ENSIA Bijlage 5 Verantwoordingsrapportage BAG, BGT en BRO 2024

Verantwoordingsrapportage 2024 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) Datum vaststelling door College van B&W:

15 april 2025

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 1 van 10

Inhoudsopgave Managementsamenvatting ................................................................................................................3 1. Inleiding ..........................................................................................................................................5 1.1 Wettelijke taak .........................................................................................................................6 1.2 Winstpakkers voor de organisatie ............................................................................................6 2. Resultaten ......................................................................................................................................8 2.1 Resultaten in 2024....................................................................................................................8 2.2 Trend over meerdere jaren ......................................................................................................8 3.

Verbeterplan ................................................................................................................................10 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde ...........................................................................................10 3.2 Nieuwe verbetermaatregelen ................................................................................................10

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 2 van 10

Managementsamenvatting In ons land worden geobasisgegevens jaarlijks meer dan 5 miljard keer gebruikt via de landelijke voorzieningen. Indirect gebruik, via bijvoorbeeld de doorlevering van geodata door fabrikanten van navigatiesoftware, komt daar nog bovenop. Het gebruik blijft jaarlijks stijgen en het maatschappelijk belang van deze gegevens, als onderdeel van de geo-informatie infrastructuur, is daarmee groot. Het is daarom cruciaal om de gegevenskwaliteit landelijk op peil te houden.

Afbeelding: nationale geo-informatie infrastructuur (NGII) als basis voor maatschappelijke vraagstukken (bron: BZK)

Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De scores, die op de volgende pagina te zien zijn, vormen het resultaat van door ons uitgevoerde zelfevaluaties. Deze evaluaties betreffen de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen. Informatiebeveiliging maakt hiervan vooralsnog geen onderdeel uit.

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 3 van 10

Scores geobasisregistraties 2024 (tijdvak 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024) Basisregistratie

BAG

Score

97%

Consequenties score

Verbetermaatregelen

De implementatie van de Omgevingswet in 2024 zorgt voor inleren van de processen in de keten van gegevens. De nieuwe wetgeving, de werkwijze en integrale afstemming vraagt tijd waardoor de dienstverlening minder kan zijn.

Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BAG De afgelopen periode en komende periode zullen er kwaliteitscontroles worden uitgevoerd op bouwjaren en geometrie. Daarnaast zal een controle plaatsvinden op ingeschreven personen in de BRP en het BAG gebruiksdoel woonfunctie.

Door de energietransitie wordt meer beroep gedaan op de geregistreerde en de ontbrekende gegevens. Dat vraagt meer analyse en completere registratie met als gevolg daarvan meer kosten.

Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BAG Er staan geen verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten op de planning. Dit aangezien de processen goed lopen. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BAG Om ervoor te zorgen dat het werkproces correct geborgd blijft zal ook komend jaar controle op nakomen van de werkafspraken worden voortgezet. Deze documenten beschrijven de proceswerkafspraken tussen enerzijds de BAG en anderzijds de toeleverende en afnemende partijen, Vergunning Toezicht en Handhaving (VTH), BRP, BGT en WOZ.

< 75% onvoldoende

vanaf 75% voldoende

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 4 van 10

Basisregistratie

BGT

Score

100%

< 75% Onvoldoende

Consequenties score

Verbetermaatregelen

De kwaliteit van de BGT is op orde. De openbare ruimte is goed in beeld.

Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BGT N.v.t

Het beheer van de BGT met de openbare ruimte vraagt veel van de beheerders van de BGT. Op de langere termijn vraagt het beheer van de openbare ruimte meer capaciteit en inzet van slimmere tools.

Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BGT N.v.t Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BGT N.v.t

vanaf 75% voldoende

Basisregistratie

Score

BRO

76%

< 60% onvoldoende

Consequenties score Deugdelijke uitvoering BRO met aandacht voor het onderdeel kwaliteit.

Verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BRO Geen verbetermaatregel doorgevoerd. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BRO Door jaarlijkse evaluatie wordt het handboek bijgesteld als er een hiaat wordt ontdekt.

vanaf 60% voldoende

Trend score geobasisregistraties Registratie

Score 2019

Score 2020

Score 2021

Score 2022

Score 2023

Score 2024

BAG

98

100

85

78

92%

97%

BGT

93

92

100

100

100%

100%

BRO

54,2

100

77

77

73%

76%

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 5 van 10

1. Inleiding 1.1 Wettelijke taak De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het overheidsstelsel van basisregistraties. Het bijhouden van deze geobasisgegevens is verplicht voor gemeenten, met inachtneming van de bijbehorende kwaliteitseisen. De BAG bevat gegevens over adressen en gebouwen en deze worden centraal beschikbaar gesteld via de Landelijke Voorziening (BAGLV). Het Kadaster beheert de BAGLV en stelt de gegevens beschikbaar aan de diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak, zoals ministeries, waterschappen, politiekorpsen en veiligheidsregio's, zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Doordat de overheid op deze manier gegevens éénmalig inwint en meervoudig gebruikt, vraagt men burgers niet naar de bekende weg. De BGT is een gedetailleerde (in vaktaal: grootschalige) digitale kaart van heel Nederland. Daarin worden alle objecten als gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier vastgelegd. Het doel van de BGT is de hele overheid gebruik te laten maken van dezelfde basisgegevens over de grootschalige topografie van Nederland. De BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. Momenteel wordt de BRO stapsgewijs voltooid. Per stap bevat deze registratie steeds meer gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond.

Deze worden geordend op basis van zogeheten ‘registratieobjecten’. In totaal gaat het om ca. 26 registratieobjecten. Voorbeelden van registratieobjecten zijn de grondwatermonitoringsput of het geotechnisch sondeeronderzoek.

1.2 Winstpakkers voor de organisatie Hieronder worden een aantal winstpakkers van geobasisgegevens voor inwoners, bedrijven en eigen organisatie uiteengezet. Omgevingswet: Zonder geodata geen DSO en zonder DSO geen functionerende Omgevingswet. Immers, bij elke vergunningsaanvraag moeten de volgende vragen worden beantwoord: ‘Om welk object gaat het (wat is het), waar staat het precies (waar is het) en op welk perceel ligt het (van wie is het)?’ Deze data komt uit verschillende geobasisregistraties (WOZ, BAG, BGT, BRK). Woningbouwopgave: Wat voor soort woningen moeten we bouwen in welke wijk op welke locatie? Daarvoor is inzicht nodig in verhuisbewegingen (volumes, welke gezinssamenstelling verhuist van woning soort A naar woningsoort B, met welke WOZ-waarde/verkoopprijs en welke oppervlakte naar welke wijken en buurten). Daarvoor zijn data nodig uit de BAG, WOZ, BRP, BGT, bestand wijken en buurten en van het Kadaster. Met behulp van deze gecombineerde data kan beter onderbouwd de woningbehoefte door de gemeente, provincie of Rijk worden vastgesteld. Dit beeld kan vervolgens worden gematcht met de mogelijke woningbouwlocaties. Ook het aanwijzen van de wat grotere bouwlocaties kan beter op basis van data worden uitgevoerd dan op basis van emotie en lokale deelbelangen.

Een aanzienlijk deel van de woningen zal worden gerealiseerd buiten of grenzend aan stad of dorp en hiervoor is inzicht in het land nodig: de grootte (Kadaster, BRT), voorzieningen in de buurt (BGT, BRT), eigendom (BRK), prijs (WOZ-waarde/BRK). Energietransitie: Woningcorporaties hebben vragen als: ‘Op welke panden in mijn portefeuille kan ik het beste zonnepanelen installeren?’ Een belangrijk deel van het antwoord schuilt in geodata: zuidelijke Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 6 van 10

ligging daken (BAG, BGT), schaduw van andere gebouwen (nationaal hoogtebestand, BAG, BGT) en benutbare oppervlakte daken (collectief beeldmateriaal, gunstige locaties voor warmtepompen en warmte/koudeopslag (BAG, BGT, BRO). Ondermijning: Het opsporen van ondermijning gaat vrijwel altijd gepaard met het combineren van data. Deze data betreft niet alleen personen of bedrijven (subjecten), maar vaak ook objecten. Zowel subjecten als objecten beschikken over unieke identificatienummers. Door subjectgegevens via ID’s te verrijken met eigendoms- en locatiegegevens (BRK, BAG, WOZ) ontstaat nieuwe informatie die gebruikt kan worden in het kader van fraudebestrijding. Burgerparticipatie: Bij bijvoorbeeld beheer en onderhoud van groen, speelweides, trapveldjes en speeltoestellen, wordt voor gemeente en bewoners veel makkelijker als duidelijk is over welke objecten afspraken worden gemaakt en waar die zich precies bevinden (op de kaart). Geodata worden gebruik door de hele samenleving: Het gebruik van de geobasisregistraties is enorm, indirect en divers. Vaak gebruiken medeoverheden, inwoners en bedrijven geo-informatie zonder dit door te hebben.

Denk aan het invoeren van een adres in de routeplanner, het opzoeken van een postcode, het bekijken van een kaart, opzoeken van de kwaliteit van het zwemwater in meertjes, vragen als: ‘Waar is hier de dichtstbijzijnde pizzeria’ (of museum, ziekenhuis, parkeergarage, etc.). Allemaal vragen die beantwoord worden door bevraging van geobasisregistraties. Voor de gemeente Opsterland zijn er afgelopen jaren maar weinig werkzaamheden uitgevoerd die opgenomen moeten worden in de BRO. In het afgelopen jaar is tranche 4 in werking getreden en zullen het aantal registratieobjecten waar de gemeente verantwoordelijk voor is toenemen. Door de gegevens eenduidig vast te leggen is er steeds meer informatie over de bodem beschikbaar zonder dat daarvoor werkzaamheden, anders dan het raadplegen van de gegevens, nodig zijn.

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 7 van 10

2. Resultaten 2.1 Resultaten in 2024 De score per basisregistratie is opgebouwd uit drie onderdelen: gegevenskwaliteit, kwaliteitsverbeteringstrajecten c.q. transitie en borging proces. Hieronder is de score aangegeven per geobasisregistratie: Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BAG

Categorie 1: gegevenskwaliteit

99 %

Categorie 2: proces en organisatie

94 %

Totaalscore

97 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BGT

Categorie 1: gegevenskwaliteit

100 %

Categorie 2: proces en organisatie

100 %

Totaalscore

100 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BRO

Categorie 1: gegevenskwaliteit

60 %

Categorie 2: proces en organisatie

90 %

Totaalscore

76 %

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 60% voldoende

2.2 Trend over meerdere jaren Trend score geobasisregistraties: Score 2019

Score 2020

Score 2021

Score 2022

Score 2023

Score 2024

BAG

98

100

85

78

92%

97%

BGT

93

92

100

100

100%

100%

BRO

54,2

100

77

77

73%

76%

Registratie

De afgelopen vijf jaar is te zien dat voor de BAG niet alle jaren een 100% score is behaald. Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 8 van 10

De oorzaak hiervan lag bij het onderdeel verwerkingstermijn definitieve pandgeometrie. De wet BAG schrijft voor dat de definitieve pandgeometrie binnen zes maanden in de BAG registratie moet zijn geregistreerd. Aangezien de gemeente de afgelopen vijf jaar niet de beschikking had over een eigen landmeter, werd voor het inmeten van definitieve pandgeometrie gebruik gemaakt van een externe landmeetkundige partij. Het werken met een externe marktpartij heeft nadelen. We waren als gemeente niet wendbaar en hadden minder grip op de kwaliteit en planning. Doordat we als gemeente zelf minder in controle waren, bleek dat het in de praktijk lastig was om op het onderdeel verwerkingstermijn definitieve pandgeometrie een maximale score te behalen. Per 1 mei 2023 beschikt de gemeente over een eigen landmeter. Door middel van het in dienst nemen van een eigen landmeter heeft de gemeente meer grip op de actualiteit van definitieve pandgeometrie. De interne processen zijn goed op elkaar afgestemd en worden naar tevredenheid uitgevoerd. De inzet van de landmeter in 2024 is zichtbaar geworden in de hogere score op het onderdeel gegevenskwaliteit. De score voor de BRO is zeer goed maar de uitdaging zit in het behouden van een hoge score nu steeds meer objecten moeten worden geregistreerd in de BRO.

Door de uitbreiding worden ook steeds meer disciplines betrokken bij deze registratie en komt de nadruk meer en meer te liggen op het actief blijven delen van de BRO en de plichten die wij hierin hebben.

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 9 van 10

3. Verbeterplan 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde Ten aanzien van de BAG Alle verbetermaatregelen zijn volledig gerealiseerd Ten aanzien van de BGT Alle verbetermaatregelen zijn volledig gerealiseerd Ten aanzien van de BRO Alle verbetermaatregelen zijn volledig gerealiseerd

3.2 Nieuwe verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BAG De afgelopen periode en komende periode zullen er kwaliteitscontroles worden uitgevoerd op bouwjaren en geometrie. Daarnaast zal een controle plaatsvinden op ingeschreven personen in de BRP en het BAG gebruiksdoel woonfunctie. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BAG Er zijn staan geen verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten op de planning. Dit aangezien de processen goed lopen. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BAG Om ervoor te zorgen dat het werkproces correct geborgd blijft zal ook komend jaar controle op nakomen van de werkafspraken worden voortgezet. Deze documenten beschrijven de proceswerkafspraken tussen enerzijds de BAG en anderzijds de toeleverende en afnemende partijen, Vergunning Toezicht en Handhaving (VTH), BRP, BGT en WOZ. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BGT Niet van toepassing. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BGT Niet van toepassing. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BGT Niet van toepassing. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BRO Geen verbetermaatregel doorgevoerd. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BRO Door jaarlijkse evaluatie wordt het handboek bijgesteld als er een hiaat wordt ontdekt.

Verantwoordingsrapportage 2024 – Gemeente Opsterland – Pagina 10 van 10