02 Antwoord op de artikel 41 vragen van SP over bronaanpak gifstoffen in de Hertogswetering

Fractie SP T.a.v. Adrie Geerts E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

7 april 2025

Behandeld door

Doorkiesnummer

M. Mooren & S. van

14 0412

Zandvoort Onderwerp

Aantal bijlagen

Artikel 41 vragen van de fractie SP over Gifstoffen

-

in de Hertogswetering Geachte heer Geerts U hebt het college op 20 maart 2025 artikel 41 vragen gesteld. Deze vragen gaan over gifstoffen in de Hertogswetering. In deze brief beantwoord ik uw vragen puntsgewijs. Vraag 1:Klopt het dat gifstoffen die via het effluent van de zuiveringsinstallatie Oijen worden geloosd terecht komen in de Hertogswetering? Het gezuiverde water (effluent) van de zuiveringsinstallatie Oijen komt via de Teeffelse Wetering inderdaad uit op de Hertogswetering. De lozing van afvalwater op het rioolstelsel in de gemeente Oss komt uit op deze zuiveringsinstallatie. Als er eventueel toch gifstoffen in het gezuiverde water aanwezig zouden zijn, kunnen deze ook in de Hertogswetering uitkomen. Vraag 2:Kunt u aangeven in welke polders water wordt ingelaten dat direct of indirect (via Hertogswetering, Roode Wetering enz) afkomstig is uit de Teeffelse Wetering? Het effluent wordt wel door de Teeffelse Wetering en Hertogswetering vervoerd maar niet verder in het watersysteem van de polder verspreid. Vraag 3: Deelt u het standpunt van de SP dat het voor het waterleven in onze poldersloten, voor onze weide- en watervogels en voor de drinkwaterkwaliteit in West-Nederland van groot belang is dat de lozing van gifstoffen zo snel mogelijk wordt beëindigd? Ja. Vraag 4: De mogelijkheden om gifstoffen uit het rioolwater te verwijderen zijn beperkt.

Bronaanpak is daarom de aangewezen weg. Het gaat daarbij om lozingen door de industrie, bedrijven en huishoudens. Voor de meeste bedrijven is de gemeente Oss bevoegd gezag. Bent u bereid om met de omgevingsdienst ODBN en met het waterschap het gesprek aan te gaan over de wijze waarop de lozing van gifstoffen beter in beeld gebracht kan worden? Zo niet, waarom niet?

Volgvel

Ons kenmerk

2

De gemeente Oss is in contact met waterschap Aa en Maas en de Omgevingsdienst Brabant Noord. Er is in de uitvoeringsprogramma’s van 2025 ruimte gemaakt, waarbij vanuit bedrijfsgegevens, metingen in rioolstrengen en metingen bij bedrijven wordt geprobeerd de bron of bronnen te achterhalen. Dit project is in voorbereiding en zal komende maanden worden uitgevoerd. Vraag 5: Met het oog op de resultaatsverplichting in 2027 heeft de provincie besloten de vergunningen van bedrijven waarvoor zij bevoegd gezag zijn te actualiseren. En actiever te gaan handhaven. Voor de meeste bedrijven in Oss is niet de provincie, maar de gemeente bevoegd gezag. Het gaat vooral om bedrijven die lozen op de riolering. Bent u bereid te analyseren waar de knelpunten zitten en te bezien op welke wijze deze knelpunten kunnen worden aangepakt (ofwel door actualisering van de vergunning, ofwel door actievere controle en handhaving, ofwel door, ofwel door aan te dringen op verbetering van de interne bedrijfsprocessen)? Zo niet, waarom niet? Bij vergunningverlening en toezicht en handhaving worden lozingen vanuit bedrijven beoordeeld. Het voorstel in de vraag is daarbij al gebruikelijk. De Omgevingsdienst Brabant Noord, ziet hier voor de gemeente op toe, en werkt samen met het Waterschap Aan en Maas. Daarbij wordt rekening gehouden met de resultaatsverplichting.

Vraag 6: Bent u bereid andere gemeenten die via persleidingen lozen op de zuiveringsinstallatie in Oijen hierbij te betrekken? Contact met andere gemeenten verloopt via het waterschap Aa en Maas, en Omgevingsdienst Brabant Noord. Vraag 7: Bij de gifstoffen die het waterleven bedreigen gaat het niet alleen om PFAS, maar ook om biociden, gewasbeschermingsmiddelen, medicijnresten, koper en zink. Koper en zink komen vooral in de riolering terecht door uitloging van dakgoten en regenpijpen. Oss heeft het convenant Duurzaam Bouwen ondertekend waarin is afgesproken dat de gemeente zich inzet om het gebruik van deze materialen te beperken. Er zijn namelijk goede alternatieven, zoals het gebruik van gecoat staal. Op welke wijze geeft u invulling aan dit convenant? Het RIVM rapport afspoeling van bouwmetalen uit 2008, geeft inderdaad aan dat zink, koper en lood oplossen in regenwater dat langs bouwmaterialen loopt waarin deze metalen zijn verwerkt. Op 27 maart 2013 heeft de gemeente Oss het Regionaal Convenant Duurzaam Bouwen getekend. Dit convenant liep tot en met 2016 en inzichten uit dit convenant zijn ondertussen verouderd. Bij het maken van gecoat staal moet bijvoorbeeld veel energie worden opgewekt. Hierdoor wordt het niet meer als een duurzaam alternatief gezien. In 2023 is het Nieuwe Normaal ondertekent waarin nieuwe afspraken zijn gemaakt voor duurzaam en circulair bouwen.

In het Nieuwe Normaal wordt een ontwerp met gezonde en verantwoorde materialen gestimuleerd. De afspraken uit het Nieuwe Normaal worden momenteel in beleid verwerkt. Vraag 8: Medicijnresten komen vooral via de urine in de riolering. Stoffen als röntgencontrastmiddelen zijn zeer persistent, maar zitten slechts enkele dagen in de urine. Ook veel andere medicijnen worden slechts een beperkte tijd gebruikt. Het gedurende enkele dagen opvangen en gescheiden inleveren van urine is een goede methode om te voorkomen dat deze schadelijke stoffen worden geloosd. Bent u bereid om met het waterschap,

Volgvel

Ons kenmerk

3

ziekenhuis Bernhoven en de plaatselijke apotheken te bezien of er een methode is om gescheiden opvang van giftige urine te organiseren? In 2024 is een vergunning verleend aan de rioolwaterzuiveringsinstallatie(RWZI) in Oijen voor het gebruik van een nieuwe techniek om medicijnen uit het water te halen. Het ziekenhuis Bernhoven ligt buiten ons bevoegd gezag. De gemeente Oss heeft geen inzicht in de medische gegevens van individuele inwoners.

Met vriendelijke groet,

Dolf Warris Wethouder Milieu

Volgvel

4

Ons kenmerk