Technische vragen Fries Taalbeleid -1
Tekst van het document
Technische vragen Frysk Taalbelied - 2 Wat zijn nu de concrete doelen? Het document is kaderstellend van aard en vormt een referentiekader voor de verdere beleidsontwikkeling. Het hoofddoel is het creëren van randvoorwaarden voor het stimuleren van de Friese taal, zodat het gebruik van de taal in verschillende domeinen van de Opsterlandse gemeenschap natuurlijker en vanzelfsprekender is. Hoe controleert de gemeente of scholen het Fries echt gebruiken en niet alleen als vak? Het controleren van het gebruik van de Friese taal op scholen is een taak van het Rijk (en dus niet van de gemeente). De gemeentelijke inzet richt zich op het faciliteren en stimuleren van initiatieven die het gebruik van het Fries op school versterken. Waarom zijn 5 van de 23 opvanglocaties nog niet meertalig gecertificeerd? Wat is het plan om dat op te lossen? Vanuit de BFTK streeft de Provincie ernaar 80% van de kinderopvang meertalig te certificeren. Met 18 van de 23 kinderopvanglocaties zit Opsterland op 78,26% meertalige opvanglocaties. Kinderopvanglocaties kunnen op vrijwillige basis een certificering halen zoals beschreven in de wet kinderopvang onder Artikel 1.55 lid 1: Bij kinderopvang in een kindercentrum of een voorziening voor gastouderopvang wordt de Nederlandse taal als voertaal gebruikt.
Daar waar naast de Nederlandse taal, de Friese taal of een streektaal in levend gebruik is, kan de Friese taal of de streektaal mede als voertaal worden gebruikt. Kinderopvanglocaties kunnen hulp krijgen van het kenniscentrum meertaligheid jonge kinderen (SFBO) om de certificering te behalen. Als gemeente nemen wij onze verantwoordelijkheid en zullen wij actief aanmoedigen, motiveren en actief doorverwijzen naar het SFBO. Hoe wordt het Fries gekoppeld aan VVE? Slechts 12 van de 23 kinderopvanglocaties vallen onder de VVE subsidieregeling. Het aanpassen van de regeling heeft dus maar effect op een klein deel van de kinderopvanglocaties. Bovendien is van de 12 locaties die wel onder de regeling vallen, er maar één niet tweetalig. Een koppeling aan VVE voor één locatie is niet doelmatig. Welke% van medewerkers kan al mondeling Fries gebruiken in klantcontact? Op dit moment is het niet mogelijk exact inzicht te geven in het percentage medewerkers dat Fries kan spreken in klantcontact. Dit komt onder andere door reguliere personeelswisselingen en de vorm van klantcontact niet altijd inzichtelijk is. De meeste medewerkers van bijvoorbeeld het KCC kunnen de Friese taal in ieder geval verstaan (passieve Friese taalbeheersing). In de praktijk zijn er veel collega's die het Fries mondeling beheersen.
Daarnaast laat de Friese taal zich niet altijd juridisch ondubbelzinnig vertalen, waardoor in formele of juridisch relevante situaties het Nederlands nodig kan zijn om rechtszekerheid te garanderen. Wat betekent “ voor zover mogelijk reageren we in dezelfde taal ”? Met “ voor zover mogelijk reageren we in dezelfde taal ” wordt bedoeld dat de gemeente ernaar streeft om te reageren in de taal die een inwoner gebruikt. Dit kan onder andere Fries zijn. Het gaat erom dat de inwoner zoveel mogelijk in gesprek kan met de taal die hij bij voorkeur gebruikt.
Hoe wordt het € 15.000 budget verdeeld over scholen, cultuur, zorg en publicatie? Voor de uitvoering van de basis van het Friese taalbeleid is binnen de gemeentelijke begroting € 15.000, beschikbaar. Dat bedrag wordt ingezet voor onder meer: Het inkopen van taalcursussen bij de Afûk, het organiseren van Friese activiteiten en communicatiemiddelen. Het gaat dus om zaken die ieder jaar terugkomen. Wat er nu precies naar alle domeinen gaat is nog niet bekend omdat de uitvoering nog moet worden beschreven. Voor extra zaken zoals projecten vragen wij subsidie aan bij de Provincie Fryslân. Waar gaat het budget specifiek naartoe? Zie voorgaande vraag. Hoe wordt de voorkeurstaal van cliënten geregistreerd? Dit uitgangspunt staat niet genoemd als doel in de beleidsnota. Verder is het niet toegestaan om de voorkeurstaal van klanten te registreren. Dit mag niet van de AVG. In plaats van deze registratie vragen we bij contact met de inwoner welke taal zijn voorkeur heeft. Op die manier sluiten we hier direct op aan. Zo blijven we klantgericht houden we ons aan de privacywetgeving en werken we ethisch verantwoord. Hoe jullie nu inzichtelijk hoe er woord wordt omgegaan met moedertaal in ‘dementie zorg ’? Het is geen taak van de gemeente om dit inzichtelijk te krijgen. De dementiezorg staat als illustratie genoemd in de beleidsnota.
Gemeenten kunnen worden geraadpleegd voor advies en doorverwijzing als zorgaanbieders vragen hebben over het gebruik van de moedertaal in dementiezorg. Daarnaast kunnen gemeenten zorgaanbieders wegwijs maken in de mogelijkheden om de Friese taal in te zetten. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de zorgaanbieders. Hoe wordt het Fries belast bij subsidieregelingen? Is het in wegcriterium of slechts een vraag? Wij hebben als gemeente een groot aantal en zeer uiteenlopende subsidieregelingen. De inzet van het Fries is niet bij elke subsidie relevant. Het is echt per subsidie een afweging of het toetsen op de inzet van het Fries van meerwaarde is of niet. Een voorbeeld van een subsidieregeling waarin we het Fries wel toepassen als toetsingscriterium is de subsidieregeling Cultuurevenementen Opsterland. In deze subsidieregeling moeten aanvragen voldoen aan drie van de vijf toetsingscriteria, waarvan één betrekking heeft op het gebruik of de promotie van de Friese taal. Dat betekent dat niet alle aanvragen automatisch aan dit criterium voldoen. Welke% van gemeentelijk steun culturele projecten heeft nu een zichtbare Friese component? Het is op dit moment niet inzichtelijk hoeveel van de aanvragen hieraan voldoet.