01 Brief dd 27 januari 2025 over ontwerpprogramma Duurzame Polder en de Plan-MER_geanonimiseerd

Zienswijze op het Ontwerpprogramma Duurzame Polder en de Plan-MER die op 16 december 2024 openbaar zijn gemaakt. Van: 5.1.2e

hotmail.com)

( 5.1.2e

5.1.2e

(qmail. GLENTE oss

5.1.2e

POSTKAMER

Daturn:

Datum: 27 januari 2025 !

2 B JAN 2025

F

èfneente Oss Publieksvoorlichting Tijdstijp ontvangst: Paraaf medew: íYatumontv:

27 iAN 2025

Verbijfpl: Bestuurder Kopie I

Gooien we het kind met het badwater weg? Gaan we onze weidevogels en met name de grutto kwijtraken door windmolens in de Lithse polder? We hebben een unieke Lithse polder, een aaneengesloten poldergebied van 2500 ha (bijlage 1l). Met zijn uitgestrektheid, rust en weinig bomen is het ideaal voor weidevogels, waaronder de zeldzame grutto. Ook overwinteren er smienten en ganzen. Een van de weinige plekken in Noord-Brabant. En nu heeft iemand bedacht dat je best wel naast die vogels windmolens neer kunt zetten. Vogels en windmolens gaan niet samen! Vogelafname door windmolens Sommige populaties zoals lepelaars en gruttos kunnen binnen 10 jaar tot de helft afnemen door windmolens (bijlage 1B) en we hebben nog maar 25.000 gruttos over van de 120.000 die we in 1960 hadden (bijlagel J). En ook zonder windmolens hebben ze het al moeilijk. Vogelbescherming vindt dan ook dat windmolens uit voorzorg niet geplaatst mogen worden in weidevogelgebieden en hun directe omgeving. (bijlage 1A). lnsectenafname door windmolens

Migrerende vliegende insecten zoeken in grote zwermen hoge en snelle luchtstromen en laten zich zo naar verre broedplaatsen vervoeren. ln deze tocht blijken ze door de rotorbladen in grote aantallen geraakt te worden. Dit verklaart voor een groot deel dat de totale hoeveelheid vliegend insectenbiomassa in Noord-Duitsland in 27 jaar met meer dan 75% is afgenomen (bijlage 1C). Deze insecten overwinteren in het zuiden en komen met zuidenwind in de lente weer terug naar Nederland (bijlage 1E). De windmolens van Den Bosch blokkeren de helft van de zuideiijke toegang tot de Lithse polder. Zij zullen dus veel insecten, die met de wind uit het zuiden de Lithse polder in willen tegenhouden. Mitigerende maatregelen ln de plannen van de duurzame polder wordt als een van de mitigerende maatregelen om de vogelpopulatie in stand te houden verhuizing naar een andere locatie voorgesteld. Nog afgezien van het feit hoe leg je dat vogels uit? moet dat in dezelfde gemeente of evt. in een naastgelegen gemeente. Maar er is nergens een open polderlandschap van 2500 Ha. En al helemaal niet met de rust en ruimte van de Lithse polder (bijlage 1 l). Boeren en weidevogels Het idee om de boeren van het windcollectief de verantwoordelijkheid te geven om mitigerende maatregelen te nemen om de schade aan de weidevogels te voorkomen/beperken/compenseren is wel zeer na•i•ef.

Boeren en weidevogels hebben tegenstrijdige belangen (bijlage 1J). Ondanks de 5.1.2f miljoen, die voornamelijk aan de boeren zijn uitgekeerd, om de grutto populatie is stand te houden, is de populatie zo dramatisch gedaald, dat de Europese unie een strafprocedure tegen Nederland begint. (bijlage 1J, 1K en 1L) Windmolens in de Lithse polder?

-)

Windmolens in de Lithse polder gaat ten koste van de weidevogelpopulatie. Behalve dode vogels door de rotorbladen, de rust die weg is in de polder (geluidoverlast) zullen er ook zodanig veel insecten sneuvelen dat er voor de weidevogels veel te weinig insecten over blijven om voldoende voeding te hebben en hun kuikens groot te brengen. Energietransitie De urgentie om windmolens te plaatsen in de Lithse polder is niet erg groot. De doelstelling van 35 TWH ¡n 2030 in Nederland wordt ruimschoots gehaald. Ook Oss doet het veel beter dan de rest RESopgave doet vermoeden. Er mag bij het opwekken van groene elektriciteit meer gerekend worden dan waar de gemeente Oss van is uitgegaan. Alle elektriciteitsbesparingen door gebruik van warmtepompen en de elektriciteit opgewekt door zonnepanelen op huizen mogen meegerekend worden. Conclusie GEEN WINDMOLENS IN DE LITHSE POLDER!!! Niet voor Oss en niet voor den Bosch. De populatie van de weidevogels daalt al tientallen jaren drastisch in Nederland. Als we dit nu ook nog gaan verergeren door in weidevogelgebieden windmolens te gaan plaatsen weten we zeker dat sommige soorten binnen 20 jaar zijn uitgestorven. Meer dan de helft van de wereldwijde populatie gruttos broedt binnen onze landsgrenzen, en daar zijn nog maar 25.000 gruttos over.

(bijlage 1J en 1L) Het aantal weidevogels en gruttos daalt in Nederland, omdat er steeds minder grote, open polderlandschappen zijn. En in het zuiden van het land al vrijwel helemaal niet. Voor windmolens zijn betere plekken in Nederland. Plekken waar geen weidevogels zijn. Waar het harder waait zodat de windmolen

-

ook nog eens veel meer elektriciteit op gaat Ieveren, want behaive weidevogelgebied blijft de Lithse polder blijft een wind-arm gebied.

L1

Bijlage 1: Windturbines en alles wat viiegt Hieronder vindt u stukjes uit de bronnen waaruit ik informatie heb verzameld. 1A Wat vindt vogeibescherming van windmolens Bron: Standpunt Windenergie ! Vogelbescherming

Vogelbescherming vindt dat windmolens uit voorzorg niet geplaatst mogen worden in de belangrijkste vogeigebieden en hun directe omgeving. Het gaat daarbij onder andere om locaties op belangrijke migratieroutes, Natura 2000-gebieden, weidevogelgebieden en alle andere belangrijke vogelgebieden (lmportant Bird Areas). ln de overgebleven gebieden zouden windmolens geplaatst kunnen worden, mits er geen belangrijke negatieve effecten op vogelpopulaties te verwachten ziin. 1B lmpact windturbines op vogels, vleermuizen en insecten Bron: De impact van windturbines op vogels. vieermuizen en insecten (Klimaatfeiten)

Windmolens vormen bij grote aantallen een ernstige bedreiging voor vogels, vleermuizen en insecten. Uit recent onderzoek blijkt dat de gevolgen voor vogelpopulaties vooral op langere termijn nog veel groter zijn dan eerder gedacht. Voor vleermuizen zijn windturbines nu al de grootste doodsoorzaak. Een onderzoek van 5.1.2e et al. (Universiteit van Wageningen 2020) is nog alarmerender. De gevolgen voor de vogelpopulaties op langere termijn blijken veel groter dan gedacht. Sommige poputaties zoals lepelaars en gruttos kunnen binnen 10 jaar tot de helft afnemen. De grenswaarden die op dit moment gebruikt worden voor aanvaardbare vogelsterfte door windturbines, onderschatten het langetermijneffect. De in Nederland gebruikte norm van 1% extra sterfte per jaar door windturbines kan het aantal vogels van een soort in 10 jaar tijd,

5-

afhankelijk van de soort, ai met 2% tot 24% reduceren. Een jaarlijkse extra sterfte door windturbines van 5 procent bovenop de natuurtijke sterfte resulteert in een afname van de populaties met 9% tot 77% na 1O jaar.

1C Afname van het aantal insecten (kiimaatfeiten): De afgeiopen jaren zijn er verschiliende signalen gekomen dat het slecht gaat met de insecten. Zo is uit een onderzoek van 5.1.2e et al. (201 7) bekend dat de totale hoeveelheid vliegend insectenbiomassa in Noord-Duitsland in 27jaar met meer dan 75% is afgenomen.

Afbeelding 5: Neerslag van insecten op de rotorbiaden kunnen de prestaties van windturbines tot wel 50% verminderen.

Het is niet precies bekend wat de oorzaken zijn van deze afname. Uit onderzoek van 5.1.2e

van het lnstitute of Engineering

Thermodynamics is wel duidelijk dat windmolens op land in ieder geval sterk bijdragen aan de insectensterfte. Migrerende vliegende insecten zoeken in grote zwermen hoge en snelle luchtstromen en laten zich zo naar verre broedplaatsen vervoeren. ln deze tocht blijken ze door de rotorbladen in grote aantallen geraakt te worden. Het is al langer bekend

6

veel ¡nsecten op de wieken terecht komen. De neersiag van ¡nsecten op de rotorbladen kunnen de prestaties van windturbines tot wel 50% verminderen. 1 D Hoe verplaatsen insecten zich over lange afstand? Bron: Vraagbaak: hoe hoog vliegt een insect? - Vroege Vogels - BNNVARA

Maar, er zijn insecten die net zoais vogels op grote afstand migreren, en dat doen ze door zich op te laten stijgen en op grote hoogte met de wind mee te laten voeren. 1E lnsectentrek Bron: Volwassen zweefvlieqen

Iedereen kent de vogeltrek, en ook van dagvlinders weten veel mensen nog wel dat sommige soorten trekgedrag vertonen. Veel minder bekend is dat ook diverse soorten zweefvliegen migreren, soms over afstanden van honderden kilometers. Bekende migranten zijn bijvoorbeeld de snorzweefvlieg, de terrasjeskommazweefvlieg, halvemaanzweefvliegen, de biinde bij en de stadsreus. Sommige soorten verplaatsen zich in een bepaalde voorgeprogrammeerde richting om elders een seizoen door te brengen, bijvoorbeeld tijdens de overwintering. Later keren de nakomelingen van deze winterontvluchters terug in de richting waar hun ouders vandaan kwamen. Dit gebeurt in Nederland met soorten waarvoor onze winters te koud zijn om te overleven. Deze soorten trekken in de herfst zuidwaarts om zich daar voor te planten. Vervolgens trekken hun nakomelingen na de winter weer naar ons land om hier van de zomer te profiteren en zich hier voort te planten. 1F Wat zijn er voor mitigerende maatregelen om vogelsterfte te beperken: Bron: 5 vraqen over windenerqie en vogels l Vogelbescherminq

• De belangrijkste mitigerende maatregel is een zorgvuldige locatiekeuze. Dat betekent dat windparken en hoogspanningsverbindingen op plaatsen moeten komen waar zij de minste vogelslachtoffers maken en niet leiden tot een verlies aan leefgebied en/of geen barrièrewerking tot gevolg hebben. Windturbines stilzetten als er veel vogels in de buurt ziin

1G Wat kan boer doen voor weidevogels? Dit beheer bestaat uit maatregelen als plas-dras gebiedjes, kruidenrijk grasland, extensief beweiden, verlaat maaien en strooien van ruige mest. Aiiemaal maatregelen om de vogels voldoende voedsel, rust en bescherming te bieden en de kuikens groot te brengen. IH Watwil een grutto: Drassige graslanden, weilanden met hoog gras, veel regenwormen, volop insecten en voldoende rust: dat zijn de belangrijkste eisen die gruttos aan hun omgeving stellen. Wil je de grutto zien, dan moet je dus rustige en waterrijke natuurgebieden opzoeken. Hier komen de vogels na hun lange tocht vanuit het zuiden aan en brengen ze in het voorjaar hun jongen groot. Van alle landen in Europa is Nederland bij de grutto het meest in trek als broedgebied. 1l De grutto in de Lithse polder Bron: De Grutto: Koning van de Polder - Oss

Nog maar één grote aaneengesloten poldergebieden in onze regio Evenals de andere weidevogels hebben gruttos grote aaneengesloten poldergebieden nodig met weinig bomen waardoor ze een goed zicht hebben op mogelijke vijanden. ln zulke weidevogelgebieden is plaats voor grotere aantallen gruttos, kievieten, tureluurs, scholeksters en wuipen. En het blijkt dat ze gezamenlijk heel aardig in staat zijn om vijanden,

zoals kraaien en roofvogels op een afstand te houden of te verjagen. Het is gebleken dat kleine aantallen weidevogels dat niet meer lukt. En grotere polders zijn ook noodzakelijk om verliezen op het ene weiland te compenseren met goede broedresultaten op andere weilanden. Uitwisseling en verplaatsingen beperken zich meestal tot korte afstanden, je ziet dat ook in onze polders. Eigenlijk is daarvoor een aaneengesloten poldergebied van zon 2500 hectaren nodig. En die bestaat er nog maar één in onze regio: de Lithse Polder. 1J Hoe gaat het met de grutto in Nederland Bron: Onze nationale voqel is noq te redden, maar alleen door steviq inqrijpen l Binnenland NU.nl

Maar de grutto is langzaam aan het verdwijnen. Vijftig jaar geleden lag het aantal broedparen in Nederland nog op 120.000, maar inmiddels is dat gekelderd naar zon 25.000. Al decennia daalt het aantal broedende gruttos elk jaar met zon 5 procent. Terwijl Nederland zon beeije van levensbelang is voor de grutto.12 aug 2024 1K De boeren en de grutto Bron: Miljoenen voor qrutto zijn vooral heel qoed qeweest voor de boeren l Opinie l bd.nl

Miljoenen voor grutto ziin vooral heel goed geweest voor de boeren Onze overheid heeft sinds het begin van deze eeuw zon 400 miljoen euro gespendeerd aan het verbeteren van het leven van weidevogels. Daar kun je toch zo hier en daar wel een vlucht gruttos mee redden, zou je zo denken. Maar de Rekenkamer heeft al in 2021 vastgesteld dat het grootste deel van dat mooie vogelgeld naar boeren is gegaan. Dat blijkt weggegooid geld. Niet voor de boeren die bereidwillig hun bankrekening ter beschikking stelden, wel voor de vogels. 1L Europa en de grutto Bron: Miljoenen voor qrutto zijn vooral heel qoed qeweest voor de boeren I Opinie l bd.nl

De Europese Commissie begint nu, na jarenlang soebatten, een strafprocedure tegen ons land omdat wij de weidevogels aan hun treurige lot overlaten. 1M Waar komt de grutto voor Bron: Grutto, dé weidevoqel van Nederland l Natuurmonumenten

Meer dan de helft van de wereldwijde populatie broedt binnen onze landsgrenzen. ln Noordwest-Europa nestelt liefst 90% van de grutto in Nederland.

5.1.2e

Port betaald

t Pyé Pays-Bas

e

í

C*) — z

__1

;uw ;J:A

)

c,

Ö c

2 ík7Cf

6ío

P3Ã

Dç

Gemeente Oss Put

Tijdstijp ontvangst: Paraaf medew (Ctumon1y

7 JAN 2025

Verblijfpj: Bestuur(j Kopie fJ-r-----,...

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 5, 6, 11

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub f

De bescherming van andere dan in het eerste lid, onderdeel c, genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens

2