V24 Pamflet LTO Noord Opsterland

OPSTERLAND

Geef ruimte aan het platteland van de toekomst Een oproep van LTO Noord voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 aan gemeenten In 2026 staan we voor belangrijke keuzes. Keuzes die bepalen hoe onze steden en dorpen, ons landschap en onze voedselvoorziening zich ontwikkelen. Die keuzes moeten sámen met boeren en tuinders worden gemaakt. LTO Noord roept gemeenten op: voer de dialoog met agrarische ondernemers, luister naar hun praktijkervaring en maak ruimte voor agrarisch ondernemerschap, groen en leefbaarheid.

1. Ruimte voor goed eten, mooi groen en sterke ondernemers Zorg voor voldoende ruimte en passende bestemmingsplannen zodat boeren en tuinders kunnen produceren wat Nederland nodig heeft: gezond, lokaal voedsel en groen. Investeer in krachtige landbouwgebieden met meervoudige waarde: voor voedsel, landschap en leefomgeving. Agrarisch ondernemerschap vormt de ruggengraat van het platteland.

Wij roepen op tot: •

Bescherm de waardevolle landbouwgrond, zodat boeren kunnen bijdragen aan een gezond en duurzaam voedselsysteem. Met daarnaast de sierteelt, bomen en planten.

•

Erken landbouw als een volwaardige functie én als essentiële pijler van het landschap, de lokale economie én voedselzekerheid.

•

Bied ruimte voor innovatie, verbreding en verduurzaming binnen agrarische bestemmingen. Sta uitbreiding van bouwblokken toe, bijvoorbeeld bij stalvernieuwing voor verbetering van dierenwelzijn.

•

Stimuleer regionale netwerken waarin agrarische ondernemers, gemeenten, waterschappen en andere partijen kennis delen en samenwerken aan lokale oplossingen.

2. Stimuleer beheer en onderhoud van het landschap Boeren en tuinders beheren 65% van het landoppervlak en houden Nederland mooi. Ondersteun landschapsbeheer met structurele middelen en erken hun rol als landschapsverzorgers. Denk aan hagen, houtwallen, bloemrijke randen en weidevogelbeheer.

Wij roepen op tot: •

Stimuleer biodiversiteit, maar voorkom ongewenste effecten zoals onkruidverspreiding op landbouwgrond.

•

Stem bermbeheer af met agrariërs, om verspreiding van schadelijke soorten zoals jacobskruiskruid te voorkomen

•

Combineer natuurbeheer met agrarisch gebruik en waardeer het boerenbeheer van houtwallen, hagen en weidevogelgebieden.

3. Bied ruimte voor nieuwe functies op het erf Het boerenerf is meer dan alleen productie. Geef ruimte aan zorg, recreatie, educatie, wonen en bedrijvigheid. Zorg voor beleid dat herbestemming binnen heldere kaders eenvoudig maakt.

Wij roepen op tot: •

Sta multifunctionele landbouw toe in het omgevingsplan.

•

Beoordeel initiatieven op hun meerwaarde én landschappelijke inpassing. Nieuwe functies in het buitengebied mogen geen belemmering zijn voor agrarische ondernemersruimte.

•

Faciliteer huisvesting van internationale medewerkers op het erf en koppel dit aan erkende keurmerken voor kwaliteit en leefbaarheid.

•

Werk samen aan oplossingen voor netcongestie en ondersteun lokale energieinitiatieven. Investeer in stroomvoorzieningen specifiek voor boerenerven, om duurzame opwek en teruglevering mogelijk te maken.

•

Geef ruimte aan wonen op het boerenerf bij een functionele relatie met erf of landschap. Gebruik de LTO-visie als basis voor maatwerk in beleid.

4. Zorg voor flexibiliteit en maatwerk in beleid Omgaan met veranderend klimaat, markten en wetgeving vraagt om flexibel lokaal beleid. Geen one-size-fits-all, maar ruimte voor lokale oplossingen en maatwerk per regio en onderneming.

Wij roepen op tot: •

Ontwikkel een gemeentelijke landbouwvisie in samenspraak met boeren en tuinders. Heb oog voor de (mentale) impact van beleid op boeren en tuinders, hun gezinnen en omgeving.

•

Lobby voor gebiedsgerichte derogatie. Pleit samen met de provincie voor maatwerk en uitzonderingen op landelijke regels.

•

Erken diversiteit in bedrijfsmodellen en geef ruimte aan bedrijven die willen doorgroeien, stoppen of omschakelen.

•

Koppel maatschappelijke opgaven aan behoud van de agrarische functie en het verdienvermogen.

•

Bescherm het verdienvermogen van agrarische ondernemers als voorwaarde voor toekomstgericht beleid. Beleid is alleen uitvoerbaar als boeren en tuinders ook economisch perspectief houden.

5. Ondersteun duurzame ontwikkeling Boeren en tuinders willen verduurzamen, maar dat vraagt investeringen. Help met regelingen, vergunningstrajecten en experimenteerruimte. Versnel innovatieve energie- en kringloopinitiatieven op het erf.

Wij roepen op tot: •

Faciliteer kringlooplandbouw, emissiearme systemen, uitbreiding van bouwblokken.

•

Sta teeltondersteunende voorzieningen toe.

•

Ondersteun met scholing, kennisdeling en lokale duurzame initiatieven.

•

Versnel en vereenvoudig de vergunningverlening voor boeren die willen investeren in duurzaamheid, zoals monovergisting, stalmaatregelen en natuurbeheer.

6. Creëer een eerlijk speelveld – geen regeldruk bovenop regeldruk Boeren en tuinders lopen vast in een wirwar van regels. Gemeenten kunnen het verschil maken door afstemming, harmonisatie en beperking van extra lokale regels. Ontwikkel samen met boeren en tuinders beleid dat praktisch, toekomstgericht en ondersteunend is voor iedereen.

Wij roepen op tot: •

Zorg voor heldere, samenhangende regels die ondernemers ruimte geven om te groeien en te innoveren.

•

Stem regels af met buurgemeenten om ongelijkheid te voorkomen.

•

Houd rekening met draagkracht bij OZB, leges en heffingen.

•

Investeer in bereikbaarheid: goede wegen, routes voor landbouwverkeer en snelle digitale verbindingen zijn essentieel.

•

Voeg geen extra regels toe bovenop het landelijke gewasbeschermingsbeleid. Ontstaat er toch lokaal beleid, baseer dit dan op objectieve feiten en stem het af op de door ons opgestelde leidraad gewasbeschermingsmiddelen. Zo voorkomen we versnippering en zorgen we voor duidelijkheid en vertrouwen bij agrarische ondernemers.

7. Investeer in gezonde bodem en schoon water Bodem en water zijn de basis van agrarische productie én natuurkwaliteit. Gemeenten kunnen dit versterken via grondbeleid, goed waterbeheer en steun voor boeren en tuinders die hun bodem duurzaam beheren.

Wij roepen op tot: •

Ga in gesprek met agrarische ondernemers over tijdelijke wateropvang op hun percelen. Koppel dit aan een heldere vergoeding voor beschikbaarstelling en onderhoud.

•

Investeer in het beheer en onderhoud van IBA-systemen in buitengebieden en voorkom vervuiling door riooloverstorten richting landbouwpercelen of waterlopen.

•

Werk gebiedsgericht samen met waterschappen en boeren en tuinders aan realistische doelen voor waterkwaliteit, afgestemd op landbouwkundige en ecologische haalbaarheid binnen de KRW.

•

Onderken de risico’s van bodemdaling en verzilting, zeker in veen- en kustgebieden. Voorkom economische schade door samen met agrariërs en waterschappen te zoeken naar praktische, gebiedsspecifieke oplossingen. Neem deze opgaven actief mee in ruimtelijk beleid en waterbeheer.

•

Vraag aandacht voor stimulering van bodemgezondheid via grondbeleid, kennisdeling en ondersteuning van initiatieven die bijdragen aan koolstofopslag, waterberging en bodemvruchtbaarheid.

8. Bescherm landbouwgrond – investeer in ons cultuurlandschap Agrarische gronden zijn meer dan productieruimte: ze vormen een blijvende basis voor voedselzekerheid, biodiversiteit en landschappelijke kwaliteit. Zorg in ruimtelijke plannen voor een duidelijke plek voor landbouw, en voorkom versnippering en ongecoördineerde verstedelijking.

Wij roepen op tot: •

Erken landbouw als blijvende bestemming in ruimtelijke plannen.

•

Beperk onnodige verstedelijking en houd het agrarisch landschap samenhangend en herkenbaar.

•

Zorg voor voorspelbare, duidelijke vergunningverlening en minder beleidsversnippering.

•

Landbouwgrond blijft landbouwgrond: voorkom extra groen-blauwe dooradering en bosuitbreiding

Maak beleid mét boeren en tuinders – niet over boeren en tuinders. LTO Noord pleit voor gemeentelijke samenwerking met agrarisch ondernemers. Kies in 2026 voor een toekomst met vitaal platteland, duurzame productie en voldoende ruimte om te ondernemen.