V05 Bijlage 1 Position paper Leven met water - A
Tekst van het document
LEVEN MET WATER De invloed van water op klimaat, leefbaarheid en ruimtelijke ordening. Inbreng van Wetterskip Fryslân voor de gemeenteraadsverkiezingen. WETTERSKIP FRYSLÂN I i ¡ / /- I¡I WETTERSKIP FRYSLAN ln maart 2026 staan de gemeenteraadsverkiezingen gepland in uw gemeente. Het is belangrijk dat waterthema's op de agenda staan - zo kunt u ervoor zorgen dat uw gemeente klaar is voor de toekomst en goed om kan gaan met de uitdagingen op het terrein van klimaat, leefbaarheid en ruimtelijke ordening. De gemeente is, soms alleen en soms samen met andere overheden, verantwoordelijk voor waterthema's. Wetterskip Fryslân, dat zich dagetijks inzet voor waterbeheer in FrysLân en het Groninger Westerkwartier, brengt dan ook graag de votgende punten bij u onder de aandacht. Wij verzoeken u om deze punten op te nemen ¡n uw verkiezingsprogramma. KLIMAATADAPTATIE EN WATEROVERLAST lnvesteer in kLimaatbestendige wijken met ruimte voor waterberging Nieuwe wijken en heringerìchte straten bieden de kans om regenwater af te koppelen van het riool. Zorg er ook voor dat er in bestaande bebouwing afgekoppeld wordt. Zo voorkom je in de gemeente overbelastingvan het systeem en houdje zoet watervastvoor droge tijden. Regenwater moet lokaal kunnen infiltreren of afgevoerd worden naar een sloot, vijver of vaart.
WATERKWALITEIT EN CIRCULAIR WATERBEHEER Stimuleer bronaanpak van vervuiling (bijvoorbeeld minder bestrijdingsmiddeLen) Gemeenten verlenen vergunningen voor 'indirecte lozingen' van bedrijfsafvalwater op het riool. Waterschappen kunnen niet alle schadelijke stoffen verwijderen. Door lozingsvergunningen regelmatigte actualiseren en goed toezichtte houden, stimuleren gemeenten bedrijven om lozing van probleemstoffen zoveel mogelijk te voorkomen. Dit sluit aan bij landelijke ontwikkelingen en aangescherpte regelgeving. Stimuleer bewustwording van schoon water bij inwoners lnwoners kunnen veel bijdragen aan waterkwaliteit. Wijs op juiste omgang met bestrijdingsmiddelen, medicijnresten en vetten. Spoel alleen de 3 P's door het toilet: poep, plas en papier. Stimuleer deelname aan opruimacties en het inleveren van chemisch afvat. lnformeer over het voorkomen van biociden in het water, bijvoorbee1d door het afdoen van de vlooienband als een hond gaat zwemmen. Samen houden we het water schoon. Voorkom vervui1ing bij extreem weer Bij extreem weer en piekbuien komt er veel hemetwater in het riool terecht, waarbij het risico bestaat op riooloverstorting. Zorg ervoor dat hemelwaterafvoer afgekoppeld wordt van het rioo1, orn wateroverlast en vervui1ing van het oppervlaktewater te voorkomen. Pagina 2 van 4
WETTERSKIP FRYSLAN WATER EN RUIMTELIJKE ORDENING Hanteer water en bodem als sturend principe bij ruimte(ijke keuzes Ruimtelijke keuzes moeten passen bij wat het water- en bodemsysteem aan kan: het principe van water en bodem sturend. Door het waterbelang vanaf de start van de ptanvorming mee te nemen en het waterschap vroegtijdig te betrekken, kun je sneller en verstandiger bouwen. Dit zorgt voor een toekomstbestendige ruimtetijke ¡nrichting in de gemeente. Beperk woningbouw in overstroombare of bodemdalingsgevoe(ige gebieden Maak de keuze om nieuwe woningbouw te voorkomen in gebieden in de gemeente met een risico op overstroming of bodemdaling. Hiermee worden toekomstige problemen voorkomen voor inwoners van de gemeente. lntegreer de klimaatstresstest in beLeidsvorming en gebiedsontwikkeling Hetwater- en bodemsysteem in onze regio is erg divers. Dit zorgt ervoor dat niet elke plek geschikt is voor alles. Klimaatstresstesten geven inzicht in de kwetsbaarheid van een gebied voor wateroverlast, droogte, hitte en overstroming. Door de resultaten van de stresstest actief te betrekken bij het ontwikketen van beleid, plannen en gebiedsontwikkeling, bouw je aan een teefomgeving die bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. De ktimaatstresstest van de regio benadrukt hierin het belang van ruimte voor water.
Door water stim te integreren in de inrichting van gebieden, herstellen we de balans in ons watersysteem. Zie ook: 'blauwe omgeving.svisie en waterbeheerprogramma' en 'Frie.se K1imaatt1s' BODEMDALING EN DROOGTE Maak actief beLeid voor het beperken van bodemdaling, met name in veenweidegebieden lntegreer het project Veenweide Fryslân en Veenweideprogramma 2021-2030 in het beleid en visie van de gemeente. Werk samen met de provincie, Wetterskìp Fryslân en andere partners om het beperken van bodemdaling mee te nemen in de integrale aanpak van de veenweidegebieden, die zich onder meer ook richt op leefbaarheid, biodiversiteit, energie en waterkwaliteit. Hergebruik regenwater en stimuLeer infiltratie in de bodem Door water slim te integreren in de inrichting van gebieden, herstellen we de balans in ons watersysteem. Dit betekent dat we onder andere het natuur1ijke (grond)watersysteem meer ruimte moeten geven en water beter moeten vasthouden in de bodem. Hierdoor is er genoeg water beschikbaar in drogere periodes en kunnen we het overtollige water beter verwerken bij extreme neerslag. Pagina 3 van 4 .
, ì ¡ / 1- I11 WETTERSKIP FRYSLAN NATUUR EN RECREATIE Draag bij aan zwemmen in schoon open water De regio is poputair bij watersporters, voorat in de zomer. Helaas lozen veet pleziervaarders hun toiletwater nog in het oppervlaktewater, wat schadelijk is voor mitieu en votksgezondheid. Gemeenten kunnen dit voorkomen door votdoende, toeganketijke en goed werkende inzamelpunten te realiseren. Daarmee zijn ze ook voorbereid op toekomstige regetgeving, zoats een verzegelingsplicht voor vuitwatertanks. SAMENWERKING EN PARTICIPATIE Werk structuree( en vroegtijdig samen met Wetterskip Frys(ân bij gebiedsontwikketing Zorg dat de gemeente structureel en vroegtijdig overlegt met Wetterskip Fryslân bij gebiedsontwikkeling. Op die manier kan de gemeente op voorhand de kansen en risico's van water op onder andere kritieke infrastructuur en woningbouw goed in kaart brengen. StimuLeer inwoners tot het nemen van kLimaatadaptieve maatregelen lnwoners van de gemeente kunnen zelf al verschit1ende maatregeten nemen om hun huis en tuin ktimaatadaptief te maken. De gemeente informeert en stimuleert waar mogetijk over bijvoorbeeld groene daken, regentonnen en het vervangen van tegets door groen. Zie ook: 'levenmetwater, verrninderen nwatefQ'er1ast, watkan ikzelfdoen' Wettersl<ip Frys(ân voorziet u uiteraard graag van meer informatie over waterthema's.
Medewerl<ers en bestuurders gaan graag met u in gesprek. Ook kunnen wii u voorzien van foto's uit onze beeLdbank. Mocht u hier interesse in hebben dan kunt u contact opnemen met bestuursadviseurs@wetterskipfryslan.nl . Pagina 4van 4