in de onderstaande paragrafen de planeffecten beschreven. Voor een uitgebreidere weergave van alle resultaten van alle alternatieven wordt verwezen naar de bijlagen 5 t/m 9. In deze bijlage zijn ook de resultaten voor het beoordelingsjaar 2030 gepresenteerd. Omdat de effecten in dat jaar kleiner zijn, zijn deze resultaten niet verder beschreven in dit hoofdstuk.
4.2
Daggrenswaarde Het aantal dagen dat de 24 uurgemiddelde grenswaarde voor PM10 wordt overschreden is niet in de hierna opgenomen tabellen opgenomen, omdat de jaargemiddelde concentratie van PM10 maximaal 31 µg/m3 bedraagt. Op grond van de statistische regels wordt de daggrenswaarde van 35 overschrijdingsdagen pas overschreden bij jaargemiddelde concentraties die hoger zijn dan 32 µg/m3. Op basis van de resultaten blijkt deze grenswaarde niet onderscheidend te zijn in de beoordeling van het planeffect en is daarom verder niet betrokken in de beschrijving van de resultaten.
4.3
Effecten langs wegen In tabel 4.1, 4.2 en 4.3 zijn de resultaten langs de onderzochte wegen samengevat weergegeven voor de alternatieven 1 t/m 4 voor wat betreft de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 in het jaar 2019. De alternatieven 1 en 2 hebben afgerond precies dezelfde waarden, waardoor deze niet apart beschreven zijn.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
11
Tabel 4.1: Planeffect alternatief 1 en 2 op jaargem. concentratie NO2, PM10 en PM2,5 langs wegen (beoordelingsjaar 2019). Weg
Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom
Alternatief 1 en 2
Effect
Rijksweg A59 -
Jaargemiddelde concentratie NO2
29
34
5
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
2
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
14
1
Interne wegen Heesch West -
Jaargemiddelde concentratie NO2
16
31
15
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
28
11
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
18
6
Bosschebaan -
Jaargemiddelde concentratie NO2
24
29
6
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
21
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
14
1
Overige wegen -
Jaargemiddelde concentratie NO2
20
20
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
19
1
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
13
1
Tabel 4.2: Planeffect alternatief 3 op jaargem. concentratie NO2, PM10 en PM2,5 langs wegen (beoordelingsjaar 2019). Weg
Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom
Alternatief 3
Effect
Rijksweg A59 -
Jaargemiddelde concentratie NO2
29
35
6
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
15
2
Interne wegen Heesch West -
Jaargemiddelde concentratie NO2
16
34
18
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
32
14
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
20
7
Bosschebaan -
Jaargemiddelde concentratie NO2
24
31
7
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
4
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
15
2
Overige wegen -
Jaargemiddelde concentratie NO2
20
20
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
19
2
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
13
1
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
12
Tabel 4.3: Planeffect alternatief 4 op jaargem. concentratie NO2, PM10 en PM2,5 langs wegen (beoordelingsjaar 2019). Weg
Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom
Alternatief 4
Effect
Rijksweg A59 -
Jaargemiddelde concentratie NO2
29
35
6
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
15
2
Interne wegen Heesch West -
Jaargemiddelde concentratie NO2
16
34
18
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
32
14
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
20
7
Bosschebaan -
Jaargemiddelde concentratie NO2
24
30
7
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
4
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
15
2
Overige wegen -
Jaargemiddelde concentratie NO2
20
20
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
19
1
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
13
1
In tabel 4.4 zijn de resultaten langs de onderzochte wegen samengevat weergegeven voor het VKA voor wat betreft de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 in het jaar 2019. Tabel 4.4: Planeffect VKA op jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 langs wegen (beoordelingsjaar 2019). Weg
Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom
Voorkeurs-
Effect
alternatief Rijksweg A59 -
Jaargemiddelde concentratie NO2
30
34
5
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
22
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
14
2
Interne wegen Heesch West -
Jaargemiddelde concentratie NO2
16
29
13
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
17
24
7
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
12
15
4
Bosschebaan -
Jaargemiddelde concentratie NO2
24
30
8
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
23
5
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
12
15
3
Overige wegen -
Jaargemiddelde concentratie NO2
20
20
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
17
19
1
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
12
13
1
Uit de resultaten blijkt dat langs de infrastructuur waarover de ontsluiting plaatsvindt sprake is van een toename voor de stoffen NO2 en PM10 die in betekenende mate is. Alternatief 3 veroorzaakt van alle alternatieven de grootste toename. De resultaten van alternatief 4 komen bijna geheel overeen met de resultaten van alternatief 3. Alleen de concentratie NO2 langs de Bosschebaan is 1 µg/m3 minder in alternatief 4. In de alternatieven 1 en 2 zijn de concentraties van de drie onderzochte stoffen langs de Rijksweg A59, de interne wegen Heesch West en de Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
13
Bosschebaan 4 tot 0 µg/m3 lager dan in de alternatieven 3 en 4. De concentraties voor de overige wegen zijn in alle alternatieven gelijk. Het VKA heeft voor de Rijksweg dezelfde concentraties als de alternatieven 1 en 2. De concentraties langs de interne wegen binnen Heesch West zijn lager dan in de alternatieven. Langs de Bosschebaan is de concentratie NO2 hetzelfde als in alternatief 4. De concentratie PM10 is 1 µg/m3 hoger dan in de alternatieven 3 en 4 en 2 µg/m3 hoger dan in de alternatieven 1 en 2. De concentratie PM2,5 is hetzelfde als in de alternatieven 3 en 4. De concentraties langs de overige wegen zijn in het VKA hetzelfde als in alle alternatieven. De grootste toename van de concentraties is in zowel in alle alternatieven als in het VKA berekend langs de nieuwe interne wegen binnen het bestemmingsplan Heesch West. Omdat de absolute waarde van de jaargemiddelde concentraties ruim lager is dan de grenswaarde en sprake is van luchtkwaliteit op een bedrijventerrein leiden deze toenames niet tot belemmeringen. De hoogst berekende jaargemiddelde concentratie NO2 is berekend langs de A59. De hoogst berekende jaargemiddelde concentratie in alternatief 3 en het VKA bedraagt respectievelijk 35 µg/m3 en 34 µg/m3 en is daarmee ruim lager dan de grenswaarde van 40 µg/m3.
De hoogst berekende concentraties PM10 en PM2,5 zijn berekend langs de interne wegen op het bedrijventerrein Heesch West. Door de geringere wegbreedte ten opzichte van de A59 en de bijdrage van het (toekomstige) verkeer en industrie zijn deze concentraties hoger dan langs de A59. In alternatief 3 bedragen de hoogst berekende concentraties PM10 en PM2,5 respectievelijk 32 en 20 µg/m3; deze zijn dus ruim lager dan de grenswaarden. In het VKA bedragen de hoogst berekende concentraties PM10 en PM2,5 respectievelijk 24 en 15 µg/m3 en deze zijn eveneens ruim lager dan de grenswaarden. De bovenstaande beschrijving van de resultaten is gebaseerd op de resultaten in 2019. Voor latere jaren worden door de verlaging van de emissies en de achtergrondconcentraties lagere concentraties en een lagere toename door de planontwikkeling verwacht. Om deze reden zijn deze resultaten niet verder beschreven. Een overzicht van de resultaten voor het jaar 2030 is eveneens gepresenteerd in bijlage 5 van dit rapport. Daarnaast zijn voor de beschouwde stoffen voor het maatgevende alternatief 3 en het VKA de contouren voor de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 voor het jaar 2019 en 2030 gepresenteerd in bijlage 8 van dit rapport. 4.4
Effecten ter plaatse van bestaande woningen In tabel 4.5 zijn de resultaten ter plaatse van de bestaande woning weergegeven waar de hoogste jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 berekend is voor de alternatieven 1 t/m 4 in het jaar 2019. Dit betreft het adres Rijksweg 14. Tevens bevindt zich hier de grootste toename t.o.v. de autonome situatie. De alternatieven 1 en 2 en de alternatieven 3 en 4 hebben afgerond precies dezelfde waarden, waardoor deze niet apart beschreven zijn.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
14
Tabel 4.5: Planeffect alternatieven op jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 bestaande woningen (beoordelingsjaar 2019). Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom Woning Rijksweg 14
Alternatief 1 en 2
Alternatief 3 en 4
waarde
waarde
effect
waarde
effect
-
Jaargemiddelde concentratie NO2
23
26
3
27
4
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
19
21
2
21
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
14
1
14
1
In tabel 4.6 zijn de resultaten langs de onderzochte wegen samengevat weergegeven voor het VKA voor wat betreft de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 in het jaar 2019. Tabel 4.6: Planeffect VKA op jaargem. concentratie NO2, PM10 en PM2,5 bestaande woningen (beoordelingsjaar 2019). Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom Woning Rijksweg 14
waarde
Voorkeursalternatief waarde
effect
-
Jaargemiddelde concentratie NO2
23
27
4
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
21
3
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
12
14
1
Uit het onderzoek naar de concentraties luchtverontreinigende stoffen blijkt dat de hoogste concentraties zijn berekend ter plaatse van de woning Rijksweg 14. In alle alternatieven en het VKA geldt voor alle stoffen dat deze concentraties ruim lager zijn dan de grenswaarde. De waarde jaargemiddelde concentratie NO2 bij de alternatieven 3, 4 en het VKA zijn 1 µg/m3 hoger dan bij de alternatieven 1 en 2. De waarden voor PM10 en PM2,5 zijn in alle alternatieven en het VKA gelijk. Voor het beoordelingsjaar 2019 en 2030 zijn in bijlage 6 de resultaten voor alle bestaande woningen die binnen het studiegebied gelegen zijn gepresenteerd. Een uitdraai van de concentraties voor het beoordelingsjaar 2019 van de drie beschouwde stoffen en situaties (huidig, autonoom, de vier alternatieven en het VKA) voor alle woningen in het studiegebied is in tabelvorm gepresenteerd in bijlage 9. In de bijlagen 6 en 9 is tevens de woning Koksteeg 18 opgenomen, welke een grotere toename heeft in concentraties dan de woning Rijksweg 14. Koksteeg 18 verliest in de plansituatie echter zijn woonfunctie en wordt omgevormd naar een gemengde bestemming met horeca en vergaderfunctie. 4.5
Effecten op grens bedrijfsbestemming Heesch West In tabel 4.7 zijn de resultaten op de grens van de nieuwe bedrijfsbestemmingen samengevat weergegeven voor de alternatieven 1 t/m 4 wat betreft de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 in het jaar 2019. De alternatieven 1 en 2 en de alternatieven 3 en 4 hebben afgerond precies dezelfde waarden, waardoor deze in niet apart beschreven zijn.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
15
Tabel 4.7: Planeffect alternatieven op jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 grens bedrijfsbestemming (beoordelingsjaar 2019). Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom Grens bedrijfsbestemming
Alternatief 1 en 2
Alternatief 3 en 4
waarde
waarde
effect
waarde
effect
-
Jaargemiddelde concentratie NO2
22
28
7
30
10
-
Jaargemiddelde concentratie PM10
18
22
4
23
5
-
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
13
15
2
15
3
In tabel 4.8 zijn de resultaten op de grens van de nieuwe bedrijfsbestemmingen weergegeven voor het VKA voor wat betreft de jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 in het jaar 2019. Tabel 4.8: Planeffect VKA op jaargemiddelde concentratie NO2, PM10 en PM2,5 grens bedrijfsbestemming (beoordelingsjaar 2019). Cumulatieve jaargemiddelde concentratie [µg/m3] Autonoom Grens bedrijfsbestemming
Voorkeursalternatief
waarde
waarde
effect
-
Jaargemiddelde concentratie NO2
-
19
29
12
Jaargemiddelde concentratie PM10
-
18
24
6
Jaargemiddelde concentratie PM2,5
12
15
3
Uit de voorgaande tabellen blijkt dat op de grens van de bedrijfsbestemming een relatief hoge toename optreedt door de ontwikkeling van Heesch West. Deze toename is op de meeste beoordelingspunten vooral het gevolg van de industriële emissies. De toename is in dit geval in mindere mate toe te kennen aan de toename van het wegverkeer, omdat de drukkere doorgaande wegen op grote afstand van deze beoordelingspunten zijn gelegen. De waarde van NO2 neemt in de alternatieven 1 en 2 met 7 µg/m3 toe ten opzichte van de autonome situatie. De alternatieven 3 en 4 zorgen voor een toename van 10 µg/m3 en het VKA heeft een toename van 12 µg/m3 ten opzichte van de autonome situatie. De waarde van PM10 neemt in de alternatieven 1 en 2, de alternatieven 3 en 4 en het VKA toe met respectievelijk 4, 5 en 6 µg/m3. De waarde van PM2,5 voor is in alle varianten en het VKA gelijk en neemt met 2 µg/m3 toe ten op zichte van de autonome situatie. Uit de resultaten blijkt dat gestelde grenswaarden op geen van de grenzen van de bedrijventerreinbestemmingen wordt overschreden. De toename van de concentraties is het hoogst op de noordgrens van de bestemming, omdat de toename hier wordt bepaald door de extra industriële emissies en de bijdrage door de toename van het aantal verkeersbewegingen op bijvoorbeeld de Bosschebaan en de A59.
De resultaten voor de beoordelingsjaren 2019 en 2030 zijn in bijlage 7 per rekenpunt gepresenteerd.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
16
5
Conclusies In het kader van de uitvoering van het MER en het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van Heesch West is onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Deze resultaten zijn eveneens gebruikt voor de toetsing aan de grenswaarden uit de Wet luchtkwaliteit voor het bestemmingsplan. Gezien de ontwikkeling heeft dit onderzoek met name betrekking gehad op de luchtverontreinigende stoffen NO2, PM10 en PM2,5. Het onderzoek naar de luchtkwaliteit is uitgevoerd langs de wegen waarop zich een significante toename voordoet van het aantal verkeersbewegingen. Daarnaast is eveneens onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de concentraties luchtverontreinigende stoffen ter plaatse van bestaande woningen langs deze infrastructuur en in de omgeving van de ontwikkeling van Heesch West. Tevens is onderzoek gedaan naar deze concentraties direct op de grens van de nieuwe bedrijventerreinbestemmingen in het bestemmingsplan ‘Heesch West’. Uit het onderzoek blijkt dat zich langs de beschouwde wegen, ter plaatse van de bestaande woningen en op de grens van de nieuwe bedrijventerreinbestemmingen, een toename van de concentraties luchtverontreinigende stoffen voordoet die in betekenende mate (IBM) is. Langs wegen is de hoogst berekende jaargemiddelde concentratie NO2 berekend langs de A59.
Van alle alternatieven heeft alternatief 3 de hoogste toename van luchtverontreinigende stoffen tot gevolg. De hoogst berekende jaargemiddelde concentratie in alternatief 3 en het voorkeursalternatief bedraagt respectievelijk 35 µg/m3 en 34 µg/m3 en is daarmee ruim lager dan de grenswaarde van 40 µg/m3. De hoogst berekende concentraties PM10 en PM2,5 zijn berekend langs de interne wegen op het bedrijventerrein Heesch West. De grootste toename van de concentraties is zowel in alle alternatieven als in het voorkeursalternatief berekend langs de nieuwe interne wegen binnen het bestemmingsplan Heesch West. Omdat de absolute waarde van de jaargemiddelde concentraties ruim lager is dan de grenswaarde en sprake is van luchtkwaliteit op een bedrijventerrein leiden deze toenames niet tot belemmeringen. De hoogste concentraties luchtverontreinigende stoffen op bestaande woningen en de grootste toename ter plaatse van de bestaande woningen zijn berekend ter plaatse van de woning Rijksweg 14. In alle alternatieven en het voorkeursalternatief geldt voor alle stoffen dat deze concentraties ruim lager zijn dan de grenswaarde. De waarde jaargemiddelde concentratie NO2 bij de alternatieven 3, 4 en het voorkeursalternatief zijn 1 µg/m3 hoger dan bij de alternatieven 1 en 2. De waarden voor PM10 en PM2,5 zijn in alle alternatieven en het voorkeursalternatief gelijk.
Op de grens van de bedrijfsbestemming treedt een relatief hoge toename op door de ontwikkeling van Heesch West. Deze toename is op de meeste beoordelingspunten vooral het gevolg van de industriële emissies. De toename is in dit geval in mindere mate toe te kennen aan de toename van het wegverkeer, omdat de drukkere doorgaande wegen op grote afstand van deze beoordelingspunten zijn gelegen. Uit de resultaten blijkt dat gestelde grenswaarden op geen van de grenzen van de bedrijventerreinbestemmingen wordt overschreden. De toename van de concentraties is het hoogst op de noordgrens van de bestemming, omdat de toename hier wordt bepaald door de extra industriële emissies en de bijdrage door de toename van het aantal verkeersbewegingen op bijvoorbeeld de Bosschebaan en de A59.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
17
Omdat de gestelde grenswaarden uit de Wet luchtkwaliteit voor de concentraties van de beschouwde stoffen op geen enkel punt worden overschreden wordt geconcludeerd dat het aspect luchtkwaliteit niet leidt tot belemmeringen voor de ontwikkeling van Heesch West.
Deelonderzoek luchtkwaliteit MER en bestemmingsplan ‘Heesch West’ 617.157.10 / 9 mei 2019
18
Bijlagen >>>
Bijlage 1 Vergelijking verkeersgegevens huidig, autonoom, alternatieven en VKA
Per cent agever schi lver k eer si nt ensi t ei taut onomesi t uat i eenal t er nat i ef1
l
Legenda
100-50% 50-20% 20-20% 20-50% 50-100% 100-200% >200 Ni euwewegen
1: 20. 000
Per cent agever schi lver k eer si nt ensi t ei taut onomesi t uat i eenal t er nat i ef2
l
Legenda
100-50% 50-20% 20-20% 20-50% 50-100% 100-200% >200 Ni euwewegen
1: 20. 000
Per cent agever schilver keer sint ensit eitaut onomesit uat ieenal t er nat ief3
l
Legenda
100-50% 50-20% 20-20% 20-50% 50-100% 100-200% >200 Nieuwewegen
1: 20. 000
Per cent agever schi lver k eer si nt ensi t ei taut onomesi t uat i eenal t er nat i ef4
l
Legenda
100-50% 50-20% 20-20% 20-50% 50-100% 100-200% >200 Ni euwewegen
1: 20. 000
Percentage verschil verkeersintensiteit autonome situatie en voorkeursalternatief
l
Legenda
-100 - -50% -50 - -20% -20 - 20% 20 - 50% 50 - 100% 100 - 200% >200 Nieuwe wegen
1:20.000
Ver ander i ngzwaarvr acht ver keerpergemi ddeldeweekdag aut onomesi t uat i ever susalt er nat i ef1
l
Legenda
<200zwar evr acht wagens
200-100zwar evr acht wagens 100-20z war evr acht wagens 20-20zwar evr acht wagens
20-100z war evr acht wagens
100-200zwar evr acht wagens >200zwar evr acht wagens Ni euwewegen
1: 20. 000
Ver ander i ngzwaarvr acht ver keerpergemi ddeldeweekdag aut onomesi t uat i ever susalt er nat i ef2
l
Legenda
<200zwar evr acht wagens
200-100zwar evr acht wagens 100-20z war evr acht wagens 20-20zwar evr acht wagens
20-100z war evr acht wagens
100-200zwar evr acht wagens >200zwar evr acht wagens Ni euwewegen
1: 20. 000
Ver ander i ngzwaarvr acht ver k eerpergemi ddel deweek dag aut onomesi t uat i ever susal t er nat i ef3
l
Legenda
<200zwar evr acht wagens
200-100zwar evr acht wagens 100-20z war evr acht wagens 20-20zwar evr acht wagens
20-100z war evr acht wagens
100-200zwar evr acht wagens >200zwar evr acht wagens Ni euwewegen
1: 20. 000
Ver ander i ngzwaarvr acht ver keerpergemi ddeldeweekdag aut onomesi t uat i ever susalt er nat i ef4
l
Legenda
<200zwar evr acht wagens
200-100zwar evr acht wagens 100-20z war evr acht wagens 20-20zwar evr acht wagens
20-100z war evr acht wagens
100-200zwar evr acht wagens >200zwar evr acht wagens Ni euwewegen
1: 20. 000
Verandering zwaar vrachtverkeer per gemiddelde weekdag autonome situatie versus voorkeursalternatief
l
Legenda
< 200 zware vrachtwagens
-200 - -100 zware vrachtwagens -100 - -20 zware vrachtwagens -20 - 20 zware vrachtwagens
20 - 100 zware vrachtwagens
100 - 200 zware vrachtwagens > 200 zware vrachtwagens Nieuwe wegen
1:20.000
Bijlage 2 Verkeersgegevens huidig, autonoom, alternatieven en VKA
,03
2756
1
,4
36
118 413868, ,4119 41
98
29,
1937 299,0
600 m
13176 2596,79 ,852
21
96
617.157.10
0m
8
,9
29
7 13
50182,01 5082,01 824,0 8 509,7 9,9255 9,10 275362,22 1182892 8,19 9,10
1372
11888,19 6,22 0 104959,09 4136,4 24,6 1 160
41
9279,819279,819665,10 4857,39
4807,70
schaal = 1 : 15000
8 8,3
9
33
3387,20 3865,85
3854,04
1122,56
3383,27
6087,47
5489,25
2283,71
3398,38
1045,41 14,31
412
1065,75
09
99,
416000
40 20, 411 8 ,3 3398
770,07
952,39
Deelonderzoek geluid Heesch West
3 13202,57 2196,0 ,2 24,84 5397,27 3157 ,273189 31893
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
,35
766
3
5665
7,4
355
5665,56
5318,37
,56 838,06
8
351,6
,79
43
51
,97
88
16
,84
3475
9 99,0 4120,40 2 1 1 4
40
20,
411
69
986,
415000 224,47
3 ,4
12
16 1
371,2
14
,21
,11
1405
92 92,82 ,82
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer huidige situatie 2019] , Geomilieu V4.30
Verkeersintensiteiten huidige situatie (2019)
162000
163000
KuiperCompagnons
2
5,4
9 14
2399,7
8
,42 95
371
,72
24
53
617.157.10
18140 ,98 5304,12 5659,80 14851,75 14851,75
4541
88
2
40
4020,68 5464,88
5453,23
8
,0
6389,70 5812,23 6389,70 5812,23 2172,89
2
4 7,6
10312,67
4013,5
3243,11 14,68
4027,64
1065,76
,64
4027
770,08
,11
15 454
62
939,13
55,
416000
44
13690 ,51 5,85 4462,0 105309,73 2,584462,08 8 1815
schaal = 1 : 15000
457
14369 4620,,51 08
51 5,111
600 m
1135,13
0m
1 ,51 5371,51 ,5 171 1 353 7,5 3,5 135471 152,7653 1 9,41 ,7511 5 302695,38 1 51 9,1843816320 ,4951 21 , 90,5 109 711 9,4 3 8 9 2 , ,4 1 9 5 ,8 8 0 9 4 2 7 5 3 9 , 8 1 5 5 45,8 03290 7,8 15 303425947545755 51 1 71 1 99,4 15, 302
Deelonderzoek geluid Heesch West
2 ,73 1,75 75 14851,75 14851, 2453,7 981485 8 9,80 3 648,65 ,80 5344,510 590 565 0,95 5655659,80 569,8 ,993509 17 35090
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
,89
761
88
55,
457
6395
8
1516,05
3
411,4 ,56
56
59
18
5,11
6395,39
6089,95
,39
4541
,42
97
58
, 4338
5
3,2
416
15
454
88
55,
457
85,8 ,5587,885 557545 ,11 4547
,29
1153
415000 299,69
4 ,4
22
18
443,84
2500,2 1
3
7,8
16
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer autonoom] , Geomilieu V4.30
Verkeersintensiteiten autonoom
162000
163000
KuiperCompagnons
6
1,5
2 17 ,21
1557
,90
25
31
617.157.10
,79
45
54
20 1
05,
1454 647,1
600 m
9298,30
4698,27
7
0,50
8 ,7
,57
3,59
,83
00
179
21
,28
89
49
5
9,1
110
1280,14
11
65
2143,31
,04
6412
6294,79
495
536
4
,46 4356147,14 45 4,62 160
330,25
1
5,4
,59
03 459
1 47,9 45063,5 459
6612,57 6071,65 6071,65 2339,25
3241,01 5,60
6
2853,15 4700,47
1126,99
2788,03
4,5
606
9 55,1
1054,50
6
4,5
606
8
8,59 621
47 456
937,46
,30 3252
,14
416000
,1
4798,24
0,1 5011,93 981
9
03,5
459
63
338 3 85163,1 13794 ,34 7235,72 6 05163,15 5 189,57,5
1,37
329
schaal = 1 : 15000
137 516934,3 ,154 5 1
0m
5
18663
0 ,80 5877,80 ,8 077 758 ,2 873,8 97 0577 ,258 0532 1 ,2504 5 09,24 0 54 1373921 210 5 4 , 9 , , 3 1 4 05 3024
Deelonderzoek geluid Heesch West
0 12,60 2531,9 7 155 7 3,1655 55,82 ,609 65,82 518 ,673557 35575
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
4590
3514,58
415000
,64
594
,11
167
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer alternatief 1] , Geomilieu V4.30
Verkeersintensiteiten alternatief 1
162000
163000
KuiperCompagnons
2,83
,16
25
22
617.157.10
15148 1616,29 ,638
459
,23
6378 21
69,
456
6,86
514
1283,04
0
1283,04
,04
,36
9,21 456644,30 459
,22
84
180
8
16
0,9
92
4
,8
6035,64
0
,30
67
6576,06 6576,06 2347,76
4649,30
2,8
480
44 459
60
,9
4814,01
9336,52
3239,90 5,64
1055,11
2783,87 4651,49
4
901
6378,23
6066,69
,90
30
44,
09
2717,40
3,8
570
,81
755
, 4187
4
3,8
570
3189
,21
69 456
416000
9848,25 5034,24
0
44,3
459
79
309 1379 5,5079,90 6,53,90 7112,32 26 50 79
,99
3001
schaal = 1 : 15000
137 507996,5 ,903 50
45
54
96 1
11,
1154 669,2
600 m
1127,41
0m
4 ,24 5808,24 ,2 408 858 8,701,2 58 675708 1,9564113,91 1 47,77 1 54 1373921 916 5 6 , 2 , , 5 7 3 11 3025
Deelonderzoek geluid Heesch West
6 0,24 2522,1 990,78 15468,1 642 2 2,2 80 ,293549 1 35492
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
,40
1416
415000
,49
460
,47
2,83
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer alternatief 2] , Geomilieu V4.30
Verkeersintensiteiten alternatief 2
162000
163000
KuiperCompagnons
3457,6 6
167
,63
6
12,3
8
2,0
695
7
,1 751
,52 6472
460
2
,6
09
54
138 540097,8 ,624
4
4
0,84
586
5
0,6
165
6472,52
2,36
8
8,8
93
4601
,23
86
31
,75
77
18
98 80,6 45162,3 0 6 4 9 ,5 38 77
6728,51 6728,51 6190,19 6190,19
,4
01
53
4785,38
1,4
530
36
12,
6837,09
2987,71 4787,52
11 22 ,10
2922,53
4
2346,36
8
2,0
695
3229,02 5,68
,19 3365
98
0, 568
416000
936,46
1047,74
460
18828
9271,049781,60 4786,96
4994,65
schaal = 1 : 15000
4146 13807 ,84 7642,95 ,5409,62 07 5409,62
Deelonderzoek geluid Heesch West
600 m
617.157.10
0m
541 0,918 4568 ,14 4055
6 ,36 6043,36 ,3 643 360 5,8 40346,3 46 343 154414,460 4,4 04,51 1383022 7,84 6,55 3026
541 414
,
14
54
1 ,44
4
18
,70 4746980,98 45 3,76 204
8 15636,25 2523,8 7544 6850,06 ,4143,4, 4182 ,413581 1541 35814
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
1,3 7
415000 9,00
3628,97
123
,05
168
Verkeersintensiteiten alternatief 3
162000
163000
KuiperCompagnons
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer alternatief 3] , Geomilieu V4.30
,73 1822
9
84,5
4717,2
5
1
2,4
640
,17
752
59
84,
7
,5
6625,00 6625,00 6088,66 6088,66
2
5,9
508
,62
6403
460
1122,79
2888,27 4719,49
2332,25
6
9258,06
2818,2
3227,94 5,62
1
2,4
640
2 3262,2
,33
63 457
416000
936,64
1048,72
460
73
370 13827 0,5,77 ,51 7388 31,085273,57 19105273,5
42 4978,11767, 9
schaal = 1 : 15000
138 527237, ,5571 52
51
8,7
540 3,313 4576 ,64 3608
600 m
4789,31
0m
5 93,61 8,9 155 6664,29
1875 8
,80
2544,83 8 ,58 5949,58 ,5849 59 ,5 49 ,2449 59 1549 1,7554083,73 8 57,08 540 1383222 715 8 7 , 5 , , 5 4 1 08 3035 54
Deelonderzoek geluid Heesch West
617.157.10
35699
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
131 9
6,4
,86
,40
19
181
25
,07
4,5 4608
72
44
457 9
3
,5
00
70
1281,88
50
0 47,9
,59
84 460
14
3 63,3
6403,62
6474,17
0,46
555
5,0
,69
4
1776
415000 ,00
975
,02
160000 161000 Wegverkeerslawaai - RMW -2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer alternatief 4] , Geomilieu V4.30
Verkeersintensiteiten alternatief 4
162000
163000
KuiperCompagnons
3546,6 1
168
20
5 684
7
69,7 458
6841 ,42 45
08
5,69
4585,82
3252,07
4587,98 4585,82
6805,026805,02 6252,41 6252,41
,87
,87
,73
6 212,3
212,36
1328,28
1328,28
,36 212
0 320 ,55
,31
6496493,0 3,00 6493,0 00
52
77
696 ,04 3,9,496, 6533644 0 459 4645546 ,9,77,070 ,706 4,9 4545858686969 59 3 6 76 45 ,70 4 9 6 4 9,0 458 765
5781
73 5781,
8 520
2823,84
,62
5 6,7 163
70 69, 458
0 9,7 5806 ,67940,7 46598 458
18
,42 68416493,00
6 34,9 456
,96 634
0
2765,27 2765,27
2347,20
,1 751
3218,5432 1827 ,54 65,27
62 45 ,
1047,74
68
4
6 4,9
8,5
3 456
68
321
416000
2
11 22 ,10
936,46
0 69,7 458
5,6
54
9545,11 10082,04 4920,55
5161,49
schaal = 1 : 15000
4 268 5,6 684
137 547041,81 ,26
4199 13701,81 ,855474,26 7848,11 5474,26
,69 4109
2 45,6
74
18852,
15511,01
600 m
3
50 6, 53 15 ,46 8 9 300
9545,1 9545,1 1 1
0m
155
4,96 4563
0 6,5
6072,16 6 2,16 726,1607 60,1 72 60,07 3771 536,50 8,46 015 30097,88 6,5 3216 ,461 8 9 6 0 0 9,70 370 9836,4 ,4 6 0 8 1 6 0 0 9 ,8 ,4 8 3 0 8 6 ,7 1 90 5980,7 05 0803,4 6 649 30034958465984,7
Deelonderzoek geluid Heesch West
4 1,01 ,01 ,01 ,0115511 1551 2331,6 1551 15511 7086,77 ,77,77 17812,10 7086 6,77 7086 708 506,77 708 35861,38 15536,
3 155
617.157.10
38
Wegen Bodemgebieden Gebouwen
212,36
,70 5869
1877,31
7,31 187
4349,57
212,36
,31 77 18
314 ,1 314
,1 314
21 2,3 6
36 2, 21
,3 1 77 18
415000
,12
2
2
,06 01 13
,12 314
,10 ,06 01 13
1562
1266
,10
38,4 3
6,10 126
38,43
Verkeersintensiteiten voorkeursalternatief
163000
KuiperCompagnons
,43 38
161000 162000 Wegverkeerslawaai - RMW-2012, [rekenmodellen wegverkeer; aandachtsgebied 4 km - Wegverkeer VKA januari 2019 - goede intensiteiten - wegen op hoogte] , Geomilieu V4.30
Snelheden lichte motorvoertuigen huidige situatie deelonderzoek Heesch-West
Legenda
30 km/uur 50 km/uur 60 km/uur 65 km/uur 80 km/uur
100 km/uur
115 km/uur
1:15.000
l
Snelheden lichte motorvoertuigen autonome situatie deelonderzoek Heesch-West
Legenda
30 km/uur 50 km/uur 60 km/uur 65 km/uur 80 km/uur
121 km/uur 1:15.000
l
Snelheden lichte motorvoertuigen alternatief 1 en 2 deelonderzoek Heesch-West
Legenda
30 km/uur 50 km/uur 60 km/uur 65 km/uur 70 km/uur
80 km/uur
121 km/uur 1:15.000
l
Snelheden lichte motorvoertuigen alternatief 3 en 4 deelonderzoek Heesch-West
Legenda
30 km/uur 50 km/uur 60 km/uur 65 km/uur 70 km/uur
80 km/uur
121 km/uur 1:15.000
l
Snelheden lichte motorvoertuigen voorkeursalternatief deelonderzoek Heesch-West
Legenda
30 km/uur 50 km/uur 60 km/uur 65 km/uur 70 km/uur 80 km/uur
121 km/uur 1:20.000
l
Bijlage 3 Emissies luchtverontreinigende stoffen Heesch West
Tabel 2a : Emissies in kg/jaar per milieucategorie; industriele bronnen (autonome situatie). Emissie Milieu‐categorie
Naam bron
Oppervlak [ha]
NO2
PM10
PM2,5
2
Zonnepark (Oostzijde Heesch West)
9,25
907
93
47
3
Vismeerstraat (uitbreiding)
4,88
639
93
47
Tabel 2b : Emissies in kg/jaar per milieucategorie; industriele bronnen (alternatief 1 en 2; 50 ha). Emissie
Milieu‐categorie
Naam bron
Oppervlak bestemming [ha]
Oppervlak te realiseren [ha]
NO2
PM10
PM2,5
2
Zonnepark (binnen Heesch West)
23,78
10
980
100
51
3
Categorie 3 Noord
1,35
105
15
8
4
Categorie 4 Noord
39,83
50
24409
6629
3394
5
Categorie 5 Noord
42,93
41067
7172
3672
Tabel 2c : Emissies in kg/jaar per milieucategorie; industriele bronnen (alternatief 3 en 4; 80 ha). Milieu‐categorie
Naam bron
Oppervlak bestemming [ha]
2
Zonnepark (binnen Heesch West)
23,78
2
Categorie 2 Zuid
0,02
3
Categorie 3 Noord en Zuid
5,05
4
Categorie 4 Noord en Zuid
51,62
5
Categorie 5 Noord en Zuid
42,93
Emissie
Oppervlak te realiseren [ha]
NO2
PM10
PM2,5
10
980
100
51
2
0
0
80
531
77
39
42734
11606
5942
55473
9688
4960
Tabel 2d: Emissies in kg/jaar per milieucategorie; industriele bronnen (voorkeursalternatief; 80 ha). Emissie
Milieu‐categorie
Naam bron
Oppervlak bestemming [ha]
Oppervlak te realiseren [ha]
NO2
PM10
PM2,5
2
Zonnepark (binnen Heesch West)
25,36
10
980
100
51
2
Categorie 2 Zuid
0,03
3
0
0
3
Categorie 3 Noord en Zuid
4,79
528
77
39
4
Categorie 4 Noord en Zuid
47,95
41558
11286
5779
5
Categorie 5 Noord en Zuid
42,39
57333
10013
5127
80
Tabel 2a2 : Invoer per bron in Geomilieu en emissie per bron in kg/s (autonoom ). Emissie NO2
PM10
PM2,5
Milieu‐categorie
Naam bron
2
Zonnepark (Oostzijde Heesch West)
9
0,0000032
0,0000003
0,0000002
3
Vismeerstraat (uitbreiding)
11
0,0000018
0,0000003
0,0000001
Aantal bronnen
Tabel 2b2 : Invoer per bron in Geomilieu en emissie per bron in kg/s (alternatief 1 en 2). Emissie Milieu‐categorie
Naam bron
Aantal bronnen
NO2
PM10
PM2,5
2
Zonnepark (binnen Heesch West)
10
0,0000031
0,0000003
0,0000002
3
Categorie 3 Noord
3
0,0000011
0,0000002
0,0000001
4
Categorie 4 Noord
15
0,0000516
0,0000140
0,0000072
5
Categorie 5 Noord
13
0,0001002
0,0000175
0,0000090
Tabel 2c2 : Invoer per bron in Geomilieu en emissie per bron in kg/s (alternatief 3 en 4). Emissie Milieu‐categorie