01 Brief over ontwerp Programma Duurzame Polder _geanonimiseerd

.,-

Brabants Landschap coötePu

seE

oss

POSTKAMER D3tum:

2 8 JAN 2Ü5

1cc

braba

ilieufederatie

college van Burgemeester en Wethouders van Oss afdeling Ruimtetijke ontwikkeling Postbus 5, 5.1.2e Oss

RG

Behandeld door: 5.1.2e Onderwerp: Zienswijze ontwerp Programma Duurzame polder, Ons kenmerk: 80.101/250064

Haaren, 23 januari 2025

Geachte coLLege,

Hierbij ontvangt u onze zienswijze op het ontwerp Programma Duurzame PoLdertoesturen. Hiermee willen wij een bijdrage leveren aan een integrale uitwerking van het ontwerp Programma, waarin meer opgaven dan momenteet in het programma omschreven zijn, een goede p[ek krijgen. A1s natuurorganisaties maken wij ons sterk voor een natuurincLusieve energietransitie, zodat energieprojecten niet onnodig tot ecologische en 1andschappelijke schade leiden, maar de natuurjuist versterken. ALgemeen

Met belangstelling Lazen we het ontwerp Programma Duurzame Polder. Een programma voortkomend uit een tang voortraject met een grote opgave en tegenstrijdige belangen. Brabants Landschap is actief betrokken bij het project, omdat wii het uiterst belangrijk vinden om bestaande natuurwaarden, in het bijzonder weide- en akkervogets, en samenwerking in het gebied te behouden en te versterken. De komst van windmo[ens brengt een negatieve impact op de bestaande populatie weide- en akkervogels en andere soorten met zich mee. Het zet daarnaast de bestaande samenwerking op scherp. Wij ervaren onzekerheden over de borging van de bescherming en samenwerking voor de toekomst. Ondanks de negatieve impact en spanningen, zien wij dat er ook kansen Liggen voorjarenLange bescherming, maatwerk en bovenal voor borging van de samenwerking met de grondeigenaren en initiatiefnemers. Dit zien wij tot onze teleurstelling nietterug in het ontwerp Programma Duurzame Polder en wij zien hierdoor risicos ontstaan voor zoweL de samenwerking en de bescherming van weide- en akkervogels ¡n het gebied. MaatschappeLijk Verantwoord Alternatief (MVA)

Samen met diverse partijen, waaronder de Brabantse Milieufederatie (BMF), IVN Den Bosch en WindcoLtectief Oss, hebben wij in 2024 een voorzet gedaan voor een samenwerking in het gebied, met a(s resuLtaat een Maatschappetijk Verantwoord ALternatief ontwerp en convenant. Hieriri worden opgaven voor energie, landbouw en natuur gecombineerd en geborgd voor een toekomstbestendige po[der. Hierbij is ook uitdrukkelijk rekening gehouden met de Leefomgeving

/-

in en rondom de polder en met bestaand beleid. Een bijzondere samenwerking, omdat tegenstrijdige betangen daardoorjuist synergie hebben gevonden in de Duurzame Potder. Tot onze teleursteLling bevat het ontwerp Programma Duurzame Polder onvoldoende perspectief voor een duurzame samenwerking en instandhouding van de bestaande broedparen en soorten, zoals gruttos, kieviten, ganzen, smienten en vleermuizen . Sterker nog, de vooronderzoeken wijzen uit dat een negatief effect onvermijdelijk is. Met dit voortschrijdend inzicht is juiste borging van bestaande natuurwaarden en perfectief voor grondeigenaren en het gebied juist essentieeL Negatief effect Het ontwerp Programma Duurzame Polder en onderliggende onderzoeken en documentatie, bevatveeltegenstrijdigheden op hetgebied van natuur, landschap en integraliteit. Ondanks verschi1tende conclusies in de ecologische beoordelingen (Witteveen en Bos / Bureau Waardenburg) is de conc1usie uit beide onderzoeken hetder: het risico op negatieve effecten is hoog. Zovee1 mogelijk negatieve effecten voorkomen is noodzakelijk. Deze concLusie is overgenomen in paragraaf 3.7 van het ontwerp Programma. Paragraaf 3.

7 Gezien de ligging van de weidevogel- gebieden en het Ganzen- en Smienten gebied binnen de Duurzame Polderzal reatisatie van het voor de Opwekdoelstelling sHertogenbosch en de Restopgave Oss noodzakelijke aantal Windturbines hoe dan ook leiden tot een aantasting van Natuurwaarden. De Gemeenten zijn van mening dat het belang bij realisering van de opwekdoelstelling s-Hertogenbosch en de Restopgave Oss deze aantastingrecht vaardigt, op voorwaarde dat de wettelijke vereiste Mitigatie en/of Compensatie wordt uitgevoerd. Daarbij nemen de Gemeenten in aanmerking dat er - indien nodig - mogelijkheden zljn vooreen verplaatsingvan de vooreen verplaatsingvan de weidevogelgebieden en van het Ganzen- en Smientengebied. De weidevogelgebieden en van het Ganzen- en Smientengebied. De Provincie is in beginsel bereidmedewerkingte verlenen aan verplaatsing(mits voldoende onderbouwd). Er wordt gesproken over de verplaatsing van leefgebied van weidevogels. Een verplaatsi ng is sLechts beperkt mogelijk en hiervoor is draagkracht binnen het gebied en van grondeigenaren nodig. De gemeenten kunnen de aantasting rechtvaardigen, maar wii vinden het teleurstellend dat hiermee enkel het doel energieopwekking wordt nagestreefd. Men kan ervoor kiezen om méér dan het wettelijke minimum te investeren, aangezien gemeenten ook verantwoordelijk zijn voor natuurherstet en behoud.

Wij hebben daarnaast zorgen over de uitwerking van één, altesomvattende Duurzame PoLder, waarin de opgaven voor windenergie, natuur en Landbouw samenkomen. Criteria Er Lijken twee projecten te ontstaan vanuit één opdracht. De opdracht is het creören van ééri Duurzame Polder, met een goede balans tussen windenergie, landbouw en natuur. De uitgangspunten van beide gemeenten Lijken van elkaarte verschilten. Hierbij doelen we op de 1en 2 km afstandscriteria t.a.v. de woonkernen, de weging van natuur t.o.v. primair Landbouwgebied en de haalbaarheid van een projectt.a.v. de initiatiefnemers. Wij stellen de vraag hoe dit kan resulteren in één Duurzame polder. De snelheid van de initiatiefnemers en gemeente zal bepaten hoe dittot uitvoering komt.

Wat voor ons daarin centraal staat is clat natuur, vogels en soorten geen gemeentegrenzen kennen en baat hebben bij één gebiedsplan. Een plan waarin maatregelen en compensatie elkaar versterken. A1s er twee projecten ontstaan wekt dat grote zorgen op over versnippering van maatregelen of een papieren werketijkheid van compensatie. Perspectief De opgave voorwindenergie gaat landen op gronden van boeren in de Duurzame Polder. Ditzijn boeren die vaak ook actief zijn in het weidevogelbeheer. Boeren die in een windcoLlectief zitten. Boeren die in transitie zijn. Boeren die perspectief nodig hebben. Met het ontwerpprogramrna wordt geen duidelijkheid geboden. ln het rapport van Waardenburg is het zoekgebied en VKAvan de gemeente Oss aangemerkt als hoog risicogebied. De verwachting is dat de totate door100ptijd tot aan het moment van realisatie nog vele jaren vergt. Deze jaren zullen naar verwachting geen duidetijkheid geven over de inrichting van de potder. Rond 2029 worden de Agrarische Natuur en Landschapsbeheer (ANLb) contracten vertengd, wat kansen én risicos met zich meebrengt. Ditgebeurt nameLijk op basis van vrijwilligheid en toekomstperspectief, waardoor er extra risicos zijn voor de bescherming van de soorten in het gebied. De gevoeligheid is gelegen in de positie van de grondeigenaar, die zowet in een windcoltectief deelneemt, als in de vrijwiltige weidevogelbescherming.

Dit is de grondeigenaar die ook bereid is om beiden een plek te geven, mits er perspectiefgeboden kan worden. Dit perspectief kan geboden worden door de opgaven voor energie, natuur en landbouw als gelijkwaardig in het project te laten wegen eri in één project te borgen. Het zou voor een grondeigenaar niet uit moeten maken of er een windmolen staat, een zwaar pakket voor weidevogetbescherming ligt of kringlooplandbouw centraal staat, uiteindelijk maken zij gezamenlijk de Duurzame Polder. A1s het project op deze voet verder gaat, concurreren belangen elkaar de polder uit en ontstaat er geen Duurzame Po1der. Energie, natuur en landbouw hebben elkaar nodig. Ats de natuurwaarden niet behouden blijven, komt er uiteindetijk geen project, omdat een natuurvergunning niet verleend mag worden bij een negatieve impact op soorten die ervoor komen. weidevogels hebben de boer nodig, deze zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Energie kan hierin de synergie vormen voor een financiële zekerheid. Hiervoor is het noodzakelijk dat de doeten o uiirinttisie,ie windenergie, natuurbehoud en de landbouw transitie getijkwaardig een plaats krijgen. Risico De investeringsmogelijkheden voor agrarisch natuurbeheer en Landbouwtransitie komen zonder perspectief onder druk te staan.

We kunnen ons niet veroorloven dat er de komende jaren stilstand ontstaat op het gebied van weidevogelbeheer en de transitie van de Landbouw. Dit zal Leiden tot een verdere achteruitgang van soorten, die het at moeilijk hebben. De relatie tussen natuurorganisaties als Brabants Landschap, grondeigenaren en BoerenNatuur in de Duurzame Polder is goed. A11e partijen hebben behoefte aan zekerheid voor de komende jaren. Jaren waarin de functies van agrarische gronden veranderen en behoefte is aan multifunctioneetgrondgebruik. ln de nabije toekomst zullen zich kansen voordoen om die functies ¡n nauw overleg met belanghebbenden te koppelen en te optimaliseren. Een goede samenwerking is cruciaat om kansen te benutten en meerdere opgaven te beha1en. De weidevogelbescherming is onlosmakelijkverbonden metde boer. Sommige soorten Laten zich

moeilijk sturen, horen in de gebieden thuis en hebben een langere periode nodig voordat bescherming kan worden gewaarborgd. ln het rapport wordt gesproken over verplaatsing van leefgebieden. Soorten zijn honkvast en hebben jaren nodig om zich te verplaatsen. Het is daarom noodzaketijk dat er nu actie wordt ondernomen voor een optimale inrichting en beheer, omdat compensatie achterafgeen optie is. Alleen dan benutten we optimaal de periode die nodig is om alLe stappen te zetteri voor de feitetijke plaatsing van de turbines. Samenwerking projectteams A1s Laatste wilten we benadrukken dat afstemming tussen de initiatieven in de gemeente Oss en s-Hertogenbosch essentieel is om tot één Duurzame Polder te komen. Een soort, zoaLs een vogel, houdt zich riameLijk niet aan gemeentegrenzen. Wij zien hier het risico dat twee aparte projecten leiden tot een extra negatief effect op natuur en landschap, met een groot risico dat geen van de eerder genoemde doeLen —energie, duurzame Landbouw en natuur— niet of maar ten de1e worden behaaLd. Oproep Wij vragen de gemeente er zorg voor te dragen dat de volgende fase van het project als één projectwordt uitgevoerd, waarbij de project-MER en daaruitvloeiende compensatie en mitigatie als één project wordt beschouwd en behandeld.

Wij wilten graag actief betrokken worden bij de mitigatie en compensatie, waarbij wij adviseren om maatregelen ruim voor (4jaar)voor de daadwerkelijke uitvoering te borgen voor een periode van ten minste 20 jaar. 000r maatregelen ruim van te voren te treffen, wordt ruimte geboden aan de gewenningsperiode van soorten en het geschikt maken van het Leefgebied. Tot stot Wij verzoeken de gemeente Oss het samenwerkingsverband dat is ontstaan in de gemeente Oss met het MVA te ondersteunen, zodat de kracht vanuit het gebied komt. Wij vinden het uiterst belangrijk om bestaande natuurwaarden, in het bijzoncier weide- en akkervogels, en samenwerking in het gebied te behouden en te versterken. Wij roepen u daarom op om de aantasting van de Natuurwaarden veet zwaardermee te Laten gen in de besluitvormingpver de Duurzame PoLder. Wij vertrouwen erop u hiermee volcioende geïnformeerd te hebben.

Met vriendelijke groet, o 5.1.2e

tse MiLieufederatie (BMF)

5.1.2e

Directeur Brabants Lan

cc.

5.1.2e5.1.2e

5.1.2e

, 5.1.2e

, 5.1.2e

, 5.1.2e

Brabants Landschap Postbus 80 -

5.1.2e

Haaren

u Ç

Qv Çc

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 4, 5