Bijlage 2 Participatieverslag Frysk taalbeleid

Participatieverslag Frysk taalbeleid 2026

Inleiding Voor het opstellen van nieuw Fries taalbeleid, heeft de gemeente inwonersparticipatie ingezet. Door inwonersparticipatie te organiseren zorgen we ervoor dat het beleid goed aansluit bij wat er leeft in de samenleving. Met de inwonersparticipatie rondom het nieuwe Friese taalbeleid wilde de gemeente het volgende achterhalen: • • •

Hoe inwoners het huidige taalbeleid ervaren, en waar verbeterpunten liggen. Welke wensen en behoeften er zijn voor de toekomst: op welke terreinen willen inwoners het Fries terugzien? Hoe inwoners de rol van de gemeente zien bij het stimuleren van de Friese taal.

De doelstelling van het participatieproces was om de kwaliteit en effectiviteit van het nieuwe beleid te versterken en om draagvlak te creëren. Door inwoners te raadplegen over hun ervaringen met het huidige beleid en hun ideeën voor de toekomst, kan de gemeente beter onderbouwde keuzes maken die aansluiten bij wat er in de samenleving leeft. Tegelijkertijd zorgt deze betrokkenheid ervoor dat inwoners zich herkennen in het uiteindelijke beleid. Daarom is gekozen voor het participatieniveau raadplegen: inwoners leveren waardevolle input, terwijl de gemeenteraad de uiteindelijke besluiten neemt. Met dit participatieverslag legt de gemeente vast hoe het proces is verlopen, welke inzichten het heeft opgeleverd en hoe deze zijn gebruikt bij het opstellen van het nieuwe Friese taalbeleid. De volledige resultaten van de enquête zijn te vinden in de bijlage.

Methodologie Het participatieproces bestond uit één onderdeel: een enquêteonderzoek onder alle inwoners van de gemeente Opsterland. Deze methode is gekozen omdat het laagdrempelig is en een brede groep mensen bereikt. De enquête richtte zich op drie hoofdthema’s: 1. evaluatie van het vorige beleid 2. prioritering binnen de verschillende beleidsterreinen 3. het delen van ideeën en wensen. Om zoveel mogelijk inwoners te bereiken, is de enquête hoofdzakelijk digitaal uitgezet. Via verschillende platformen is de enquête onder de aandacht gebracht, zoals de gemeentelijke website en sociale mediakanalen. Voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn was er een fysieke versie van de vragenlijst beschikbaar. Deze kon op

verzoek worden afgehaald bij de balie van het gemeentehuis. Zo is gezorgd dat iedereen die wilde deelnemen, dat ook daadwerkelijk kon. De enquête stond open van 11 tot 28 november 2025. De doelgroep van dit enquêteonderzoek bestond uit alle inwoners van de gemeente Opsterland. Op 1 januari 2025 telde de gemeente 30.006 inwoners. Op basis van dit inwonersaantal werd een benodigde steekproefgrootte van 380 personen berekend, met een foutmarge van 5%.

Resultaten In totaal vulden 207 inwoners de enquête in. Met dit aantal kunnen geen betrouwbare uitspraken worden gedaan over de gehele doelgroep. Toch bieden de uitkomsten van de enquête richting bij het opstellen van nieuw Fries taalbeleid. Een groot deel van de respondenten (64%) geeft aan weleens Fries te hebben gesproken met een medewerker van de gemeente. Daarnaast geeft 19% aan dit niet te doen omdat zij hier geen behoefte aan hebben. Slechts 3% heeft nog nooit Fries gesproken met een gemeentemedewerker, maar zou dit wel graag willen. De meerderheid (59%) ervaart dan ook dat zij meestal tot altijd in het Fries terechtkunnen bij de gemeente. Er is echter ook een groep die aangeeft meestal niet (4%) of zelfs helemaal niet (9%) gemakkelijk in het Fries contact te kunnen hebben met de gemeente. Wat betreft taalstimulering vindt 48% van de respondenten dat de gemeente de Friese taal heel veel zou moeten stimuleren en 23% redelijk veel. Een kleinere groep (11%) vindt dat de gemeente de taal helemaal niet hoeft te stimuleren, of slechts een beetje (6%). Volgens de respondenten moet de meeste aandacht uitgaan naar Fries in het Onderwijs. Daarna volgen de thema’s Openbare Ruimte en Bestuur, vervolgens Cultuur & Media en Zorg & Welzijn, terwijl Bedrijfsleven & Toerisme het minst belangrijk worden gevonden.

Conclusie Respondenten die de enquête in het Fries invulden, zijn over het algemeen positiever over het Fries dan respondenten die de enquête in het Nederlands invulden. Tegelijkertijd laat de totale groep respondenten zien dat de meerderheid positief tegenover de Friese taal en de stimulerende rol van de gemeente staat. Slechts een kleine minderheid is hier geen voorstander van. Deze verschillen in houding laten wel zien dat inwoners verschillende verwachtingen hebben. Daarom is er in het nieuwe beleid rekening gehouden met beide perspectieven. Wat betreft de ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening, geeft een ruime meerderheid van de respondenten aan dat zij makkelijk Fries kunnen gebruiken in contact met de gemeente. Slechts een klein deel voelt deze ruimte niet of ervaart

drempels om het Fries te gebruiken. Dit laat zien dat de basis voor tweetalige dienstverlening aanwezig is, maar dat er wel aandacht moet blijven voor laagdrempeligheid en toegankelijkheid. Het domein waarin de gemeente de Friese taal het meest zou moeten stimuleren, is volgens de respondenten het Onderwijs. Het merendeel ziet onderwijs als het belangrijkste domein: hier valt volgens hen de meeste winst te behalen. Zowel in de gesloten als in de open vragen wordt onderwijs veruit het vaakst genoemd als prioriteit voor investeringen in de Friese taal. In het nieuwe beleid zal het domein Onderwijs een hogere prioriteit krijgen. De resultaten van het participatieproces zijn meegenomen in het opstellen en rangschikken van de beleidsprioriteiten binnen het nieuwe Fries taalbeleid. De thema’s die door inwoners als het belangrijkst zijn aangemerkt, worden door de gemeente als eerste opgepakt. De input biedt daardoor niet alleen inzicht in de behoeften en verwachtingen van inwoners, maar vormt ook een onderbouwde basis om prioriteiten te stellen. Deze prioritering is verwerkt in het uiteindelijke beleid. Tot slot is een belangrijk aandachtspunt het belang dat respondenten hechten aan communicatie met de gemeente in hun voorkeurstaal.

Zowel degenen die de enquête in het Fries hebben ingevuld als degenen die dit in het Nederlands hebben gedaan, vinden het prettig dat de gemeente hen aanspreekt in de taal waarin zij zich het meest comfortabel voelen. In het nieuwe beleid is de voorkeurstaal van de inwoner een uitgangspunt.

Bijlage: resultaten enquête 1. Wat is uw leeftijd?

Jonger dan 18 jaar

18-24 jaar

25-34 jaar

45-54 jaar

55-64 jaar

Ouder dan 65 jaar

35-44 jaar

2. Ik wil deze vragenlijst invullen in het:

Fries

Nederlands

3. Heeft u weleens Fries gesproken met een medewerker van de gemeente Opsterland?

Ja, vaak

Ja, af en toe

Ja, één keer

Nee, maar ik zou dat wel willen

Nee, en dat hoeft voor mij ook niet

Niet van toepassing

4. Vindt u dat u gemakkelijk Fries kunt gebruiken bij contact met de gemeente?

Ja, altijd

Ja, meestal wel

Soms wel, soms niet

Nee, meestal niet

Nee, helemaal niet

Niet van toepassing

5. In welke mate vindt u dat de gemeente Opsterland het gebruik van het Fries moet stimuleren?

Heel veel

Redelijk veel

Neutraal

Een beetje

Helemaal niet

6. Waar in de gemeente zou u het Fries vaker willen tegenkomen?

Gemeentelijke organisatie Openbare Ruimte Geen van allen

Onderwijs Cultuur & Media

Zorg & Welzijn Bedrijfsleven & Toerisme

7. Wat zou volgens u als eerste moeten gebeuren op de plek of in de situatie waar u het Fries het belangrijkst vindt? ….= Onderwijs ….= Openbare ruimte ….= Bestuur/Gemeentelijke organisatie ….= Geen Fries/Niet stimuleren Fryske les De bern geef Frysk leare. De measten keare de tiidwurden om. dat it Frysk oanmoedige wurdt yn 'e basistaal Mear Frysk op skoalle. Hurde easken oan stelle Iepenbiere romte Frysk yn it ûnderwiis Frýsk akseptjerje De snelheid wêrmei't it Frysk sprutsen wurdt ferskilt fan doarp ta doarp yn Opsterlân. It wurdt rapper sprutsen op de Gordyk as yn Beetsersweachen. Miskien kin dit sichtberder makke wurde troch de kampanje "Prat mar Frysk"? It moat gewoan wêze dat jo minsken earst yn it Frysk oansprekke. It gesprek yn it Frysk begjinne. Mear Frysk yn it ûnderwiis en berne-opfang Frysk ferplichtsje op de basisskoalle Gemeente, baly Yn de iepenbiere romte frysktalige buorden Strjitnammen en plaknammen Meer frysk ien et underwiis Frysk oan de balie ien it gemeentehûs. Dat je gewoan yn it Frysk begjinne kenne sûnder dat jo eerst freegje moatte. Ûnderwiis en Gemeentelike organisaasje By de basis begjinne, soarchje foar in goeie basis fan de Fryske taal yn it basisûnderwiis. Yn it ûnderwiis, der mat de basis lein wurde. De Fryske taal still ta sink gean. Derom ophalde dermei Op skoalle, en foaral it basisûnderwiis de bern it Frysk machtig meitsje.

Frysk mot ien it basispakket sitte krekt as oare lessen. En ek op it foarset ûnderwiis MMear fryske tonielstikken, of meiwurkers bygelyks frysk sprekkend Dat de minsken yn t frysk hun ferhaal dwaan kinne T wurd better ferwurde foaral fiar de alderen. Foaral yn de soarch Ûnderwiis It ûnderwiis Underwiis Oansprekke yn it Frysk en as it echt net oars kin, dan oer nei it Hollansk In ‘t underwiis, bv foarleze fan Fryske boeken Nr 1 Troch Frysk te praten, giet de taal net ferlen. op skoalle en by oerheidsynstânsjes As earste taal it Frysk fiere yn tillefoantjes en oan de baly. Yn it ûnderwiis, der is t fan belang dat bern stimulearre wurde om de fryske taal te brûken. Derneist soe it moai eêze at t op meardere plakken ek skriftelik nei foaren komme kin. Dan wurdt elkenien der mear mei konfrontearre Plak Yn ieder gefal dat se it Frysk fersteane. Iepenbare romte Frysk moat op 1 Altyd De namme Opsterland yn Opsterlân feroarje yn de B.A.G. Iepenbiere romte en toerisme

It ûnderwiis is fierwei it wichtichste ûnderdiel foar it foartbestean fan it Frysk, benammen dat bern dy't it net fan de âlders fan hús út meikrije, it asnoch op skoalle leare praten. Lykas no bart mei it Ingelsk. De gemeente kin hjir miskien wat dreger op aktearje dan in provinsje as lannelike oerheid mar it soe goed wêze as it har ynset foar dat der standerd twatalich ûnderwiis jûn wurdt yn Opsterlân. Dus rekkenjen, skiednis en gym bygelyks yn it Frysk, en bygelyks stavering, begrypend lêzen en ierdrykskunde yn it Nederlânsk. Oangeande de iepenbiere romte fyn ik eins dat hast alle plaknammen yn it Frysk soenen moatte wêze. Bygelyks 'Tijnje' is gewoan ris betocht troch in kartograaf as Nederlânske stavering foar de Fryske namme fan it doarp mar soedest 150 jier tebek de ynwenners freegje dan hienen sy noch nea heard fan 'Tijnje'. It is in restant fan dominânsje fan it Nederlânsk yn oansjoch as taal fan de ôfrûne iuw en soe yn myn eigen om dizze histoarykse reden gjin besteanrjocht ha moatte. (Dit is miskien wat fel mar as net ien soks besykje wol dan kinne wy fuort wol ophâlde mei it taalbeliid want dan is it Frysk oer 100 jier noch mar in lyts dialekt fan it Nederlânsk. De gemeentenamme ferfryskje: Opsterlân yn plak fan Opsterland Dat eltsenien it Frysk verstiet, sadat minsken harren net ferbrekke hoeche Als ik bel met de gemeente. Mix fan Frysk sprekkers besjen.

Ûnderwiis en iepenbiere romten Langer Fryske les yn it ûnderwiis Skoulle school De iepenbiere romte Fryske les far neije inwoners Der mar meer oandacht foar it Frysk komme op skoallen Ûnderwiis Soarch By de jeugd, dus op skoale! in de winkels Dat minsken stimulearre wurde om hokker kommunikaasje ek earst yn it Frysk te besykjen. Faak begjinne minsken no yn it Nederlânsk en dan giet dat sa troch. In soarte fan Praat mar Frysk 2.0 Yn brieven en op de webside Oerterp boppe oan op de boerden by de yngong fan it doarp en by it fourtgean ut it doarp. Mar ek alle dorpen yn Opsterlan. Yn de iepenbiere romte; foar eltsenien te sjen. It moat de noarm wèze om it frysk te brûken Dat ik yn it frysk een petear hawwe kin. Olle plaknammen ient frysk en olle nije dyken ek fryske nammen jaan. Dernêst mat de gemeente de skoallen 100% steune om de bern frysk op te voeden. Measken nog meer stimuleren 'Nijs ut Opsterlan' - der soe de gemeente ek in fryske ferzje fan oanbide kinne. Dan hawwe ynwenners in kar. Yn’e iepenbiere romte / horeka/ winkels / skoallen De mooglikhied dat jo in it Frysk te wurd stean wurde. Der soe oanjûn wurde moatte troch in buordsje of sa dat der Frysk praat wurde kin / mei. Underwiis Fryske plaknammen officieel meitsje De tillefoan opnimme in it frysk De gemeente- en plaknammen offisjeel fêststelle.

Ûnderwiis Frysk prate Sichtber meitsje dat Frysk de fiertaal is geen Fries aub Ik spreek Fries maar we wonen in Nederland. Dat is voor mij de eerste spreektaal en als tweede Fries. Gemeente en provinciale borden tweetalig Vragen of ik wel Fries wil spreken Nederlands als voertaal aanhouden in alle uitingen en elke situatie School Je moet mensen de kans geven om de friese taal in de gemeente kunnen volgen Plaats- en straatnaamborden, verder graag tweetalige communicatie want ik ben geen geboren Fries Thuis

Stoppen met fries Fries in het onderwijs is m.i. erg belangrijk Betere Friese les op de basisschool (daar heb ik vroeger niks van geleerd) Stoppen met het opdringen van Fries Je moet Fries niet sturen, maar laten gebeuren. Het is een spreektaal en niet echt een schrijftaal. Dat medewerkers Fries spreken. nergens ik vind het onzin Ik zou het mooi vinden om het fries meer op straat te zien. Dus bijv straatnaambordjes Niet van toepassing, ik vind het belangrijker dat de nederlandse taal overal te gebruiken blijft Ik vind fries niet nodig voor communicatie we leven in Nederland en spreken nederlands en het is fijn als er fries gesproken kan worden door inwoners van opsterland die daar behoefte aan hebben Ik heb geen specifieke situatie. Ik heb zelf fries gemist, op zowel het basisonderwijs, als het middelbare onderwijs. Ik vind dat wel belangrijk Geen idee. Ik ben een Limburger. Verkeersborden zoveel mogelijk in het Fries Binnen het publieke domein zou het niet verplicht mogen zijn om Fries te verstaan. Dit is een directe vorm van uitsluiting op basis van discriminatie. school Ik vind het Fries niet zo belangrijk nederlandse tekst bordjes vervangen of aanvullen met friese tekst overal bv in supermarkt enz Voer Fries bij gelegenheden die uitsluitend voor Friezen zijn bedoeld Als niet geboren Fries, vind ik dat de gemeente hier ook aandacht voor moet hebben.

Natuurlijk mag de Fries trots zijn op zijn eigen taal. Maar stimuleer dan voor de niet Fries dat zij de taal ook eigen gaan/kunnen maken. Bovenstaande vraag vind ik al te kort door de bocht of teveel op een hoop. Ik vind het plezierig dat ik Fries kan spreken maar overige communicatie vind ik in het Nederlands fijner. Het hangt ook af van de doelgroep. Ik kan me voorstellen dat het voor ouderen belangrijker is, vooral het spreken, dan jongeren Luisteren naar de reactie. Als ik in Nederlands antwoord geef reageer dan ajb ook in het Nederlands terug voor mij is fries niet het belangrijkst, heb lang buiten de provincie doorgebracht maar spreek het wel. De gemeente start het gesprek in het Nederlands. Gewoon Nederlands praten niet iedereen is Fries Als de mensen Fries tegen u praat kan u Fries terug praten Nvt. mensen kunnen onderling die Friese taal spreken, maar die taal niet opdringen aan de overheid en de rest van Nederland In de winkels nergens Friese taal op school

8. Stellingen over Bestuur: De gemeente moet haar medewerkers actief stimuleren om Fries te gebruiken in contact met inwoners.

De gemeente moet standaard tweetalige communicatie gebruiken in brieven, op de website en aan de balie. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

9. Stellingen over Onderwijs: De gemeente moet initiatieven aanmoedigen die de Friese taal en cultuur op school bevorderen.

De gemeente moet scholen aanmoedigen om meer Fries te gebruiken. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

10. Stellingen over Zorg & Welzijn: De gemeente moet zorgverleners ondersteunen bij het gebruik van het Fries, bijvoorbeeld met trainingen of hulpmiddelen.

De gemeente moet zorgaanbieders aanmoedigen om (meer) Fries te gebruiken. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

11. Stellingen over Openbare Ruimte: De gemeente moet meer Fries zichtbaar maken op openbare gebouwen en plekken.

De gemeente moet meer Friese straatnaamborden en bewegwijzering plaatsen. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

12. Stellingen over Cultuur & Media: De gemeente moet culturele evenementen waarin het Fries wordt gebruikt ondersteunen.

De gemeente moet de lokale media aanmoedigen om meer Fries te gebruiken. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

13. Stellingen over Bedrijfsleven & Toerisme: De gemeente moet ondernemers aanmoedigen om (meer) Fries te gebruiken.

De gemeente moet toeristische informatie en bewegwijzering ook in het Fries beschikbaar stellen. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Sterk mee eens

Eens

Neutraal

Oneens

Sterk mee oneens

14. Heeft u nog ideeën over hoe de gemeente het gebruik van het Fries verder kan stimuleren? geen fries aub Nee. Ik wil niet dat de gemeente hier tijd en geld in steekt Op manieren waarmee amper kosten gemoeid gaan, want het gewenste effect van veel maatregelen, denk aan plaatsnaamborden, is minimaal en zonde van het geld. 2 talige sociale media posts Wel het Fries aanleren op school, maar de niet-Friezen niet gedwongen het Fries in de communicatie aanbieden. Moeilijk te zeggen ben zelf geen Fries,onze kinderen zijn tweetalig Nederlands en Fries. Niet doen. We leven in Nederland. Zorg eerst maar eens dat het Nederlands beter beheerst wordt. Ik vind Fries een prachtige taal, maar vindt wel dat mensen buiten Friesland zich ook welkom moeten voelen. Bijv een bord we wurkje an de dyk, mijn moeder snapte t niet en zei er is hier toch geen dijk? Dit vind ik gevaarlijk omdat niet iedereen t bord begrijpt. Maar op scholen cultuur prima! Ik vind het belangrijk dat het Fries niet wordt gepresenteerd of wordt opgedrongen maar dat het op een uitnodigende manier binnen onze provincie wordt gepresenteerd. Touristen moeten niet verdwalen maar mogen op een leuke wijze ‘ontvangen’ worden met het gevoel dat ze in een ‘stukje buitenland’ van Nederland zijn. nee want ik praat heel soms fries Friese taallessen aanbieden aan nieuwe inwoners Niet stimuleren. Laat dit over aan de provincie.

Gemeente heeft wel andere zaken te doen.

Beseft de gemeente wel dat door het fries nog meer 'stimuleren', zelfs bij winkels (hoezo klantvriendelijk) en zorgverleners, niet-friezen nog meer worden uitgesloten. Het gebeurt mij steeds vaker dat friezen fries blijven praten, zelfs als ik kenbaar maak dat ik geen fries kan. Ze zeggen dan dat fries ook een taal is dus de ander moet zich maar aanpassen. Hartstikke leuk voor als je hier bent opgegroeid, maar uiterst asociaal voor een ieder die hier later is komen wonen, wil winkelen of naar het ziekenhuis moet. Je wordt zo het Frankrijk van Nederland, een mooie plek om te zijn maar jammer van de mentaliteit van de bewoners. Prima dat je mensen de kans wil geven om ook in het fries te kunnen communiceren, sla daar nou niet in door. En als je een enquete maakt, maak het dan niet sturend. Dus niet, 'hoe kan de gemeente het fries nog meer stimuleren', maar 'moet de gemeente het fries nog meer stimuleren'... Nederlands als hoofdtaal. Fries alleen als de ander het ook spreekt. Het is asociaal om te beginnen in het Fries als iemand anders het niet spreekt Fijn dat jullie er naar kijken! Altijd nederlands en fries In een samenleving die steeds meer gemengd is, wordt het gebruik van streektalen steeds meer een obstakel om elkaar goed te kunnen begrijpen. Het werkt de vorming van eilandjes binnen een samenleving in de hand.

En dat is in de huidige gepolariseerde samenleving absoluut niet wenselijk. Om samen te kunnen werken aan een inclusieve samenleving is het belangrijk dat iedereen elkaar begrijpt en verstaat. Wees er bewust van dat niet iedereen het fries machtig is en hou ook daar rekening mee en schakel over naar nederlands Dit dient niet gestimuleerd maar op basis van rechtsgelijkheid in informatievoorziening juist beteugeld. Normaal doen zo dat iedereen begrijpt waar je het over hebt Ik vindt het gebruik van Fries prima voor wie dit wil. Zwaar opleggen en met plaatsnaamborden stelt internationale bedrijven achterop. Iedereen moet in het Nederlands vindbaar blijven. Fries moet echter niet verloren gaan. Nee. Ik vind dat de gemeente het Fries niet hoeft te stimuleren. Ik vind de vraagstelling sturend richting het Fries en bij bijvoorbeeld het onderwijs vind ik dat de gemeente zich daar niet mee moet bemoeien. Niet doen vraag mij af of verder stimuleren door de gemeente zinvol is, laat het vrijblijvend zijn. Stop met stimuleren van de Friese taal Fries is voor mij vooral een cultuur ding. En cultuur mag gestimuleerd worden. In het dagelijks leven ben ik van mening dat Nederlands toegankelijker is voor de diversiteit van onze inwoners. Organiseer bijeenkomsten en evenementen voor de liefhebbers maar dring aan de rest van de bewoners de Friese taal niet op.

Gewoon doorgaan zoals nu gebeurt, is prima zo. zorgen dat de mensen eerst in het Nederlands worden aangesproken, niet iedereen is Fries Stritnammen, plaatsnamen int frysk, skwallen stimuleren om fyrske les te jaan omdot de fryske taal onder de jongere bearn hiel bot verdwient en dot is echt skonde va use moaie taal Taaltraining voor medewerkers, samenwerking met Afûk voor taalprogramma’s, subsidies voor theater, muziek in het Fries, tik tok challenges in het Fries Continue blijven stimuleren By oare gemeenten sjen. afûk benaderje Wat is dit in geweldige enkête. knap dien! De gemeente ambtenaren moesten de inwoners eerst in het Fries aanspreken. Fryske minsken oan nimme,in it gemeente hûs en net lju fân bûten Útfine of de 'Praat mar Frysk' kampanje trochsetten wurd? mMiskien yn de doarpen/ doarpshûzen kursussen Frysk oanbiede foar minsken dy't de taal net machtich binne en graach leare wolle. En foar minsken dy't graach Frysk skriuwen leare wolle. Dit ek oan de eigen amtners oanbiede. Mei de keunst- en kultuercoach sjen nei it oanbod oangeande Fryske keunst en kulteur foar de basisskoallen. Wat is der en wat kin oars. Frysk as 1e taal Hollansk as 2e. Us nije boargemaster kin wol Frysk, mar ik hear it net sa faak. Dus dat mei wol wat mear! Foarop rinne yn it gebrûk fan Frysk Mear oandacht foar Frysk op skoallen, d’r wurd te min dien oan Frysk yn t ûnderwies.

Gewoan net dwaan Lesmateriaal oanbiede op skoallen

Troch ut Frysk mear sichtber te meitsjen yn ut dagelijks libben, wurdt us kultuer better fielt. It motto "sa grutsk as in Fries" moat de gemeente ek utdrage. In goed foarbyld docht folgjen. De jongerein sit in protte op sociale media Lukas Instagram en TikTok. Om hun te bedrukken, bin ik foarstanner fan dot de gemeente disse fideo's yn ut Frysk op nimt, of oars mei Fryske ûndertiteling. It praten fan de taal moat stimulearre wurde. Sa wurdt de jeugd ek stimulearre om grutske te wêzen op alles wat de Fryske kultuer te bieden hat. Mei nammen belied op lange termijn meitsje hjiroer. Sekers ynsette by bern en alderein. It is in wichtiche taal en ús erfguod en moate der grutsk op wêze Flavour communicatie (oerterp) inhiere foar echt goeie ideeën rjochtsje op 'e jeugd, lear harren de Friese taal en tradysje op skoalle, dat is de basis. At it mar stimuleart wurdt, dat is al hiel wichtig. Frysk sichtber meitsje yn de praktyk om eltensien hinne. Ik soe graach in fergese les Frysk sjen wolle foar Nederlanners dy’t hjirhinne ferhúzje. It soe skande wêze as de Frieske taal ferdwine soe. Meitsje it leuk, mei in spulformaat dêr’t sawol Friese as Nederlânske taken jûn wurde. Of bied bygelyks Friese kookworkshops oan dêr’t de Nederlanners de resepten yn it Frysk meitsje kinne. Presentearje it mei humor en ferbinding.

Meitsje it net allinnich wat foar de Nederlanners, maar ek foar de Friezen; leer fan elkoar. Nee fjirder net Ik bin bliid dat in meiwurker fan de gemeente my yn t Frysk te wurd stean kin en mei. As in meiwurker gjin frys kin skeakelje ik oer yn Nederlâns. Fyn ik net in probleem. Dus wêr't kin moai. Mar gjin needsaak. Organisearje fergees skriuw kursussen yn De Skâns of de Wier Wyte buordjes ûnder as boppe de komboerden mei 'Wolkom yn'. Lyts detail mar it set de toan oer wat de measte minsken harren memmetaal is yn dat plak. Via sociaal media, breng het bij de nieuwe generatie onder de aandacht op een prikkelende manier Minsken mei in publieke functie en ek frysk prate, yn it frysk communicere litte. As je it net verstean kin min altied op it hollansk oer gean. yn alle gefallen soene minsken fan it gemeentehûs besykje moatte Frysk aktyf te brûken. Der binne no in hiel soad wurknimmers dy 't dat net dogge. Lit jim meiwurkers in kursus Frysk dwaan by de Afuk Konsekwint weze yn it oan gean fan in petear, en allinne yn it Nederlansk as it nedig is mar begjin yn it "geef" frysk Neffens my docht us gemeente it goed op ut mêd fan it frysk; bêst genôch De foarkar foar frysk sprekkende wurknimmers Dat de meiwurkers frysk prate , dat jouwt fertrouwen oan de minsken. Troch ik ien ûs gemeente net oantrekkelijk te meitsjen far hollanders.

De campagne; Praat mar Frysk of dergelijke Wes in fryske gemeente, mei respekt foar it hollansk Aktyf it frysk brûke yn kontakten mei de mienskip Is in e fragen al tot uting kaam fryske plaknammen de officiële plaknamme meitsje Ferieningen stimulearje it Frysk eknskriftlik te brûken. We binne in Fryske plattelâns gemeente. Dat moatte we útsrale een sjen litte Verplichten op basisscholen.