bijlage 4 Stec Groep Position Paper Zuidoost-Friesland

Een krachtig profiel voor Zuidoost Friesland Position paper

Zuidoost Friesland aan de provincie Friesland Penvoerder: Stec Groep (Esther Geuting, Lotte Huiskens en Marijn Gradussen) 28 oktober 2022

Doel van dit position paper •

Profileren van de kracht van Zuidoost Friesland en positie kiezen in een nieuwe samenwerking

•

Gericht op versterken van de economie en aantrekkingskracht voor huishoudens binnen de regio (behouden) en daarbuiten (aantrekken)

•

Ondersteunend aan andere trajecten, zoals bod van de provincie aan het Rijk, afspraken die daarmee samenhangen en andere plannen (zoals Deltaplan/Lelylijn)

Ondersteunend hieraan: een andere manier van samenwerken Zie hiervoor ook: ‘Vernieuwde proactieve werkwijze’

Zuidoost Friesland … •

… bestaat uit de gemeenten Heerenveen, Opsterland, Ooststellingwerf, Smallingerland en Weststellingwerf

•

… is een aantrekkelijk gebied waar het goed wonen, werken en recreëren is

•

… is een economische driehoek tussen noord Nederland, Noordvleugel Randstad en midden Nederland, in een prachtig landschap

•

… wordt gekenmerkt door geluk, natuur, activiteiten, levendigheid, bindingskracht: Mienskip

Versterken van ons profiel: hoogwaardige bedrijvigheid en prettig leefklimaat •

Werkgelegenheid groeide in Zuidoost-Friesland de laatste jaren harder dan verwacht

•

Zuidoost Friesland heeft alles in huis wat Nederland ook heeft: kansen voor proeftuin en innovaties

•

Ambities vragen om: integraal programma voor alle ruimtevragende functies: wonen, werken, leefklimaat, landschap

•

Maar ook: samenwerking en adaptieve en proactieve aanpak

Ons profiel: behouden en versterken

Hoogwaardige bedrijvigheid gericht op maakindustrie, circulariteit en agri-food Fabriek van Wijnen

• • • • • •

Pre-fab bouw IIBO

Philips Drachten

Drijvende kracht noord NL: goede verbinding met Leeuwarden, Zwolle, Flevoland en Groningen Fabriek van Wijnen: productie van circulaire en duurzame woningen Fabriek IIBO: innovatieve steenstriprobot voor prefab woningen Innovatiecluster Drachten: innovatieve maakindustrie (HTSM) met o.a. Philips en AB Kiestra Omrin Ecopark De Wierde: recyclen van huishoudelijk plastic naar hoogwaardige secundaire grondstof in nieuwe fabriek Morssinkhof Internationaal Bedrijvenpark Friesland (Heerenveen) met sterk zuivelcluster

Kansen voor circulaire economie en opwekken van niet fossiele brandstof Kaaslust (ECOmunitypark)

• •

• •

SinneWetterstof (ECOmunitypark)

Ecostyle (ECOmunitypark)

Ruimte voor opwekken van duurzame energie Bedrijventerrein ECOmunitypark (Oosterwolde) is bio-based. Transitie naar meer circulair, door gebruik van natuurlijke grondstoffen. Minstens 50% van 17 hectare blijft natuur. Een ontmoetingsplek en kennisuitwisseling voor duurzame ondernemers. Pilot (met Alliander) om duurzame geproduceerde elektriciteit om te zetten in groene waterstof, om elektriciteitsnet te ontzien Gemeente Heerenveen ontwikkelt samen met energiecoöperaties het zonnepark op Klaverblad Noordoost: 30 hectare zonnepark, 50 hectare natuurinclusieve landbouw en 40 hectare bedrijventerrein

Schakel tussen noord Nederland, Noordvleugel Randstad en midden Nederland Knooppunt Heerenveen

• • • •

Industrieterrien de Haven Drachten

Logistieke dienstverleners gevestigd op Internationaal Bedrijvenpark Friesland (Heerenveen) Via snelwegen en provinciale wegen goed ontsloten richting andere steden in Noord-Nederland Over water goed bereikbaar (haven Drachten en Heerenveen): kansen voor samenwerkende havens Komst van Lelylijn rond 2038 (onderdeel van Deltaplan): snelle spoorverbinding tussen Groningen en Randstad, via Drachten en Heerenveen

Voor elk wat wils: verscheidenheid in stedelijk, dorps en landelijk wonen Drachten (Smallingerland)

• • • • •

Makkinga (Ooststellingwerf)

Ter Idzard (Westststellingwerf)

Grote verscheidenheid aan woonmilieus Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding Twee grotere stedelijke kernen (Drachten en Heerenveen) Regionale centra (Wolvega, Oosterwolde en Gorredijk) Meer dan honderd kleine(re) dorpen (tot 5.000 inwoners)

Vitale en kleurrijke dorpen, met een sterke Mienskip Schaatsen

• • •

MFA de Mande

Beweegteam Opsterland

Mienskip: cultureel cement, sociaal kapitaal, saamhorigheid, verbonden, gemeenschap versterken (dorpen/landschap) Rijk cultureel en (sport)verenigingsleven in de regio: schaatsen, korfbal, watersport, voetbal, beweegteam Sterke regionale kernen en levendige kleine(re) kernen

Gevarieerd landschap, met weide, water, grasland, bos en hei

Fietsroute (ELAN) bloeiende Akkerranden

• • • • •

Landschapsherstel (ELAN)

Landschap met singels, poelen en houtwallen Groot netwerk van sloten, beken, kreken en plassen Agrarisch natuurbeheer Zuidoost-Friesland: beschermen van speciale diersoorten in agrarisch gebied Behoud van veenweidegebied als landschappelijke kwaliteit Natura 2000 gebieden

Nationale parken: natuur (water), rust en ruimte altijd om de hoek Alde Feanen

• • • •

Drents-Friese Wold

Rottige Meente

Veel mogelijkheden voor fietsen, wandelen en varen! Alde Feanen, ontstaan vanuit voormalige veenafgravingen. Waterrijk gebied met honderden eilandjes. Drents-Friese Wold, grootste bosgebied na de Veluwe. Vooral bekend vanwege de zandduinen. Rottige Meente, een laagveenverlandingsgebied als uitloper van het grote Nationaal Park de Weerribben in Overijssel.

Groot aanbod van sport en cultuur Thialf

• • • •

Stadsschouwburg Drachten

Galerie Buitengewoon

Thialf: schaatshart van de wereld, met mogelijkheden voor recreatief schaatsen én bijwonen van professionele wedstrijden. Theater, muziek en andere voorstellingen in Schouwburg De Lawei in Drachten en het Posthuistheater in Heerenveen. Diverse musea, zoals ‘t Kiekhuus (Wolvega), Nationaal Vlecht-museum (Noordwolde) en het Molenmuseum (Makkinga). Kunst in onder andere de Beeldenroute Olterterp, het Galerie kerkje Mildam en Galerie Buitengewoon.

Lokaal eten en genieten, met oog voor toekomstbestendige landbouw Natuurtuin 't Hummelhûs

• • • •

Boerderijwinkel De Deelen

Zelfpluktuin de Struikrover

Landbouw met aandacht voor landschap en natuurinclusiviteit Kleinschalige en lokale landbouw: zorgboerderijen, biologische boeren, boerderij-ijs, groene theetuinen, zelfpluktuin (Oldeholtpade) Ontwikkeling van pilot ‘natuurinclusieve landbouw in beekdal’ (Opsterland, onderdeel van gebiedsontwikkeling Koningsdiep) Biodivers cultuurlandschap Ooststellingwerf zet zich vrijwillig in voor het versterken van de biodiversiteit in agrarisch landschap

Kansen voor unieke verblijfsrecreatie, in combinatie met streekproducten Natuurkampeerterrein

• • • • •

Finse Iglu-hut Oldeberkoop

Landgoed Lauswolt

Kamperen: bij de boer, op een camping of natuurkampeerterreinen (Boijl, Noordwolde of Jubbega), of in een pipowagen (Bakkeveen) Hotels in Heerenveen, Drachten en Wolvega maar ook knusse B&B’s, natuurhuisjes en vakantiewoningen aan het water of in de natuur Het enige houten Finse Iglu-hut in Nederland in Oldeberkoop Het enige vijfsterren hotel in Friesland: Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag Maar ook: kansen voor nieuwe woonvormen en familiedomeinen, op landgoederen die uniek zijn (Oranjewoud, Olterterp)

Ambities vragen om integrale benadering op wonen, werken, landschap, leefklimaat

Goede basis voor vernieuwde samenwerking! Als regio hebben we een goede basis om te groeien, en op een adaptieve en proactieve wijze naar de toekomst te kijken. Hiervoor is nodig dat we ook de samenwerking binnen de regio en met de provincie vanuit deze adaptieve en proactieve wijze insteken. Als regio bieden we een eerste handvat: de ‘Vernieuwde proactieve werkwijze’

Kern van werkwijze: adaptief programmeren en werken met scenario’s voor woningbouw Figuur: verkenning voor mogelijke scenario’s voor 2022-2032

Bron: WoON (2015 & 2018), Primos (2021), LMW, bewerking Stec Groep (2022). Dit figuur is een verkenning van mogelijke scenario’s voor de woningbehoefte, op basis van woonvoorkeuren en verhuisgedrag. Hierin is een beleidsneutraal scenario (Primos 2021) weergegeven, en een scenario verrijkt met de hogere instroom van migratie de afgelopen jaren.