Bijlage 4 Programmabegroting 2027
Tekst van het document
Het weerstandsvermogen waarborgt daarmee de continuïteit van de organisatie. De weerstandscapaciteit bestaat uit beschikbare middelen om risico’s op te vangen als deze zich voordoen. Dit betreft incidentele weerstandscapaciteit, zoals vrije reserves, en structurele weerstandscapaciteit. Bij structurele weerstandscapaciteit gaat het bijvoorbeeld om de post ‘onvoorzien’ en eventuele vrije begrotingsruimte. Bij een gemeenschappelijke regeling is in beginsel altijd sprake van 100% weerstandscapaci- teit. De deelnemende gemeenten zijn namelijk wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan de verplichtin- gen te voldoen. Weerstandscapaciteit Veiligheidsregio Fryslân Het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing staat in de beleidsnota Weer- standsvermogen 2023-2026. In deze nota gaan we specifiek in op de bepaling van de weer- standscapaciteit. Veiligheidsregio Fryslân (VRF) kiest ervoor om een egalisatiereserve en een post ‘onvoorzien’ aan te houden. Zo kunnen we zelf een deel van de risico’s opvangen. Eventuele tegenvallers hebben daardoor niet direct gevolgen voor de deelnemende gemeenten. De nota bevat de volgende bestuurlijke afspraken: Egalisatiereserve (algemene reserve) De algemene reserve bestaat uitsluitend uit een egalisatiereserve.
We bepalen de hoog- te van deze reserve op basis van het begrotingstotaal. De ondergrens bedraagt 2% van het begrotingstotaal en de bovengrens 5%. Het begrotingstotaal 2025 – na wijziging – is € 129.767.000. Dit betekent een ondergrens van € 2.595.000 en een bovengrens van € 6.488.000. Het saldo van de egalisatiereserve bedraagt ultimo 2025 € 3.380.000 en valt daarmee binnen de bestuurlijke bandbreedte. Post onvoorzien (personele frictie) Volgens de beleidsnota houden we een post ‘onvoorzien’ aan. Deze post is bedoeld voor het opvangen van kosten door personele frictie. Het budget is gepositioneerd bij de directie en wordt ingezet na advies van de concerncontroller. We zetten het budget in op basis van een integrale en VRF-brede afweging van bovenmatige personele fricties. De uitgangspunten (in volgorde) voor toekenning zijn als volgt: 1. wegvallen taken; 2. reorganisatie; 3. (dis)functioneren (directe kosten op basis van een vaststellingsovereenkomst); 4. functioneren (ziekte, vervanging, niet productief: hieronder vallen niet de kosten van juridische advisering en/of onderzoeken).
Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 32 Overzicht weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van VRF bedraagt: Egalisatiereserve 3.379.700 Onvoorzien 660.100 Structurele begrotingsruimte - Totaal 4.039.800 Beleid weerstandsvermogen en risicobeheersing Het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing staat in de beleidsnota Weerstands- vermogen 2023-2026. Samengevat gelden de volgende beleidslijnen voor risicomanagement: 1. Risicomanagement is een regulier onderdeel van ons managementcontrolsysteem. We ondervangen geïdentificeerde risico’s, waar mogelijk, met beheersmaatregelen. 2. We nemen de belangrijkste netto-risico’s op in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’ in de begroting en jaarrekening. Waar nodig rapporteren we tussen- tijds over de voortgang. 3. In dezelfde paragraaf nemen we ook de risico’s op die mogelijk op termijn impact hebben op de begroting. We verwerken deze structureel in de begroting zodra ze zich zeker voordoen. Het huidige risicomanagementsysteem is een ad-hocproces. De komende jaren werken we aan het verder structureren van het risicomanagementproces en het vergroten van het risico- bewustzijn. Overzicht belangrijkste risico’s In deze paragraaf geven we een overzicht van de belangrijkste geïnventariseerde risico’s. Financieel Veranderend overheidsbeleid kan leiden tot financiële onzekerheden.
In oktober zijn verkiezin- gen gehouden en is de vorming van een nieuw kabinet gestart. Daarmee breekt een nieuwe beleidsperiode aan, waarvan de richting en financiële gevolgen nog niet volledig duidelijk zijn. De landelijke politiek kent bovendien een steeds kortere beleidscyclus, waardoor accenten in prioriteiten en bekostiging sneller kunnen verschuiven. Deze landelijke ontwikkelingen kunnen leiden tot taakuitbreiding of verschuiving van verant- woordelijkheden. De afgelopen periode is gebleken dat dergelijke trajecten vaak incidenteel worden gefinancierd, terwijl de opgaven structureel van aard zijn. Bij beperkte middelen blijven stabiliteit in uitvoering en financiële continuïteit van groot belang. VRF volgt het over- heidsbeleid nauwgezet en signaleert financiële risico’s tijdig om deze waar mogelijk te beheer- sen. Structurele begrotingsruimte Als een gemeente of gemeenschappelijke regeling structurele begrotingsruimte heeft op- genomen in de begroting, beschouwen we dit als onderdeel van de weerstandscapaciteit. Daarom is het belangrijk om periodiek te onderzoeken of hiervan sprake is. We onderzoeken dit eens per vier jaar via het proces ‘doorlichting begroting.’ Uit de laatste doorlichting van de begroting in 2023 bleek dat er geen sprake is van structurele begrotingsruimte. De volgende doorlichting staat gepland in 2027.
Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 33 Ook autonome ontwikkelingen kunnen tot risico’s leiden. Bij hoge inflatie of een substantiële loonstijging door cao-ontwikkelingen bestaat het risico dat de indexatie van onze budgetten – zoals vastgelegd in de financiële verordening – ontoereikend is. Hierdoor kunnen investe- ringen in huisvesting, kazernes, materieel, materiaal, personeel en IT-infrastructuur onder druk komen te staan. Dit kan de kwaliteit van onze dienstverlening beïnvloeden. Personeelstekorten Op de huidige arbeidsmarkt is het lastig om voldoende kwalitatief personeel te werven. Hierdoor kan onze taakuitvoering in gevaar komen. Dit speelt binnen alle organisatieonder- delen en kan gevolgen hebben. Zo kan de kwaliteit van de dienstverlening onder druk komen te staan, kan imagoschade ontstaan of kan de dienstverlening alleen worden gerealiseerd tegen onevenredig hoge kosten. Met wervingscampagnes, opleidingsprogramma’s en goed werkgeverschap zetten wij in op het binden, behouden en doorontwikkelen van ons personeel. Cyberdreigingen Voor onze dagelijkse bedrijfsvoering zijn we afhankelijk van tijdige en betrouwbare informatie. Tegelijkertijd moeten we voorkomen dat (privacy)gevoelige informatie in verkeerde handen komt. Dit is een complexe opgave, omdat de dreiging van cybercriminelen en statelijke actoren significant is toegenomen.
Daarom stelt VRF zich als doel om effectief weerstand te bieden tegen cyberdreigingen en beveiligingsincidenten én om deze weerbaarheid op een meetbare en verifieerbare wijze aan te tonen. Het uitgangspunt is het ambitieniveau ‘aantoonbaar weerbaar’. VRF moet ook de komende jaren passende nieuwe informatiebeveiligingsmaatregelen blijven nemen om de digitale weerbaarheid te waarborgen. Daarnaast willen we voldoen aan de gestelde normen zoals de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), NEN7510 en Netwerk-en Informatiebeveiliging (NIS2), om de meetbaarheid en verifieerbaarheid te borgen. Ook voeren we periodiek interne audits en penetratietests uit en geven we bewust- wordingstrainingen. Wegvallen van maatwerk- en markttaken VRF voert diverse taken uit die nauw verbonden zijn met de basistaak, maar die we niet collectief uitvoeren. Voorbeelden hiervan zijn: • maatwerk voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ); • dienstverlening naar aanleiding van de Omgevingswet; • reizigersvaccinaties. Voor deze taken zetten we deels vast personeel in en doen we een beroep op overhead. Het wegvallen van deze taken betekent zowel incidentele fricties als het vervallen van structurele dekking. Bouwagenda voor nieuwbouw en verbouw Veiligheidsregio Fryslân is een kapitaalintensieve organisatie. Vooral bij de brandweer is sprake van een gedegen investeringsplanning, mede door de bouwagenda.
Deze bouw- agenda betreft een planning voor grootschalige nieuwbouw en verbouw van onze brandweerkazernes. In hoeverre we de planning halen, hangt af van diverse omstandigheden. We zijn hierbij onder meer afhankelijk van planvorming bij gemeenten, beperkingen bij aansluiting op het elektriciteitsnetwerk en de beschikbaarheid van leveranciers. In de praktijk constateren we dan ook dat de investeringen achterblijven op het plan. Dit leidt op korte termijn tot financiële voordelen door vrijval van kapitaallasten. Op de lange termijn ontstaan echter financiële risico’s. De bouwkosten zijn de afgelopen jaren fors gestegen, waardoor uitgestelde investeringen mogelijk hoger uitvallen. Financiëlekengetallen Van de in het BBV opgenomen kengetallen zijn vier van toepassing op VRF. Deze kengetallen zijn als volgt uitgewerkt: Kengetallen | Jaarverslag | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Netto-schuldquote | 47,41% | 74,08% | 73,37% Netto-schuldquote gecorrigeerd | 47,41% | 74,08% | 73,37% voor verstrekte leningen Solvabiliteit | 12,75% | 2,84% | 6,2% Structurele exploitatieruimte | 0% | 0% | 0% Netto-schuldquote De netto-schuldquote weerspiegelt het schuldenniveau van de organisatie ten opzichte van de exploitatie. Hoe hoger het getal, hoe groter de netto-schuld ten opzichte van het begrotingstotaal.
De netto-schuldquote is lager dan begroot, omdat de geplande langlopende lening niet is aan- getrokken. Doordat diverse investeringen vertraging opliepen, was externe financiering nog niet nodig. Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie aan haar financiële verplich- tingen kan voldoen. We berekenen de ratio als het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen (balanstotaal). De solvabiliteit van gemeenschappelijke regelingen is over het algemeen laag. Dit komt doordat de deelnemende gemeenten wettelijk verplicht zijn om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan de verplichtingen te kunnen voldoen. Een gemeenschappelijke regeling hoeft om die reden geen eigen weerstandscapaciteit aan te houden. In de beleidsnota Weerstandsvermogen 2023-2026 is vastgelegd dat de algemene reserve alleen bestaat uit een egalisatiereserve. Hiermee minimaliseren we onze reservepositie. Tegelijkertijd voeren we een aantal kapitaalintensieve activiteiten uit. Denk aan investeringen in materieel en materiaal voor de repressieve dienstverlening en aan het realiseren, inrichten en instandhouden van brandweerkazernes, consultatiebureaus en kantoorlocaties. Deze kapitaalinten- sieve activiteiten leiden tot een relatief hoge externe financieringsbehoefte.
De lage reservepositie in combinatie met de kapitaalintensieve activiteiten leidt tot een relatief lage solvabiliteit. 34 Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 35 7.3. Bedrijfsvoering 7.3.1 Inleiding Het organisatieonderdeel Bedrijfsvoering bestaat uit de afdelingen Communicatie, Infor- matiemanagement, Facilitair Bedrijf, Personeel & Organisatie en Financiën & Administratie. Bedrijfsvoering draagt bij aan een veilig en gezond Fryslân door de primaire processen van VRF – brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg – zo gericht en effectief mogelijk te ondersteunen. Bedrijfsvoering is expert op het gebied van de bedrijfsvoeringpor- tefeuilles en ondersteunt het primaire proces door te faciliteren, adviseren en te helpen bij het bewaken van grenzen. Door deze taken centraal te beleggen, verlagen we kosten en kwets- baarheid en verhogen we de kwaliteit. 7.3.2 Goed werkgeverschap VRF is een energieke organisatie met bevlogen medewerkers die zich dagelijks inzetten voor een veilig en gezond Fryslân. We willen een goede en aantrekkelijke werkgever zijn. Daarom bieden we ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en investeren we in de professio- nalisering van onze medewerkers. Dat doen we onder andere door opleiden en trainen, het inzetten van interne loopbaancoaches en het organiseren van intervisie.
We voeren daarnaast een medewerkerstevredenheidsonderzoek uit om feedback op te halen uit de organisatie. Deze input gebruiken we om ons werkgeverschap verder te verbeteren. Ook gezondheid en vitaliteit vinden we belangrijk voor onze medewerkers. Daarom stellen we preventieve instrumenten beschikbaar zoals een budgetcoach en een mantelzorgmakelaar. De komende jaren zetten we in op duurzame inzetbaarheid van medewerkers binnen het gezondheids- en veiligheidsdomein. We sluiten aan bij de landelijke plannen van Brandweer Fryslân om meer aandacht te geven aan duurzame inzetbaarheid en arbeidsveiligheid. Specifiek besteden we daarbij aandacht aan PTSS als beroepsziekte. Omdat PTSS iedere medewerker kan raken, geven we hier organisatiebreed blijvende en zorgvuldige aandacht aan. 7.3.3 Integriteitsbeleid en gedragscode VRF heeft de verantwoordelijkheid om een integere organisatie te zijn. Daarom hebben we integriteitsbeleid en een gedragscode opgesteld. Hierover rapporteren we jaarlijks aan het bestuur. Doelstellingen van het integriteitsbeleid zijn: • Integriteit blijvend onder de aandacht brengen en bespreekbaar maken. • Helderheid verschaffen over wat we verwachten van medewerkers en management en hoe we omgaan met eventuele misstanden. De gedragscode geeft betekenis aan rechten, plichten, procedures en sancties die wettelijk zijn vastgelegd.
De gedragsregels bieden houvast in de dagelijkse professionele omgang met de klant en met elkaar. De gedragscode is daarmee een uitwerking van het integriteitsbeleid. 7.3.4 Privacy & security We hebben passende technische en organisatorische maatregelen getroffen om persoons- gegevens te beschermen en te voldoen aan de privacywetgeving. Ook in 2027 houdt de functionaris gegevensbescherming onafhankelijk toezicht op de naleving van de privacywet- geving en het privacybeleid. De privacy officer ondersteunt de organisatie bij de uitvoering en verdere borging hiervan. Zij signaleren risico’s en adviseren over verbetermaatregelen, ieder vanuit de eigen rol. Over hun bevindingen rapporteren zij periodiek aan de directie en het dagelijks bestuur. Daarmee willen we privacy-incidenten zoveel mogelijk voorkomen en, als ze zich voordoen, de impact beperken. Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 36 Voor de dagelijkse bedrijfsvoering is VRF sterk afhankelijk van tijdige en betrouwbare informa- tie. Tegelijkertijd moeten we voorkomen dat (privacy)gevoelige informatie in verkeerde handen komt. Net als bij andere organisaties nemen cyberdreigingen toe. Daarom stelt VRF zich tot doel om effectief weerstand te bieden tegen cyberdreigingen en beveiligingsincidenten, en deze weerbaarheid aantoonbaar en toetsbaar te maken. Ons uitgangspunt is helder: ‘aantoon- baar weerbaar’.
Informatiebeveiliging blijft daarom onverminderd aandacht vragen. Dit is nodig door toene- mende internationale dreigingen, verdere digitalisering, steeds geavanceerdere werkwijzen van cybercriminelen en de groeiende wet- en regelgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet en de Europese Data- en AI-verordening. VRF blijft daarom investeren in passende en toekomst- bestendige maatregelen. We laten de effectiviteit daarvan toetsen via periodieke externe audits. Hoewel een cyberincident nooit volledig kan worden uitgesloten, doen we er alles aan om de kans daarop en de mogelijke impact zo klein mogelijk te maken. 7.3.5 Organisatiethema's In de Meerjarenkoers VRF 2023-2026 benoemen we drie organisatiethema’s: passend personeel bij onze adaptieve opgave, duurzaamheid en procesgericht werken. In deze beleidsperiode geven we vorm aan onze ambitie op deze thema’s. Daarbij werken we datagedreven. Dit bete- kent dat we sturen op basis van onbewerkte feiten en ruwe data. Hierdoor kunnen we sneller, beter en accurater beslissingen nemen. We gebruiken deze inzichten ook als input voor nieuw beleid op het gebied van veiligheid en gezondheid en voor het optimaliseren van onze werk- processen. Passend personeel bij onze adaptieve opgave VRF moet zich voortdurend aanpassen aan wat de buitenwereld van ons vraagt. Dit vraagt aan- passingsvermogen en een vooruitziende blik.
Tegelijkertijd vragen onze wettelijke en reguliere taken juist om stabiliteit. Voor al deze opgaven hebben we passend personeel nodig. We richten ons op het vinden en behouden van passend personeel. Het vinden van passend personeel wordt de komende jaren uitdagender. Vooral in specialisti- sche en zorgfuncties is sprake van schaarste. Daarnaast bereikt een deel van ons personeel de pensioengerechtigde leeftijd. We spelen hierop in met functiedifferentiatie, taakherziening en regionale en landelijke samenwerking. Ook verbeteren we onze arbeidsmarktcommunicatie en passen we onze werving en selectie aan, zodat we de juiste doelgroepen bereiken en activeren. Het behouden van personeel is minstens zo belangrijk. Daarom zetten we actief in op duurzame inzetbaarheid. Met aandacht voor gezondheid, ontwikkeling en werkplezier blijven medewer- kers vitaal, bekwaam en gemotiveerd – nu en in de toekomst. Een belangrijk onderdeel hiervan is digitale fitheid. Die wordt steeds belangrijker door ontwik- kelingen zoals AI en veranderende wet- en regelgeving. Deze ontwikkelingen bieden kansen, maar brengen ook risico’s met zich mee. Denk aan datalekken, verminderde productiviteit, weerstand tegen verandering en compliance-risico’s. Om risico’s te beperken en kansen te benutten, investeren we de komende jaren actief in het digitaal vaardig maken en houden van onze medewerkers.
Duurzaamheid We zijn ons bewust van onze leefomgeving. Klimaatverandering raakt ons direct en indirect in het dagelijks werk. We voelen daarin urgentie. Als gemeenschappelijke regeling en uitvoerings- organisatie nemen we hierin geen koploperspositie in ten opzichte van de Friese gemeenten. Wel nemen we als maatschappelijke organisatie verantwoordelijkheid voor ons deel in deze opgave. Dat betekent dat we binnen onze invloedssfeer realistische en haalbare stappen zetten op het gebied van klimaat, circulariteit en milieu. Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 37 We volgen de wettelijke regels en opgaven, sluiten aan bij bestaande initiatieven, zijn transpa- rant over onze voortgang en dragen actief bij aan een veilige en gezonde leefomgeving – nu en in de toekomst. Procesgericht werken De maatschappij vraagt steeds meer aanpassingsvermogen en flexibiliteit van ons. We moeten ons blijven ontwikkelen, snel kunnen schakelen en continu sturen op kwaliteit, efficiëntie en effectiviteit. Sinds 2023 bouwen we binnen VRF, onder het motto Leren door te doen, aan de basis voor procesgericht werken en een verbetergerichte mindset. Concreet betekent dit dat we de klant nog meer centraal stellen, slimmer samenwerken en processen zo inrichten dat we problemen voorkomen en continu verbeteren via de PDCA-cyclus.
Het groeien naar een organi- satie waarin continu verbeteren vanzelfsprekend is, vraagt om een cultuurverandering. Daar werken we de komende jaren stap voor stap aan. Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 38 interview Samen slimmer werken, met hart voor de Friese inwoner Bij Veiligheidsregio Fryslân staat één ding centraal: er zijn voor de Friese inwoner. Die gedeelde drijfveer vormt het vertrekpunt voor procesgericht werken en continu verbeteren binnen de organisatie. “De vraag is steeds: hoe kunnen we het werk slimmer organiseren, zodat onze klant de beste diensten en dienstverlening krijgt?” zeggen Linda Hasz, directie- en managementadviseur bedrijfsvoering, en Lysanne van der Kuip, business procesanalist. Leren door te doen Sinds 2023 werkt VRF aan procesgericht werken via de aanpak leren door te doen. “Die aanpak past gewoon goed bij onze organisatie,” zegt Linda. “Het is concreet en geeft mensen de ruim- te om zaken binnen hun werk te verbeteren en er stap voor stap achter te komen wat wel en niet werkt.” Procesgericht werken is geen doel op zich, maar een middel om toe te werken naar een cultuur waarin continu verbeteren vanzelfsprekend wordt. Van taak naar proces VRF werkt sterk taakgericht. Mensen weten wat ze moeten doen en zetten zich daar volledig voor in. Wat minder vanzelf gaat, is kijken naar het hele proces.
Lysanne: “Een werkproces doe je bijna nooit alleen, je werkt samen met collega’s uit andere teams. Door niet alleen naar je eigen taak te kijken, maar naar het hele proces, vergroot je de samenhang, efficientie en wendbaarheid. Als je weet hoe een proces loopt en wat daarin belangrijk is voor jou en anderen, kun je beter bijsturen als er iets verandert.” Eerst begrijpen, dan pas oplossen De neiging om snel te handelen als iets niet goed loopt, is begrijpelijk en werkt vaak goed in crises. Tegelijkertijd zien Linda en Lysanne dat dit niet altijd duurzaam is “Eerst vertragen is belangrijk. Wat is hier nou echt aan de hand? Door dat samen goed te onderzoeken worden de grondoorzaken duidelijk. Door die oorzaken aan te pakken, realiseer je verbeteringen die echt werken en duurzaam zijn.” Wat levert het op in de praktijk? Binnen de jeugdgezondheidszorg wordt bijvoorbeeld gewerkt aan het verhogen van de opkomst bij het periodiek gezondheidsonderzoek. “Het no-showpercentage was te hoog,” geeft Lysanne aan. “Wat bleek na onderzoek? De digitalisering is niet voor iedereen automatisch makkelijker. Soms komen mails in de spam en soms is een afspraak lastig te maken of te verzetten. Met dat inzicht kunnen we gericht werken aan verbeteringen.” > Op de stuurmuur worden doelen en voortgang inzichtelijk gemaakt.
V.l.n.r: Lysanne van der Kuip, Linda Hasz Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 39 “Ook intern hebben we resultaten geboekt”, vult Linda aan. “De drukwerkkosten liepen steeds op. Door dit eerst te analyseren verbeterde het inzicht en maakten we duidelijke afspraken. Daardoor bleven de kosten het afgelopen jaar binnen budget. Een ander voorbeeld is het tellen van adem- luchttoestellen. Dat gebeurt nu in één dag in plaats van twee.” Ondersteund door procescoaches Procesgericht werken binnen VRF wordt ondersteund door een team Procesmanagement met procescoaches. Zij helpen teams en het management bij vragen over verbeteren en slimmer orga- niseren. “Dat is niet altijd een verbetertraject”, leggen Linda en Lysanne uit. “Soms is een analy- segesprek genoeg, soms gaat het om meedenken over sturing en monitoring en een andere keer volstaat alleen advies. Daarom kijken we altijd wat een vraag echt nodig heeft: wat helpt hier nu het meest?” Wanneer is continu verbeteren echt een manier van werken geworden? Daar zijn Linda en Lysanne duidelijk over. “Als het aanjagen niet meer nodig is. Als verbeteren net zo normaal is als andere ondersteunende vakgebieden.” Dat vraagt meer dan alleen plannen en doen. “We zijn hier goed in Plan en Do, maar Check en Act schieten er nog weleens bij in. Om daar stappen in te maken, werken we met een stuurmuur in teams en afdelingen.
Doelen, voortgang en knelpunten staan daar duidelijk op en dat maakt het (bij)sturen en monitoren makkelijker.” Richting 2027 blijven we dit aandacht geven, zodat verbeteringen niet tijdelijk zijn, maar geborgd raken in het dagelijks werk. “Het werk wordt efficiënter en effectiever en daarmee leuker, want er is meer tijd en aandacht voor het vak en voor ons uiteindelijke doel: het ondersteunen van de Friese inwoner.” Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 40 7.4. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf beschrijven we het beheer- en onderhoudsbeleid voor de gebouwen die Veiligheidsregio Fryslân structureel en tijdelijk bezit of huurt. Het gaat om: • het hoofdkantoor aan de Harlingertrekweg; • 66 brandweerkazernes, waarvan 49 in eigendom; • twee boothuizen (beide in eigendom); • een gehuurde opslagloods die fungeert als distributiecentrum en wordt gebruikt voor de opslag van afgeschreven materieel; • 45 huurlocaties voor de jeugdgezondheidszorg van de GGD; • het Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), dat is ondergebracht in het hoofdkantoor. Kwaliteitsniveau beheer en onderhoud Voor beheer en onderhoud van kapitaalgoederen passen we de NEN-2767 norm toe. Deze norm is een veelgebruikte methode voor conditiemeting en legt de technische kwaliteit van bouw- en installatiedelen objectief vast.
De norm kent zes conditiescores: niveau één staat voor ‘uitstekend’ en niveau zes staat voor ‘zeer slecht’. De bestuurlijke afspraak is, net als voorgaande jaren, conditiescore drie. Dit betekent dat wij een ‘redelijke conditie’nastreven. Plaatselijke zichtbare veroudering is acceptabel, zolang de functie van bouw- en installatie- delen niet in gevaar komt. Voor huurlocaties streven we ernaar om een vergelijkbare conditie- score vast te leggen in de huurovereenkomsten. Onderhoudsvoorzieningen Op basis van dit uitgangspunt maken wij onderhoudsvoorzieningen. Daarmee spreiden we de lasten van groot onderhoud over meerdere jaren. De toevoeging aan de voorzieningen (met andere woorden: de jaarlijkse lasten) baseren we op het gemiddelde bedrag aan groot onderhoud dat we redelijkerwijs kunnen voorzien. Wettelijk moeten voorzieningen eens in de vijf jaar worden geëvalueerd. In de praktijk han- teren wij hiervoor een richtlijn van eens per vier jaar. Tijdens de schouw van 2026 voeren we een volledige onderhoudsinspectie uit van het hoofdkantoor en de locaties die door de brandweer in gebruik zijn. Vanaf 2027 baseren we de onderhoudsvoorzieningen op de actuele bevindingen van deze schouw. 7.5.
Verbonden partijen Definitie Verbonden Partij Een verbonden partij is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin Veiligheidsregio Fryslân (VRF) zowel een financieel als een bestuurlijk belang heeft. Van een financieel belang is sprake als VRF aansprakelijk is voor verplichtingen van de rechtspersoon. Van een bestuurlijk belang is sprake als VRF zeggenschap heeft. VRF heeft formeel één verbonden partij: stichting brandweeropleidingen Noord (SBON). Stichting brandweeropleidingen Noord (SBON) Veiligheidsregio Fryslân (VRF) neemt samen met de Veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe deel aan de Stichting Brandweeropleidingen Noord (SBON). De stichting verzorgt opleidings- en oefenactiviteiten voor de deelnemende veiligheidsregio’s via aan haar gelieerde vennootschappen en belast deze dienstverlening door aan de afnemende regio’s. Met deze deelname wordt het openbaar belang gediend van het borgen van vakbekwaam brandweerpersoneel tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. VRF heeft een bestuurlijk belang via vertegenwoordiging in het bestuur van de stichting en daarmee invloed op het beleid en de strategische koers. Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 41 In 2025 heeft het algemeen bestuur besloten SBON formeel te verbinden aan Veiligheidsregio Fryslân.
Op grond van artikel 31a van de Wet gemeenschappelijke regelingen is het ontwerpbesluit voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraden; er zijn geen wensen of bedenkingen ingediend. Ook de algemeen besturen van de Veiligheidsregio’s Groningen en Drenthe hebben ingestemd met het verbinden van SBON aan VRF. VRF neemt samen met de twee andere veiligheidsregio’s voor gelijke delen (ieder 1/3) deel in de stichting en heeft daarmee een indirect financieel belang via het aandeel in het kapitaal van de aan SBON gelieerde vennootschappen. De privaatrechtelijke rechtsvorm van SBON blijft gehandhaafd. Naar aanleiding van het besluit worden formele juridische handelingen verricht om governance, sturing en beheersing te versterken. Dit betreft onder meer de aanpassing van de statuten van SBON en de aan haar gelieerde vennootschappen en het sluiten van een deelnemersovereenkomst tussen de veiligheidsregio’s en SBON. In deze afspraken worden zeggenschap, toezicht en finan- ciële verantwoordelijkheden vastgelegd, evenals uitgangspunten voor investeringen en het omgaan met financiële risico’s. De financiële risico’s hebben betrekking op mogelijke exploitatietekorten, investeringsbesluiten en aansprakelijkheden voortvloeiend uit de bedrijfs- voering. Via de bestuursdeelname heeft VRF invloed op de financiële en strategische besluitvorming.
Hiermee wordt voldaan aan de BBV-vereisten voor transparantie en risicobeheersing bij ver- bonden partijen. 7.6. Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens voor de uitvoering van de wet. In deze paragraaf doen wij daarom verslag van onze beleidsvoornemens. Daarbij richten wij ons op de drie pijlers van de Woo: • actieve openbaarmaking; • passieve openbaarmaking; • verbetering van de informatiehuishouding. 1. Actieve openbaarmaking Informatie die actief openbaar gemaakt moet worden, moet digitaal vindbaar zijn via de Woo-index. Veiligheidsregio Fryslân is aangesloten op de Woo-index. Wij maken documenten openbaar via de Woo-index door deze eerst op de eigen website te publiceren. In de Woo- index verschijnt vervolgens een link naar deze internetlocatie. Vanaf 1 november 2024 moeten de eerste vijf informatiecategorieën verplicht openbaar gemaakt worden via de Woo-index. Het gaat om: • wetten en algemeen verbindende voorschriften (art. 3.3, eerste lid, onderdeel a); • overige besluiten van algemene strekking (art. 3.3, eerste lid, onderdeel b); • organisatie en werkwijze (art. 3.3, eerste lid, onderdeel d); • bereikbaarheidsgegevens (art. 3.3, eerste lid, onderdeel e); • vergaderstukken Staten-Generaal (art. 3.3, tweede lid, onderdeel b).
VRF voldoet hieraan: Overzicht eerste tranche WOO-index | Instructie | KOOP Kennis- en exploitatiecentrum officiële overheidspublicaties. 2. Passieve openbaarmaking Iedereen kan VRF vragen om bepaalde informatie openbaar te maken via een Woo-verzoek. Het moet dan wel gaan om informatie die al in bestaande documenten staat, zoals brieven, rapporten, memo’s en e-mailberichten. De gevraagde informatie moet betrekking hebben op ons werk. Op onze website staat hoe het indienen van een Woo-verzoek werkt. Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 42 Als wij informatie met een Woo-besluit openbaar maken, is deze informatie voor iedereen toegankelijk. In 2025 hebben we vijf Woo-verzoeken tijdig afgehandeld. 3. Verbetering van de informatiehuishouding Een uitgangspunt van de Woo, maar ook van de Archiefwet 1995, is dat de informatiehuis- houding op orde is. Het verbeteren van de informatiehuishouding is voor ons niet nieuw. Wij zetten op dit vlak jaarlijks stappen, mede door de doorlopende digitalisering. In 2025 hebben we flinke stappen gezet in het opruimen, ordenen en structureren van het fysieke archief. Daarnaast actualiseren we het overzicht van welke processen welke documenten gebruiken en welke vernietigingstermijnen daarbij horen. We verwachten deze slag in 2026 af te ronden en te digitaliseren. 8. Financiële begroting 8.1.
Overzicht van baten en lasten Primitieve begroting 2027 Lasten | Baten | Saldo Programma Gezondheid Pijler 1 | 17.773.778 | 56.320 | 17.717.458 Pijler 2 | 13.273.433 | 3.816.931 | 9.456.502 Pijler 3 | 2.062.321 | 1.137.007 | 925.314 Pijler 4 | 2.104.614 | 2.104.614 | - Toegerekende organisatiekosten | 7.935.052 | 56.339 | 7.878.714 43.149.198 | 7.171.211 | 35.977.988 Dekkingsmiddelen gezondheid Gemeentelijke bijdrage | 36.079.987 | -36.079.987 36.079.987 | -36.079.987 Totaal saldo van baten en lasten | 43.149.198 | 43.251.197 | -102.000 Reservemutaties gezondheid | 102.000 | - | 102.000 Gerealiseerd resultaat gezondheid | 43.251.198 | 43.251.198 | - Programma Crisisbeheersing | Lasten | Baten | Saldoo Producten Crisisbeheersing | 10.003.933 | 203.345 | 9.800.588 Toegerekende organisatiekosten | 1.195.410 | 8.488 | 1.186.923 11.199.344 | 211.833 | 10.987.511 Dekkingsmiddelen crisisbeheersing Rijksbijdrage BDUR | 6.585.112 | -6.585.112 Gemeentelijke bijdrage | 4.402.399 | -4.402.399 - | 10.987.511 | -10.987.511 Totaal saldo van baten en lasten | 11.199.344 | 11.199.344 | - Reservemutaties crisisbeheersing | - | - | - Gerealiseerd resultaat Crisisbeheersing | 11.199.344 | 11.199.344 | - Programma Brandweer | Lasten | Baten | Saldoo Producten brandweer | 47.734.603 | 1.104.231 | 46.630.372 Toegerekende organisatiekosten | 11.480.062 | 81.509 | 11.398.553 59.214.665 | 1.185.740 |
58.028.925 Dekkingsmiddelen brandweer Rijksbijdrage BDUR | 5.541.778 | -5.541.778 Gemeentelijke bijdrage | 52.401.809 | -52.401.809 57.943.587 | -57.943.587 Totaal saldo van baten en lasten | 59.214.665 | 59.129.327 | 85.338 Reservemutaties brandweer | - | 85.338 | -85.338 Gerealiseerd resultaat brandweer | 59.214.665 | 59.214.665 | - Gerealiseerd resultaat | 113.665.208 | 113.665.208 | - Waarvan incidentele baten en lasten | 102.000 | 85.338 | -16.662 Structureel saldo | 113.563.208 | 113.579.870 | 16.662 43 Overzicht baten en lasten art 27 BBV Lasten | Baten | Saldo Programma gezondheid | 34.525.310 | 43.194.860 | 8.669.550 Programma crisisbeheersing | 9.291.957 | 11.190.856 | 1.898.900 Programma brandweer | 44.965.344 | 59.047.818 | 14.082.474 Algemene dekkingsmiddelen | - | - | - Overhead | 24.110.462 | 146.336 | -23.964.127 Heffing vpb | 10.000 | - | -10.000 Onvoorzien | 660.135 | - | -660.135 Saldo van baten en lasten | 113.563.208 | 113.579.870 | 16.662 Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma | 102.000 | 85.338 | -16.662 Resultaat | 113.665.208 | 113.665.208 | - 44 Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân Meerjarenperspectief 1/2 Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Programma Gezondheid Pijler 1 | 23.579.559 | 6.685.729 | 16.893.830 | 18.165.973 | 56.156
| 18.109.817 | 17.773.778 | 56.320 | 17.717.458 Pijler2 | 18.509.387 | 9.689.601 | 8.819.786 | 13.345.548 | 3.796.316 | 9.549.232 | 13.273.433 | 3.816.931 | 9.456.502 Pijler 3 | 7.251.211 | 6.304.990 | 946.221 | 2.037.318 | 1.132.703 | 904.615 | 2.062.321 | 1.137.007 | 925.314 Pijler 4 | 2.165.653 | 2.185.357 | -19.704 | 2.098.454 | 2.098.454 | - | 2.104.614 | 2.104.614 | - Toegerekende organisatiekosten | 7.839.956 | 78.668 | 7.761.288 | 7.701.468 | 54.736 | 7.646.732 | 7.935.052 | 56.339 | 7.878.713 59.345.767 | 24.944.345 | 34.401.422 | 43.348.761 | 7.138.365 | 36.210.396 | 43.149.198 | 7.171.211 | 35.977.987 Dekkingsmiddelen Gezondheid Gemeentelijke bijdrage | 32.926.433 | -32.926.433 | 35.172.396 | -35.172.396 | 36.079.987 | -36.079.987 32.926.433 | -32.926.433 | - | 35.172.396 | -35.172.396 | 36.079.987 | -36.079.987 Totaal saldo van baten en lasten | 59.345.767 | 57.870.778 | 1.474.989 | 43.348.761 | 42.310.761 | 1.038.000 | 43.149.198 | 43.251.197 | -102.000 Reservemutaties Gezondheid | 102.000 | 1.190.266 | -1.088.266 | 102.000 | 1.140.000 | -1.038.000 | 102.000 | - | 102.000 Gerealiseerd resultaat Gezondheid | 59.447.767 | 59.061.045 | 386.723 | 43.450.761 | 43.450.761 | - | 43.251.198 | 43.251.198 | - Programma Crisisbeheersing | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Producten Crisisbeheersing | 6.858.865 | 217.453 | 6.641.412 |
8.629.617 | 214.686 | 8.414.931 | 10.003.933 | 203.345 | 9.800.588 Toegerekende organisatiekosten | 1.472.375 | 11.851 | 1.460.524 | 1.160.221 | 8.246 | 1.151.975 | 1.195.410 | 8.488 | 1.186.923 8.331.241 | 229.304 | 8.101.936 | 9.789.838 | 222.932 | 9.566.906 | 11.199.344 | 211.833 | 10.987.511 Dekkingsmiddelen Crisisbeheersing Rijksbijdrage BDUR | 5.499.555 | -5.499.555 | 5.347.245 | -5.347.245 | 6.585.112 | -6.585.112 Gemeentelijke bijdrage | 3.652.100 | -3.652.100 | 4.219.661 | -4.219.661 | 4.402.399 | -4.402.399 - | 9.151.655 | -9.151.655 | 9.566.906 | -9.566.906 | 10.987.511 | -10.987.511 Totaal saldo van baten en lasten | 8.331.241 | 9.380.959 | -1.049.719 | 9.789.838 | 9.789.838 | - | 11.199.344 | 11.199.344 | - Reservemutaties Crisisbeheersing | - | 34.539 | -34.539 | - | - | - Gerealiseerd resultaat Crisisbeheersing | 8.331.241 | 9.415.498 | -1.084.258 | 9.789.838 | 9.789.838 | - | 11.199.344 | 11.199.344 | - Programma Brandweer | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Producten Brandweer | 43.571.223 | 1.332.016 | 42.239.207 | 47.693.333 | 1.003.568 | 46.689.765 | 47.734.603 | 1.104.231 | 46.630.372 Toegerekende organisatiekosten | 11.342.482 | 113.811 | 11.228.672 | 11.142.124 | 79.190 | 11.062.933 | 11.480.062 | 81.509 | 11.398.553 54.913.705 | 1.445.826 | 53.467.879 | 58.835.456 | 1.082.758 | 57.752.698 | 59.214.665 | 1.185.740 |
58.028.925 Dekkingsmiddelen Brandweer Rijksbijdrage BDUR | 6.342.784 | -6.342.784 | 6.143.250 | -6.143.250 | 5.541.778 | -5.541.778 Gemeentelijke bijdrage | 49.414.024 | -49.414.024 | 51.250.839 | -51.250.839 | 52.301.809 | -52.301.809 55.756.808 | -55.756.808 | 57.394.089 | -57.394.089 | 57.843.587 | -57.843.587 Totaal saldo van baten en lasten | 54.913.705 | 57.202.634 | -2.288.928 | 58.835.456 | 58.476.847 | 358.609 | 59.214.665 | 59.129.327 | 85.338 Reservemutaties Brandweer | 497.002 | -497.002 | - | 358.609 | -358.609 | - | 85.338 | -85.338 Gerealiseerd resultaat Brandweer | 54.913.705 | 57.699.636 | -2.785.931 | 58.835.456 | 58.835.456 | - | 59.214.665 | 59.214.665 | - Gerealiseerd resultaat | 122.692.714 | 126.176.179 | -3.483.465 | 112.076.056 | 112.076.056 | - | 113.665.208 | 113.665.208 | - Waarvan incidentele baten en lasten | 6.225.000 | 7.399.807 | -1.174.807 | - | - | - | 102.000 | 85.338 | -16.662 Structureel saldo | 116.467.714 | 118.776.371 | -2.308.658 | 112.076.056 | 112.076.056 | - | 113.563.208 | 113.579.870 | 16.662 Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân Meerjarenperspectief 2/2 Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Programma Gezondheid Pijler 1 | 18.864.892 | 59.720 | 18.805.172 | 19.633.097 | 63.365 | 19.569.732 | 20.362.798 | 65.636 | 20.297.162 Pijler2 |
14.089.400 | 4.047.320 | 10.042.080 | 14.654.228 | 4.294.367 | 10.359.861 | 15.200.213 | 4.448.277 | 10.751.936 Pijler 3 | 2.189.335 | 1.205.636 | 983.699 | 2.275.238 | 1.279.227 | 996.011 | 2.360.287 | 1.325.075 | 1.035.212 Pijler 4 | 2.239.285 | 2.239.285 | - | 2.287.147 | 2.287.147 | - | 2.378.633 | 2.378.633 | - Toegerekende organisatiekosten | 8.319.323 | 57.521 | 8.261.802 | 8.653.943 | 58.731 | 8.595.212 | 8.930.248 | 59.965 | 8.870.283 45.702.235 | 7.609.482 | 38.092.753 | 47.503.653 | 7.982.837 | 39.520.816 | 49.232.179 | 8.277.586 | 40.954.593 Dekkingsmiddelen Gezondheid Gemeentelijke bijdrage | 38.004.753 | -38.004.753 | 39.622.816 | -39.622.816 | 40.981.593 | -40.981.593 38.004.753 | -38.004.753 | 39.622.816 | -39.622.816 | 40.981.593 | -40.981.593 Totaal saldo van baten en lasten | 45.702.235 | 45.614.235 | 88.000 | 47.503.653 | 47.605.653 | -102.000 | 49.232.179 | 49.259.179 | -27.000 Reservemutaties Gezondheid | 102.000 | 190.000 | -88.000 | 102.000 | - | 102.000 | 102.000 | 75.000 | 27.000 Gerealiseerd resultaat Gezondheid | 45.804.235 | 45.804.235 | - | 47.605.653 | 47.605.653 | - | 49.334.179 | 49.334.179 | - Programma Crisisbeheersing | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Producten Crisisbeheersing | 10.479.988 | 214.338 | 10.265.650 | 10.888.712 | 223.831 | 10.664.881 | 11.216.345 | 231.505 | 10.984.840 Toegerekende
organisatiekosten | 1.253.301 | 8.666 | 1.244.635 | 1.303.711 | 8.848 | 1.294.863 | 1.345.336 | 9.034 | 1.336.302 11.733.289 | 223.004 | 11.510.285 | 12.192.423 | 232.679 | 11.959.744 | 12.561.681 | 240.538 | 12.321.143 Dekkingsmiddelen Crisisbeheersing Rijksbijdrage BDUR | 6.585.112 | -6.585.112 | 6.585.112 | -6.585.112 | 6.585.112 | -6.585.112 Gemeentelijke bijdrage | 4.925.173 | -4.925.173 | 5.374.632 | -5.374.632 | 5.736.030 | -5.736.030 11.510.285 | -11.510.285 | 11.959.744 | -11.959.744 | 12.321.143 | -12.321.143 Totaal saldo van baten en lasten | 11.733.289 | 11.733.289 | - | 12.192.423 | 12.192.423 | - | 12.561.681 | 12.561.681 | - Reservemutaties Crisisbeheersing | - | - | - Gerealiseerd resultaat Crisisbeheersing | 11.733.289 | 11.733.289 | - | 12.192.423 | 12.192.423 | - | 12.561.681 | 12.561.681 | - Programma Brandweer | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Producten Brandweer | 50.237.317 | 1.162.797 | 49.074.520 | 52.310.552 | 1.197.710 | 51.112.842 | 53.785.235 | 1.227.796 | 52.557.439 Toegerekende organisatiekosten | 12.036.008 | 83.221 | 11.952.787 | 12.520.121 | 84.969 | 12.435.152 | 12.919.865 | 86.753 | 12.833.112 62.273.325 | 1.246.018 | 61.027.307 | 64.830.672 | 1.282.679 | 63.547.993 | 66.705.100 | 1.314.549 | 65.390.551 Dekkingsmiddelen Brandweer Rijksbijdrage BDUR | 5.541.778 | -5.541.778 | 5.541.778 | -5.541.778 |
5.541.778 | -5.541.778 Gemeentelijke bijdrage | 55.417.577 | -55.417.577 | 57.935.545 | -57.935.545 | 59.775.277 | -59.775.277 60.959.355 | -60.959.355 | 63.477.323 | -63.477.323 | 65.317.055 | -65.317.055 Totaal saldo van baten en lasten | 62.273.325 | 62.205.373 | 67.952 | 64.830.672 | 64.760.002 | 70.670 | 66.705.100 | 66.631.604 | 73.496 Reservemutaties Brandweer | - | 67.952 | -67.952 | - | 70.670 | -70.670 | - | 73.496 | -73.496 Gerealiseerd resultaat Brandweer | 62.273.325 | 62.273.325 | - | 64.830.672 | 64.830.672 | - | 66.705.100 | 66.705.100 | - Gerealiseerd resultaat | 119.810.849 | 119.810.849 | - | 124.628.748 | 124.628.748 | - | 128.600.960 | 128.600.960 | - Waarvan incidentele baten en lasten | 102.000 | 257.952 | 155.952 | 102.000 | 70.670 | -31.330 | 102.000 | 148.496 | 46.496 Structureel saldo | 119.708.849 | 119.552.897 | -155.952 | 124.526.748 | 124.558.078 | 31.330 | 128.498.960 | 128.452.464 | -46.496 Toelichting: De mutatie van het nadelig saldo per programma ten opzichte van 2026 is als volgt, naar oorzaken: Omschrijving | Gezondheid | Brandweer | Crisis | Organisatie | Totaal Nadelig saldo 2026 begroting 2026 | 27.525.665 | 40.187.905 | 3.067.686 | 19.861.640 | 90.642.896 Indexatie loonkosten | 123.001 | 89.091 | 87.313 | 67.253 | 366.658 Indexatie materiële kosten | 123.144 | 596.070 | 60.477 | 251.738 | 1.031.430 Wijziging topstructuur | -183.129 |
-100.429 | - | 283.558 | - Toevoeging OKO-monitor | 18.593 | - | - | - | 18.593 Bestuurlijke opdracht GGD | 594.000 | - | - | - | 594.000 Continuïteit brandweer | 100.000 Mutatie vrijval kapitaallasten | - | 30.000 | - | - | 30.000 Mutatie rente | - | 100.619 | - | - | 100.619 Totale mutatie | 675.609 | 815.351 | 147.790 | 602.549 | 2.141.300 Nadelig saldo 2027 begroting 2027 | 28.201.274 | 41.003.256 | 3.215.476 | 20.464.189 | 92.884.195 8.2. Financiële positie Arbeidsverplichtingen Conform het besluit ‘Begroting en Verantwoording’ is het niet toegestaan voorzieningen op te nemen voor jaarlijks terugkerende verplichtingen met een vergelijkbaar volume. Dit gaat vooral om verplichtingen rond vakantiegeld en het opgebouwde saldo vakantiedagen. Deze lasten zijn structureel gedekt in de begroting. Investeringskredieten Als onderdeel van de begroting is het meerjaren investeringsplan vastgesteld. De geplande inves- teringen zijn aan te merken als investeringen met economisch nut en worden geactiveerd conform de regels die zijn vastgesteld in de financiële verordening. De effecten hiervan zijn in de kapitaal- lasten van de programma’s verwerkt. De vast te stellen kredieten zijn opgenomen in bijlage 2 bij deze begroting.
47 Reserves Het geraamde verloop van de reserves in 2027 is als volgt: 1-1-2027 | Stortingen | Onttrekkingen | 31-12-2027 Algemene reserve Egalisatiereserve | 3.379.700 | 3.379.700 3.379.700 | - | - | 3.379.700 Bestemmingsreserves Gezondheidsmonitor | 413.113 | 102.000 | - | 515.113 Uitwerkingskader Meldkamer | 500.000 | 500.000 Tweede loopbaanbeleid | 526.629 | 526.629 In te halen werkzaamheden | 593.492 | 65.338 | 528.154 Wabo | 20.000 | 20.000 | - Frictiekosten | 1.773.000 | 1.773.000 3.826.234 | 102.000 | 85.338 | 3.842.896 Totaal eigen vermogen | 7.205.934 | 102.000 | 85.338 | 7.222.596 Voorzieningen Het geraamde verloop in de voorzieningen in 2027 is als volgt: 1-1-2027 | Stortingen | Onttrekkingen | 31-12-2027 Verplichtingen, verliezen, risico's Voorziening opgebouwde spaaruren | 88.692 | 88.692 Voorziening FLO-overgangsrecht | 6.433.275 | 158.332 | 474.187 | 6.117.420 Voorziening spaaruren IKB | 1.716.810 | 97.543 | 1.814.352 Voorziening RVU | 59.262 | 59.262 | - Voorziening voor mogelijke claim | 1.800.000 | 1.800.000 10.098.039 | 255.875 | 533.449 | 9.820.464 Egalisatie van lasten Groot onderhoud Harlingertrekweg | 292.092 | 82.559 | 183.093 | 191.558 Groot onderhoud brandweerkazernes | 2.356.075 | 654.575 | 830.600 | 2.180.050 2.648.167 | 737.134 | 1.013.693 | 2.371.608 Totaal voorzieningen | 12.746.206 | 993.008 | 1.547.142 | 12.192.072 48 Geprognosticeerde balans
2027 1-1-2027 | 31-12-2027 | 1-1-2027 | 31-12-2027 Materiële vaste activa | 95.332 | 106.322 | Eigen vermogen | 7.206 | 7.223 Financiële vaste activa | 217 | 217 | Gerealiseerd resultaat '25 | 3.483 | 3.483 Vorderingen | 7.620 | 7.620 | Voorzieningen | 12.746 | 12.192 Liquide middelen | 494 | 494 | Langlopende schulden | 64.692 | 70.507 Overlopende activa | 1.806 | 1.806 | Kortlopende schulden | 8.583 | 8.583 Overlopende passiva | 8.758 | 14.471 Totaal activa | 105.469 | 116.459 | Totaal passiva | 105.469 | 116.459 In de voorspelde balans is rekening gehouden met de geplande investeringen voor 2026 en 2027 en een stabiel werkkapitaal. Ook zijn de geplande mutaties in reserves en voorzieningen, zoals in de eer- dere paragrafen genoemd, verwerkt. De behoefte aan langlopende financiering is bepaald op basis van het meerjareninvesteringsplan en de vastgelegde financieringsstructuur. De rentelast voor deze finan- ciering is gedekt in de begroting 2027. Bovenstaande balans is de basis voor de berekende financiële kengetallen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen’. In de jaarrekening 2025 is een voorstel gedaan voor de bestemming van het gerealiseerd resultaat 2025. In afwachting van de vaststelling van de jaarrekening (algemeen bestuur 2 juli 2026) presenteren wij het gerealiseerde resultaat 2026 apart op de balans.
Meerjarenbalans 1-1-2028 | 31-12-2028 | 1-1-2028 | 31-12-2028 Materiële vaste activa | 106.322 | 122.958 | Eigen vermogen | 7.223 | 7.067 Financiële vaste activa | 217 | 217 | Gerealiseerd resultaat '25 | 3.483 | 3.483 Vorderingen | 7.620 | 7.620 | Voorzieningen | 12.192 | 12.165 Liquide middelen | 494 | 494 | Langlopende schulden | 70.507 | 79.861 Overlopende activa | 1.806 | 1.806 | Kortlopende schulden | 8.583 | 8.583 Overlopende passiva | 14.471 | 21.935 Totaal activa | 116.459 | 133.095 | Totaal passiva | 116.459 | 133.095 1-1-2029 | 31-12-2029 | 1-1-2029 | 31-12-2029 Materiële vaste activa | 122.958 | 126.586 | Eigen vermogen | 7.067 | 7.098 Financiële vaste activa | 217 | 217 | Gerealiseerd resultaat '25 | 3.483 | 3.483 Vorderingen | 7.620 | 7.620 | Voorzieningen | 12.165 | 11.746 Liquide middelen | 494 | 494 | Langlopende schulden | 79.861 | 82.728 Overlopende activa | 1.806 | 1.806 | Kortlopende schulden | 8.583 | 8.583 Overlopende passiva | 21.935 | 23.085 Totaal activa | 133.095 | 136.723 | Totaal passiva | 133.095 | 136.723 49 1-1-2030 | 31-12-2030 | 1-1-2030 | 31-12-2030 Materiële vaste activa | 126.586 | 128.535 | Eigen vermogen | 7.098 | 7.051 Financiële vaste activa | 217 | 217 | Gerealiseerd resultaat '25 | 3.483 | 3.483 Vorderingen | 7.620 | 7.620 | Voorzieningen | 11.746 | 11.791 Liquide middelen | 494 | 494 | Langlopende schulden | 82.728 | 75.336
Overlopende activa | 1.806 | 1.806 | Kortlopende schulden | 8.583 | 8.583 Overlopende passiva | 23.085 | 32.428 Totaal activa | 136.723 | 138.672 | Totaal passiva | 136.723 | 138.672 50 Bijlage 1. Bijdrage per gemeente 2027-2030 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Achtkarspelen | 3.712.718 | 3.931.386 | 4.114.979 | 4.258.016 Ameland | 995.214 | 1.053.163 | 1.101.684 | 1.138.334 Dantumadiel | 2.460.086 | 2.605.058 | 2.726.791 | 2.821.773 De Fryske Marren | 7.534.470 | 7.977.344 | 8.349.002 | 8.637.030 Harlingen | 2.184.943 | 2.313.562 | 2.421.536 | 2.505.540 Heerenveen | 7.035.209 | 7.449.285 | 7.796.884 | 8.067.217 Leeuwarden | 19.099.302 | 20.221.522 | 21.163.197 | 21.892.229 Noardeast-Fryslân | 6.255.920 | 6.624.084 | 6.933.133 | 7.173.406 Ooststellingwerf | 3.551.006 | 3.759.965 | 3.935.368 | 4.071.704 Opsterland | 3.965.909 | 4.199.470 | 4.395.563 | 4.548.305 Schiermonnikoog | 284.453 | 300.996 | 314.843 | 325.266 Smallingerland | 7.596.397 | 8.043.696 | 8.419.222 | 8.711.606 Súdwest-Fryslân | 12.525.614 | 13.262.522 | 13.881.062 | 14.361.555 Terschelling | 1.025.432 | 1.085.320 | 1.135.499 | 1.173.716 Tytsjerksteradiel | 4.447.188 | 4.708.946 | 4.928.681 | 5.099.584 Vlieland | 295.413 | 312.630 | 327.049 | 337.968 Waadhoeke | 6.507.059 | 6.889.852 | 7.211.151 | 7.460.688 Weststellingwerf | 3.407.861 | 3.608.701 | 3.777.350 | 3.908.962 92.884.195 | 98.347.502 | 102.932.993 |
106.492.900 51 2027 Bijdrage 2027 | Gezondheid | Crisisbeheer | Brandweer | Totaal Achtkarspelen | 1.531.801 | 186.907 | 1.994.010 | 3.712.718 Ameland | 206.413 | 25.186 | 763.615 | 995.214 Dantumadiel | 1.039.506 | 126.838 | 1.293.741 | 2.460.086 De Fryske Marren | 2.837.362 | 346.209 | 4.350.899 | 7.534.470 Harlingen | 880.514 | 107.438 | 1.196.991 | 2.184.943 Heerenveen | 2.817.155 | 343.743 | 3.874.311 | 7.035.209 Leeuwarden | 7.060.025 | 861.448 | 11.177.828 | 19.099.302 Noardeast-Fryslân | 2.491.294 | 303.982 | 3.460.644 | 6.255.920 Ooststellingwerf | 1.408.224 | 171.828 | 1.970.953 | 3.551.006 Opsterland | 1.630.227 | 198.917 | 2.136.765 | 3.965.909 Schiermonnikoog | 52.744 | 6.436 | 225.273 | 284.453 Smallingerland | 3.100.755 | 378.347 | 4.117.295 | 7.596.397 Súdwest-Fryslân | 4.917.732 | 600.051 | 7.007.832 | 12.525.614 Terschelling | 267.413 | 32.629 | 725.390 | 1.025.432 Tytsjerksteradiel | 1.782.809 | 217.534 | 2.446.845 | 4.447.188 Vlieland | 66.106 | 8.066 | 221.241 | 295.413 Waadhoeke | 2.545.233 | 310.564 | 3.651.262 | 6.507.059 Weststellingwerf | 1.444.673 | 176.276 | 1.786.913 | 3.407.861 36.079.987 | 4.402.399 | 52.401.809 | 92.884.195 52 2028 Bijdrage 2028 | Gezondheid | Crisisbeheer | Brandweer | Totaal Achtkarspelen | 1.613.518 | 209.102 | 2.108.767 | 3.931.386 Ameland | 217.424 | 28.177 | 807.562 | 1.053.163 Dantumadiel | 1.094.961 | 141.900 | 1.368.197
| 2.605.058 De Fryske Marren | 2.988.727 | 387.320 | 4.601.297 | 7.977.344 Harlingen | 927.487 | 120.196 | 1.265.879 | 2.313.562 Heerenveen | 2.967.442 | 384.562 | 4.097.281 | 7.449.285 Leeuwarden | 7.436.658 | 963.743 | 11.821.121 | 20.221.522 Noardeast-Fryslân | 2.624.198 | 340.079 | 3.659.807 | 6.624.084 Ooststellingwerf | 1.483.349 | 192.233 | 2.084.383 | 3.759.965 Opsterland | 1.717.195 | 222.537 | 2.259.738 | 4.199.470 Schiermonnikoog | 55.558 | 7.200 | 238.238 | 300.996 Smallingerland | 3.266.172 | 423.275 | 4.354.249 | 8.043.696 Súdwest-Fryslân | 5.180.079 | 671.305 | 7.411.139 | 13.262.522 Terschelling | 281.679 | 36.504 | 767.137 | 1.085.320 Tytsjerksteradiel | 1.877.917 | 243.366 | 2.587.662 | 4.708.946 Vlieland | 69.633 | 9.024 | 233.973 | 312.630 Waadhoeke | 2.681.014 | 347.442 | 3.861.395 | 6.889.852 Weststellingwerf | 1.521.742 | 197.208 | 1.889.751 | 3.608.701 1.613.518 | 209.102 | 2.108.767 | 3.931.386 53 2029 Bijdrage 2029 | Gezondheid | Crisisbeheer | Brandweer | Totaal Achtkarspelen | 1.682.214 | 228.184 | 2.204.582 | 4.114.979 Ameland | 226.681 | 30.748 | 844.254 | 1.101.684 Dantumadiel | 1.141.579 | 154.849 | 1.430.363 | 2.726.791 De Fryske Marren | 3.115.973 | 422.666 | 4.810.363 | 8.349.002 Harlingen | 966.975 | 131.165 | 1.323.396 | 2.421.536 Heerenveen | 3.093.782 | 419.656 | 4.283.446 | 7.796.884 Leeuwarden | 7.753.276 | 1.051.692 | 12.358.229 |
21.163.197 Noardeast-Fryslân | 2.735.924 | 371.114 | 3.826.095 | 6.933.133 Ooststellingwerf | 1.546.503 | 209.775 | 2.179.090 | 3.935.368 Opsterland | 1.790.305 | 242.846 | 2.362.412 | 4.395.563 Schiermonnikoog | 57.923 | 7.857 | 249.063 | 314.843 Smallingerland | 3.405.230 | 461.902 | 4.552.089 | 8.419.222 Súdwest-Fryslân | 5.400.622 | 732.567 | 7.747.873 | 13.881.062 Terschelling | 293.672 | 39.835 | 801.993 | 1.135.499 Tytsjerksteradiel | 1.957.870 | 265.575 | 2.705.236 | 4.928.681 Vlieland | 72.598 | 9.848 | 244.604 | 327.049 Waadhoeke | 2.795.159 | 379.149 | 4.036.843 | 7.211.151 Weststellingwerf | 1.586.530 | 215.205 | 1.975.615 | 3.777.350 39.622.816 | 5.374.632 | 57.935.545 | 102.932.993 54 2030 Bijdrage 2030 | Gezondheid | Crisisbeheer | Brandweer | Totaal Achtkarspelen | 1.739.902 | 243.527 | 2.274.588 | 4.258.016 Ameland | 234.455 | 32.816 | 871.063 | 1.138.334 Dantumadiel | 1.180.727 | 165.262 | 1.475.784 | 2.821.773 De Fryske Marren | 3.222.828 | 451.086 | 4.963.115 | 8.637.030 Harlingen | 1.000.135 | 139.985 | 1.365.420 | 2.505.540 Heerenveen | 3.199.876 | 447.874 | 4.419.466 | 8.067.217 Leeuwarden | 8.019.157 | 1.122.410 | 12.750.662 | 21.892.229 Noardeast-Fryslân | 2.829.746 | 396.068 | 3.947.592 | 7.173.406 Ooststellingwerf | 1.599.537 | 223.881 | 2.248.286 | 4.071.704 Opsterland | 1.851.700 | 259.175 | 2.437.430 | 4.548.305 Schiermonnikoog | 59.909 | 8.385 |
256.972 | 325.266 Smallingerland | 3.522.005 | 492.961 | 4.696.640 | 8.711.606 Súdwest-Fryslân | 5.585.825 | 781.826 | 7.993.905 | 14.361.555 Terschelling | 303.742 | 42.514 | 827.460 | 1.173.716 Tytsjerksteradiel | 2.025.011 | 283.433 | 2.791.140 | 5.099.584 Vlieland | 75.087 | 10.510 | 252.372 | 337.968 Waadhoeke | 2.891.013 | 404.644 | 4.165.032 | 7.460.688 Weststellingwerf | 1.640.937 | 229.675 | 2.038.350 | 3.908.962 40.981.593 | 5.736.030 | 59.775.277 | 106.492.900 55 Programmabegroting 2027 • Veiligheidsregio Fryslân 56 Bijlage 2. Investeringskredieten 2027 Investeringskredieten Krediet 2027 Gebruikerssoftware 127.593 Installaties met digitale componenten 58.854 Kantoormeubilair 382.310 Mobiele telefoons; tablets; ipads 150.093 Monitoren 32.590 Overig kantoorinventaris 46.578 Renovatie, restauratie en verbouwing van bedrijfsgebouwen 315.820 Systeem soft- en hardware 50.771 Werkplekautomatisering 440.046 Werktuigbouwkundige installaties > 30 kW 415.272 Organisatie 2.019.927 Inrichtingskosten JGZ (CB locaties 100.000 Röntgensysteem 220.000 GGD 320.000 Ademlucht 19.457 Dienstvoertuigen 162.068 Gebouwen 3.859.476 Grond 1.095.912 Haakarmvoertuigen 255.353 Hulpverleningsvoertuigen 76.857 Installaties 3.930.113 Mobiele telefonie, tablets en iPads 89.166 Overige (kantoor)inventaris 128.730 Overige brandweerinventaris 322.002 Persoonlijke beschermingsmiddelen 787.817 Renovatie
en verbouwing 226.408 Tankautospuiten 7.374.441 Brandweer 18.327.800 T otaal investeringskredieten 20.667.727 Investeringskredieten Brandweer 2027-2030 Categorie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ademlucht | 19.457 | 166.150 | 66.036 | 62.609 Alarmeringsmiddelen | 1.976.021 Dienstvoertuigen | 162.068 | 460.456 | 263.509 | 369.750 Gebouwen | 3.859.476 | 9.916.086 | 1.417.934 | 1.450.546 Gebruikerssoftware | 22.430 Grond | 1.095.912 | 1.121.116 | 573.452 | 586.642 Haakarmvoertuigen | 255.353 Hulpverleningsvoertuigen | 76.857 | 235.875 | 80.433 Installaties | 3.930.113 | 9.190.990 | 1.889.614 | 2.399.900 Mobiele telefonie, tablets en iPads | 89.166 | 109.929 | 125.855 | 95.462 Overige (kantoor)inventaris | 128.730 | 850.780 | 199.087 | 1.132.387 Overige brandweerinventaris | 322.002 | 301.040 | 320.796 | 308.352 Overige brandweervoertuigen | 185.506 | 316.726 | 70.026 Persoonlijke beschermingsmiddelen | 787.817 | 472.093 | 39.528 | 56.363 PM voer- en vaartuigen | 168.273 | 1.968.592 | 995.355 Redvoertuigen | 921.125 | 942.311 Renovatie en verbouwing | 226.408 | 443.200 | 984.690 | 1.492.316 Tankautospuiten | 7.374.441 | 691.352 | 2.829.016 | 42.768 Werkplekautomatisering | 27.535 Totaal | 18.327.800 | 25.261.506 | 12.017.579 | 11.060.927 57