V17 Brief Burgemeester aan formateur en onderhandelaars
Tekst van het document
gemeente Opsterland Opsterlân myn Opsterlân, o sa karakteristyk, burgemeester ynalles bisto unyk. Beetsterzwaag, 25 april 2026 Geachte formateur en onderhandelaars, Onlangs was het Pasen, en naargoed gebruikwerden er weer paasvuren ontstoken in onze gemeente. Een traditie die al eeuwenlangvoorkomt. De oorsprong is vermoedelijk afkomstig uit detijd van de Germanen, waarbij devuren ontstoken werden omde godin Ostara een offer te brengen. Hetvuur en de rook stonden hierbij symboolvoor vruchtbaarheid en een nieuw begin. Vuur als symboolvan vruchtbaarheid en eennieuw begin. Dat beeld vind ik ook toepasselijkvoor het formatieproces dat voor u ligt. Vuurontstaat niet vanzelf: het vraagt omzorgvuldige voorbereiding, om het verzamelen van hetjuiste hout, het stapelen met aandacht en uiteindelijk het momentwaarop het vuur ontstoken wordt, warmte biedt en mensen samenbrengt. Vuur kan verbinden en verwarmen, maarwie onvoorzichtig is, weet dat het ook kan overslaan. Vanuit mijn rol als burgemeesterwil ik u daarom enkele goedbedoelde aandachtspunten en observaties meegeven om het vuurvan de formatie goed te laten branden. Kloofeerst de blokken De komendejaren staan ookvoor Opsterland stevige opgaven op het spel die diep doorwerken op alle andere beleidsterreinen. Onzegemeentevergrijst en ontgroent; het aantal mantelzorgers neemt af en de drukopvrijwilligers neemttoe.
De woningbouwopgave, waarvoor de basis is gelegd, blijft zeer nijpend. Tegelijk bevinden weons in de grootste energiecrisis in decennia. Als wewillen voorkomen dat Opsterland daalt, vraagt de klimaataanpak om duidelijke keuzes en niet slechts omeen vergezicht, waarwevervolgens voorwegkijken. De stikstofproblematiektreft onze gemeente met haarwaardevolle natuurgebieden bovendien extra hard en zet delen van onze gemeenteletterlijk op slot. En ookde wettelijke asielopgave en de vraag hoe we omgaan met mensen metverward of onbegrepen gedragvragen om besluiten die we niet langer voorons uit kunnen schuiven. mmm Postbus 10 000 9244 ZP Beetsterzwaag gemeente Opsterland Opsterlân myn Opsterlân, o sa karakteristyk, burgemeester yn alles bisto unyk. Ik zie dit als de grote blokken hout die eerst gekloofd moetenworden. Het hoog houden van de leefbaarheid, hetvoortbestaan van voorzieningen, de bestaanszekerheid van onze inwoners, de bereikbaarheid van onze dorpen en de sociale cohesie in onze gemeente vragen om concrete plannen op deze vraagstukken. Als dit niet gebeurt, dan is de kans groot dat de veenbranden van onvrede en onbegrip die in Nederland smeulen, ook in onze gemeente bovengronds komen. Als deze blokken hout gekloofd zijn, kan het bijbehorende sprokkelhoutverzameld worden: dekleinere onderwerpen die onze gemeente leuker, leefbaarder en aantrekkelijker maken.
Mate van zuurstof De matevan zuurstof bepaalt hoe groot het vuurwordt. Ambitie is de zuurstof van het akkoord. Heeft het vuurveel zuurstof, dan kan het onbeheersbaarworden. Te weinig zuurstof levert nare rook en geur op. Mijn oproep: wees ambitieus, maarook realistisch. Dit klinkt wellicht als een open deur, maar het is heel belangrijk in relatie tot het vertrouwen van de burger. Met uwbestuursakkoord doet u namelijk een belofte aan de inwoners van Opsterland. Kom die de komendevierjaar ook na. Juist in deze tijd, waarin vertrouwen onder druk staat en wantrouwen groeit doordat mensen te vaak teleurgesteld zijn door onrealistische vergezichten. Ook roep ik u op omconcreet te zijn en niet teveel te werken met hoofdlijnen die later uitgewerkt moeten worden. Concreetheid zorgt ervoor dat inwoners weten wat u wilt gaan doen en dat onze ambtenaren weten waarze concreet aan moeten gaan werken. Te hoogover geeft te weinig richting en veel herstelwerk achteraf. Concreetheid zorgt ervoor datu snel meters kunt maken. Kies dus bewustwaar u ambitieus op wilt zijn en waar u extra mankracht en financiën opwilt inzetten. U kunt beter een paar portefeuilles goed laten vlammen dan door het afknijpen van zuurstof alle portefeuilles in de rook zetten. — Postbus 10 000 9244 ZP Beetsterzwaag gemeente Opsterland Opsterlân myn Opsterlân, o sa karakteristyk, burgemeester ynalles bisto unyk.
Vuurtorens Opsterland is een goed draaiende zelfstandige gemeente, maar nadrukkelijk geworteld in haar omgeving. Zonderdevuurtorens van onze buren, regio en provincie verdwalen wij. De huidige samenwerking met Ooststellingwerf en Weststellingwerf is uitstekend. In regionaal verband, Zuidoost-Fryslân, werken we uitermate prettig samen met Smallingerland en Heerenveen. Dit heeft geresulteerd in een ambitieuze gezamenlijke strategische agenda tussen de vijf gemeenten, de provincie, het waterschap en het Rijk. Metdeze agenda vormenweals regio van bijna 200.000 inwoners een krachtigvuurvan innovatie en vooruitgang. Ik roep u nadrukkelijk op om het bestuursakkoord in lijn te laten zijn met deze agenda. Vuurpijlen en sterretjes U maakt plannen voor de toekomst. Van de kiezer heeft u mandaatgekregen voorvier jaar. Ik vraag u om niet alleen naar deze vierjaar te kijken, maar er ookoverheen. Beleidskeuzes die u nu maakt, hebben veelal pas effect in dejaren na uw bestuursperiode. Durfwat dat betreft een vuurpijl af te steken waarbij u even moet wachten voordat het feestelijke effect zich voordoet. Toekomstig beleid vraagt ook om input van detoekomstige generaties. In navolgingvan de raad roep ik u op om nadrukkelijk ook met onzejeugd sterretjes af te steken. Betrek hen bij het makenvan uwplannen.
Helaas is dejongerenraad niet van de grond gekomen, maarer zijn vele laagdrempelige manieren om metjongeren in gesprekte komen. Ik heb zelf onlangs nogeen ontzettend leuke ontmoetinggehad met dejeugd van Lippenhuizen over de plannen die zij voor hun dorp hebben bedacht. Ik kan u aanraden dat ookte doen. Andere mogelijkheden die ik graag onder uwaandacht breng, zijn in gesprek gaan met de leerlingen van de Burgemeester Harmsma school en de agrarische jongeren. Graag breng ik ook het manifest ‘Ús Takomst’ van Generatie Fryslân 2035 onder uwaandacht. Dit is een agenda die jongeren uit heel Fryslân hebben opgesteld met input voor de collegeonderhandelingen. mm Postbus 10 000 9244 ZP Beetsterzwaag gemeente Opsterland Opsterlân myn Opsterlân, o sa karakteristyk, burgemeester ynalles bisto unyk. Waakvlam en cobra’s Als burgemeestervraag ik u uiteraard ook aandachtvoor veiligheid. Graagword ik betrokken bij dit onderwerp, omdatdit ook raakt aan mijn burgemeestersbevoegdheden. Opsterland wordt bestempeld als een van de veiligste gemeenten van Fryslân. Dat neemt niet wegdat elke vorm van criminaliteit ook bij ons voorkomt. Afgelopen jaren is er veel beleid ontwikkeld omcriminaliteit verder te weren en de veiligheid in de gemeente te vergroten. De komende periode moet uitwijzen of dit effect heeft en of de hieraan gekoppelde capaciteit voldoendeis.
Maar ookveiligheid is constant in ontwikkeling. Komendjaar zal de eerste jaarwisseling zijn met een vuurwerkverbod. Daarnaast vraagt het thema weerbaarheid, in de breedste zin van het woord, de komende periode volop onze aandacht. Internationale onrust en digitale afhankelijkheid vragen van ons dat we onze alertheid vergroten en actief inzetten op het weren van ongewenste activiteiten. Grote zorgen maakik mij ookom personen metverward of onbegrepen gedrag, met name als het gaat om niet-acute zorg. Meerdan driekwart van de meldingen bij de politie is hieraan gerelateerd. Zowelvoor de mensen die het betreft als voor de buurt waarin zij wonen, heeft dit veelal grote gevolgen. Dit dossiervraagt om concrete stappen en bestuurlijke durf. Opspattende vonken Bij elk vuur spat er wel eens een onverwachte vonk uit. Dat is ookbinnen een collegeperiode het geval, want niet elk vraagstuk kan voorafworden voorzien. In zulke gevallen is het goed dat partijen met elkaar hebben besproken hoe ze op dergelijke vraagstukken gaan reageren. Daarom pleit ik voor het opnemen van criteria in het bestuursakkoord die richting geven wanneerzich nieuwe dossiers aandienen. Het afgelopen jaar gebruikte het huidige college bijvoorbeeld het criterium ‘kwaliteit’ gekoppeld aan de drieslag: gezondheid, mienskip en landschap als leidend principe.
Als we keuzes moesten maken waarin het collegeakkoord niet voorzag, analyseerden weof de gekozen richting de kwaliteit van de gezondheid in onze gemeente in stand hield of zelfs verbeterde. En dat deden we evenzeervoor mienskip en landschap. Op deze manier houdje devonken in toom en spatten ze niet overal naartoe. —_—_— Postbus 10 000 9244 ZP Beetsterzwaag gemeente Opsterland Opsterlân myn Opsterlân, osa karakteristyk, burgemeester yn alles bisto unyk. Kampvuur Tot slot roep ik u op omte zorgen voor een kampvuur. Het informatieproces is zorgvuldig en in meerdere rondes metalle partijen gevoerd. Deformatie vindt nu plaats mettwee partijen. Ik voorzie een inhoudelijk ambitieus en procesmatig sterk college, maarveel zal afhangen van de bereidheid omte investeren in relaties. Investeertijd in elkaar, in de raad, in de organisatie en in de Opsterlandse mienskip. Ik vraag u nadrukkelijk omooktijdens de nu voorliggende fase van het formatieproces de gehele raad goed op de hoogte te houden. Hoe mooi zou het zijn als we straks met ons allen rond het kampvuur kunnen staan en samen kunnen genieten van de plannen en van de effecten die voortkomen uit het bestuursakkoord. Ik wens u wijsheid, gezondheid en kracht toe bij dit proces van formeren. Dat het mag resulteren in een vruchtbare samenwerking, maarbovenal in een fijn vuur waaraan iedereen in Opsterland zich kan warmen.
He Andries Bouwman Burgemeester Opsterland mm Postbus 10 000 9244 ZP Beetsterzwaag