Bijlage 5 Brief Advies regiovisie wonen, zorg en welzijn

Adviesraad Sociaal Domein Opsterland Gemeente Opsterland College van Burgemeester en wethouders Hoofdstraat 82 9244 CR Beetsterzwaag Bakkeveen, 13 februari 2025 Geacht college, Hierbij brengen wij advies aan u uit over de "Regionale visie op wonen, zorg en welzijn" die aan ons is voorgelegd. Wij kunnen ons vinden in de inhoud en de analyses die ten grondslag liggen aan de visie en onderschrijven het belang van een regionale aanpak. Wij realiseren ons dat het gaat om een visiedocument en dat concrete stappen nog moeten worden uitgewerkt in gemeentelijke uitvoeringsplannen. Gezien het belang en urgentie van het onderwerp, en de noodzaak daarvoor voldoende draagvlak te verwerven, blijven wij als adviesraad graag als adviseur en gesprekspartner betrokken bij de uitwerking van de visie. Wij hebben enkele opmerkingen die wij in de vorm van een advies op de visie aanbieden met de bedoeling deze vooraf mee te laten nemen bij de nog op te stellen uitvoeringsplannen om tot een zo breed gedragen en haalbare uitvoering te komen.

•

Wij stellen vast dat de componenten zorg en welzijn in de visie sterk leunen op het oplossend vermogen van de mienskip in het algemeen en van mantelzorg en vrijwilligerswerk in het bijzonder. Het betekent dat uit wordt gegaan van een omslag in de samenleving na decennia van individualisme en inzet van professionals. De omslag moet tot stand komen terwijl het aantal vrijwilligers en mantelzorgers juist onder druk staat. Hoewel wij de wenselijkheid van versterking van de mienskip onderschrijven vinden wij de aanname dat dit de toekomstige problemen oplost een risicovolle.

•

Wij adviseren om een "plan B" te ontwikkelen dat (wellicht ten dele) kan worden ingezet als het beroep dat wordt gedaan op de mienskip, vrijwilliger en mantelzorger onvoldoende resultaat biedt om in de toekomstige bescheidener rol van overheid en professionals te voorzien. Wij zien een "plan B" als een concreet en vooraf vastgesteld draaiboek dat direct kan worden ingezet zonder dat tussentijds nieuw beleid en uitvoeringsregels moeten worden ontwikkeld.

•

Wij stellen vast dat de visie is geschreven vanuit het perspectief van de overheid terwijl de daadwerkelijke verandering is gestoeld op de mening, inzet en betrokkenheid van

inwoners in de dorpen en wijken. Verder constateren wij dat kosten die de overheid nu maakt (in ieder geval ten dele) worden afgewenteld op de toekomstige hulpbehoevende inwoners. De oplossing en de (gedeeltelijke) financiering moet in de nieuwe situatie feitelijk komen vanuit de mienskip. •

Wij adviseren de inwoners een belangrijke stem te geven in het besluitvormingsproces en het opstellen van de uitvoeringsregels. Daarbij kleine stappen te nemen en aan te sluiten bij de belevingswereld. Het tijdig en serieus meenemen van inwoners in de visievorming en uitvoering is naar onze mening de meest kritische succesfactor om de gewenste omslag te kunnen maken, ook al omdat het kostenaspect een rol kan gaan spelen. Daarom is het cruciaal dat inwoners niet alleen worden geïnformeerd over de problematiek maar ook structureel worden betrokken bij de oplossing daarvan en inzicht krijgen in kosten en mogelijkheden van tegemoetkoming.

•

Wij stellen vast dat de doelgroep vaak gehecht is aan een bepaalde omgeving en daar de contacten heeft. Inzetten op huisvesting van de doelgroep alleen in kernen met voldoende voorzieningen maakt dat ouderen buiten deze kernen onthecht raken van hun vertrouwde omgeving, hun noodzakelijke contacten verliezen en het draagvlak voor verandering wordt ondermijnd.

•

Wij adviseren geen algemeen geldende plannen te ontwikkelen maar maatwerk oplossingen te bieden per dorp (of wijk), daarbij de inwoners nadrukkelijk te betrekken en rekening te houden met het unieke karakter van een dorp (of wijk). Daarbij valt (bijvoorbeeld) te denken aan het opzetten van een specifieke vervoersvoorziening of een boodschappenservice die per dorp (of wijk) kan verschillen, al naar gelang de behoefte. Het garanderen van basisvoorzieningen maakt het mogelijk dat de doelgroep verspreid kan blijven wonen in alle dorpen en wijken binnen de gemeente waar zij hun contacten hebben en waar zij zich thuis voelen.

Wij zien uw reactie graag tegemoet. Met vriendelijke groet, Ine Jansen, voorzitter Adviesraad Sociaal Domein Opsterland