RV Vaststellen van sneltoetscriteria

Zaaknummer: Z2024-00003436

RAADSVOORSTEL MET BESLUIT

Raadsvergadering

: 30 september 2024

Agendapunt

:

Onderwerp

: Vaststellen van sneltoetscriteria (als onderdeel van welstandsnota)

Portefeuillehouder

: Marcel van Opzeeland

Beetsterzwaag, 16 juli 2024

Voorstel 1. De sneltoetscriteria vast te stellen, met de bedoeling deze deel uit te laten maken van de welstandsnota op basis van artikel 4.19 van de Omgevingswet. 2. Geen inspraak op basis van de inspraakverordening toe te passen, omdat de sneltoetscriteria een ondergeschikte herziening op de welstandsnota zijn.

Inleiding Het voorliggende voorstel ziet op het vaststellen van sneltoetscriteria om veel voorkomende initiatieven te toetsen aan omgevingskwaliteit. De wens om hiertoe over te gaan, komt voort uit de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Ook de ervaringen vanuit de ‘Pilot Omgevingsplan Appelscha’ en de verouderde huidige welstandsnota geven aanleiding om nieuw beleid te maken. De sneltoetscriteria gaan deel uitmaken van de regels ten aanzien van de omgevingskwaliteit (welstandnota). Hiermee worden ze onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan. De manier waarop de regels ten aanzien van de omgevingskwaliteit uiteindelijk verwerkt gaan worden in het gebiedsdekkend omgevingsplan moet nog duidelijk worden. Binnen de OWO-samenwerking is met het project ‘Pilot Omgevingsplan Appelscha’ gewerkt aan een variant van een omgevingsplan. Hierin is ook gewerkt aan een nieuwe werkwijze/methode voor welstand. Er is een tweedeling gemaakt tussen de sneltoets-methode en de gespreks-methode. De sneltoets-methode houdt in dat de vergunningverleners aan de hand van de sneltoetscriteria de meest voorkomende initiatieven zelf kunnen beoordelen. Mocht de vergunningverlener bij de beoordeling twijfel hebben, kan het initiatief alsnog worden voorgelegd aan de adviescommissie omgevingskwaliteit (voorheen welstandscommissie).

De gespreks-methode houdt in dat aan de hand van omschreven gebiedsdoelen en ontwerpvragen met een initiatiefnemer en de adviescommissie omgevingskwaliteit een gesprek plaatsvindt waarin gekomen wordt tot een waardeoordeel over het initiatief. In de huidige welstandsnota zijn bij de vaststelling sneltoetscriteria opgenomen. Deze sneltoetscriteria konden worden toegepast bij de lichte bouwvergunning. Bij de inwerkingtreding van de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) kwam de lichte bouwvergunning te vervallen waardoor de sneltoetscriteria niet meer bruikbaar waren.

Beoogd effect en/of resultaat Door middel van het vaststellen van de sneltoetscriteria kunnen de veelvoorkomende gevallen efficiënt (ambtelijk) en objectief worden getoetst aan de sneltoetscriteria, en daarmee aan het omgevingskwaliteitbeleid.

Argumenten 1.1 De Omgevingswet vraagt om een nieuwe aanpak Onder de Omgevingswet blijft de welstandsnota van kracht. De grondslag ligt in de bruidsschat, welke deel uitmaakt van het tijdelijk omgevingsplan. Daardoor is er geen directe noodzaak voor het opstellen van nieuwe regels ten aanzien van de omgevingskwaliteit. Wel brengt de Omgevingswet een andere

1/5

Zaaknummer: Z2024-00003436 manier van werken. In de geest van de Omgevingswet zal er meer integraal gewerkt moeten worden, met aandacht voor de ruimtelijke context van het initiatief. De huidige welstandsnota’s bieden voor deze manier van werken geen/minder ruimte. 1.2 De huidige welstandsnota’s zijn verouderd De huidige welstandsnota’s sluiten niet meer aan op de behoeften van de huidige maatschappij. We hebben een opgave als het gaat om duurzaamheid en klimaatadaptatie. Deze doelstellingen kunnen slechts behaald worden wanneer vanuit ons beleid ruimte geboden wordt voor innovaties en alternatieve materialen. De huidige welstandsnota’s zijn geënt op traditionele materialen en bouwmethodieken. Met deze sneltoetscriteria wordt een deel van dit probleem ondervangen. 1.3 De sneltoetscriteria leiden tot een efficiëntere en snellere beoordeling van initiatieven De adviescommissie omgevingskwaliteit heeft eens per twee weken zitting. Door het toepassen van sneltoetscriteria kunnen de plannen direct door de vergunningverlener worden beoordeeld en hoeft niet gewacht te worden op de zitting van de adviescommissie en het geschreven advies. Hierdoor kan de doorlooptijd van een vergunningprocedure met twee weken worden verkort. De voorgestelde sneltoetscriteria zijn gelijk voor de gehele OWO.

De geformuleerde sneltoetscriteria zijn voor alle drie OWO-gemeenten passend in termen van omgevingskwaliteit. De vergunningverleners van de afdeling OWO-VTH voeren het beleid uit. Zij bedienen daarin de gehele OWO en zijn gebaat bij eenduidig beleid, zodat de vergunningverleners hun taken sneller en makkelijker kunnen uitvoeren. 1.4 De sneltoetscriteria geven duidelijkheid en vereenvoudiging voor initiatiefnemers De sneltoetscriteria zijn concrete regels die vooraf inzichtelijk zijn voor een initiatiefnemer. De regels zijn verduidelijkt met afbeeldingen. Daardoor is het voor een initiatiefnemer duidelijker en eenvoudiger om te weten waar het initiatief aan moet voldoen. 1.5 Verruiming van de regels Bij het opstellen van de sneltoetscriteria zijn de mogelijkheden voor het realiseren van initiatieven verruimd. Zo is er meer ruimte geboden voor bijbehorende bouwwerken in het zijerf en dakkapellen in het voordakvlak. 1.6 Het vaststellen van de sneltoetscriteria is een “quick win” Zoals te zien in de hiernaast afgebeelde piramide zullen met de sneltoetscriteria de meeste vergunningplichtige initiatieven worden ondervangen. De vergunningvrije initiatieven zijn welstandsvrij. Monumenten, karakteristieke panden, panden die zijn gelegen in een beschermd stads- of dorpsgezicht en UNESCO werelderfgoed zijn uitgesloten van de sneltoetscriteria.

Het opstellen van nieuw beleid ten aanzien van de omgevingskwaliteit voor de specifieke (grote) initiatieven neemt veel tijd in beslag. Ook vanwege de nieuwe wet/werkwijze. Het vaststellen van de sneltoetscriteria is daardoor een “quick win”. 2.1 Het betreft een ondergeschikte herziening van het bestaande beleid Het fenomeen sneltoetscriteria en de bijbehorende werkwijze zijn niet zozeer nieuw. In de huidige welstandsnota zijn reeds sneltoetscriteria opgenomen. Deze sneltoetscriteria golden voor een lichte bouwvergunning. Bij de invoering van de Wabo zijn de lichte bouwvergunningen komen te vervallen, waardoor de sneltoetscriteria niet meer toegepast konden worden. Door de voorgestelde sneltoetscriteria vast te stellen, kan er weer uitvoering gegeven worden aan de welstandscriteria zoals dat in beginsel bedoeld was. De nieuwe sneltoetscriteria zijn daarom een ondergeschikte herziening op het bestaande beleid.

2/5

Zaaknummer: Z2024-00003436

Kanttekeningen 1.1 Hogere werklast voor de vergunningverleners In het huidige beleid werden de sneltoetscriteria niet meer toegepast. De sneltoetscriteria betekenen dus voor de vergunningverleners een verhoging van de werklast. Daar staat tegenover dat de veel voorkomende initiatieven niet meer klaar gezet hoeven te worden voor de vergaderingen van de adviescommissie en tijdswinst behaald wordt doordat er geen advies van de adviescommissie nodig is. 1.2 De sneltoetscriteria zijn soms voor interpretatie vatbaar Het is niet mogelijk alle criteria heel concreet te maken. Bijvoorbeeld als het gaat om een evenwichtige gevelgeleding. Daardoor zijn de sneltoetscriteria soms voor interpretatie vatbaar. Dit kan leiden tot discussie. Deze discussie wordt ondervangen door bij twijfel alsnog advies in te winnen bij de adviescommissie omgevingskwaliteit. 1.3 Voor de grote initiatieven blijven de welstandsnota’s niet toereikend Met het vaststellen van de sneltoetscriteria wordt slecht voor de veelvoorkomende initiatieven de welstandsnota’s vervangen. Voor de grote initiatieven blijven de welstandsnota’s niet toereikend als het gaat om innovaties, duurzaamheid en klimaatadaptaties. Gezien de voordelen die de sneltoetscriteria opleveren en de tijd die het kost om tot een nieuwe nota te komen, wordt voorgesteld om de sneltoetscriteria vast te stellen zonder een compleet nieuwe nota.

Middelen Doordat de toetsing aan sneltoetscriteria ambtelijk wordt gedaan, worden voor die veelvoorkomende gevallen voor deze toetsing geen leges in rekening gebracht richting aanvrager. Voor de aanvrager leidt dit tot minder legeskosten. Voor de gemeente blijft het kostenneutraal, aangezien wij geen leges voor dit onderdeel ontvangen, maar ook geen tarief voor een advies van Hûs en Hiem betalen. Het gebruiken van sneltoetscriteria heeft tot gevolg dat Hûs en Hiem minder wordt betrokken bij de veelvoorkomende vergunningsaanvragen. Het is echter de verwachting dat Hûs en Hiem vaker wordt betrokken bij specifieke (grote) initiatieven zoals bijvoorbeeld het deelnemen aan omgevingstafels. Het is daarom nog niet duidelijk of er minder omzet wordt gecreëerd vanuit de OWO-gemeenten voor Hûs en Hiem, en of dit invloed heeft op de financiën van Hûs en Hiem. Hoe de financiële situatie bij de GR Hûs en Hiem zich daadwerkelijk ontwikkelt de komende jaren is moeilijk te voorspellen. Via de kwartaalrapportages kunnen wij de daadwerkelijke voortgang volgen.

SDG’s SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen Bijlage 1 2

Documentnummer D2024-00025260 D2024-00025263

Soort bijlage en omschrijving Sneltoetscriteria OWO-gemeenten Doorkijk nieuwe nota omgevingskwaliteit

Burgemeester en wethouders van de Gemeente Opsterland, De secretaris,

De burgemeester,

Sandra van 't Hooge

Andries Bouwman

3/5

Zaaknummer: Z2024-00003436

Team

: Wonen & Werken

Behandelend ambtenaar : Jacob Dirk Haagsma Telefoonnummer

:

Emailadres

: jacobdirk.haagsma@opsterland.nl

4/5

Zaaknummer: Z2024-00003436

Ontwerp raadsbesluit Raadsvergadering

: 30 september 2024

Agendapunt

:

Onderwerp

: Vaststellen sneltoetscriteria (als onderdeel van welstandsnota)

De raad van de Gemeente Opsterland, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 16 juli 2024, gelet op het bepaalde in artikel 4.19 van de Omgevingswet; besluit: 1. de sneltoetscriteria vast te stellen, met de bedoeling deze onderdeel uit te laten maken van de welstandsnota op basis van artikel 4.19 van de Omgevingswet. 2. geen inspraak op basis van de inspraakverordening toe te passen, omdat de sneltoetscriteria een ondergeschikte herziening op de welstandsnota zijn. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de Gemeente Opsterland van 30 september 2024. De griffier,

De voorzitter,

Laura Meijer

Andries Bouwman

5/5