Concept besluitenlijst raadsvergadering 14 december 2020.doc

Gemeenteraad

Concept besluitenlijst van de openbare extra besluitvormende raadsvergadering van de gemeente Opsterland, gehouden op maandag 14 december 2020 om 19.30 uur via een digitale liveverbinding. aanwezig: de leden: E. Beintema (GL/OL), K. de Boer (BAS), J. Brouwer (PvdA), W. Bruining (OB), J. van Dalen (OB), W. Geertsma (VVD), J, Harmsma (PvdA), H. de Jong (OB), H. de Jong (FNP), R.W. Kooistra (CDA), R. Koopmans (D66), J. de Jong (OB), H. Meijer (OB), M. van Opzeeland (OB), J. Sieswerda (GL/OL), I. Spoelstra (CDA), O. van der Veen (CU), S. Veenstra (CDA), R. Vogelzang (PvdA), H. de Vries (VVD) en G. Weening (CU). voorzitter: Ellen van Selm. griffier: I. Zwart. wethouders: R. Jonkman, A. Postma en L. de Vries. gemeentesecretaris: M. van der Weij afwezig: n.v.t. besluitenlijst: R. de Haas De raad heeft in de raadsvergadering van 14 december 2020 het volgende besloten: 1.

Vastelling agenda: De actuele motie (Feest voor de Jeugd ‘KLEAR’) wordt van de agenda van 14 december 2020 afgevoerd. De agenda is voor het overige conform voorstel vastgesteld.

2.

Amendement 4b: Zienswijze Veenweideprogramma Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Elske Beintema (fractie GroenLinks-Opsterlanders) mede namens de fracties BAS en D66 het volgende amendement in: Wijziging/aanvulling: Ondergetekende(n) stelt voor, in navolging van andere veenweidegemeenten de zienswijze veenweideprogramma aan te vullen met de volgende tekst: “We kunnen niet alleen investeren in “vasthouden van het bestaande”, maar moeten juist ook kijken naar nieuwe functies en nieuwe economische dragers voor het gebied.” En: “Met de druk op de woningmarkt in de steden en het “inburgeren” van thuiswerken, zou landelijk wonen een nieuwe impuls kunnen krijgen. Een rustige setting en een hoge landschapskwaliteit worden dan woonwensen die voor meer mensen bereikbaar worden.”

1

En daarnaast in navolging van de gemeente Heerenveen, Smallingerland en Leeuwarden de zienwijze als volgt aan te vullen: “In het Manifest voor Transitie van het Inspiratieteam Toekomst Veenweide staat hierover: “Een toekomstbestendige Feangreide gaat onmiskenbaar samen met extensivering van de landbouw en tegelijkertijd toevoeging van aanvullende verdienfuncties”. Meer specifiek krijgt dit de aandacht bij de punten 5, 6 en 7 van het manifest. Wat ons betreft is de transitie dus breder dan alleen de aanpassing van de landbouw en het waterbeheer.” Toelichting: In de conceptvisie wordt aangegeven dat we een meerwaarde zien in een gezamenlijk programma. Opsterland wijkt in haar visie af van verschillende andere gemeenten. Om CO2 uitstoot, bodemdaling en verzilting te verminderen, om zo ook agrariërs op de lange termijn, een toekomst te bieden moeten we met de blik naar voren kijken naar andere verdienmodellen en functies in het veenweidegebied. Een van de insprekers heeft tijdens de oriënterende behandeling van de zienwijze al aangegeven in te zetten op extensivering van de bedrijfsvoering. Dit amendement is aangenomen Voor: BAS, ChristenUnie, Opsterlands Belang, D66, GroenLinks-OpsterLanders, PvdA (15) Tegen: CDA, FNP, VVD (6) 3.

4.

Agendapunt 4c: Conceptzienswijze Veenweideprogramma Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ is met algemene stemmen besloten om: 1. De conceptzienswijze van de veenweidegemeenten op het ontwerp Veenweideprogramma vast te stellen. 2. De geamendeerde zienswijze van de gemeente Opsterland op het ontwerp Veenweideprogramma vast te stellen. Motie 4a: Moerige gronden (Was Amendement 4a) Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Hielke de Vries (fractie VVD) mede namens de fractie CDA een amendement in. Dit amendement wordt gewijzigd in een motie: Aanvulling: Ondergetekende(n) stelt voor de zienswijze Veenweideprogramma aan te vullen: De in het westen van de gemeente Opsterland aangemerkte moerige gronden ter grootte van 5492 hectare te schrappen uit het veenweideprogramma. Toelichting: Ondergetekende(n) is van mening dat van de 8659 hectare die aangemerkt is in het Veenweideprogramma er 5492 hectare moerige gronden kunnen worden geschrapt. Deze gronden zijn overgebleven toen het aanwezige laagveen was afgegraven voor de turfwinning. Wat overbleef zijn humusrijke zand/veen-grond (minder dan 40cm) . De moerige gronden dragen niet dan nauwelijks bij aan de uitstoot van CO2 en broeikasgassen. De betreffende moerige gronden liggen niet in diepe polders en liggen variërend op het boezemwaterpeil of net daar onder.

In dit gebied liggen twee waterwingebieden van Vitens (Nij Beets (in productie) en Luxwoude ( in voorbereiding)), hetgeen verlaging van het grondwaterpeil tot gevolg heeft. Verhoging van het slootwaterpeil en vaarten zal weinig tot geen invloed hebben op het dalend grondwaterpeil als gevolg van de waterwinning. Tijdens behandeling is de motie aangepast. Het deel bij ‘Aanvulling’ is als volgt aangevuld: Ondergetekende(n) stelt voor de zienswijze Veenweideprogramma aan te vullen: De in het westen van de gemeente Opsterland aangemerkte moerige gronden ter grootte van 5492 hectare te schrappen uit het veenweideprogramma. Uitgezonderd de badkuippolders die volgens het Wetterskip bijdragen aan het verdrogen van de zandgronden en de verzilting.

2

Deze motie is aangenomen Voor: CDA, ChristenUnie, FNP, Opsterlands Belang, PvdA, VVD (17) Tegen: BAS, D66, GroenLinks-OpsterLanders (4) 5.

Motie 4d: Ruilverkaveling Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Hielke de Vries (fractie VVD) mede namens de fracties CDA en FNP de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, In het Veenweideprogramma is de gezamenlijke ambitie om de veenoxidatie te verminderen om daarmee ook de uitstoot van CO2 en broeikasgassen in ons klimaat af te laten nemen. Voor de landbouw betekent dat hogere waterpeilen en over te schakelen op een extensieve bedrijfsvoering. Als gevolg daarvan zal meer hectares landbouwgrond nodig zijn om voldoende voer te kunnen winnen voor de veestapel. Hierdoor ontstaat druk op de grondmarkt. Bovendien zal niet elke bedrijfsvoering zich laten lenen voor deze gedwongen extensivering. Om ruimte te creëren voor extensivering en de druk, in het veenweidegebied op de grondmarkt te verminderen zou een herverkaveling en verplaatsing van boerenbedrijven in en buiten het veenweidegebied, zoals mogelijk is met de Ruilverkavelingswet uit 1970, helpen om opgaven te realiseren. Verzoekt het college om bij de besturen van provincie Fryslân, Wetterskip en de gezamenlijke veenweidegemeenten aan te dringen, te laten onderzoeken of in de Wet Inrichting Landelijk Gebied 2007 ( WILG) werkbare en praktische instrumenten zijn opgenomen om voor de verschillende opgaven in het veenweidegebied ruimte creëren .

Hiermee kan onder meer voor boerenbedrijven ruimte worden gerealiseerd om te extensiveren of verplaatsing van bedrijven naar elders. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is met algemene stemmen aangenomen

6.

Motie 4e: Verdienmodellen Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Hielke de Vries (fractie VVD) mede namens de fracties CDA en FNP de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Is van mening dat in het Veenweidegebied 900 boerenbedrijven momenteel hun inkomen verdienen. Als gevolg van veranderende omstandigheden van hogere waterpeilen en dientengevolge extensivering van de bedrijfsvoering zullen er andere goede en houdbare verdienmodellen moeten worden gevonden om vitale landbouw en behoud van het veenweidelandschap te waarborgen. Verzoekt het college om bij de besturen van provincie Fryslân, Wetterskip en de gezamenlijke veenweidegemeenten aan te dringen om in samenwerking met boerenorganisaties, agrarische accountantsbureaus, afzet- en zuivelindustrie en banken om te ontwikkelen verdienmodellen te toetsen op houdbaarheid, duurzaamheid en rentabiliteit om de gewenste vitale landbouwsector in het Veenweidegebied te kunnen bevorderen en gaat over tot de orde van de dag. Tijdens behandeling is de motie aangepast.

Het deel bij: ‘Verzoekt het college’ is als volgt aangevuld: Verzoekt het college om bij de besturen van provincie Fryslân, Wetterskip en de gezamenlijke veenweidegemeenten aan te dringen om in samenwerking met boerenorganisaties, agrarische accountantsbureaus, afzet- en zuivelindustrie en banken om te ontwikkelen verdienmodellen te toetsen op houdbaarheid, duurzaamheid en rentabiliteit om de gewenste vitale landbouwsector in het Veenweidegebied te kunnen bevorderen met inzet van bredere deskundigheid

3

Deze motie is met algemene stemmen aangenomen 7.

Motie 4f: Afwaardering agrarische gronden Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Hielke de Vries (fractie VVD) mede namens de fracties CDA en FNP de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Zijn van mening dat door de voorgestelde peilverhogingen en dientengevolge extensivering van de boerenbedrijven in het kader van het Veenweideprogramma er een afwaardering van agrarische gronden ontstaat. Nu is nog onbekend hoe hoog de afwaardering zal zijn en hoe en door wie dit vermogensverlies zal worden gecompenseerd. Verzoekt het college om bij de besturen van provincie Fryslân, Wetterskip en de gezamenlijke veenweidegemeenten aan te dringen om in samenwerking met boerenorganisaties, agrarische accountantsbureaus, agrarische makelaars en banken de hoogte van afwaardering van de agrarische gronden te onderzoeken. en gaat over tot de orde van de dag. Tijdens behandeling is de motie aangepast.

Het deel bij: ‘Verzoekt het college’ is als volgt gewijzigd/aangevuld: Verzoekt het college om bij de besturen van provincie Fryslân, Wetterskip en de gezamenlijke veenweidegemeenten aan te dringen om in samenwerking met boerenorganisaties, agrarische accountantsbureaus, agrarische makelaars en banken de hoogte van afwaardering van de agrarische gronden te onderzoeken, met inzet van bredere deskundigheid Deze motie is aangenomen Voor: VVD, CDA, FNP, BAS, Opsterlands Belang, PvdA, ChristenUnie (18) Tegen: D66, GroenLinks-OpsterLanders (3)

8.

Motie 4g: Nationaal beleidskader Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Elske Beintema (fractie GroenLinks-OpsterLanders) mede namens de fracties BAS en D66 de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: - Het lage waterpeil in Veenweidegebied verdroging van natuur en landbouwgebieden veroorzaakt en tevens leidt tot bodemdaling en verzilting van grondwater.. - Een groot deel van het veen met een laag waterpeil veel CO2 uitstoot en in het kader van de Klimaatwet de CO2 uitstoot juist moet verminderen - Bij verdergaande bodemdaling de maatschappelijke kosten veroorzaakt door schade aan infrastructuur, riolering, leiding en gebouwen als gevolg van verzakking voor veel problemen zorgen - De oplopende maatschappelijke kosten voor het waterbeheer en onderhoud in veenweidegebieden bij verdere bodemdaling onnoemelijk hoog worden en deze kosten via het Wetterskip bij de burgers en bedrijven terecht komen.

Overwegende dat: - De raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur in haar rapport “Stop bodemdaling in veenweidegebieden” conclusies trekt en aanbevelingen doet voor het Rijk en regionale partijen betrokken bij veenweidegebieden - Verandering en vernatting van veenweidegebieden onontkoombaar zijn en dat bij deze transitie een goed verdienmodel en een goed alternatief voor huidige ondernemers in het gebied van wezenlijk belang is - Pilots niet in experimenteerfases mogen blijven hangen en beslissingen niet vooruitgeschoven kunnen worden naar volgende generaties agrariërs. - In tegenstelling tot andere landen Nederland geen nationaal beleidskader heeft en

4

-

geen sturing geeft op gebied van bodemdaling Een nationaal beleidskader regionale overheden helpt op het gebied van subsidies en bij het nemen van moeilijke en vereiste beslissingen.

Verzoekt het college er op aan te dringen de aanbevelingen van de RLI voor een doelgerichte sturing vanuit het Rijk voor 70% reductie bodemdaling in de veenweidegebieden in 2050 met als tussendoel een reductie van 50% in 2030 als onderdeel van een nationaal beleidskader met een verantwoordelijk bewindspersoon op te nemen in het veenweideprogramma. En gaat over tot de orde van de dag. Tijdens behandeling is de motie aangepast. Het deel bij: ‘Verzoekt het college’ is als volgt gewijzigd: Verzoekt het college er op aan te dringen de aanbevelingen van de RLI voor een doelgerichte sturing vanuit het Rijk voor 70% reductie bodemdaling in de veenweidegebieden in 2050 met als tussendoel een reductie van 50% in 2030 als onderdeel van een nationaal beleidskader met een verantwoordelijk bewindspersoon op te nemen in het veenweideprogramma. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is verworpen Voor: GroenLinks-OpsterLanders, D66, BAS, PvdA, ChristenUnie. Hielke de Vries (VVD) (10) Tegen: CDA, FNP, Opsterlands Belang, Wanda Geertsma (VVD) (11) 9.

Motie 4h: Paalrot Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Marcel van Opzeeland (fractie Opsterlands Belang) mede namens de fracties GroenLinksOpsterLanders en D66 de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, 1. Overwegende dat in Fryslân door provinciale overheden in het verleden is besloten de waterpeilen in het veenweidegebied te verlagen. 2. Dat de gemeenteraad in Opsterland daarover geen besluit heeft genomen. 3. Dat peilverlaging tot paalrot en verzakkingen kan leiden. 4. Dat inwoners die getroffen zijn door paalrot en/of verzakkingen voor grote kosten komen te staan. 5. Vele inwoners de financiële middelen niet hebben om de herstel werkzaamheden te laten uitvoeren. 6. Tot nu toe de provinciale overheden geen verantwoordelijkheid hebben genomen voor de schade die particulieren lijden als gevolg van het provinciale besluit destijds. Verzoekt het college om bij het verantwoordelijke overheden van de provincie Fryslân eropaan te dringen verantwoordelijkheid te nemen voor hun historische besluit de waterpeilen te verlagen, waardoor inwoners van de Veenweide schade hebben geleden door paalrot en/of verzakkingen. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is met algemene stemmen aangenomen

10.

Motie 4i: MKBA Naar aanleiding van agendapunt 4 ‘Conceptzienswijze Veenweideprogramma’ dient Rene Koopmans (fractie D66) mede namens de fracties BAS en GroenLinks-OpsterLanders de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Constaterende dat: - In de toelichting van de programmamanager van het Veenweideprogramma is

5

gebleken in de uitgevoerde Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA) een scenario is doorgerekend waarbij de opbrengsten voor de bevolking acht maal groter is dan in het huidige veenweideprogramma voorgesteld is. Overwegende dat: - Bij investeringen in het Veenweidegebied de belangen van bewoners, ondernemers, natuur, biodiversiteit en klimaat evenwichtig afgewogen moeten worden om problemen hiermee niet naar de toekomstige generaties te verschuiven. De MKBA hoort daarbij richtinggevend te zijn. Die houdt rekening met alle factoren. -

De huidige zienswijze een goede stap in de richting is maar dat de MKBA nog ruimte voor verbetering biedt. Roept het college op - Inzichtelijk te maken welke scenario’s bij de beoordeling van de MKBA zijn betrokken - Bij de provincie/Wetterskip op te roepen om in de voortzetting van het Veenweideproces, in te zetten op de hoogst haalbare uitkomst van de uitgevoerde MKBA. - De wijze en argumenten waarmee hiertoe ingezet wordt, met onze raad te delen, - De argumenten, gehanteerd bij het afwijken ervan, met onze raad te delen en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is aangenomen Voor: BAS, GroenLinks-OpsterLanders, D66, Opsterlands Belang, ChristenUnie, PvdA, FNP (16) Tegen: CDA, VVD (5) 11.

Agendapunt 5: Legesverordening Opsterland 2021 Naar aanleiding van agendapunt 5 ‘Legesverordening Opsterland 2021’ is besloten om: 1.

De Legesverordening Opsterland 2021 vast te stellen.

Voor: ChristenUnie, Opsterlands Belang, D66, GroenLinks-OpsterLanders, PvdA (14) Tegen: BAS, FNP, VVD, CDA (7) 12.

Motie 5a: Legesverordening Opsterland 2021 Naar aanleiding van agendapunt 5 ‘Legesverordening Opsterland 2021’ dient Marcel van Opzeeland (fractie Opsterlands Belang) mede namens de fracties VVD en ChristenUnie de volgende motie in: Ondergetekenden, lid van de raad van de gemeente Opsterland, Gehoord de beraadslaging, Constaterende dat -

jaarlijks in december de legesverordening aan de gemeenteraad ter vaststelling wordt voorgelegd, bij de vaststelling van de begroting de opbrengst van de leges voor het komende jaar al wordt meegenomen.

Overwegende dat -

de uitwerking van de aanpassingen van de legestarieven nu pas in december volledig duidelijk wordt en eventuele bijsturing door de gemeenteraad op dat moment lastig is de gemeenteraad zicht moet hebben op de effecten van legesaanpassingen en bij de begrotingsbehandeling eventuele aanpassingen moet kunnen plegen

Verzoekt het college: -

Met ingang van de begroting 2022 voortaan de voorgestelde aanpassingen van de

6

leges, die afwijken van de algemene prijsindex en niet wettelijk worden vastgesteld, inzichtelijk te hebben bij het behandelen en vaststellen van de begrotingen En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is met algemene stemmen aangenomen 13.

Motie 5b: Legesverordening Opsterland 2021 Naar aanleiding van agendapunt 5 ‘Legesverordening Opsterland 2021’ dient Wanda Geertsma (VVD) mede namens de fracties Opsterlands Belang en ChristenUnie de volgende motie in: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Constaterende dat: - Door het college wordt voorgesteld de tarieven voor de verschillende categorieën bouwleges in 2021 tussen de 5-12% te laten stijgen; - Deze procentuele stijging meer dan de vastgestelde algemene prijsindex van 1,8% betreft en als reden hiervoor in het raadsvoorstel wordt aangegeven dat ‘de bouwleges bij lange na niet kostendekkend zijn’; - Het college tijdens de oriënterende vergadering op 23 november jl. heeft aangegeven dat de kostendekkendheid van leges op dit moment 42% is, maar een transparant en duidelijk overzicht van de kostenopbouw van de bouwleges desgevraagd niet aan de gemeenteraad is verstrekt.

Is van mening dat: - Op dit moment voor de gemeenteraad onvoldoende inzichtelijk is welke kosten aan de bouwleges worden toegerekend, wat de totale kosten zijn en hoe het percentage kostendekkendheid is berekend; - Transparantie over en inzicht in de kostenopbouw en kostendekkendheid van de leges van belang is voor de gemeenteraad bij het besluiten over de legesverordening en de begroting, oftewel bij de uitoefening van haar budgetrecht; - Het college zich in het kader van kostendekkendheid juist ook moet inspannen om de kosten voor de aanvraag van een bouwvergunning zo laag mogelijk te houden. Roept het college op: - Inzichtelijk te maken waaruit de kosten voor de bouwleges bestaan, hoe deze worden toegerekend, wat de totale kosten zijn en hoe het percentage kostendekkendheid is berekend; - Vervolgens verbeterslagen te bepalen om de kosten van de bouwleges te laten dalen, waardoor de kostendekkendheid van de leges wordt verhoogd; - De gemeenteraad hierover vóór de behandeling van de perspectiefbrief 2021 te informeren. Deze motie is aangenomen Voor: BAS, FNP, Opsterlands Belang, VVD, CDA, D66 (14) Tegen: ChristenUnie, GroenLinks-OpsterLanders, PvdA (7)

14.

Agendapunt 6: Actuele motie Abonnementstarief WMO In de raadsvergadering van 7 december 2020 heeft Joke Brouwer (fractie PvdA) een actuele motie aangekondigd. Deze motie is doorgeschoven naar de raadsvergadering van 14 december 2020. Bij het vaststellen van de agenda van de raadsvergadering van 14 december 2020 is de motie mede namens de fracties GroenLinks-OpsterLanders, ChristenUnie en BAS ingediend: Ondergetekende(n), lid van de raad van de gemeente Opsterland, Overwegende dat: -

de gemeenteraad van Opsterland op 3 juni 2019 unaniem een motie heeft aangenomen over de negatieve financiële gevolgen voor gemeenten i.v.m. de

7

-

invoering door het Rijk van het abonnementstarief en de VNG heeft opgeroepen onze motie tijdens het VNG-congres van 5 juni 2019 te ondersteunen; De oproep aan het Rijk om gemeenten volledig te compenseren tot op dit moment niet is gehonoreerd;

Is van mening dat: -

Door de invoering van het abonnementstarief ,waardoor de eigen bijdrage inkomensonafhankelijk is, inwoners een beroep op de WMO doen die financieel zelf goed in staat zijn deze zorg te kunnen betalen; Door de invoering van het abonnementstarief het aantal WMO-voorzieningen stijgt en daarmee ook de kosten voor de WMO. Met als gevolg dat de kosten in het sociaal domein stijgen en dat dit tot bezuinigingen kan leiden waardoor de inwoners die de kosten voor ondersteuning niet financieel zelf kunnen dragen, worden getroffen.

Draagt het college op: Samen met andere gemeenten en de VNG in gesprek te gaan met het Rijk en de Tweede Kamer om te bereiken dat er: - dan wel volledige compensatie komt van het Rijk voor het invoeren van het abonnementstarief; - dan wel dat de inkomenstoets opnieuw wordt ingevoerd. De raad te informeren over de voortgang van deze gesprekken Deze motie is aangenomen Voor: PvdA, GroenLinks-OpsterLanders, ChristenUnie, BAS, FNP, Opsterlands Belang (15) Tegen: VVD, CDA, D66 (6)

Besluitenlijst vastgesteld in de besluitvormende raadsvergadering van de gemeente Opsterland van 1 februari 2021. De plaatsvervangend griffier,

De voorzitter,

Piet Brouwer

Ellen van Selm

8