CConstaterende datOpsterland
Koppel je AI →
Document · PDF

C01 FUMO - Jaarstukken 2025 (getekend) (geanonimiseerd)

Raadsvergadering 22 september 2026, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Ingekomen stukken van verbonden partijen (C-lijst)26.956 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2025 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Bestuurlijke samenvatting Ontwikkelingen Productie Personeelsinzet Financieel resultaat 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 1 Inleiding 3 Ontwikkelingen Versterking VTH-stelsel ZZS Omgevingswet Herijking missie en visie Ondermijning Onderzoek robuustheid Met de jaarstukken over het jaar 2025 sluiten wij onze planning- en controlcyclus van dit jaar af. De jaarstukken geven u inzicht in de inhoudelijke en financiële ontwikkelingen binnen de FUMO. 3. 1 3. 2 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6 Leeswijzer 4 Jaarverslag Programmaverantwoording Paragrafen 4. 1 4. 2 We laten in deze jaarstukken zien wat de voortgang van de FUMO was en welke doelen en prestaties uit de programmabegroting 2025 we realiseerden. Daarnaast zijn het jaarverslag en de jaarrekening in de jaarstukken opgenomen. We presenteren de lasten en de baten als positieve bedragen in hele euro’s , tenzij dit in de betreffende tabel anders is aangegeven. De jaarstukken zijn opgesteld volgens de eisen die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) hieraan stelt.

5 Jaarrekening 2025 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Vermogensmutaties Rechtmatigheidsverantwoording Taakvelden Specifieke uitkeringen (Sisa) Overige gegevens Ondertekening 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 5. 5 5. 6 5. 7 5. 8 5. 9 5. 10 5. 11 Hoofdstuk 2 is een bestuurlijke samenvatting van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten uit deze jaarstukken. Hoofdstuk 3 gaat in op de interne en externe ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 lichten we de programma’s toe , eerst de programma’s van het primaire proces toe , Vergunningverlening en Specialistisch Advies (VSA) en Toezicht en Handhaving (TH). Daarna komt het programma bedrijfsvoering en de volgens het BBV en voor de FUMO relevante paragrafen Bedrijfsvoering (4.2.1) , Weerstandsvermogen en risicobeheersing (4.2.2) , Financiering (4. 2. 3) en de Openbaarheidsparagraaf (4. 2. 4) aan de orde. Bijlage 1: Risico-inventarisatie tbv begroting 2027 Bijlage 2: Overzicht Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring Hoofdstuk 5 bevat de jaarrekening waaronder de waarderingsgrondslagen , de balans , de winst- en verliesrekening en de toelichtingen hierop. 2 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | 2 | Bestuurlijke | samenvatting 2.

1 | Ontwikkelingen 2. 2 | Productie | 2025 | gaat | de | boeken | in als | een | onrustig | jaar | voor | de | FUMO. | Het | was | een 2. 3 | Personeelsinzet | jaar | waarin | de | FUMO | en | haar | deelnemers | geen | overeenstemming | konden 2. 4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | bereiken | over | welke | investeringen | nodig | en/of | onontkoombaar | waren | voor 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | de | doorontwikkeling | van | de | FUMO. | Dit | leidde | tot | een | amendement | op | de 3. 2 | ZZS 3. 3 | Omgevingswet | ontwerpbegroting | , waarbij | investeringen | on | hold | zijn | gezet | , in afwachting | van 3. 4 | Herijking | missie en visie | een | onderzoek | naar | wat | er | nodig | is om | de | FUMO | robuust | te | maken. | In | nauwe 3. 5 | Ondermijning | samenspraak | met | de | deelnemers | is | dit | onderzoek | in 2025 | opgestart | en | begin 3. 6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | 2026 | afgerond. 4. 1 | Programmaverantwoording 4. 2 | Paragrafen | In november | 2025 | is Jan | Willem | Strebus | aangesteld | als | interim | secretaris/ 5 | Jaarrekening | 2025 | directeur | van | de | FUMO. | De | bevindingen | die | hij | in zijn | eerste | maanden | heeft 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en resultaatbepaling | gedaan | zijn meegenomen | in het | genoemde | onderzoek | en | in de | nadere 5.

2 | Balans | per 31 december | 2025 | hiervan | de | van | 2027. 5. 3 | Toelichting | op de balans | uitwerking | richting | begroting 5. 4 | Het | overzicht | van baten | en lasten over het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op het overzicht | van | In financieel | opzicht | was | 2025 | geen | goed | jaar. | De | FUMO | heeft | te | maken | met baten | en lasten | een | hoog | ziekteverzuim | en | met | hogere | kosten | dan | begroot | om | de | organisatie 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | staande | te | kunnen | houden. | Dit | heeft | geleid | tot | een | tekort | van | € 468. | 000. | De 5. 8 | Taakvelden | FUMO | signaleerde | al vroeg | in 2025 | dat | er een | tekort | zou | ontstaan | en | heeft 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | het | bestuur | hier | in | 2025 | periodiek | over | geïnformeerd. | Ook | zijn | maatregelen 5. 11 | Ondertekening genomen | , zoals | uitstel | van | opleidingen | en | het | verminderen | van | het | werkoverleg | , Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | om | het | tekort | zoveel | mogelijk | te | beperken. | Het | financiële | effect | van | deze 2027 Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | maatregelen | is | € 250. | 000.

| Bij de | resultaatsbestemming | wordt | een | voorstel | aan Bijlage 3: Controleverklaring | het | algemeen | bestuur | gedaan | hoe | met | dit | tekort | om | te | gaan. 2. 1 | Ontwikkelingen 2. 1. 1 | Versterking | VTH-stelsel In 2021 | concludeerde | de | commissie | Van | Aartsen | dat | het | VTH-stelsel versterking | behoeft | , waarna | binnen | het | interbestuurlijk | programma | IBP | VTH 33 | robuustheidscriteria | zijn | vastgesteld | waaraan | omgevingsdiensten | per | 1 | april 2026 | moeten | voldoen. | De | FUMO | heeft | zich | hieraan | getoetst | en | werkt | sinds Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | 2024 | via | een | verbeterplan | en | plan | van | aanpak | aan | resterende | aandachtspunten | , | In | het | jaarverslag | VTH-basistaken | geven | we | een | inhoudelijke | toelichting | op | de 2. 1 | Ontwikkelingen | waaronder | kwaliteitscriteria | 3.0 | , opleidingsbudget | , overdracht | van | basistaken | en | prestaties | van | de | FUMO | , zowel | voor | de | uren | als | de | aantallen. 2. 2 | Productie | BI-capaciteit. 2. 3 | Personeelsinzet | 2. | 3 | Personeelsinzet 2. 4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | In | 2025 | heeft | het | ministerie | van | Infrastructuur | en | Waterstaat | een | subsidie 3.

1 | Versterking | VTH-stelsel | opengesteld | ter | ondersteuning | van | het | proces | ‘robuust | worden’ | van | REALISATIE | REALISATIE | REALISATIE | REALISATIE | BEGROTING 3. 2 | ZZS | omgevingsdiensten. | Aan | de | FUMO | is | een | bedrag | van | € | 245. | 000 | toegekend. | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 3. 3 | Omgevingswet 3. 4 | Herijking | missie | en | visie | Formatieve | bezetting | (gemiddeld) | (fte) | 1184 , | 1343 , | 1569 , | 1515 , | 1403 | , 3. 5 | Ondermijning | 2. 1. 2 | ZZS | Aantal | productieve | uren | per | fte | 1. 376 | 1. 361 | 1. 312 | 1. 282 | 1. 360 3. 6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | Ziekteverzuim* | 66% , | 43% , | 73% , | 81% , | 50% , 4. 1 | Programmaverantwoording | In | 2025 | is | een | Meerjarenagenda | (MJA) | ZZS | opgesteld. | Deze | MJA | Flexibele | schil | 214% , | 205% , | 158% , | 115% , | 150% , 4. 2 | Paragrafen | biedt | betrokken | partijen | inzicht | en | houvast | bij | het | realiseren | van | de 5 | Jaarrekening | 2025 | *Dit | betreft | het | ziekteverzuim | van | medewerkers | in loondienst | van | de FUMO. 5.

1 | Grondslagen | voor | waardering | en | gemeenschappelijke | ambitie: | het | minimaliseren | van | emissies | en | het | Onze | bezetting | in | het | primaire | proces | lag | in 2025 | gemiddeld | 11 | fte | hoger | dan resultaatbepaling | terugdringen | van | de | aanwezigheid | van | zeer | schadelijke | stoffen | in | lucht | , water | begroot. 5. 2 | Balans | per | 31 | december | 2025 | en | De | MJA | bevat 5. 3 | Toelichting | op | de balans | bodem. | acht | Actielijnen | als | ondersteunende | structuur | voor 5. 4 | Het | overzicht | van baten | en | lasten | het | verkennen | en | onderzoeken | van | wat | nodig | is | om | de | gezamenlijke | ZZS- | De | belangrijkste | oorzaak | hiervoor | is | het | lager | aantal | productieve | uren | per | fte over | het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op | het overzicht | van | doelstellingen | te | behalen. | Hierbij | ligt | in | 2026 | de | focus | voornamelijk | op | het | dan | begroot. | Hierdoor | is meer | bezetting | nodig | om | de | begrote | uren | te | realiseren. baten | en lasten | risico- | en | branchegericht | inventariseren | en | (verkennend) | onderzoeken | van 5. 6 | Vermogensmutaties | Dit | is | met | name | het | geval | in het | programma | VSPA | (vergunningverlening | en 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | aanwezigheid | , gebruik | en | uitstoot | van | ZZS.

| specialistisch | advies). | In | de | toelichting | op | het | programma | wordt | hier | nader | op 5. 8 | Taakvelden | heeft | de | na | het | van | de 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) | ingegaan. | Ook | provincie | Fryslân | opstellen | begroting | nog 5. 10 | Overige | gegevens | 2. | 2 | Productie | aanvullende | uren | opgenomen | heeft | in | het | uitvoeringsprogramma. | Om | deze | uren 5. 11 | Ondertekening Bijlage | 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | te | realiseren | was | extra | bezetting | nodig. 2027 | Over | 2025 | is | 935% , | van | de | begrote | taken | (exclusief | extra | opdrachten | en Bijlage | 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | projecten) | uitgevoerd. | Er | waren | 191. | 000 | uren | begroot | en | er | zijn | 177. | 000 Bijlage | 3: Controleverklaring | gerealiseerd. | In | de | nacalculatie | betalen | we | een | bedrag | van | € 403. | 000 | terug | aan de | deelnemers | voor | deze | niet | gerealiseerde | uren. | Productiviteit | (uren per fte) | Ziekteverzuim -15 | -49 | -30 | +08% , 1376 , | 1361 , | 1360 , | -23% , | 30% , | 81% , De | inzet | op | extra | opdrachten | ligt | op | 943% , | van | de | begroting.

| Hierbij | is het | 1312 , | 1282 , | 73% , 66% , belangrijk | om | aan | te | geven | dat | dit | niet | ten | koste | gaat | van | de | urenbesteding aan | reguliere | basis- | en | plustaken | , aangezien | het | veelal | om | andersoortige | 43% | 50% , , specialismes | gaat | die | voor | deze | opdrachten | ingezet | worden. | Daarnaast | zijn 2. 274 | uren | besteed | aan | projecten. | In | hoofdstuk | 4 | is | een | specificatie | van | de 4 | totale | urenbesteding | opgenomen. Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie | Realisatie | Realisatie | Realisatie | Begroting 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | De | productiviteit | over | 2025 | is uitgekomen | op | 1. 282. | Dit | is lager | dan | de | norm | OMSCHRIJVING | BEDRAG | VOOR/NADEEL 2. 1 | Ontwikkelingen | van | 1. 360 | en | ook | lager | dan | over | 2024 | (1. 312). | Dit | wordt | vooral | veroorzaakt | door | Effect | nacalculatie | begrote | taken | -€ 403. | 000 | Nadeel 2. 2 | Productie | een | hoger | ziekteverzuim | , hogere | verlofopname | en | meer | scholingsuren. | Het 2. 3 | Personeelsinzet | personeelsbestand | van | de | FUMO | is | de | afgelopen | jaren | flink | verjongd. | Deze | Hogere | personeelskosten | primair | proces | -€ 223. | 000 | Nadeel 2.

4 | Financieel | resultaat | Hogere | personeelskosten | overhead | -€ 155. 000 | Nadeel 3 | Ontwikkelingen | jonge | medewerkers | , die | onder | andere | in | het | kader | van | de | Omgevingswet | zijn 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | aangetrokken | , hebben | relatief | veel | scholing | nodig | , onder | meer | om | te | voldoen | Hogere | ontwikkelkosten | -€ | 142. 000 | Nadeel 3. 2 | ZZS | aan | de | kwaliteitscriteria. | Hier | wordt | door | de | FUMO | volop | in geïnvesteerd. | Hogere | huisvestingskosten | -€ 140. | 000 | Nadeel 3. 3 | Omgevingswet 3. 4 | Herijking | missie | en visie | Overige | effecten | -€ 115. 000 | Nadeel 3. 5 | Ondermijning | Het | ziekteverzuim | vertoont | een | stijgende | trend | en | bedraagt | 81% , | op 3. 6 | Onderzoek | robuustheid | Hogere | ICT-kosten | -€ 92. 000 | Nadeel 4 | Jaarverslag | basis | van | het | 12-maands | voortschrijdend | gemiddelde. | Gezien | het | feit | Lagere | overige | bedrijfskosten | incl | kapitaallasten | € 73. 000 | Voordeel 4. 1 | Programmaverantwoording | dat | het | verzuim | vooral | (meer | dan | 6%) | langdurig | en | zeer | langdurig | , zijn | de 4. 2 | Paragrafen | bijsturingsmogelijkheden | beperkt. | De | FUMO | heeft | een | voorstel | opgesteld | voor | Lagere | opleidingskosten | € 88.

000 | Voordeel 5 | Jaarrekening | 2025 | de | aanscherping | van | de | aanpak | van | het | ziekteverzuim. | Daarbij | is extra | aandacht | Onttrekking | aan | reserves | € 129. 000 | Voordeel 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en | Lagere | besteding | outplacementbudget | € 150. 000 | Voordeel resultaatbepaling | voor | preventie. 5. 2 | Balans | per | 31 december | 2025 | Subtotaal | 2025 | -€ | 830. | 000 | Nadeel 5. 3 | Toelichting | op de balans 5. 4 | Het overzicht | van baten | en lasten | De | flexibele | schil | vertoont | een | dalende | trend | en | is cumulatief | 115%. , | Hiermee over het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op het overzicht | van | wordt | voldaan | aan | de | begrotingsnorm | van | maximaal | 15%. | Bijdrage | rekeningresultaat | 2024 | € 362. | 000 | Voordeel baten | en lasten 5. 6 | Vermogensmutaties | Rekeningresultaat | 2025 | -€ | 468. | 000 | Nadeel 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | 2. | 4 | Financieel | resultaat 5. 8 | Taakvelden 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) | De | belangrijkste | oorzaken | voor | het | tekort | zijn | hogere | personeelskosten | , een 5. 10 | Overige | gegevens | Over | 2025 | is een | negatief | lagere | productiviteit | (door | het | hoge | ziekteverzuim) | en | hogere | ontwikkel- | en 5.

11 | Ondertekening | resultaat | gerealiseerd | van Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | huisvestingskosten. | In de | tussentijdse | rapportages | van | 2025 | is het | algemeen 2027 | € | 467.82245. | , | In | dit | resultaat | is | bestuur | op | verschillende | momenten | al geïnformeerd | over | het | verwachte | tekort. Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | ook | de | aanvulling | van | de | reserve Bijlage 3: Controleverklaring | als | gevolg | van | het | tekort | over | Het | uiteindelijke | tekort | is lager | uitgevallen | dan | in de | bestuurlijke | halfjaar 2024 | opgenomen | (€ | 361.79387). | , | rapportage | is opgenomen. | Dit | komt | enerzijds | door | de | genomen | maatregelen | , Zonder | deze | bijdrage | was | het | zoals | uitstel | van | opleidingen | en | het | verminderen | van | het | werkoverleg. | Het tekort | over | 2025 | € 829.61621. | , | financiële | effect | van | deze | maatregelen | is € 250. | 000. | Daarnaast | waren | er Dit | resultaat | komt | als | volgt | tot | meevallers | in | de | opbrengsten | als | gevolg | van | hogere | subsidie-inkomsten | en | een stand | (afgerond | op | € 1. 000). | hogere | onttrekking | aan | de | algemene | reserve | voor | kosten | die | betrekking | hebben op | de | i-visie. 5 | In | hoofdstuk | 7 | wordt | het | resultaat | uitgebreid | toegelicht.

Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | 3 | Ontwikkelingen 2. 1 | Ontwikkelingen 2. 2 | Productie | 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel 2. 3 | Personeelsinzet 2. 4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | In 2021 | concludeerde | de | commissie | Van | Aartsen | dat | het | VTH-stelsel 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel 3. 2 | ZZS | versterking | behoeft | , waarna | binnen | het | interbestuurlijk | programma | IBP | VTH 3. 3 | Omgevingswet | robuustheidscriteria | zijn | vastgesteld | waaraan | omgevingsdiensten | per | 1 | april 3. 4 | Herijking | missie en visie | 2026 | moeten | voldoen. | De | FUMO | heeft | zich | hieraan | getoetst | en | werkt | sinds 3. 5 | Ondermijning 3. 6 | Onderzoek | robuustheid | 2024 | via | een | verbeterplan | en | plan | van | aanpak | aan | resterende | aandachtspunten | , 4 | Jaarverslag | waaronder | kwaliteitscriteria | 3.0 | , opleidingsbudget | , overdracht | van | basistaken | en 4. 1 | Programmaverantwoording | BI-capaciteit. 4. 2 | Paragrafen 5 | Jaarrekening | 2025 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en | In 2025 | heeft | het | ministerie | van | Infrastructuur | en | Waterstaat | een | subsidie resultaatbepaling | opengesteld | ter ondersteuning | van | het | proces | ‘robuust | worden’ | van 5. 2 | Balans | per 31 december | 2025 5.

3 | Toelichting | op de balans | omgevingsdiensten | , met | een | maximum | van | € | 245. | 000 | per | dienst. | De | aanvraag 5. 4 | Het overzicht | van baten | en lasten | van | de | FUMO | is gehonoreerd | ; een | bedrag | van | € | 245. | 000 | is toegekend | en | wordt over het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op het overzicht | van | ingezet | voor | de | uitvoering | en | borging | van | de | robuustheidsmaatregelen. baten | en lasten 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | 3. 2 | ZZS 5. 8 | Taakvelden 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | In 2025 | is een | Meerjarenagenda | (MJA) | ZZS | opgesteld. | Deze | MJA 5. 11 | Ondertekening Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | biedt | betrokken | partijen | inzicht | en | houvast | bij het | realiseren | van | de 2027 | gemeenschappelijke | ambitie: | het | minimaliseren | van | emissies | en | het Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | terugdringen | van | de | aanwezigheid | van | zeer | schadelijke | stoffen | in lucht | , water Bijlage 3: Controleverklaring | en | bodem. | De | MJA | bevat | acht | Actielijnen | als | ondersteunende | structuur | voor het | verkennen | en | onderzoeken | van | wat | nodig | is om | de | gezamenlijke | ZZS- doelstellingen | te | behalen.

| Hierbij | ligt | in 2026 | de | focus | voornamelijk | op | het risico- | en | branchegericht | inventariseren | en | (verkennend) | onderzoeken | van aanwezigheid | , gebruik | en | uitstoot | van | ZZS. | Zodat | vervolgens | aan | de | hand | van data- | en | informatieanalyse | ingezet | wordt | op | (meer) | bewustwording | en | (betere) naleving | van | en | handhaving | op | het | voorzorgsbeginsel | , de | zorgplicht | en | de minimalisatieverplichting. 66 Inhoudsopgave 1 Inleiding Dit is een voorbeeld waarin tot uiting komt dat de transitie van de Omgevingswet nog volop gaande is en dit zal de komende jaren ook zo blijven. 3. 3 Omgevingswet 2 Bestuurlijke samenvatting Ontwikkelingen 2. 1 Productie 2. 2 Personeelsinzet 2. 3 Financieel resultaat 2. 4 Ontwikkelingen Versterking VTH-stelsel 3. 1 ZZS 3. 2 Omgevingswet 3. 3 Herijking missie en visie 3. 4 Ondermijning 3. 5 Onderzoek robuustheid 3. 6 Jaarverslag Programmaverantwoording 4. 1 Paragrafen 4. 2 Jaarrekening 2025 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Vermogensmutaties 5. 6 Rechtmatigheidsverantwoording 5. 7 Taakvelden 5. 8 Specifieke uitkeringen (Sisa) 5. 9 Overige gegevens 5. 10 Ondertekening 5.

11 Bijlage 1: Risico-inventarisatie tbv begroting 2027 Wanneer doe je als omgevingsdienst je werk goed onder de Omgevingswet? Verricht de FUMO goed werk bij elk individueel afgehandeld verzoek (een koekjesfabriek)? Doet dat recht aan het initiatief en de initiatiefnemer? Het begint met de filosofie vanuit de wetgever ; de rol van VTH richting initiatiefnemers en hoe verhoudt zich dat tot tegenstrijdige zaken in het omgevingsloket en in de Omgevingswet? 3 De initiatiefnemer mag zelf kiezen wanneer hij wat wil indienen. Mag je van de initiatiefnemer verwachten dat hij weet waar hij aan moet voldoen en ben je als omgevingsdienst in staat om te overzien wat er precies gedaan moet worden en of dat ook wordt gedaan? Doordat de Omgevingswet alles in activiteiten heeft geknipt en de onlosmakelijkheid is losgelaten , is het lastig te zien of alle benodigde verzoeken zijn ingediend omdat een deel van de verzoeken ook bij een gemeente of een waterschap zijn ingediend. Juridisch gezien zit het wel in de wet maar dat is vanuit de initiatiefnemer niet goed (bij elkaar) georganiseerd.

Hoe houd je als overheid zicht op het geheel (dat deels is ingediend , deels ooit nog ingediend moet worden en verzoeken die bij verschillende organisaties liggen)? Het ministerie van I&W (verantwoordelijk voor de inhoud van de wet) zou zich de koekjesfabriek moeten aantrekken want dat zegt wat over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Dit is een reden waarom de FUMO graag in gesprek gaat met het ministerie van I&W maar ook met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (als stelsel verantwoordelijke). Het gesprek over de FUMO brief m. b. t. het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de Omgevingswet wordt dit voorjaar gevoerd samen met nog een aantal omgevingsdiensten en met Omgevingsdienst NL. Het ministerie van BZK komt in ieder geval. 4 5 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 3. 4 Herijking missie en visie 5. 5 Het algemeen bestuur heeft de missie en visie FUMO 2024–2028 vastgesteld , na intensieve bespreking en aanvaarding van een amendement. Daarbij werd expliciet afgesproken dat er een fundamentele discussie gevoerd moet worden over de toekomstige positionering en robuustheid van de FUMO. Het dagelijks bestuur heeft hiervoor opdracht gekregen een extern bureau onderzoek te laten doen en met een voorstel richting het algemeen bestuur te komen. Hiermee werd een belangrijke stap gezet in de verdere doorontwikkeling van de organisatie.

Door het ontbreken van de koppeling (de verdwenen onlosmakelijkheid) met ruimtelijke ordening en bouw wordt er binnen de gemeentehuizen ook minder met de afdeling milieu of met de FUMO besproken en komen er minder aanvragen , meldingen en informatieplichten binnen. Dit is geen goede ontwikkeling want initiatiefnemers worden er niet op gewezen dat er ook voor milieu toestemmingen en vergunningen nodig zijn ; dat hoeft ook niet onder de Omgevingswet maar de initiatiefnemer denkt dat hij alles heeft gedaan wat nodig is. Met in gedachte de doelstelling van de Omgevingswet te opereren als één overheid om het voor de initiatiefnemers eenvoudiger te maken , is er regionaal en binnen de eigen organisaties nog werk aan de winkel. Bijlage 2: Overzicht Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3. 5 Ondermijning 3. 6 Onderzoek robuustheid 2 Bestuurlijke samenvatting Ontwikkelingen Productie Personeelsinzet Financieel resultaat 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 In april 2024 heeft het algemeen bestuur het plan van aanpak Ondermijning vastgesteld. Ter uitvoering van dit plan zijn in 2025 bewustwordingssessies voor medewerkers georganiseerd en volgden toezichthouders samen met de politie een verdiepingscursus. Ook is een intern meldpunt ingericht.

In 2025 werd , naar aanleiding van het aangenomen amendement , gestart met het opstellen van een gezamenlijke visie en plan voor een robuuste FUMO. 3 Ontwikkelingen Versterking VTH-stelsel ZZS Omgevingswet Herijking missie en visie Ondermijning Onderzoek robuustheid 3. 1 3. 2 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6 Het dagelijks bestuur gaf opdracht aan een extern bureau en organiseerde een klankbordgroep ter begeleiding van het traject. De uitkomsten werden besproken tijdens een bestuurdersconferentie begin 2026. Het algemeen bestuur vroeg het VTH MO een advies uit te brengen aan het dagelijks bestuur over een gezamenlijke aanpak van ondermijning door de deelnemers. Een werkgroep , bestaande uit medewerkers van gemeenten en provincie met ondersteuning van het RIEC , heeft aan de beantwoording van deze vraag gewerkt. 4 Jaarverslag Programmaverantwoording Paragrafen Daarmee werd invulling gegeven aan de opdracht om te komen tot een gedragen en uitgewerkt toekomstperspectief. 4. 1 4. 2 5 Jaarrekening 2025 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Vermogensmutaties Rechtmatigheidsverantwoording Taakvelden Specifieke uitkeringen (Sisa) Overige gegevens Ondertekening 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 5. 5 5. 6 5. 7 5. 8 5. 9 5. 10 5.

11 Bijlage 1: Risico-inventarisatie tbv begroting 2027 Bijlage 2: Overzicht Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring 8 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 Jaarverslag 2 Bestuurlijke samenvatting Ontwikkelingen Productie Personeelsinzet Financieel resultaat 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 4. 1 Programmaverantwoording 4. 1. 1 Programma Vergunningverlening en Specialistisch Advies 3 Ontwikkelingen Versterking VTH-stelsel ZZS Omgevingswet Herijking missie en visie Ondermijning Onderzoek robuustheid 3. 1 3. 2 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6 Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Ondanks het vertrek van 2 teamleiders vergunningverlening en het afdelingshoofd VSA is de reguliere dienstverlening in 2025 goed verlopen en is onze ervaring met de Omgevingswet verder toegenomen. De aandacht voor extra projecten of pilots heeft hierdoor wel minder focus gehad dan vooraf was voorzien. 4 Jaarverslag Programmaverantwoording Paragrafen 4. 1 4. 2 5 Jaarrekening 2025 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Vermogensmutaties Rechtmatigheidsverantwoording Taakvelden Specifieke uitkeringen (Sisa) Overige gegevens Ondertekening 5. 1 5. 2 5. 3 5.

4 Naast het afhandelen van meldingen en beschikkingen onder de Omgevingswet , hebben we ook in 2025 nog steeds gewerkt aan het afhandelen van zaken onder de “oude” Wabo. Uiteraard wordt dit steeds minder en hebben we in het tweede jaar onder de Omgevingswet alweer meer ervaring opgedaan met deze nieuwe wet. De Omgevingswet vraagt veel van de medewerkers , van onze deelnemers en ook van ons als adviseurs , juristen en vergunningverleners. Steeds ontdekken we nieuwe kanten van de wet. Dat vraagt nog meer om samen op te trekken en elkaar te helpen en dat maakt het werk boeiender en leuker. De komende jaren is in elkaar blijven investeren en elkaar opzoeken en helpen nodig om de uitdagingen van de Omgevingswet om te zetten in goede dienstverlening en heldere omgevingsplannen , die bijdragen aan een goed toezicht op het milieu in Fryslân. De afdeling VSA blijft zich hierin ook verder ontwikkelen. 5. 5 5. 6 5. 7 5. 8 5. 9 5. 10 5. 11 Bijlage 1: Risico-inventarisatie tbv begroting 2027 Bijlage 2: Overzicht Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring 99 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | Actualiseren | vergunningen | De | FUMO | is gevraagd | input | te geven | om | business | rules | op | te | stellen | (in | feite 2. 1 | Ontwikkelingen | de | indieningsvereisten | van | meldingen | wanneer | iets | wel | of | niet | geaccepteerd 2.

2 | Productie | We | zijn | dit | jaar | gestart | met | het | projectmatig | actualiseren | van | vergunningen. | Het | kan | worden). | Aangezien | de | FUMO | heeft | besloten | niet | meer | te | investeren | in 2. 3 | Personeelsinzet | het | huidige | zaaksysteem | (i. v. m. | onderzoek | en | implementatie | van | een | nieuw 2. 4 | Financieel | resultaat | actualiseren | is deels | naast | de | reguliere | vergunningverlening | opgepakt | en | zou 3 | Ontwikkelingen | een | vast | onderdeel | worden | van | de | werkzaamheden | van | de | vergunningverleners. | zaaksysteem | in | 2026 | e. v. ) zijn | verdere | acties | ‘on | hold’ | gezet. 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | Gedurende | het | jaar | is gebleken | dat | actualiseren | hierdoor | in | het | gedrang | is 3. 2 | ZZS | Innovatie | van | het | proces | vergunningverlening 3. 3 | Omgevingswet | gekomen | en | dat | we | hierdoor | de | onszelf | opgelegde | aantallen | actualisaties | niet 3. 4 | Herijking | missie | en visie | volledig | hebben | behaald. 3. 5 | Ondermijning | Tijdens | de | informatiebijeenkomst | missie | en | visie | voor | bestuurders | d. d. | 14 | juni 3.

6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | Eind | 2025 | zijn | nieuwe | interne | afspraken | gemaakt | om | het | actualisatieproces | los | 2024 | is vanuit | Vereniging | Circulair | Friesland | (VCF) | het | belang | van | bedrijven 4. 1 | Programmaverantwoording | te | trekken | van | de | reguliere | behandeling | van | meldingen | en | beschikkingen | en | aangegeven | ten | aanzien | van | het | versnellen | van | het | vergunningenproces. | Het 4. 2 | Paragrafen | verkorten | van | de | doorlooptijd | voor | vergunningaanvragen | levert | een | belangrijke 5 | Jaarrekening | 2025 | deze | te beleggen | bij een | beperkt | aantal | vergunningverleners | , die | zich | hierop 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en | gaan | focussen. | Begin | 2026 | gaat | de | FUMO | extra | dashboards | inrichten | binnen | de | bijdrage | aan | het | versnellen | een | aanjagen | van | de | circulaire | economie | in Fryslân. resultaatbepaling | afdeling | VSA | om | de | sturing | op | alle | processen | verder | te verbeteren | inclusief | de | In | 2025 | is hiervoor | een | pilot | ingericht | die | liep | tot | november | 2025. | De | resultaten 5. 2 | Balans | per 31 december | 2025 | april | 2026 | een | van 5. 3 | Toelichting | op | de balans | sturing | op | het | actualiseren | en | het | beperken | van | de | doorlooptijden.

| worden | begin | gepresenteerd | tijdens | bijeenkomst | VCF. 5. 4 | Het overzicht | van | baten en lasten over het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op | het overzicht | van | Toepassing | Artificiële | Intelligentie | (AI) | bij meldingen | Vooruitlopend | op | de | volledige | toelichting | , zijn | dit | alvast | de | eerste baten | en lasten | conclusies: | Vooroverleg | en | frequente | communicatie | tussen | alle | betrokkenen 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | In | het | eerste | halfjaar | van | 2025 | is door | middel | van | een | ‘proof | of concept’ | (bevoegd | gezag | , Fumo | , aanvrager | en | zijn | adviseur) | bij de | vergunningaanvraag 5. 8 | Taakvelden | met | de | van | AI in | te zetten. | leidt | tot | beter | begrip | voor | elkaar | , wederzijds | vertrouwen | en | een | snellere 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) | samengewerkt | leverancier | ons | zaaksysteem | om 5. 10 | Overige | gegevens | Hierbij | worden | meldingen | meer | geautomatiseerd | afgehandeld | om | zo | een | en | gemakkelijkere | communicatie | en | daarmee | tot | een | kwalitatief | betere 5. 11 | Ondertekening | vergunningaanvraag. | Goede | en | tijdige | communicatie | is hierbij | van | zeer | groot Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | efficiencyslag | te | realiseren.

| Hiermee | houden | de | medewerkers | meer | tijd 2027 | over | voor | andere | werkzaamheden. | Op | landelijk | niveau | zijn | er | meerdere | belang. Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | Omgevingsdiensten | die | de | toepassing | van | AI | aan | het | uitproberen | zijn. | Dit | is Bijlage 3: Controleverklaring | gesignaleerd | door | Omgevingsdienst | NL. | Zij | gaan | in 2026 | een | gedetailleerde inventarisatie | doen | om | na | te gaan | welke | initiatieven | er nu | zijn | bij de | diverse Omgevingsdiensten | en | hoe | we | onze | krachten | kunnen | bundelen | voor | de toepassing | van | AI. 10 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | Personeelsinzet | • | Een | hoog | ziekteverzuim 2. 1 | Ontwikkelingen | Met | name | binnen | het | team | Leefomgeving | was | er | dit | jaar | sprake | van | een 2. 2 | Productie | hoog | ziekteverzuim | van | meer | dan | 10%. | Dit | kwam | door | langdurig | en | niet 2. 3 | Personeelsinzet | Productiviteit | VSPA | 2025 | Bezetting | VSPA | 2025 | werkgerelateerd | verzuim. | Extra | inhuur | was | nodig | om | de | taken | uit | te | voeren. 2. 4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | 1600 | 1360 | 80 | 70 | Het | verzuim | van | VSPA | is in | totaal | uitgekomen | op | 63%. , | Dit | is | 13% , | hoger 1400 | 1274 | 70 | 59 3.

1 | Versterking | VTH-stelsel | 1200 | 60 | dan | de | norm | van | 5%. 3. 2 | ZZS | 1000 | 50 3. 3 | Omgevingswet | 800 | 40 3. 4 | Herijking | missie | en | visie | 600 | 30 | • | Scholing 3. 5 | Ondermijning | 400 | 20 | In | 2025 | is | door | de | medewerkers | van | VSA | bijna | het | dubbele | aan 3. 6 | Onderzoek | robuustheid | 200 | 10 4 | Jaarverslag | 0 | 0 | scholingsuren | (100 | uur | per | fte) | besteed | dan | de | norm | (60 | uur | per | fte). | Er | is Realisatie | Norm | Realisatie | Begroot 4. 1 | Programmaverantwoording | extra | inhuur | ingezet | om | de | werkzaamheden | uit | te | voeren. 4. 2 | Paragrafen | Flexibele | schil | VSPA | 2025 5 | Jaarrekening | 2025 | Ziekteverzuim | en | scholing | zijn | de | belangrijkste | oorzaken | voor | de | lage 5. 1 | Grondslagen | voor | waardering | en resultaatbepaling | productiviteit | van | afdeling | VSPA. | De | productiviteit | bedroeg | 1. 274. | Dit | is | bijna | 100 5. 2 | Balans | per | 31 december | 2025 | uur | dan | de | en | dit | ten | van | 2024 | 1. 5. 3 | Toelichting | op | de | balans | lager | norm | is | ook | lager | opzichte | (toen | 292). 5. 4 | Het | overzicht | van | baten | en lasten over | het | begrotingsjaar | 2025 5.

5 | Toelichting | op | het overzicht | van | Door | de | aanhoudende | krapte | op | de | arbeidsmarkt | is | het | lastig | om | ervaren baten | en lasten | en | gekwalificeerd | personeel | te | werven. | Hierdoor | zijn | medewerkers | in | dienst 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | gekomen | die | minder | ervaren | en | minder | gekwalificeerd | zijn. | In | 2024 | zijn | er 5. 8 | Taakvelden | eenmalig | meer | inwerkuren | beschikbaar | gesteld | om | dit | gedeeltelijk | op | te | vangen. 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | De | gemiddelde | bezetting | was | hoger | (11 | fte) | dan | begroot. | Dit | wordt | veroorzaakt | In | 2025 | zijn | die | extra | uren | niet | meer | beschikbaar | en | merken | we | dat | het | ook | nu 5. 11 | Ondertekening | meer | tijd | kost | om | deze | medewerkers | verder | op | te | leiden | en | te | begeleiden. Bijlage | 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | door | een | aantal | factoren: 2027 Bijlage | 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | • | Extra | inbreng | van | taken | door | de | provincie | Fryslân Bijlage | 3: Controleverklaring | In | het | uitvoeringsprogramma | 2025 | van | de | provincie | Fryslân | zijn | de | uren | naar boven | bijgesteld. | Dit | komt | omdat | op | enkele | taakvelden | meer | inzet | nodig bleek | dan | was | begroot.

| Daarnaast | bleek | dat | de | als | gevolg | van | de | invoering van | de | Omgevingswet | ingeschatte | effecten | van | overdracht | van | taken naar | gemeenten | niet | altijd | correct | was. | Zo | blijkt | door | overgangsrecht | bij bodemtaken | nog | veel | zaken | bij | de | provincie | te | blijven. | De | extra | ingebrachte taken | hebben | vooral | betrekking | op | de | afdeling | VSPA. 11 Inhoudsopgave 1 | Inleiding | 4. 1. 2 | en 2 | Bestuurlijke | samenvatting | Wat | heeft | het | gekost | Programma | Toezicht | Handhaving 2. 1 | Ontwikkelingen 2. 2 | Productie | Wat | hebben | we | gedaan | en | wat | hebben | we | bereikt 2. 3 | Personeelsinzet | PROGRAMMA | VERGUNNINGVERLENING | EN | SPECIALISTISCH | ADVIES | BEGROTING | REKENING 2. 4 | Financieel | resultaat | 2025 | 2025 3 | Ontwikkelingen | Lasten | Innovatie | in | toezicht 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel 3. 2 | ZZS | Personeelslasten | 5. 982. 175 | 6. 643. 597 | In 2025 | hebben | we | We | hebben 3. 3 | Omgevingswet | mooie | stappen | gezet | op | innovatiegebied. 3. 4 | Herijking | missie | en visie | Overige | kosten | - | - | in samenwerking | met | de | Omgevingsdienst | Twente | een | concept-Innovatie 3. 5 | Ondermijning | 5. 982. 175 | 6. 643. 597 | & ontwikkelagenda | gemaakt | als | onderdeel | van | de | IBP-VTH | pijlers. | In | 2025 3.

6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | hebben | we | concreet | naar | een | aantal | innovatiemogelijkheden | gekeken. | Hierbij 4. 1 | Programmaverantwoording | Baten | zijn | er | twee | innovaties | waar | we | mee | aan | de | slag | zijn | gegaan. | Als | eerste | zijn 4. 2 | Paragrafen | we | begonnen | met | een | pilot | met | het | risicomodel | wat | I-GO | heeft | ontwikkeld 5 | Jaarrekening | 2025 | Taken | Projecten | 436. | 958 | 328. 897 5. 1 | Grondslagen | voor | waardering | en | Brikstaken | 78. 028 | - | voor | inmiddels | al | de | helft | van | de | Omgevingsdiensten. | Dit | is | gelabeld | als resultaatbepaling | ‘Best | Practice’ | door | Omgevingsdienst | NL. | Het | risicomodel | maakt | gebruik | van 5. 2 | Balans | per 31 december | 2025 | Overige | baten | - 5. 3 | Toelichting | op | de balans | landelijk | beschikbare | gegevens | zoals | de | energiegegevens | , RVO | dieraantallen | , 5. 4 | Het overzicht | van | baten | en lasten | Toegerekende | deelnemersbijdragen | 5. 467. 189 | 5. 416. 536 over het begrotingsjaar | 2025 | SCIOS | , LMA | , Inspectieview | en | KIWA | gegevens. | Deze | combineren | we | met 5. 5 | Toelichting | op | het overzicht | van | 5. 982. 175 | 5. 745. 433 | gegevens | uit | het | zaaksysteem.

| Door | deze | gegevens | te combineren | ontstaat | een baten | en lasten | controleprogramma | wat | gebaseerd | is | op | actuele | gegevens. | Met | dit | risicomodel 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | Resultaat | programma | VSPA | -0 | -898. | 164 | gaan | we | daar | controleren | waar | het | meest | nodig | is. 5. 8 | Taakvelden 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) | - Onttrekkingen | aan | reserves | - | - 5. 10 | Overige | gegevens | - Toevoegingen | aan | reserves | - | Naast | het | risicomodel | zijn | we | bezig | met | GEO | kaartsystemen | die | bijvoorbeeld 5. 11 | Ondertekening | de | bodemtoezichthouders | in | het | veld | kunnen | gebruiken. | Ons | doel | hiermee | is Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | - | - 2027 | dat | een | bodemtoezichthouder | in het | veld | meteen | toegang | heeft | tot | belangrijke Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | gegevens | die | nodig | zijn | voor | het | werk. | Denk | aan | meldingen | uit | de | DSO. Resultaat | programma | T&V | na | vermogensmutaties | -0 | -898. | 164 Bijlage 3: Controleverklaring Innovatie | en | ontwikkeling | lopen | door | in | 2026. | Het | is een | vast | onderdeel | van | het Tabel | 1. Financieel | resultaat | VSA | 2025 | werk | van | FUMO | en | moet | altijd | doorgaan.

| Zo | voorkomen | we | dat | we | achterlopen of kansen | missen | om | ons | werk | beter | en | efficiënter | te | maken. | Ook | in de | toekomst Zie | hoofdstuk | 7 | voor | een | toelichting | op | het | resultaat. | is hiervoor | voldoende | capaciteit | nodig. | Naast | onze | eigen | innovaties | overleggen we | regelmatig | met | de | omgevingsdiensten | Groningen | , Drenthe | , Twente | en IJsselland. | Het | doel | is om | samen | op | te | trekken | bij | innovaties | en | ontwikkelingen. Naast | de | twee | concrete | innovaties | werken | we | aan | nog | tientallen | andere | ideeën 12 | die | we | aan | het | verkennen | zijn. | In | 2025 | heeft | een | ateliergroep | studenten | van | NHL Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | Stenden | voor | FUMO | onderzocht | welke | extra | innovatiemogelijkheden | er | zijn. | Dit | Personeelsinzet 2. 1 | Ontwikkelingen | heeft | geleid | tot | een | lijst | met | 11 | innovaties | die | we | nu | verder | onderzoeken. 2. 2 | Productie 2. 3 | Personeelsinzet | Inventarisatie | ZZS | Productiviteit | TH | 2025 | Bezetting | TH | 2025 2. 4 | Financieel | resultaat | 1600 | 90. 0 | 81. 7 | 81. 3 3 | Ontwikkelingen | 1400 | 1288 | 1360 | 80. 0 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | In | 2025 | hebben | de | toezichthouders | industrie | en | afval | tijdens | hen | controles | de | 1200 | 70. 0 3.

2 | ZZS | 1000 | 60. 0 3. 3 | Omgevingswet | zeer | zorgwekkende | stoffen | geïnventariseerd. | Bij | deze | controles | hebben | we | 800 | 50. 0 3. 4 | Herijking | missie | en visie | de | en | deze | hebben | we | 600 | 40. 0 veiligheidsinformatiebladen | opgevraagd | toegevoegd | 30. 0 3. 5 | Ondermijning | aan | onze | zzs | tool | die | deze | bladen | kan | lezen. | Hieruit | blijkt | dat | van | de | 400 | 20. 0 3. 6 | Onderzoek | robuustheid | 8% | 200 | 10. 0 4 | Jaarverslag | gecontroleerde | bedrijven | met | PFAS | werkt. | Met | het | in inzichtelijk | maken | van | het | 0 | 0. 0 Realisatie | Norm | Realisatie | Begroot 4. 1 | Programmaverantwoording | zzs | gebruik | bij | bedrijven | willen | we | het | gebruik | van | zzs | reduceren. | Dit | begint | met 4. 2 | Paragrafen | inzicht. | Flexibele | schil | TH | 2025 5 | Jaarrekening | 2025 5. 1 | Grondslagen | voor | waardering | en resultaatbepaling 5. 2 | Balans | per | 31 december | 2025 5. 3 | Toelichting | op | de balans 5. 4 | Het | overzicht | van | baten | en | lasten over | het | begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op | het overzicht | van baten | en lasten 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording 5. 8 | Taakvelden 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | De | productiviteit | betrof | 1. 288 | uur | per | fte.

| Dit | is lager | dan | de | norm | van | 1. 360. | Dit 5. 11 | Ondertekening Bijlage | 1: Risico-inventarisatie | tbv | begroting | Registreren | milieubelastende | activiteiten | komt | door | een | hoger | ziekteverzuim | (96%) , | , maar | ook | door | een | hogere | opname 2027 | van | verlof | dan | begroot. Bijlage | 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | De | toezichthouders | industrie | , afval | en | agrarisch | registreren | na | elke Bijlage | 3: Controleverklaring | reguliere | milieucontrole | de | milieubelastende | activiteiten | van | dat | bedrijf | in | De | bezetting | van | TH | lag | in lijn | met | de | begroting. ons | zaaksysteem. | Elk | jaar | krijgen | we | hierdoor | de | MBA’s | steeds | beter | en nauwkeuriger | in beeld. | De | flexibele | schil | van | afdeling | TH | lag | over | 2025 | gemiddeld | op | 58%. , | Hiermee wordt | ruimschoots | voldaan | aan | de | norm | van | maximaal | 15%. | Het | afgelopen jaar | is | de | flexibele | schil | fors | gedaald | en | is meer | ingezet | op | de | inzet | van | vaste medewerkers. 13 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | Wat | heeft | het | gekost 2. 1 | Ontwikkelingen 2. 2 | Productie | PROGRAMMA | VERGUNNINGVERLENING | TAAKGEBIED | UITVOERINGSPROGRAMMA | REALISATIE | % | NR 2.

3 | Personeelsinzet | EN | SPECIALISTISCH | ADVIES | BEGROTING | 2025 | REKENING | 2025 | Basistaken | gemeenten 2. 4 | Financieel | resultaat | Lasten | Inrichtingen | Regulering | 89% 3 | Ontwikkelingen | - | 33. 827 | 30. 243 | 1 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | Personeelslasten | 7. 345. | 305 | 6. 825. | 858 | Inrichtingen | - Toezicht | - lokaal | 23. 566 | 24. 368 | 103% 3. 2 | ZZS | Overige | kosten | - | 6. 286 | Handhaving | 5. 658 | 4. 971 | 88% | 2 3. 3 | Omgevingswet | 7. 345. | 305 | 6. 832. | 144 | Algemene | vragen | 1. 940 | 2. 011 | 104% 3. 4 | Herijking | missie | en | visie | Asbest | - regulering | 3. 381 | 2. 806 | 83% | 3 3. 5 | Ondermijning | Baten | Asbest | - toezicht | 2. 034 | 1. 808 | 89% | 4 3. 6 | Onderzoek | robuustheid | Taken | Projecten | 436. | 958 | 460. | 123 | Bodem | - regulering | 12. 918 | 9. 787 | 76% | 5 4 | Jaarverslag | Brikstaken | 78. | 028 | 120. | 145 | Bodem | - toezicht | (excl | vrije | veld | toezicht) | 6. 535 | 5. 011 | 77% | 6 4. 1 | Programmaverantwoording | Bodem | - vrije | veld | toezicht | 2. 162 | 2. 246 | 104% 4. 2 | Paragrafen | Toegerekende | deelnemersbijdragen | 6. 830. | 318 | 6. 643. | 331 | Ontgrondingen | regulering | > - | - | 13 | 100% 5 | Jaarrekening | 2025 | Overige | baten | - | - | Ontgrondingen | - toezicht | - | 13 | > 100% 5. 1 | Grondslagen | voor | waardering | en | 7. 345. | 304 | 7. 223.

| 599 | Energietoezicht | (niet | SPUK) | 1. 870 | 2. 171 | 116% | 7 resultaatbepaling | Totaal | basistaken | gemeenten | 93. | 891 | 85. | 448 | 91% 5. 2 | Balans | per | 31 | december | 2025 5. 3 | Toelichting | op | de | balans | Resultaat | programma | T&H | -1 | 391. 455 5. 4 | Het | overzicht | van | baten | en | lasten | Regionaal | toezicht | 6. 845 | 6. 601 | 96% over | het | begrotingsjaar | 2025 | - Onttrekkingen | aan | reserves | - | - 5. 5 | Toelichting | op | het | overzicht | van | Toevoegingen | aan | reserves | Provinciaal | uitvoeringsprogramma | 56. 673 | 51. 376 | 91% baten | en lasten | - | - | - 5. 6 | Vermogensmutaties | - | - 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | Plustaken | gemeenten | 13. 373 | 13. 796 | 103% 5. 8 | Taakvelden 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) | Resultaat | programma | T&H | na | vermogensmutaties | -1 | 391. | 455 | BOA-coördinatie | 700 | 1. 043 | 149% | 8 5. 10 | Overige | gegevens | Collectieve | opdrachten* 5. 11 | Ondertekening | 7. 200 | 9. 661 | 134% | 9 Bijlage | 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | Zie | hoofdstuk | 7 | voor | een | toelichting | op | het | resultaat. | Ketentoezicht* | 5. 440 | 5. 659 | 104% 2027 | SPUK | Energie | 5. 559 | 4. 386 | 79% | 10 Bijlage | 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria | Brikstaken | 1. 360 | 714 | 53% | 11 4. 1. 3 | Urenbesteding | Totaal | excl | extra | opdrachten | 191.

041 | 178. | 684 | 94% Bijlage | 3: Controleverklaring | en | projecten Hiernaast | is | de | urenbesteding | per | taakgebied | opgenomen. | We | geven | een | Incidentele | opdrachten | 7. 616 | 7. 180 | 94% toelichting | op | de | grootste | afwijkingen | (10%) | ten | opzichte | van | de | begroting. | Inzet | op | projecten | 3. 241 | 2. 274 | 70% | 12 Een | meer | inhoudelijk | en | gedetailleerd | overzicht | kunt | u | lezen | in | het | jaarverslag | Totaal | incl | extra | opdrachten | 201. | 898 | 188. | 138 | 93% VTH-basistaken. | en | projecten 14 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | 1. | Er | waren | minder | uren | nodig | om | de | ingediende | meldingen | , informatieplichten | 8. | De | uren | voor | BOA-coördinatie | lopen | voor | op | de | begroting. | In de | praktijk | zien 2. 1 | Ontwikkelingen | en | vergunningen | af te handelen. | Regulering | is een | vraaggestuurd | product | , | we | dat | er | relatief | veel | tijd | nodig | is voor | de | coördinatie | van | de | BOA-taken | in 2. 2 | Productie | de | FUMO | heeft | geen | invloed | op | de | aantallen | af te | handelen | producten. | Fryslân. | Dit | wordt | mede | veroorzaakt | door | het | feit | dat | bepaalde | deelnemers 2. 3 | Personeelsinzet | de | BOA-domein | II taken | zelf | uitvoeren | en | andere | deelnemers | deze 2.

4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | 2. | Handhaving | betreft | het | opleggen | van | (voorlopige) | last | onder | dwangsommen | inbrengen | als | plustaak. | In 2024 | is , vanuit | de | provincie | Fryslân | , een | evaluatie 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | (LOD). | In de | begroting | wordt | gerekend | met | een | schatting | van | de | benodigde | uitgevoerd | naar | de | Fryslân-brede | BOA-structuur. | De | provincie | is bezig | met 3. 2 | ZZS | uren. | In werkelijkheid | waren | minder | uren | nodig. | een | verdere | uitwerking | van | deze | evaluatie | en | hiervoor | is een | werkgroep | in 3. 3 | Omgevingswet 3. 4 | Herijking | missie | en visie | het | leven | geroepen. 3. 5 | Ondermijning | 3. | Er | zijn | minder | asbestmeldingen | ingediend | dan | begroot. | Daardoor | waren | er 3. 6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | ook | minder | uren | nodig. | 9. | De | uren | voor | collectieve | opdrachten | waren | hoger | dan | begroot. | Dit | komt 4. 1 | Programmaverantwoording | doordat | er | meer | uren | nodig | waren | voor | taken | zoals | programmavorming 4. 2 | Paragrafen | 4. | Conform | het | uitvoeringsbeleid | houdt | FUMO | risicogericht | toezicht | op | ca | 20% | en | monitoring. | De | inschattingen | die | in | de | begroting | en | het 5 | Jaarrekening | 2025 | van | de | asbestmeldingen.

| Omdat | het | aantal | meldingen | lager | was | , waren | er | uitvoeringsprogramma | zijn | gedaan | , blijken | in de | praktijk | te | laag | te | zijn. | Het 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en resultaatbepaling | ook | minder | toezichtsuren | nodig. | aantal | gerealiseerde | inwerkuren | lag | in lijn met | de | begroting. 5. 2 | Balans | per 31 december | 2025 5. 3 | Toelichting | op de balans 5. 4 | Het | overzicht | van baten | en lasten | 5. | Met | de | inwerkingtreding | van | de | Omgevingswet | zijn | het | Besluit | 10. | De | uren | voor | SPUK-energie | waren | lager | dan | begroot. | Het | energie-team | had over het begrotingsjaar | 2025 5. 5 | Toelichting | op het overzicht | van | Bodemkwaliteit | (Bbk) | en | de | Wet | Bodembescherming | (WBB) | komen | te | te | maken | met | een | hoog | ziekteverzuim | en | in de | SPUK-regeling | is opgenomen baten | en lasten | vervallen. | Ook | zijn | er | taken | verschoven | van | bevoegd | gezag | provincie | naar | dat | deze | taak | niet | door | externe | medewerkers | mag | worden | uitgevoerd. 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | de | gemeenten. | In de | begroting | zijn | aannames | gedaan | voor | wat | betreft | de | Daardoor | is de | begrote | urenbesteding | niet | gehaald. 5. 8 | Taakvelden | wijzigingen | op | het | gebied | van | de | bodemtaken.

| In de | praktijk | zien | we | dat 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | de | reguleringstaken | op | het | gebied | van | bodem | voor | gemeenten | te ruim | zijn | 11. | De | BRIKS-taken | voor | provinciale | inrichtingen | zijn | gedurende | 2025 5. 11 | Ondertekening | ingeschat. | In | de | begroting | van | 2026 | zijn de | bodem-uren | voor | gemeentelijke | uitbesteed | aan | de | gemeente | Leeuwarden. | Daarom | is de | urenbesteding | van Bijlage 1: Risico-inventarisatie | tbv begroting | deelnemers | neerwaarts | bijgesteld. | de | FUMO | op | dit | onderdeel | lager | dan | begroot. 2027 Bijlage 2: Overzicht | Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring | 6. | De | lagere | urenbesteding | voor | bodemtoezicht | bij gemeentelijke | deelnemers | 12. | Er | zijn | minder | projecturen | gemaakt | dan | gepland. | Vanaf | 2026 | gaat | de hangt | samen | met | het | lager | aantal | meldingen. | FUMO | actiever | inzetten | op | portfoliomanagement | om | zo | het | beheer | en | de prioritering | van | projecten | te | verbeteren. 7. | Er | zijn | meer | uren | ingezet | voor | het | energietoezicht | voor | gemeenten. | Er bleek in | meer | gevallen | een | hercontrole | nodig | te zijn | dan | waar | in | de | begroting rekening | mee | was | gehouden. 15 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4. 1. 4 Programma bedrijfsvoering (incl.

management) Ook is vastgesteld dat binnen de lijnorganisatie sprake is van een relatief hoog verloop en uitstroomrisico onder leidinggevenden. Veelgenoemde oorzaken hiervoor zijn onduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden , een gevoel van onvoldoende ondersteuning en ervaren onderwaardering. 2 Bestuurlijke samenvatting Ontwikkelingen 2. 1 Productie 2. 2 Personeelsinzet 2. 3 Financieel resultaat 2. 4 Ontwikkelingen Versterking VTH-stelsel 3. 1 ZZS 3. 2 Omgevingswet 3. 3 Herijking missie en visie 3. 4 Ondermijning 3. 5 Onderzoek robuustheid 3. 6 Jaarverslag Programmaverantwoording 4. 1 Paragrafen 4. 2 Jaarrekening 2025 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Vermogensmutaties 5. 6 Rechtmatigheidsverantwoording 5. 7 Taakvelden 5. 8 Specifieke uitkeringen (Sisa) 5. 9 Overige gegevens 5. 10 Ondertekening 5. 11 Bijlage 1: Risico-inventarisatie tbv begroting 2027 De afdeling Bedrijfsvoering verzorgt alle activiteiten die het primair proces van de FUMO zo effectief en efficiënt mogelijk laten verlopen.

De ondersteuning door de afdeling heeft betrekking op de volgende domeinen: personeel & organisatie , financiën & control , informatisering , automatisering & DIV/archief ; facilitaire zaken , communicatie , bestuurs- en directiesecretariaat & frontoffice en beleidsondersteuning & advies. 3 De FUMO beschikt over een sterk organisatie-DNA , gekenmerkt door betrokkenheid bij de maatschappelijke opdracht , het milieu en de verbinding met de overheid. Tegelijkertijd is sprake van een spanningsveld in de samenwerking met de deelnemers van de FUMO in de dagelijkse praktijk , evenals van beperkte organisatorische ruimte als gevolg van veranderende wet- en regelgeving en verloop en wisselingen in het personeelsbestand. Het programma Bedrijfsvoering is onderverdeeld in de thema’s Mensen , Huisvesting en Digitalisering. 4 5 Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Preventief medisch onderzoek 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 Thema mensen In april 2025 is door TIGRA een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) uitgevoerd. Dit onderzoek bestond uit drie samenhangende onderdelen: een werkvermogensonderzoek , een fysiek onderzoek en een doelformuleringsgesprek. Het PMO is maatwerk en afgestemd op de specifieke werkzaamheden binnen de FUMO , de uitkomsten van de RI&E en de organisatiecultuur. Medewerkers vormen het belangrijkste kapitaal van de FUMO.

Door het periodiek uitvoeren van medewerkers tevredenheidsonderzoeken (MTO) , preventief medisch onderzoek (PMO) en het voeren van individuele gesprekken beschikt de FUMO over inzicht in de aandachtspunten en vraagstukken die onder medewerkers leven. Op basis van deze inzichten maakt de FUMO jaarlijks afgewogen keuzes. Deze keuzes vormen , naast de geldende wet- en regelgeving , de leidraad voor een gestructureerde en integrale uitvoering van het Human Resource Management (HRM)-beleid. 5. 5 Het PMO heeft als wettelijk doel het vroegtijdig signaleren van werkgerelateerde gezondheidseffecten bij individuele medewerkers. Daarnaast is het onderzoek gericht op het voorkomen van arbeidsgerelateerde aandoeningen en op het bewaken en bevorderen van de gezondheid en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Bijlage 2: Overzicht Kwaliteitscriteria Bijlage 3: Controleverklaring Vanuit zorg voor het personeel en goed werkgeverschap wordt gebruikgemaakt van diverse HR-instrumenten , waaronder leren & ontwikkelen en gesprekken over onder andere functioneren , in- , door- en uitstroom. De FUMO wil een inclusieve organisatiecultuur waarin medewerkers worden gewaardeerd om hun kennis , ervaring en talenten en waarin ruimte is om zichzelf te zijn. Een gezonde leefstijl en een gezonde werkomgeving vormen de basis voor duurzame inzetbaarheid.

Door het tijdig signaleren van mogelijke gezondheidsrisico’s kunnen preventieve maatregelen worden genomen en kan langdurig verzuim worden voorkomen. Het meten van gezondheid en werkvermogen biedt daarmee handvatten voor zowel het beperken van uitval als het bevorderen van inzetbaarheid op de lange termijn. Het uitvoeren van een PMO onderstreept bovendien het belang dat de FUMO hecht aan In 2025 zijn enkele belangrijke ontwikkelingen te benoemen , waaronder de uitvoering van het preventief medisch onderzoek en de doorontwikkeling van (het team) P&O. 16 Inhoudsopgave 1 | Inleiding 2 | Bestuurlijke | samenvatting | goed | werkgeverschap | , hetgeen | in het | licht | van | arbeidsmarktkrapte | en | de | In 2025 | zijn | met | betrekking | tot | P&O | belangrijke | stappen | gezet. | De | basis | is 2. 1 | Ontwikkelingen | beschikbaarheid | van | gekwalificeerd | personeel | steeds | relevanter | wordt. | gelegd | voor | vernieuwd | beleid | en | meer | efficiënte | processen. | We | zijn aan | de | slag 2. 2 | Productie | gegaan | met | het | beschrijven | en | waarderen | van | diverse | functies | , het | optimaliseren 2. 3 | Personeelsinzet | Het | onderzoek | is in april | 2025 | uitgevoerd. | Medewerkers | hebben | hun | individuele | van | het | werving- | en | selectiebeleid | en | het | indiensttredingsproces | , het | opstellen 2.

4 | Financieel | resultaat 3 | Ontwikkelingen | resultaten | direct | na | afronding | van | het | onderzoek | ontvangen. | In | totaal | heeft | van | een | stappenplan | bij onboarding | , het | ontwikkelen | van | performance- | en 3. 1 | Versterking | VTH-stelsel | 44% | van | de | medewerkers | deelgenomen | aan | het | PMO. | De | resultaten | laten | competentiemanagement | , het | actualiseren | van | het | personeelshandboek | , het 3. 2 | ZZS | zien | dat | medewerkers | van | de | FUMO | (die | deelnamen | aan | het | onderzoek) | ontwikkelen | van | een | visie | en | beleid | op | vitaliteit | en | verzuim | en | het | aanbesteden 3. 3 | Omgevingswet 3. 4 | Herijking missie | en visie | bovengemiddeld | scoren | op | het | aspect | leefstijl. | Het | werkvermogen | ligt op | het | van | een | nieuwe | Arbodienst. 3. 5 | Ondermijning | niveau | van | de | benchmark. 3. 6 | Onderzoek | robuustheid 4 | Jaarverslag | Ook | de | koers | van | P&O | is verduidelijkt | , waarbij | de | afdeling | zich | nadrukkelijker 4. 1 | Programmaverantwoording | Op | het | thema | arbeid | gerelateerde | gezondheid | scoort | de | FUMO | lager | dan | heeft | gepositioneerd | binnen | de | organisatie. | De | strategisch | P&O-adviseur 4. 2 | Paragrafen | vergelijkbare | organisaties.

| De | behaalde | totaalscore | bedraagt | 849 , , tegenover | is structureel | betrokken | bij tactische | en | strategische | vraagstukken | en 5 | Jaarrekening | 2025 | een | landelijke | benchmark | van | 886. , | De | belangrijkste | factoren | die | de | lagere | score | heeft | een | stevige | werkrelatie | opgebouwd | met | het | dagelijks | bestuur | en | het 5. 1 | Grondslagen | voor waardering | en resultaatbepaling | veroorzaken | zijn | visusklachten | , lichamelijke | klachten | (met | name | aan | rug | , nek | en | managementteam. | Met | de | vaststelling | van | de | strategische | P&O-notitie | 2025– 5. 2 | Balans | per 31 december | 2025 | en | mentale | 2028 | aan | de | verdere | van 5. 3 | Toelichting | op de balans | schouders) | belasting. | is richting | gegeven | ontwikkeling | P&O | als | strategische 5. 4 | Het overzicht | van baten en lasten | partner | binnen | de | organisatie. | De | vervolgfase | vraagt | om | focus | , ruimte | en over het begrotingsjaar | 2025 5.

5 | Toelichting | op het overzicht | van | De | uitkomsten | van | het | onderzoek | vormden | voor | een | beperkt | aantal | ondersteuning | , waarbij | het | van | belang | is dat | voldoende | capaciteit | beschikbaar baten en lasten | medewerkers | aanleiding | om | een | vervolgtraject | gericht | op | duurzame | blijft voor | strategische | thema’s | en | de | organisatiebrede | doorvertaling | daarvan. 5. 6 | Vermogensmutaties 5. 7 | Rechtmatigheidsverantwoording | inzetbaarheid | te | overwegen. | In enkele | gevallen | waren | al eigen | maatregelen 5. 8 | Taakvelden | getroffen | , een | deel | van | de | betrokken | medewerkers | heeft | afgezien | van | verdere | In 2026 | wordt | op | voorgaande | voortgeborduurd | door | middel | van | verdere 5. 9 | Specifieke | uitkeringen | (Sisa) 5. 10 | Overige | gegevens | begeleiding | en | één | medewerker | heeft | gebruikgemaakt | van | het | door | de | FUMO | optimalisatie | , structuur | , uitvoeren | van | Strategische | Personeelsplanning | (SPP) | en 5. 11 | Ondertekening | aangeboden | vervolgtraject. | Dit traject | wordt | voortgezet | in 2026. | gecentraliseerde | ondersteuning | door | team | P&O | aan | de | organisatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://opsterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ed171bd9-a22b-44a2-829c-cd486a213230?agendaItemId=7ba71a5e-5973-49d3-9d14-eb427432fc4b