RV Kaderbrief 2025-2028, eerste begrotingswijziging 2024 en financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân

Zaaknummer: 0086169003

RAADSVOORSTEL MET BESLUIT

Raadsvergadering

: 29 januari 2024

Agendapunt

:

Onderwerp

:

Portefeuillehouder

Kaderbrief 2025 – 2028, eerste begrotingswijziging 2024 en financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân : Andries Bouwman

Beetsterzwaag, 19 december 2023

Voorstel 1. Geen zienswijze in te dienen op de financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân. 2. Een zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2025-2028 van Veiligheidsregio Fryslân. 3. Geen zienswijze in te dienen op de eerste begrotingswijziging 2024 van Veiligheidsregio Fryslân.

Inleiding Van de gemeenschappelijke regeling (hierna: GR) Veiligheidsregio Fryslân (hierna: VRF) zijn de kaderbrief 2025-2028 en de eerste begrotingswijziging 2024 ontvangen. De kaderbrief beschrijft de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen die van invloed zijn op de resultaten die Veiligheidsregio Fryslân wil realiseren. In artikel 28 en 29 van de GR VRF is bepaald dat de gemeenteraad bevoegd is een zienswijze over deze financiële stukken naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur van VRF. Ook wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen over de eerste begrotingswijziging 2024 en de aanpassing van de financiële verordening.

Beoogd effect en/of resultaat De belangen van de gemeente Opsterland in de GR VRF veiligstellen.

Argumenten 1.1 Er was aanleiding voor aanpassing van de verordening. Bij de behandeling van de begroting 2023 en de kaderbrief 2024-2027 is op diverse momenten kritiek geuit op diverse passages in de financiële verordening. Als gevolg van de kritiek is de indexatiemethode geëvalueerd. Verder kwam bij de uitwerking van doorlichting begroting naar voren dat het verstandig is om bestuurlijke afspraken te maken over de wijze waarop de rente wordt verwerkt in de financiële kaders. Daarom is hier een passage aan toegevoegd. 1.2 Met de aanpassingen is de verordening volledig, actueel en passend bij de praktijk. De belangrijkste wijzigingen zitten in artikel 4, 5 en 6. Artikel 4 indexering • Indexatie materiële kosten: Indexatie was consumentenprijsindex (CPI) over de maand februari van het jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar. In de aangepaste verordening wordt uitgegaan van de CPI zoals gepresenteerd in de septembercirculaire gemeentefonds twee jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar. Dit bedrag wordt in het lopende begrotingsjaar middels een begrotingswijziging verrekend met de werkelijke loonprijscompensatie zoals opgenomen in het gemeentefonds. Uitgangspunt hierbij is de informatie zoals opgenomen in de meicirculaire van het betreffende begrotingsjaar. • Indexatie lonen: Deze is ongewijzigd. Er wordt uitgegaan van de vigerende CAO.

Indien deze nog niet bekend is, wordt uitgegaan van de loonvoet sector overheid uit de meest recente septembercirculaire van

1/7

Zaaknummer: 0086169003

•

het gemeentefonds. Indien er gedurende een begrotingsjaar sprake is van een nieuwe CAO wordt in het lopende begrotingsjaar een correctie toegepast op de loonkostenontwikkeling op basis van de werkelijke kosten op grond van deze CAO. De verplichtingen die ontstaan als gevolg van de uitvoering van de regeling Functioneel Leeftijdsontslag en welke muteren als gevolg van de vigerende CAO, worden meegenomen als onderdeel van de loonkosten. Rentekosten: De methode van het berekenen van de rente was niet opgenomen in de verordening. Hierdoor ontstond onduidelijkheid over de afspraken. Daarom is de volgende passage in de verordening toegevoegd: De basis voor de begroting van de rentekosten is de financieringsbehoefte zoals deze bestaat naar aanleiding van het vastgestelde meerjareninvesteringsplan. Daarbij wordt een inschatting gemaakt van de marktrente. Het werkelijke financieringsresultaat wordt na afloop van het jaar verrekend.

Artikel 5 Autorisatie begroting en investeringskredieten De autorisatie was als volgt opgenomen in de financiële verordening: Het Dagelijks Bestuur informeert het Algemeen Bestuur (AB) vooraf als hij verwacht dat de lasten de geautoriseerde lasten of de investeringsuitgaven de geautoriseerde investeringskredieten dreigen te overschrijden. Het AB geeft vervolgens aan of hij hiervoor een voorstel wil voor wijziging van het budget of een voorstel voor bijstelling van het beleid. Hieraan zijn nu een aantal voorwaarden toegevoegd wanneer dit niet van toepassing is: • Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de totale lasten van een programma onder 1% van de geautoriseerde lasten van het programmaonderdeel blijft, of wanneer de onderschrijding kleiner is dan € 250.000. • Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de lasten van een programma gecompenseerd worden door direct gerelateerde baten. • Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de uitgaven van een investeringskrediet onder 1% van de geautoriseerde uitgaven van het krediet blijft, of wanneer de overschrijding kleiner is dan € 50.000. Artikel 6.

Tussentijdse rapportage In de financiële verordening was opgenomen dat afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van programma’s en investeringskredieten in de begroting groter dan 1% van de totale lasten per programma werden toegelicht. Hieraan is nu het volgende toegevoegd: • In de tussentijdse rapportage over de eerste 4 maanden worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en de lasten van programma’s in de begroting groter dan 1% van de totale lasten per programma en groter dan € 250.000 toegelicht. • In de tussentijdse rapportage over de eerste 4 maanden worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de investeringskredieten in de begroting groter dan 1% van krediet en groter dan € 50.000 toegelicht. • De tussentijdse rapportage over de eerste 8 maanden bevat een overzicht met de bijgestelde raming van: a. dezelfde toelichting op de investeringskredieten als in de rapportage over de eerste vier maanden; b. de geprognotiseerde resultaten per programma; c. de (beoogde) toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; en d. de raming van de uitputting van de investeringskredieten. 1.3 De raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze over de aanpassing van de financiële verordening in te dienen. De belangrijkste aanpassing in de verordening is de methode van indexeren.

Door deze nu aan te sluiten bij de compensatie die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds, ontstaan er voor gemeenten geen voor- of nadelen meer. Daarom wordt geadviseerd geen zienswijze in te dienen. 2.1 Het financieel kader 2025-2028 beoogt een structurele borging van de voorziene financiële ontwikkelingen. Het meerjarig financieel kader vormt de basis voor de op te stellen begroting. De kaderbrief is op basis van de aangepaste financiële verordening opgesteld. De financiële ontwikkelingen leiden tot onderstaand kader:

2/7

Zaaknummer: 0086169003 Kader 2025-2028 (x1.000) Gemeentelijke bijdrage Beleidsontwikkelingen Geen

2025 82.279

Doorlichting begroting Totaal doorlichting begroting

2026 85.118

2027 88.057

2028 91.092

452 452

452 452

452 452

452 452

Autonome ontwikkelingen Loonontwikkeling Ontwikkeling materiële kosten Rijksvaccinatieprogramma Totaal autonome ontwikkelingen

6.564 520 146 7.230

7.538 516 146 8.199

8.069 746 146 8.961

8.633 882 146 9.661

Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Totaal overig

-391 -391

-375 -375

-359 -359

-359 -359

7.290 8,9% 89.569

8.277 9,7% 93.395

9.055 10,3% 97.112

9.755 10,7% 100.847

Totaal effecten Procentuele ontwikkeling Gemeentelijke bijdrage

Doorlichting begroting Eens per jaar vier jaar wordt de begroting doorgelicht. De doorlichting van de begroting leidt tot het volgende overzicht: Onderdeel

Uitkomsten Inzet BDUR-middelen Uitstel tot nader onderzoek Taakstelling Resterende saldo

Brandweer

Crisis

-910.000 767.000

GGD

Organisatie

Totaal

-200.000

-415.000

-1.525.000 767.000

200.000

200.000

143.000 -

143.000 -

-

-415.000

-415.000

Uitkomsten Uit de doorlichting blijkt vooral dat op de gebieden huisvesting en materieelbeheer de begroting ontoereikend is. Dit tekort zit voor een groot deel bij de brandweer, maar raakt ook de overige bedrijfsonderdelen. Het tekort op deze onderdelen bedraagt €1,3 miljoen. Daarnaast spelen een aantal andere ontwikkelingen, die gezamenlijk leiden tot een totaal tekort van € 1,5 miljoen in de begroting. Het totale tekort van € 1,5 miljoen kunnen we voor een groot deel oplossen door de inzet van aanvullende BDUR-middelen en een interne taakstelling. Daarnaast doet de VRF onderzoek naar het tekort op huisvesting van de GGD (zie ook hoofdstuk 2) voor het vinden van oplossingsrichtingen. Zodra we dit onderzoek afronden, dienen we een voorstel in bij de bestuurscommissie Gezondheid. Het resterende bedrag (€415.000) heeft de VRF opgenomen in de aanpassing van het financiële kader (= €452.000 prijsniveau 2025). Autonome ontwikkelingen Loonontwikkeling De huidige cao loopt tot 1 januari 2024. Conform bestuurlijke afspraken is de indexering van de loonkosten die is aangegeven in de septembercirculaire van het gemeentefonds het uitgangspunt voor deze kaderbrief. De indexering voor 2024 bedraagt 6,7%, voor 2025 5,8%, voor 2026 4,8% en voor 2027 en 2028 4,2%.

Ontwikkeling materiële kosten Conform de nieuwe financiële verordening worden de materiële kosten op dezelfde wijze geïndexeerd als de indexatie zoals opgenomen in het gemeentefonds. Het gemeentefonds is nog niet bekend bij

3/7

Zaaknummer: 0086169003 het opstellen van deze kaderbrief. Daarom is de inschatting gemaakt op basis van de verwachte CPI, die in de septembercirculaire van het gemeentefonds staat. De indexering voor 2025 bedraagt 2,5%, 2,4%, voor 2026 en 2,3% en voor 2027 en 2028. Rijksvaccinatieprogramma Met ingang van 2024 worden extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie. Voor Fryslân betreft het een bedrag van € 146.000. Overig Terugstorten begrote storting in egalisatiereserve Door de toevoeging van een aantal incidentele meevallers aan de egalisatiereserve, bevindt het saldo van deze reserve zich binnen de door het bestuur vastgestelde bandbreedtes. Daarom is het niet nodig om de initieel begrote storting te effectueren. 2.2 De raad is bevoegd een zienswijze over het financieel kader 2025-2028 in te dienen. Voor de doorlichting begroting is structureel per jaar € 452.000 (waarvan € 20.000 voor Opsterland) opgenomen in de kaderbrief. De afgelopen jaren heeft de VRF steeds positieve resultaten behaald. Het is daarom niet nodig om de gemeenten te belasten met een anders dan autonome verhoging van de bijdrage. Bovendien is de aanpassing omgerekend circa 0,5% van het begrotingstotaal. Het risico om de aanpassing niet op te nemen in de begroting is daarmee niet groot. Het zal niet direct leiden tot grote tekorten.

Daarom wordt geadviseerd VRF te verzoeken het bedrag van € 452.000 voor de doorlichting van de begroting uit de kaderbrief te halen. 3.1 Met de eerste begrotingswijziging 2024 worden ontwikkelingen verwerkt in het lopende jaar. De begrotingswijziging is op basis van de aangepaste financiële verordening opgesteld. De wijziging is opgesplitst in de onderstaande onderdelen: A. Eerder genomen besluiten over de uitvoering van wettelijke taken Versterking Crisisbeheersing Totale kosten Extra (externe) BDUR-middelen Totale dekking

(x € 1.000)

B. Autonome ontwikkelingen Cao en werkgeverslasten Scenario 3 Rijksvaccinatieprogramma Totale kosten Nadelig saldo Totale dekking

(x € 1.000) 5.012 263 146 5.421 5.421 5.421

C. Overig Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Totale kosten Nadelig saldo Totale dekking

(x € 1.000) -357

C. Overig Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Totale kosten

(x € 1.000) -357

360 360 360 360

-357 -357 -357

-357

4/7

Zaaknummer: 0086169003 Toelichting: A. Versterking crisisbeheersing Vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn vanaf 2024 structureel extra middelen toegekend aan de veiligheidsregio’s. Deze middelen zijn bedoeld om een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de crisisbeheersing en brandweerzorg te realiseren. B. CAO en werkgeverslasten De loonkosten worden geïndexeerd op basis van de werkelijke loonontwikkeling. De huidige cao loopt tot 1 mei 2024. In deze begrotingswijziging is de uitwerking van de cao op de begroting 2024 van Veiligheidsregio Fryslân meegenomen. Omdat de cao een looptijd kent tot 1 mei 2024 is met deze wijziging niet het gehele boekjaar afgedekt. Daarom is voor het resterende deel van 2024 een inschatting gemaakt op basis van de verwachte loonkostenontwikkeling, op basis van de indexering voor de loonkosten zoals deze is opgenomen in de septembercirculaire van het gemeentefonds 2023. Dit betreft een indexatie van 6,7%. Scenario 3 • Methode: bij de kaderbrief 2024-2027 is afgesproken om het effect van de inflatie van de materiële kosten volgens het afgestemde ‘scenario 3’ te verrekenen. In dit scenario wordt de indexatie van de materiële kosten voor 2024 voorlopig afgetopt tot 8%. Deze indexatie wordt achteraf geëvalueerd en verrekenend over de jaren 2022, 2023 en 2024, op basis van de werkelijke ontwikkeling van het gemeentefonds.

• Resultaten scenario 3: voor 2022 en 2023 zijn de verschillen inmiddels definitief bepaald. Voor 2024 is de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds nodig om een definitief bedrag te bepalen. In 2024 ontstaat een verschil van € 263.000. De verrekening van dit bedrag dient plaats te vinden via een begrotingswijziging. Deze wijziging betreft een indexatiecorrectie en is daarmee een autonome ontwikkeling. Rijksvaccinatieprogramma Met ingang van 2024 worden extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie. Voor Fryslân betreft het een bedrag van € 146.000. In lijn met de besluitvorming wordt dit doorberekend in de gemeentelijke bijdrage. C. Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Door de toevoeging van een aantal incidentele meevallers aan de egalisatiereserve, bevindt het saldo van deze reserve zich binnen de door het bestuur vastgestelde bandbreedtes. Daarom is het niet nodig om de initieel begrote storting te effectueren. 3.2 De raad is bevoegd een zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024 in te dienen. De mutaties uit de begrotingswijziging worden gedekt door middelen die VRF ontvangt van het Rijk of worden voor gemeenten gecompenseerd uit het gemeentefonds. Eventuele verschillen worden verrekend. Hierdoor ontstaan er voor gemeenten geen financiële consequenties.

Daarom wordt geadviseerd geen zienswijze in te dienen.

Kanttekeningen 2.1 De ontwikkeling van de indexering is nog onzeker. Omdat de indexatie voor de materiële kosten in het gemeentefonds nog niet bekend was bij het opstellen van de kaderbrief is een inschatting gemaakt. Via een begrotingswijziging worden eventuele verschillen tussen de inschatting en werkelijke compensatie uit het gemeentefonds in het lopende begrotingsjaar verrekend. 3.1 De ontwikkeling van de loonkosten is nog onzeker. De huidige CAO loopt tot 1 mei 2024. Zodra de cao van 2024 bekend is, zal een evaluatie plaatsvinden van deze autonome ontwikkeling en zal er indien nodig, worden verrekend.

5/7

Zaaknummer: 0086169003

Middelen De financiële gevolgen worden na vaststelling van de eerste begrotingswijziging 2024 en de kaderbrief 2025-2028, meegenomen in het eerst volgende Planning & Control document.

SDG’s Niet van toepassing.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief kaderbrief 2025-2028 VRF 2. Kaderbrief 2025-2028 3. Eerste begrotingswijziging 2024 4. Financiële verordening

Vertrouwelijke stukken ter inzage gelegd voor raadsleden Geen Burgemeester en wethouders van de Gemeente Opsterland, De secretaris,

De burgemeester,

Sandra van 't Hooge

Andries Bouwman

Team

:

Behandelend ambtenaar : Annette Folkerts Telefoonnummer

: (0512) 386 222

Emailadres

: annette.folkerts@opsterland.nl

6/7

Zaaknummer: 0086169003

Ontwerp raadsbesluit Raadsvergadering

: 29 januari 2024

Agendapunt

:

Onderwerp

:

Kaderbrief 2025 – 2028, eerste begrotingswijziging 2024 en financiële verordening

De raad van de Gemeente Opsterland, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 19 december 2023, gezien het advies van , gelet op het bepaalde in artikel , overwegende dat , besluit: 1. Geen zienswijze in te dienen op de financiële verordening van Veiligheidsregio Fryslân. 2. Een zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2025-2028 van Veiligheidsregio Fryslân. 3. Geen zienswijze in te dienen op de eerste begrotingswijziging 2024 van Veiligheidsregio Fryslân Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de Gemeente Opsterland van 29 januari 2024. De griffier,

De voorzitter,

Laura Meijer

Andries Bouwman

7/7