01 Antwoord artikel 41 vragen van SSO over agrarische transitie in de Osse polders

Leefomgeving, Wonen en Economie Raadhuislaan 2, Oss Telefoon 14 0412

SSO

Fax [0412] 64 26 05 E-mail gemeente@oss.nl

Jan Zoll

www.oss.nl

Jan van Kreij

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

15-09-2025

Behandeld door

Doorkiesnummer

H. Koeslag

9087

Onderwerp

Aantal bijlagen

Artikel 41 vragen “Agrarische transitie”

-

Geachte heer Zoll en heer Van Kreij, Op 24 augustus jl. stelde u artikel 41-vragen ten aanzien van de kadernota 2026-2029. Hieronder heb ik uw vragen beantwoord; 1.

Kunt u uitgebreid omschrijven wat hoogproductieve kringlooplandbouw inhoudt?

Antwoord: Hoogproductieve kringlooplandbouw is een landbouwvorm waarbij boeren met slimme innovaties, gesloten kringlopen en efficiënte bedrijfsvoering hoge opbrengsten realiseren binnen ecologische grenzen. Dit betekent: optimale productie met minimaal gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen en met aandacht voor bodem, water, klimaat en biodiversiteit. Het doel is een landbouw in de Osse polder die economisch vitaal is én ecologisch duurzaam. Anders gezegd: we zetten in op duurzame voedselstrategie, klaar voor de toekomst. 2.

Waarom is juist het poldergebied in de gemeente Oss zo geschikt voor hoogproductieve kringlooplandbouw? Kunt u dit nader omschrijven?

Antwoord: De polders hebben historisch gezien een sterke agrarische traditie, verbonden aan Oss. Het is een open, homogeen gebied met weinig verweving van andere functies. We staan ook niet toe dat gaat gebeuren. De aanwezige boeren zijn bereid te investeren in samenwerking en

Volgvel

Ons kenmerk

2

verduurzaming. Ruimtelijk gezien is het een gebied dat vrijwel uitsluitend agrarische activiteiten huisvest. De grond levert hoge opbrengsten en de schaal, de openheid en de afwezigheid van nabijgelegen Natura 2000-gebieden maakt dat de polder ruimte biedt voor innovatie en ontwikkeling. 3.

Kunt u aangeven hoeveel biologische landbouwbedrijven er in de gemeente Oss zijn en hoeveel bedrijven zich willen omvormen tot een biologisch landbouwbedrijf?

Antwoord: We hebben zelf als gemeente geen gegevens beschikbaar over het aantal biologische bedrijven in Oss of hoeveel bedrijven ambitie hebben dit te worden. 4.

Kunt u aangeven waaruit ‘planologische randvoorwaarden’ bestaan? Hebben deze randvoorwaarden een relatie met de omgevingswet?

Antwoord: Planologische randvoorwaarden zijn de ruimtelijke regels en kaders die bepalen wat er in de polders kan en mag. Denk aan bestemmingsplannen, bouwmogelijkheden voor stalsystemen, ruimte voor landschapselementen of wateropslag, en beperking van functies die de agrarische transitie hinderen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn deze randvoorwaarden geïntegreerd in het omgevingsplan van Oss. In dit verband, en met oog op de toekomst waarin we streven naar duurzame voedselstrategie, willen we als gemeente de randvoorwaarden zo formuleren dat er een duurzame transitie van de landbouw mogelijk is en blijft. Hierbij overwegen we bijvoorbeeld maatregelen te treffen die kunstmest- en bestrijdingsmiddel-intensieve teelten minder aantrekkelijk te maken. Dat beschermt niet alleen bodem- en waterkwaliteit, maar voorkomt ook een prijsopdrijvend effect ontstaat voor landbouwgrond. Landbouwgronden zijn nodig om de nodige ontwikkelingen mogelijk te maken. 5.

Hoe gaat de gemeente Oss de planologische randvoorwaarden voor de agrarische transitie opstellen en hoe wordt daar de gemeenteraad betrokken bij het vaststellen van deze randvoorwaarden?

Antwoord: We zijn onlangs begonnen met onderzoek naar hoe we dit het best kunnen doen. Daarbij werd duidelijk dat provincie Noord-Brabant ook werkt aan een grondbeleid, waarbij ook zij uitgaat van duurzame voedselproductie, als onderdeel van een voedselstrategie. Het geformuleerde uitgangspunt van de provincie is dat de beste gronden behouden blijven voor

Volgvel

Ons kenmerk

3

voedselvoorziening. De gemeente anticipeert erop dat toekomstige provinciale regels gemeentelijke regels kunnen gaan overtreffen via de omgevingsverordening. We hebben de ontwikkeling van de randvoorwaarden daarom op een lager pitje gezet, in afwachting van de uitkomsten van het provinciale beleid. 6.

Wanneer moeten deze randvoorwaarden zijn vastgesteld?

Antwoord: De provincie werkt momenteel aan plannen, we verwachten dat medio eind 2026 meer duidelijkheid komt over het proces en de inhoud van de regels. 7.

Zijn er nulmetingen uitgevoerd voor de situatie in de Osse polders rondom stikstof en CO2, de water- en bodemkwaliteit, biodiversiteit en het gebruik van insecticiden? Zo ja, wanneer kan de gemeenteraad de resultaten van de nulmetingen inzien?

Antwoord: Het doen van nulmetingen is een onderdeel van de ontwikkeling van doelsturing, terecht dat u dit aanhaalt. We zoeken momenteel samenwerking met het ministerie van Landbouw, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) voor de ontwikkeling van doelsturing. Hierbij zijn ook de provincie en de boeren in de Osse polder betrokken. Doelsturing is een systeem waarbij boeren een emissieplafond opgelegd krijgen en zelf kunnen bepalen hoe dat doel behaald wordt. Deze regels gaan naar verwachting gelden voor alle boeren in Nederland. Het systeem is nog in ontwikkeling. Dit wordt gedaan door kennisinstellingen zoals de Wageningen Universiteit (WUR), in opdracht van het ministerie van LVVN. Momenteel is er nog geen sprake van een uitgewerkt beleid, de minister kiest voor zorgvuldigheid in de uitwerking van haar beleid. Ik verwijs u naar de kamerbrief1 van oktober 2024 waarin een en ander uitgelegd wordt over het te doorlopen proces. Hierbij moet ik bij vermelden dat de demissionaire status van het kabinet mogelijk invloed heeft op de vermelde ambities.

1 https://open.overheid.nl/documenten/44366e8c-6d9c-46a9-827d-

c942791ed150/file#:~:text=Landelijk%20gedragen%20KPI,verschillende%20initiatieven%20waarin%20i ntegraal%20op

Volgvel

Ons kenmerk

4

8.

Als er geen nulmetingen worden uitgevoerd, hoe kan de gemeente Oss dan in samenwerking met ACO, planmatig gaan werken aan ‘ecologische duurzaamheid en minimale milieubelasting’? Oss zegt een voortrekkersrol te willen vervullen in de ontwikkeling van ‘verbetering doelsturing voor de landbouw’. Wat SSO betreft kun je pas gericht op een doel sturen als je weet waar je vandaan komt, of vindt u de situatie in de Osse polders dermate rampzalig dat een nulmeting niets toevoegt? Graag een reactie hierop.

Antwoord: Het is voor ons als gemeente belangrijk om kwalitatief inzicht te hebben in de situatie in de polder op thema’s zoals bodem, water en emissies. We willen inzetten op deze normsturing, zodat we daarover helder kunnen rapporteren. Om dat goed te kunnen doen is er inderdaad een goede nulmeting nodig, zodat we weten waar we vandaan komen. Ik deel daarin uw opvatting. Nogmaals, de regie op de invoering van doelsturing is in handen van de minister van LVVN en dit beleid is nog volop in ontwikkeling. Als gemeente is het onze rol om het ministerie te blijven bevragen op de voortgang en de Osse polder te presenteren als pilotgebied om doelsturing te kunnen ontwikkelen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

S.M.J.N. van den Bergh wethouder Landbouw