Raadsvoorstel verkenning gemeentelijk energiebedrijf.docx

0086102176

RAADSVOORSTEL MET BESLUIT

Raadsvergadering

: 7 maart 2022

Agendapunt

:

Onderwerp

:

Portefeuillehouder

Verdere verkenning mogelijkheden voor een gemeentelijke energiebedrijf : Rob Jonkman

Beetsterzwaag, 1 februari 2022

Voorstel 1. In te stemmen met een verdiepend onderzoek naar de mogelijkheden voor de opzet van een Energiebedrijf Opsterland, waarin: • de verschillende rollen van de gemeente bij een energiebedrijf worden uitgewerkt; en • bij dit onderzoek een concept voor een ondernemingsplan verder uit te werken conform het advies met de genoemde aandachtspunten en randvoorwaarden in de bijgaande "Voortgangsnotitie Gemeentelijk Duurzaam Energiebedrijf Opsterland”.

Inleiding Op 8 oktober 2018 heeft uw raad de motie “onderzoek naar een gemeentelijke energiecoöperatie” aangenomen. In de motie is het college gevraagd om de financiële en juridische mogelijkheden van een gemeentelijke Energiecoöperatie te onderzoeken, waarin de gemeente als mogelijke deelnemer en gebruiker een sturende rol neemt. Daartoe is de ‘Voortgangsnotitie Gemeentelijk Duurzaam Energiebedrijf Opsterland’ opgesteld. Daarin zijn financiële aspecten, risico’s en kansen in beeld gebracht. Geconcludeerd wordt dat een energiebedrijf een waardevol instrument kan zijn om de lokale energietransitie te versnellen. Dat kan in verschillende rollen. Aanbevolen wordt om dit verder uit te werken. In eerste instantie (begin 2021) was een notitie opgesteld, gekoppeld aan het ontwikkelen van een zonneveld op eigen grond (zie voortgangsnotitie hst 4 ad 1a). Voor dit project was al een businesscase uitgewerkt. Door de netwerkproblemen kan dit project echter niet op korte termijn worden gerealiseerd en is de notitie herschreven.

Beoogd effect en/of resultaat Versnellen van de energietransitie: - Er is meer regie op de uitvoering, voortgang en tijdige realisatie van duurzame energieprojecten (bijvoorbeeld locatiekeuze, landschappelijke inpassing, aandacht voor ecologische aspecten duurzame inkoop). - De opbrengsten van energieprojecten kunnen worden ingezet voor (duurzame) Mienskipsprojecten in de omgeving van het project en/of in de gemeente. Dat is belangrijk voor het draagvlak voor de energietransitie. - Meer lokale duurzame energieprojecten (van lokale energiecoöperaties en andere lokale initiatiefgroepen) komen van de grond - Er kan makkelijker invulling worden gegeven aan minimaal 50% lokaal eigendom van duurzame energieprojecten.

Argumenten 1.1 Een eigen energiebedrijf kan de energietransitie versnellen en inkomsten genereren De conclusies uit de voortgangsnotitie zijn positief. Het is dan logisch een vervolgstap te zetten.

1/4

0086102176 1.2 Een verdere uitwerking is nodig De bijgaande notitie kan worden beschouwd als een verkenning. Er is een verdere uitwerking nodig, zoals verwoord onder het kopje advies in hoofdstuk 5 van de notitie. Dat is belangrijk om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de kansen zo goed mogelijk te benutten en risico’s te verkleinen. 1.3 Er is tijd voor een verdere uitwerking Door de netwerkproblemen zijn de mogelijkheden om projecten te ontwikkelen voor de opwek van duurzame elektriciteit in de eerstkomende jaren zeer beperkt. Op korte termijn lijkt er weinig of geen mogelijkheid om als gemeente een project te ontwikkelen. Ook de ontwikkeling van projecten in de dorpen staat zo goed als stil. Daarmee is er op dit moment weinig armslag voor een energiebedrijf en is er geen hoge urgentie om al op korte termijn een energiebedrijf op te richten. Pas ná 2025 ontstaat er mogelijk weer meer ruimte op het elektriciteitsnetwerk. Op een zeer beperkt aantal locaties in handen van marktpartijen, zijn er nog wel mogelijkheden om projecten te ontwikkelen. Als daar op kortere termijn ontwikkelingen zijn en mogelijkheden om daarin te participeren, dan volgt nadere advisering.

Kanttekeningen 1.1 Er is een ondernemersrisico Ieder bedrijf heeft risico’s, ook een energiebedrijf. Uit de eerste verkenning blijkt dat investeringen in duurzame energieprojecten vaak omvangrijk zijn en dat de projecten veel voorbereiding en aanloopkosten vergen. Ontwikkelen, participeren en/of financieren van duurzame energieprojecten is niet zonder risico. Wel gaat het om bewezen en relatief eenvoudige technieken die niet veel beheer en onderhoud vergen. Met het opstellen van een ondernemingsplan ontstaat inzicht in de risico’s en kunnen maatregelen/aanbevelingen worden geformuleerd om deze te beheersen. 1.2 Wet- en regelgeving voor gemeenten kan beperkingen opleggen De juridische en financiële mogelijkheden om als gemeente (semi)commerciële activiteiten te ontplooien is beperkt. In welke mate dit beperkingen oplegt, moet nog worden onderzocht. De uitkomst hiervan kan echter als consequentie hebben dat niet alle doelen geformuleerd in de motie kunnen worden gerealiseerd. 1.3 Het ontbreken van netwerkcapaciteit is een risico Op zich staat dit het verdiepend onderzoek en het opstellen van een bedrijfsplan niet in de weg (zie argument 1.3). Echter, mocht worden besloten om een energiebedrijf op te richten, dan kan er daardoor langere tijd gaan zitten tussen het oprichten en het daadwerkelijk opereren.

Middelen De kosten voor het opstellen van een ondernemingsplan worden geraamd op € 27.500,- Binnen het uitvoeringsprogramma energietransitie zijn daarvoor middelen beschikbaar. Op basis van een ondernemingsplan kan voor een eventueel vervolg een nieuwe financiële afweging worden gemaakt.

SDG’s Een gemeentelijk energiebedrijf is een instrument om de energietransitie te versnellen en daarmee de klimaatverandering tegen te gaan. Het biedt mogelijkheden om meer duurzame (lokale) energieprojecten (opwek/opslag) te initiëren en de opbrengsten terug te laten vloeien aan de Mienskip. Het bevordert lokale participatie en geeft de gemeente meer regie op aspecten als landschappelijke inpassing en biodiversiteit. Daarmee draagt het direct bij aan: Goal 07 Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen Goal 11 Maak steden en dorpen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam Goal 13 Aanpak van klimaatverandering Goal 15 Beschermen en duurzaam gebruik van ecosystemen, bossen en biodiversiteit

Evaluatie Na afronding van het concept ondernemingsplan voor een Energiebedrijf Opsterland wordt dit aan de raad voorgelegd, met daarbij een advies over vervolgstappen.

2/4

0086102176

Bijlagen 1. Voortgangsnotitie Gemeentelijk Duurzaam Energiebedrijf Opsterland 2. Voortgangsnotitie bijlage 1 “Verkennend onderzoek Energiebedrijf Dalfsen”

Vertrouwelijke stukken ter inzage gelegd voor raadsleden Niet van toepassing. Burgemeester en wethouders van de Gemeente Opsterland, De secretaris,

De burgemeester,

Marjan van der Weij

Ellen van Selm

Team

: Samen Werken

Behandelend ambtenaar : Wim Wierda Telefoonnummer

: (0512) 386 222

Emailadres

: wim.wierda@opsterland.nl

3/4

0086102176

Raadsbesluit Raadsvergadering

: 7 maart 2022

Agendapunt

:

Onderwerp

:

Verdere verkenning mogelijkheden voor een gemeentelijke energiebedrijf

De raad van de Gemeente Opsterland, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 1 februari 2022, besluit: 1. In te stemmen met een verdiepend onderzoek naar de mogelijkheden voor de opzet van een Energiebedrijf Opsterland, waarin: • de verschillende rollen van de gemeente bij een energiebedrijf worden uitgewerkt; en • bij dit onderzoek een concept voor een ondernemingsplan verder uit te werken conform het advies met de genoemde aandachtspunten en randvoorwaarden in de bijgaande "Voortgangsnotitie Gemeentelijk Duurzaam Energiebedrijf Opsterland”. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de Gemeente Opsterland van 7 maart 2022. De griffier,

De voorzitter,

Reinoud Koster

Ellen van Selm

4/4