Bijlage 2 Concept jaarrekening 2025 GR EBD
Tekst van het document
1 Jaarstukken GR Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten 2025
Jaarstukken GR Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten 2025 Inhoudsopgave pag. 1. | Voorwoord 1.1 | Algemeen | 3 1.2 | Bestuur | 3 1.3 | Samenstelling bestuur | 3 1.4 | Werkingsgebied | 4 Jaarverslag 2. | Programmaverantwoording 2.1 | Algemeen | 5 2.2 | Realisatie doelstellingen 2025 | 5 2.3 | Gerealiseerde baten en lasten 2025 | 5 3. | Paragrafen 3.1 | Grondbeleid | 6 3.2 | Bedrijfsvoering | 7 3.3 | Winstneming | 8 3.4 | Weerstandsvermogen | 8 3.5 | Bedrijfsvoering | 10 3.6 | Financiering | 11 3.7 | Openbaarheid | 11 Jaarrekening | 12 4. | Balans per 31 december 2025 | 13 5. | Programmarekening 2025 | 14 6. | Waarderingsgrondslagen 6.1 | Algemeen | 15 6.2 | Materiële vaste activa | 15 6.3 | Vlottende activa | 15 6.4 | Vaste passiva | 15 6.5 | Vlottende passiva | 15 6.6 | Overlopende passiva | 15 6.7 | Voorzieningen | 15 6.8 | Resultaatbepaling | 15 7. | Toelichting op de balans per 31 december 2025 | 17 7.1 | Activa | 17 7.2 | Passiva | 18 8. | Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2025 | 20 . | 8.1 | Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld | 22 Overige gegevens 9. | Overige toelichtingen | 24 10. | Vaststelling jaarrekening | 25 11. | Controleverklaring | 26 Bijlagen 1. | Staat P Bedrijvenpark Drachten Azeven Zuid | 28 2. | Staat P Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord | 30 3. | Staat P Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord Fase 3 | 32 2 3 1.
Voorwoord 1.1 Algemeen De Gemeenschappelijke Regeling Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten ( hierna genoemd EBD) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van de gemeenten Smallingerland en Opsterland. De GR heeft een tijdelijke werkingsduur in die zin dat, als bepaalde delen van het bedrijvenpark zijn ontwikkeld en uitgegeven, de openbare ruimte weer wordt overgedragen aan de desbetreffende gemeente. Vooralsnog wordt uitgegaan van een werkingsduur totdat alle werkzaamheden zijn afgerond. De huidige grondexploitaties hebben een looptijd tot en met 2032. Inmiddels zijn er plannen voor uitbreiding van het bedrijventerrein. De doorlooptijd zal dan waarschijnlijk langer worden. 1.2 Bestuur De EBD bestaat uit een Directieraad en een Algemeen Bestuur. Beide zijn op basis van pariteit samengesteld uit vertegenwoordigers van Smallingerland en Opsterland. Het Algemeen Bestuur bestaat uit 10 leden, waarvan er dus 5 afkomstig zijn uit Smallingerland en 5 uit Opsterland. De directieraad wordt door het Algemeen Bestuur aangewezen en bestaat uit twee dagelijkse bestuurders uit elke gemeente, waaronder een voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter. De secretaris van de EBD en zijn plaatsvervanger zijn aangewezen door het Algemeen Bestuur en zijn ambtelijk medewerker bij elk van beide gemeenten. Op ad hoc basis worden adviseurs bij de bestuursvergaderingen uitgenodigd.
Deze adviseurs kunnen o.a. zijn (vertegenwoordigers van) de provincie Friesland, de Kamer van Koophandel en Fabrieken, de NOM, de Vereniging van Fabrikanten en de Ondernemerskring Opsterland. 1.3 Samenstelling bestuur/Directieraad Per ultimo 2025 was het bestuur van de EBD als volgt samengesteld: Algemeen Bestuur: De heer A.G.A. Bouwman voorzitter (burgemeester gemeente Opsterland) De heer F. Veenstra plaatsvervangend voorzitter (burgemeester gemeente Smallingerland) De heer M. van Opzeeland (wethouder gemeente Opsterland) De heer R. Hartogh Heys van de Lier (wethouder gemeente Smallingerland) De heer H. de Jong (raadslid gemeente Opsterland) De heer J. Sieswerda (raadslid gemeente Opsterland) De heer H. de Vries (raadslid gemeente Opsterland) Mevrouw M. de Voor-Veenstra (raadslid gemeente Smallingerland) De heer R. Kooistra (raadslid gemeente Smallingerland) Mevrouw J. Mast-Nikkels (raadslid gemeente Smallingerland) Ambtelijke ondersteuning: Mevrouw H. Postma-Pool (secretaris) De heer H. Berga (plaatsvervangend secretaris) Directieraad: De heer A.G.A. Bouwman voorzitter (burgemeester gemeente Opsterland) De heer F. Veenstra plaatsvervangend voorzitter (burgemeester gemeente Smallingerland) De heer M. van Opzeeland (wethouder gemeente Opsterland) De heer R. Hartogh Heys van de Lier (wethouder gemeente Smallingerland) Ambtelijke ondersteuning: Mevrouw H.
Postma-Pool (secretaris) De heer H. Berga (plaatsvervangend secretaris) 4 1.4 Werkingsgebied Het werkingsgebied van de EBD omvat de volgende gebieden en met een eigen kostprijsberekening: a. Bedrijvenpark Drachten Azeven Zuid b. Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord Het Bedrijvenpark Azeven Noord is in fasen opgedeeld met een kostprijsberekening per fase. Een situatietekening van het werkingsgebied is hieronder opgenomen. De vastgestelde uitbreiding van het werkingsgebied in 2025 is hierin verwerkt.
5 Jaarverslag GR Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten 2. Programmaverantwoording 2.1 Algemeen Het programma van EBD bestaat uit een tweetal gebieden waarin bouwkavels voor bedrijven worden gerealiseerd, namelijk: - Bedrijvenpark Drachten Azeven Zuid - Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord In dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. De netcongestie, de oorlog in Oekraïne en de installatie van de nieuwe president in Amerika hebben een impact op ons allemaal. De energietransitie en de geopolitieke ontwikkelingen leiden tot moeilijk voorspelbare omstandigheden. Voor de aanpak van de gevolgen van deze ontwikkelingen kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen. Ook streven we naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming. We hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. In het afgelopen jaar zijn de effecten van de netcongestie nog niet significant geweest. De belangstelling voor bedrijfskavels is nog steeds groot en ook de verkopen zijn (nog) goed. Vooral bedrijven die volstaan met een reguliere (kleine) aansluiting kunnen nog landen. Er is een verplichting om een reguliere aansluiting te realiseren.
De verwachting is wel dat de aankoopbeslissingen van (grote) bedrijven worden uitgesteld. Voor de komende jaren is het lastig een inschatting te maken hoe netcongestie, de stijging van de rente en de bouwkosten en de problemen rondom de levering van energie doorwerkt in de grondverkopen. 2.2 Realisatie doelstellingen 2025 Het Bedrijvenpark Drachten Azeven Zuid is geheel aangelegd en de laatste kavel is in 2025 verkocht. Dit onderdeel is daardoor afgesloten in 2025. Azeven Noord fase 1 en 2 is volledig voor kaveluitgifte beschikbaar. In 2025 zijn 4 bouwkavels verkocht en/of geleverd. Vanwege de beperkte voorraad bouwrijpe kavels is in 2024 de uitbreiding A7 Noord fase 3 vastgesteld. Bouwgrondexploitatie De boekwaarde van de voorraad grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de kosten voor de baten uitgaan en de looptijd meerdere jaren is. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. 2.3 Gerealiseerde baten en lasten 2025 … Totaal baten 3.527.931 Totaal lasten 707.626 Voordelig saldo baten en lasten 2.820.305 Jaarresultaat 632.348 Mutatie boekwaarde 2.187.957 Het saldo is afgeschreven op de voorraad onderhanden werk en geactiveerde voorbereidingskosten. 3.
| Paragrafen 3.1 | Grondbeleid 3.1.1 | Visie grondbeleid Via het voeren van een actief grondbeleid gestalte geven aan de ontwikkeling van bedrijfsterreinen. 3.1.2 | Prognose te verwachten resultaten a. | Bedrijvenpark Drachten Azeven Zuid In 2025 is de laatste kavel verkocht en kan dit onderdeel worden afgesloten. Het voordelig resultaat van de exploitatie wordt, overeenkomstig de inhoud van het "Intergemeentelijk Convenant Bedrijvenpark Drachten" van juni 1995, aan zowel de gemeente Opsterland als Smallingerland 50 % toegekend. b. | Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord Voor dit gebied heeft het algemeen bestuur op 17 juni 2010 een herziene kostprijsberekening vastgesteld. Per eind 2021 is de prognose van de exploitatie geactualiseerd. Op 17 november 2024 is de grondexploitatie van fase 3 vastgesteld. De belangrijkste uitgangspunten van de prognose zijn: 1. Looptijd exploitatie tot en met 2032. 2. Voor 2025 en 2026 is gerekend met een opbrengststijging. Jaarlijks wordt bekeken of de grondprijzen verder moeten stijgen. De prognose op basis van de actualisatie (met inachtneming van de reeds in 2012 en 2013 verantwoorde voorziening verliesgevende grondexploitatie van totaal ad.
€ 2.645.000) luidt: Boekwaarde 31 december 2025 | 1.138.000 Nog te maken kosten | 4.675.000 5.813.000 Nog te verwachte opbrengsten | 6.770.000 Winstneming 2025 | 21.000 Prognose voordelig resultaat eind 2032 na winstneming | 936.000 C. | Bedrijvenpark Drachten Azeven Noord fase 3 Deze uitbreiding is in november 2024 vastgesteld. Boekwaarde 31 december 2025 | 397.000 Nog te maken kosten | 4.372.000 4.769.000 Nog te verwachte opbrengsten | 6.328.000 Winstneming 2025 | 53.000 Prognose voordelig resultaat eind 2032 na winstneming | 1.506.000 Een eventueel voordelig resultaat van de exploitatie Noord en Noord fase 3 wordt, overeenkomstig het "Intergemeentelijk Convenant Bedrijvenpark Drachten" van juni 1995 verdeeld. Er zijn aanvullende afspraken gemaakt na een verliesneming in 2012 en 2013 van totaal € 2.645.000 door de gemeente Smallingerland. Het geheel aan afspraken wordt hieronder weergegeven: Opsterland | Smallingerland Voordelig resultaat * € 1 miljoen | percentage | percentage 0 – 2,645 | 0 | 100 2,645 – 5,845 | 50 | 50 5,845 – 6,145 | 0 | 100 6,145 – 9,345 | 50 | 50 > 9,345 | 20 | 80 6 7 Vennootschapsbelasting In bovenstaande prognoses is geen rekening gehouden met de mogelijke financiële gevolgen van de vennootschapsbelasting (vpb) voor overheidslichamen met betrekking tot de uitvoering van economische activiteiten.
Deze vpb plicht is op 1 januari 2016 in werking getreden. Voor de vpb laat de EBD zich bijstaan door een externe deskundige. Uitgangspunt is dat de EBD geen winststreven heeft. Dit wordt jaarlijks getoetst. Dit standpunt is bekend bij de belastingdienst. In december 2025 heeft de belastingdienst een onderzoek gestart of dit nog correct is. De uitkomst van dit onderzoek is nog niet bekend. 3.2 Bedrijfsvoering Het dagelijks bestuur (Directieraad) en het algemeen bestuur worden ondersteund door de secretaris en een administrateur. Voor de uitvoering doet de EBD een beroep op de personele capaciteit van de deelnemende gemeenten. De inzet van uren wordt aan de gemeenten vergoed. Wat hebben we gedaan in 2025: Uitbreiding Zuid De bestaande grondexploitatie van A7 Zuid is in 2025 afgesloten. In 2025 is besloten tot een uitbreiding van het werkingsgebied ten zuiden van de A7. Voor de volgende fase van Azeven Zuid zal t.z.t. een nieuwe grondexploitatie worden geopend. Grondaankopen Voor de volgende fase van Zuid is bijna 11 ha grond verworven. Grondverkopen Primaire taak van de EBD is de realisatie en exploitatie van bedrijfskavels. In exploitatie nemen Noord fase 3 De voorraad kavels was aan het afnemen. Daarom is de exploitatie van fase 3 in 2024 gestart, zodat kan worden begonnen met het bouwrijpmaken van 8,5 ha. aan nieuwe bouwkavels.
De start van het bouwrijpmaken is vertraagd tot 2026 omdat de stroomvoorziening pas in 2027 kan worden aangelegd. Fraude Fraude, frauderisico’s, preventie en bescherming van integriteit staan op de agenda bij Bedrijvenpark A7. We steunen op het integriteitsbeleid van de beide deelnemende gemeenten en maken gebruik van de interne processen van de gemeente Smallingerland. We zijn ons bewust van en hebben aandacht voor de risico’s en preventiemaatregelen, waarbij houding, gedrag en cultuur ook nadrukkelijk onderdeel zijn. Er hebben zich in 2025 geen fraudegevallen voorgedaan. Rechtmatigheid Als onderdeel van de jaarrekening wordt door de Directieraad een rechtmatigheidsverantwoording opgesteld. De rechtmatigheidsverantwoording zoals de wet voorschrijft betreft de financiële rechtmatigheid binnen de gemeenschappelijke regeling, wat voorheen door de accountant werd gedaan. De kaders voor de rechtmatigheidsverantwoording door de Directieraad zijn in het normenkader opgenomen. De kaders zijn veranderd: vanaf 2025 geldt een tolerantie van 2% van de totale lasten, exclusief stortingen in de reserves. In de financiële verordening is nog het oude percentage van 3% opgenomen. In 2026 wordt een nieuwe financiële verordening ter besluitvorming aangeboden waarin dit wordt aangepast, Naast de tolerantie wordt een rapporteringstolerantie gehanteerd.
Dit is het bedrag waarboven wordt gerapporteerd en is vastgesteld op 5% van de tolerantiegrens. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn geen fouten en/of onduidelijkheden geconstateerd die de rapporteringstolerantie overschrijden. Er kan om die reden een rechtmatigheidsverantwoording zonder fouten en/of onduidelijkheden worden afgegeven. 3.3 Winstneming Over de winst en verliesneming schrijft het BBV het volgende voor: 'Winst of verlies Winst nemen op meerjarige grondexploitaties wordt beheerst door het voorzichtigheidsbeginsel. Voorziene verliezen worden al in de jaarrekening meegenomen zodra zij bekend zijn. Positieve resultaten, ofwel winsten, worden pas in de jaarrekening verwerkt als zij met voldoende zekerheid vaststaan en dus gerealiseerd zijn.'(notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken, paragraaf 6.1) De exploitatiemaatschappij is een gemeenschappelijke regeling die voor de investeringen in de realisatie van bouwterreinen een financiering heeft aangetrokken welke op termijn moet worden terug betaald. Een eventueel resultaat moet met de deelnemende gemeenten worden verrekend. Daarom is het uitgangspunt dat "winsten" zoals beschreven in het BBV binnen de exploitaties worden gehouden. Zolang de exploitatiemaatschappij voor haar financiering een beroep moet doen op externe financiers zullen er ook geen 'winsten' worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.
De gerealiseerde winst over 2025 op basis van de POC-methode bedraagt: Gerealiseerde winst 2025 Azeven Noord fase 1+2 | 21.318 Azeven Noord fase 3 | 52.523 Azeven Zuid | 558.506 Totaal | 632.348 Toelichting: Gerealiseerde winst jaar | zuid | noord f 1+2 | noord f 2 | totaal 2017 | 3.594.330 | 3.594.330 2018 | -72.400 | 716.800 | 644.400 2019 | 170.400 | 317.600 | 488.000 2020 | 51.813 | 753.100 | 804.913 2021 | 83.015 | 468.359 | 551.374 2022 | 29.444 | -68.917 | -39.473 2023 | 32.840 | 455.014 | 487.854 2024 | -24.246 | 85.495 | 0 | 61.249 2025 | 558.506 | 21.318 | 52.523 | 632.347 4.423.702 | 2.748.769 | 52.523 | 7.224.994 3.4 | Weerstandsvermogen 3.4.1 Algemeen Het weerstandvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van de organisatie en in welke mate de organisatie in staat is om financiële risico’s op te vangen. De gemeenschappelijke regeling is een samenwerkingsverband tussen gemeenten en heeft tot doel het realiseren van bouwgrond ten behoeve van de verkoop. Daarbij worden investeringen gedaan om deze door middel van verkoopopbrengsten en subsidies weer terug te verdienen. Door de winstneming in 2017 tot en met 2024 en de voorgenomen winstneming 2025 beschikt de gemeenschappelijke regeling over een eigen vermogen. Daarmee is er dus sprake van weerstandsvermogen van bijna € 7 miljoen.
De deelnemende gemeenten hebben financieel bijgedragen bij de start van de productie van bouwgronden. Over de winst- en risicoverdeling hebben partijen afspraken gemaakt. Deze zijn vastgelegd in het "Intergemeentelijk Convenant Bedrijvenpark Drachten" van juni 1995 en in de Raadsbesluiten van de Gemeente Smallingerland van 11 mei 2004 en van de Gemeente Opsterland van 10 mei 2004, en dit is ook vastgelegd in het Algemeen Bestuur tijdens de vergadering van 12 mei 2004. 8 Kengetallen Het BBV schrijft voor dat er moet worden gerapporteerd over een aantal financiële kengetallen. Ze zijn opgenomen in de onderstaande tabel. Voor de EBD zijn de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio en grondexploitatie van toepassing. Financiële kengetallen | Realisatie | Realisatie | Prognose | Realisatie 2023 | 2024 | 2025 | 2025 Netto schuldquote | -132% | 396% | 280% | 114% Netto schuldquote, exclusief verstrekte leningen | -132% | 396% | 280% | 114% Solvabiliteitsratio | 81% | 57% | 52% | 64% Bouwgrondexploitatie | 267% | 307% | 146% | 47% Structurele exploitatieruimte | -4% | -7% | -4% | -6% Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Netto schuldquote De netto schuldquote | geeft inzicht in de mate waarin de schuldenlast drukt op de exploitatie. Dit kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden te delen door de totale jaarlijkse baten.
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de EBD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de EBD. Bouwgrondexploitatie Het kengetal grondexploitatie meet het risico van de grondvoorraad door de boekwaarde van de grondexploitaties te delen door de totale jaaromzet (of totale baten) 3.4.2 | Risico's Algemeen De netcongestie, de oorlog in Oekraïne en de installatie van de nieuwe president in Amerika hebben een impact op ons allemaal. De energietransitie en de geopolitieke ontwikkelingen leiden tot moeilijk voorspelbare omstandigheden. Wat bijvoorbeeld de rente gaat doen en de prijsontwikkeling is moeilijk in te schatten. De belangstelling voor bedrijfskavels is nog steeds groot en ook de verkopen zijn (nog) goed. Vooral bedrijven die volstaan met een reguliere (kleine) aansluiting kunnen nog landen. Voor de komende jaren is het lastig een inschatting te maken hoe netcongestie, de stijging van de rente en de bouwkosten en de problemen rondom de levering van energie doorwerkt in de grondverkopen. De verwachting is wel dat de aankoopbeslissingen van (grote) bedrijven worden uitgesteld. Azeven noord De boekwaarde van dit onderdeel is per einde 2025 circa € 1,1 miljoen. De nog te maken kosten voor Noord worden ruim goedgemaakt door de nog te ontvangen opbrengsten.
De nog te maken kosten voor het woonrijpmaken vinden gefaseerd plaats gelijk oplopend met de verkoop van een cluster kavels. De boekwaarde zal langzaam aflopen en uiteindelijk omslaan in een voordelig saldo. Het maximale risico betreft dan dat de boekwaarde van € 1,1 miljoen niet terugverdient kan worden. Azeven Noord fase 3 Dee fase is in 2024 in exploitatie genomen en heeft per eind 2025 een boekwaarde van € 0,4 miljoen. Er moet nog worden geïnvesteerd in het woonrijp maken voordat opbrengsten gegenereerd kunnen worden. De nog te maken kosten voor het bouw- en woonrijpmaken vinden gefaseerd plaats gelijk oplopend met de verkoop van een cluster kavels. De boekwaarde zal naar verwachting eerst oplopen naar maximaal € 2 miljoen en daarna weer aflopen en omslaan in een voordelig eindsaldo. Het maximale risico betreft dan dat de boekwaarde van € 2 miljoen niet terugverdient kan worden. Gronden niet in exploitatie In 2024 zijn de gronden voor Noord fase 4 verworven en in 2025 gronden voor een uitbreiding van Zuid. Deze gronden, in totaal 4,63 ha, met een totale waarde van € 9,7 miljoen (inclusief voorbereidingskosten) moeten op een later moment terugverdiend worden na het in exploitatie nemen. 9 De gemiddelde (markt)waarde is circa € 21 per m².
Als deze gronden in de toekomst niet of deels in ontwikkeling worden genomen dan zal de niet ontwikkelde grond naar agrarische waarde (€ 6 per m²) moeten worden afgeboekt. Het maximale risico is dan circa € 6,9 miljoen. Door middel van een jaarlijkse inventarisatie van de ontwikkeling van de realisatie ten opzichte van de prognose zullen de afwijkingen zichtbaar worden. Tot nu toe werden de risico’s alleen beschreven. In de tabel hieronder hebben we geprobeerd dit te kwantificeren. Daarbij hebben we de maximale risico’s beschouwd en de kans dat dit zich voor doet. Het risico van de nog niet in exploitatie genomen gronden hebben we voorzichtig ingeschat op 25% gezien de onzekere tijden en omdat hiervoor nog geen uitgewerkte plannen zijn. Azeven Noord voor 10% omdat de omslag naar een positief saldo al in 2028 is voorzien. Voor Azeven Noord fase 3 ontstaat het positieve saldo pas in het laatste jaar (2032) en daarom is voor dit onderdeel een iets hoger risico ingeschat van 20% Vervolgens hebben het maximale risico vermenigvuldigd met de geschatte kans dat dit zich voor doet.
Dit resulteert in het volgende overzicht: x € 1 miljoen maximaal | kans op | te dekken Onderdeel | risico | voordoen | risico Niet in exploitatie genomen gronden | 6,9 | 25% | 1,7 Azeven Noord | 1,1 | 10% | 0,1 Azeven Noord fase 3 | 2,0 | 20% | 0,4 10,0 | 2,2 Voor de risico's wordt een risicobuffer binnen de exploitatie van de GR aangehouden in de vorm van de algemene reserve (€ 7,2 miljoen). Ten opzicht van het berekende risico is dat ruim voldoende. 3.5 | Bedrijfsvoering 3.5.1 | Doelstelling De bedrijfsvoering van de EBD is gericht op het op slagvaardige wijze ontwikkelen en exploiteren van het bedrijvenpark Drachten en het verzorgen van een optimale afstemming van alle hiermee samenhangende aspecten en bevoegdheden van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. 3.5.2 | Bevoegd gezag Het Algemeen Bestuur is het hoogste gezag binnen de EBD. Omdat de EBD in principe één groot grondbedrijf is met een dus hoofdzakelijk bedrijfsmatige doelstelling, is geopteerd voor een zo flexibel mogelijke structuur. Dit betekent dat die zaken die wettelijk gezien kunnen worden gedelegeerd, ook daadwerkelijk aan de Directieraad zijn overgedragen. 3.5.3 | Organisatie De EBD heeft geen personeel in dienst.
De activiteiten met betrekking tot de bouwgrondexploitatie worden voor wat betreft de technische, planologische, commerciële, juridische en daarmee verwante zaken verzorgd door de gemeente Smallingerland en Opsterland. De financiële administratie wordt gevoerd door de gemeente Smallingerland. 10 11 3.6 Financiering 3.6.1 Algemeen Deze paragraaf bevat de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Voor de financiering van de investeringen per 31 december 2025 zijn de volgende middelen beschikbaar. * € 1 miljoen Investeringen (incl. winstneming) 11,0 Middelen: -eigen vermogen 6,9 -kasgeldlening -bankkrediet 3,3 -kortlopende schulden/overlopende passiva minus kortlopende vorderingen 0,8 Totaal middelen 11,0 3.6.2 Kasgeldlimiet/renterisiconorm De kasgeldlimiet en renterisiconorm hebben allebei als doel de leningenportefeuille van decentrale overheden te behoeden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties. Er wordt dus een grens gesteld aan de structuur van de leningen en niet aan de hoogte. De kasgeldlimiet is 8,2% van het begrotingstotaal en richt zich hierbij op vlottende schulden met een rentetypische looptijd van maximaal een jaar. De renterisiconorm op vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer bedraagt 20%.
Aan de doelstelling van de uitvoeringsregeling van de Wet Fido voor de kasgeldlimiet en renterisiconorm voldoet de EBD. De langlopende geldlening van € 7 miljoen en 0,99% is in 2025 afgelost met de laatste 10-jaarstermijn. Bij de BNG is een r/c krediet beschikbaar van maximaal € 6,8 miljoen. De rente schommelt momenteel rond de 3% Gevoeligheid rentefluctuaties: Het krediet bij de BNG is zo nodig in beperkte tijd om te zetten in een financiering met langere looptijd. De aard van de financiering gedurende de exploitatieduur tot en met 2032 is sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de exploitatie. De ontwikkeling is voor deze lange termijn moeilijk in te schatten. Voortdurend vindt beoordeling plaats van deze ontwikkeling en de daarbij passende financiering. 3.7 Openbaarheid De Wet open overheid (Woo) is met ingang van 2022 de opvolger van de Wet openbaarheid bestuur (Wob). De processen omtrent informatieverzoeken (passieve openbaarmaking) zijn of worden aangescherpt en geactualiseerd naar de nieuwe wetgeving. Het is hierdoor duidelijk voor inwoners of belanghebbenden, waar en hoe Woo-verzoeken ingediend kunnen worden. We beraden ons op de verdere gevolgen van deze wet voor de informatievoorziening. Er wordt voortdurend gewerkt om de informatiehuishouding van de organisatie te verbeteren.
Tijdens de ontwikkelingen van nieuwe systemen en processen wordt de relevante wetgeving meegenomen. Drachten, 25 juni 2026 12 Jaarrekening GR Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten 2025 4. BALANS 31 DECEMBER 2025 2025 | 2024 | 2025 | 2024 EIGEN VERMOGEN Algemene reserve | 6.592.647 | 6.531.397 Gerealiseerde winst | 632.348 | 61.249 7.224.995 | 6.592.647 ACTIVA | VASTE PASSIVA Voorraad grond | 9.526.639 | 7.670.437 | Vaste schulden 9.526.639 | 7.670.437 | Onderhandse lening binnenlandse bank | 0 | 700.000 IMMATERIELE VASTE ACTIVA | 0 | 700.000 Voorbereidingskosten uitbreiding zuid | 15.477 | 0 Voorbereidingskosten noord fase 4 | 111.273 | 42.036 126.750 | 42.036 VLOTTENDE ACTIVA | VLOTTENDE PASSIVA Voorraden Onderhanden werk | 1.609.068 | 3.881.739 | Netto vlottende schulden met een rente typische 1.609.068 | 3.881.739 | looptijd korter dan één jaar Banksaldi | 3.312.895 | 4.098.020 Uitzettingen met een rente typische | Belastingdienst | 658.990 | 27.886 looptijd korter dan één jaar | Overige schulden | 82.816 | 166.921 Overige vorderingen | 18.833 | 5.626 | 4.054.701 | 4.292.827 18.833 | 5.626 Liquide middelen Banksaldi | 0 | 0 0 | 0 Overlopende activa | Overlopende passiva Nog te betalen rente | 0 | 3.351 Vooruit ontvangen bedragen | 1.594 | 11.014 1.594 | 14.365 Totaal activa | 11.281.290 | 11.599.838 | Totaal passiva | 11.281.290 | 11.599.838 13 5.
| Programmarekening 2025 Baten | Begroting | Begroting | Rekening | Verschil na 2e wijziging 1) | 2025 Verkoop gronden | 1.852.918 | 2.206.000 | 3.485.841 | -1.279.841 Optievergoeding | 23.605 | -23.605 Huren/pachten | 18.485 | -18.485 Totaal baten | 1.852.918 | 2.206.000 | 3.527.931 | -1.321.931 Lasten Rente | 9.382 | 82.846 | 87.616 | -4.770 Bouwrijpmaken | 797.750 | 764.000 | 349.892 | 414.108 Overige goederen en diensten grex | 404.476 | 692.000 | 270.118 | 421.882 Totaal lasten | 1.211.608 | 1.538.846 | 707.626 | 831.221 Saldo baten en lasten | 641.310 | 667.154 | 2.820.306 | -2.153.152 Winstneming | 0 | 0 | -632.348 | 632.348 Mutatie voorraden | -641.310 | -667.154 | -2.187.957 | 1.520.804 Winstneming | 632.348 632.348 Exploitatieresultaat | 0 | 0 | 632.348 | 632.348 Mutatie reserve | 0 | 0 Gerealiseerd resultaat | 0 | 0 | 632.348 | 632.348 1) vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 27 november 2025 Mutatie voorraden en geactiveerde voorbereidingskosten: De afname van de boekwaarden van de voorraden onderhanden werk bedraagt € 2.187.957 De mutatie van de boekwaarden van de complexen luidt: - Bedrijvenparken Drachten Zuidwest en Noordoost | -705.032 - Bedrijvenpark Azeven Noord | -742.985 - Bedrijvenpark Azeven Noord f3 | -824.653 - Voorbereidingskosten Noord f4 | 69.236 - Voorbereidingskosten Zuid uitbreiding | 15.477 2.187.957 14 15 6.
Waarderingsgrondslagen 6.1 Algemeen De EBD is verantwoordelijk voor het realiseren en exploiteren van het bedrijventerrein voor de gehele looptijd tot aan verkoop van de laatste bedrijfskavel en terug levering van de openbare ruimte aan de deelnemende gemeenten. De kosten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Voor de baten geldt dat de verkopen zijn gerealiseerd bij levering. Bij het opstellen van de jaarrekening worden schattingen en veronderstellingen gedaan die medebepalend zijn voor de opgenomen resultaten. Dit gebeurt in overeenstemming met algemeen geldende grondslagen. De jaarrekening is samengesteld op basis van de voorschriften Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De posten zijn tegen nominale waarde verantwoord, tenzij anders aangegeven. De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Er zijn geen plannen om de GR te beëindigen. Om de jaarrekening te kunnen opstellen, moeten schattingen worden gemaakt. Kenmerkend voor schattingen is dat de realisatie kan afwijken. 6.2 Vaste activa 6.2.1 Materiële vaste activa Voorraad grond Het betreft activa met een economisch nut, gewaardeerd tegen de aanschafwaarde. 6.2.2 Immateriële vaste activa Voorbereidingskosten (te activeren) De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs. De kosten kunnen maximaal 5 jaar geactiveerd blijven staan.
6.3 Vlottende activa Voorraden De voorraden zijn opgenomen tegen de verkrijgingsprijs en/of vervaardigingskosten inclusief de bijgeschreven rente en verminderd met de opbrengst wegens gerealiseerde verkopen en ontvangen bijdragen. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde, rekening houdend met het risico van oninbaarheid. 6.4 Vaste passiva Vaste (langlopende) schulden De vaste schulden zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. 6.5 Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De netto vlottende schulden zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. 6.6 Overlopende passiva Nog te betalen rente, nog terug te storten borgsom en vooruitbetaalde huur Deze posten zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. 6.7 Reserves Reserves worden gevormd conform door het Algemeen Bestuur ter zake genomen besluiten. Ook de stortingen en onttrekkingen aan de reserves geschieden op basis van afzonderlijke besluiten van het Algemeen Bestuur en bij vaststelling van de jaarrekening. 6.8 Resultaatbepaling De winsten uit de exploitaties worden bepaald door toepassing van de POC-methode zoals deze nader is uitgewerkt in de notitie grondbeleid van het BBV. De opgenomen lasten en baten zijn gebaseerd op historische uitgaafprijs respectievelijk nominale waarde.
Jaarlijks vindt actualisatie plaats van de nog te verwachten lasten en baten. Gemeenten zijn overeenkomstig een afgesproken verdeling aansprakelijk voor eventuele verliezen. Gerealiseerde 16 winsten worden vooreerst binnen de exploitatie van de EBD gehouden ter dekking van eventuele risico's. Uitkering van winsten vindt pas plaats bij beëindiging van de regeling of eerder als deelnemende gemeenten daartoe besluiten. De toename, respectievelijk afname, van het onderhanden werk wordt als voorraadmutatie ten gunste, dan wel ten laste van de winst- en verliesrekening verantwoord. 7. | Toelichting op de balans per 31 december 2025 7.1 | ACTIVA 7.1.1 | Voorraad grond 2025 | 2024 Saldo 1 januari | 7.670.437 | 1.000.000 Aankopen gronden uitbreiding zuid | 1.852.062 Aankopen gronden fase 4 | 4.140 | 7.670.437 In exploitatie genomen fase 3 | -1.000.000 Saldo 31 december | 9.526.639 | 7.670.437 In 2025 is bijna 11 ha. grond voor de volgende fase van Azeven Zuid verworven.
7.1.2 | Voorbereidingskosten 2025 | 2024 Saldo 1 januari | 42.036 | 100.818 Voorbereidingskosten uitbreiding zuid | 15.477 Voorbereidingskosten noord fase 4 | 69.237 | 33.899 In exploitatie genomen noord fase 3 | -92.682 Saldo 31 december | 126.750 | 42.036 De in 2025 gemaakte voorbereidingskosten voor Noord fase 4 en de uitbreiding van Zuid zijn toegevoegd aan de immateriële vaste activa in afwachting van het in exploitatie nemen van deze fase. 7.1.3 | Voorraad onderhandenwerk Deelgebied | 31-12-2025 | 31-12-2024 Bedrijvenpark Azeven Zuid | 0 | 705.032 Bedrijvenpark Azeven Noord | 1.159.358 | 1.902.343 Bedrijvenpark Azeven Noord fase 3 | 449.710 | 1.274.364 Totaal | 1.609.068 | 3.881.739 Bedrijvenpark Azeven zuid is uitverkocht en per eind 2025 afgesloten. De grondexploitaties zijn geactualiseerd. Bij de actualisatie zijn de volgende parameters gehanteerd: Parameters | Prijspeilcorrectie | 2026 | 2027-2028 | 2029 e.v.
Interne rekenrente | 3,0% | 3,0% | 3,0% Omslagrente | 1,3% | 1,3% | 1,3% Kostenstijging GWW | 2,1% | 2% | 3% | 2% Plankosten | 5,0% | 4% | 3% | 2% Opbrengsten Bedrijventerrein zichtkavels | 3,0% | 2% | 2% | 0% Bedrijventerrein overige kavels | 3,0% | 2% | 2% | 0% Disconteringsvoet | 2% | 2% | 2% 17 Verwacht toekomstig resultaat boekwaarde | boekwaarde 31-12-2025 | resultaat | 31-12-2025 | nog te | nog te | verwacht voor | 2025 | na | investeren | verkopen | eindresultaat winstneming | winstneming Bedrijvenpark A7 | 1.138.000 | 21.000 | 1.159.000 | 4.675.000 | 6.770.000 | -936.000 Noord Bedrijvenpark A7 | 397.000 | 53.000 | 450.000 | 4.372.000 | 6.328.000 | -1.506.000 Noord f3 Totaal | 1.535.000 | 74.000 | 1.609.000 | 9.047.000 | 13.098.000 | -2.442.000 Zie de bijlagen voor een toelichting per grondexploitatie. In totaal wordt en na 2025 nog een positief resultaat verwacht van ruim € 2,4 miljoen. Looptijd exploitatie De BBV schrijft voor dat de looptijd van een grondexploitatiecomplex in beginsel maximaal 10 jaar mag bedragen. Hiervan mag gemotiveerd worden afgeweken. Met de huidige verwachtingen zullen de grondexploitaties binnen de 10 jaar worden afgesloten.
7.1.4 | Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 31-12-2025 | 31-12-2024 Huren en pachten | 18.833 | 5.626 Totaal | 18.833 | 5.626 Een deel van de pacht is bij de gemeente Smallingerland ontvangen en zal in 2026 worden doorgesluisd naar het Bedrijvenpark. 7.2 | PASSIVA 7.2.1 | Eigen vermogen 2025 | 2024 Saldo 1 januari | 6.592.647 | 6.531.397 Winstneming lopend jaar | 632.348 | 61.249 Saldo 31 december | 7.224.995 | 6.592.647 De algemene reserve is opgebouwd uit de gerealiseerde winsten. Het resultaat wordt berekend o.b.v. de POC-methode. Na vaststelling door het AB wordt het resultaat toegevoegd aan de Algemene reserve. 7.2.2 | Vaste schulden Onderhandse lening binnenlandse bank Lening | Looptijd | Oorspronkelijk | Afgelost tm | Aflossing | Restant bedrag | boekjaar | boekjaar | schuld BNG | 10 jaar | € 7.000.000 | € 7.000.000 | € 700.000 | € 0 De lening is op 8 juli 2025 geheel afgelost. De rentevergoeding bedroeg 0,99% per jaar. 18 7.2.3 | Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 31-12-2025 | 31-12-2024 BNG rekening courant | 3.312.895 | 4.098.020 Totaal | 3.312.895 | 4.098.020 De hoogte van het krediet in rekening-courant bedraagt maximaal € 6.806.703.
Overige schulden | 2025 | 2024 Belastingdienst, omzetbelasting over lopend boekjaar | 658.990 | 27.886 Gemeente Opsterland | 48.926 | 22.582 Gemeente Smallingerland | 10.874 | 12.645 Accountant | 13.250 | 12.500 Overige crediteuren | 9.766 | 119.194 Totaal | 741.806 | 194.807 De overige schulden hebben betrekking hebben op het boekjaar 2025 en worden in 2026 betaald.. 7.2.4 Overlopende passiva. Nog te betalen rente | 2025 | 2024 Rente vaste geldlening | 0 | 3.351 Totaal | 0 | 3.351 De lening is op 8 juli 2025 geheel afgelost. Vooruit ontvangen bedragen | 2025 | 2024 Optievergoedingen | 1.594 | 11.014 Huren | 0 | 0 Totaal | 1.594 | 11.014 Om het verloop van de optievergoeding inzichtelijk te maken is onderstaande tabel toegevoegd Optievergoeding | 2025 | 2024 Saldo 1 januari | 11.014 | 36.546 Ontvangen optievergoedingen | 14.186 | 9.649 Verrekende en terugbetaalde optievergoedingen | 0 | -4.472 Vervallen optievergoedingen | -23.606 | -30.709 Saldo 31 december | 1.594 | 11.014 7.2.5 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Niet van toepassing. 19 8. | Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2025 Baten Verkoop gronden | 2025 | 2024 Verkopen Azeven Noord | 1.114.722 | 1.225.741 Verkopen Azeven Noord fase 3 | 1.013.519 Verkopen Azeven Zuid | 1.357.600 | 0 Totaal | 3.485.841 | 1.225.741 In 2025 is 42.690 m² verkocht (in 2024 was dat 14.880 m²).
In Azeven Zuid is de laatste grond verkocht. Optievergoeding | 2025 | 2024 Vervallen optievergoedingen | 23.605 | 30.709 Totaal | 23.605 | 30.709 Het betreft ontvangen vergoedingen voor opties tot en met 31 december 2025. De optievergoedingen worden niet meer verrekend met de verkoopopbrengst van een kavel. Huren en pachten | 2025 | 2024 Huur grond Kelvinlaan | 348 | 348 Pacht weilanden | 16.989 | 5.278 Verhuur diverse gronden | 1.148 | 1.127 Totaal | 18.485 | 6.753 De verhuuropbrengst van de diverse gronden is in 2024 iets hoger doordat de vorig jaar aangekochte gronden voor Noord fase 4 in 2025 in verpachting zijn gegeven. Lasten Rente | 2025 | 2024 Rente rekening courant BNG | 113.073 | -25.655 Rente vaste geldleningen | 3.579 | 10.508 Rentevergoeding uitgestelde koop | -29.036 Totaal | 87.616 | -15.147 Door de grondaankopen voor fase 4 sloeg het banksaldo om van positief naar negatief in de loop van 2024. Wel bleef er per saldo nog een rentebaat over. Omdat het banksaldo in 2025 het gehele jaar negatief was is er dit jaar sprake van een rentelast. Bouw- en woonrijp maken | 2025 | 2024 Samenvoegen eilanden A7 Noord | 284.775 | 86.410 Overige A7 Noord | 68.117 Totaal | 349.892 | 86.410 Deelplan A7 Zuid was al helemaal bouw- en woonrijp gemaakt en is eind 2025 afgesloten. Het bouwrijpmaken van A7 Noord fase 3 wordt is in 2025 nog niet gestart.
20 Overige goederen en diensten | 2025 | 2024 Onroerendzaakbelasting gronden | 55.037 | 50.560 Waterschapslasten | 20.014 | 12.725 Kosten administratie, economische zaken en ontwikkeling, controle | 59.800 | 34.561 Accountant | 13.250 | 12.500 Sloopkosten | 106.099 Energie transitie | 76.348 Overige algemene en voorbereidingskosten | 45.669 | 68.167 Totaal | 270.118 | 284.612 21 Winstneming De winst wordt bepaald op basis van de POC-methode, zoals uitgewerkt in de notitie Grondbeleid 2019 van de BBV. Winstberekening exploitaties 2025 akkoord Noord | Noord fase 3 | Zuid Totaal opbrengsten | 43.108.361 | 6.770.189 | 19.175.866 Calculatieverschillen | 21.834 | -101.128 | 257.526 Verwachtingen minus nog beschikbaar | 517.064 | 672.828 | 0 Totaal opbrengsten | 43.647.259 7.341.889 | 19.433.392 Totaal opbrengsten gerealiseerd t/m 31-12- 2025 | 36.877.259 | 1.013.519 | 19.433.392 Procentuele verhouding | 84,49% 13,80% | 100,00% Totale kosten | 42.128.127 | 6.368.860 | 18.906.174 Calculatieverschillen | -15.029 | -15.105 | -31.288 Verwachtingen minus nog beschikbaar | 577.202 | -571.400 | 0 Winstnemingen t/m 2024 | -2.727.451 | 0 | -3.865.196 Totaal kosten exclusief winstnemingen | 39.962.849 | 5.782.355 | 15.009.690 Totaal kosten gerealiseerd t/m 31 | -12-2025 | 38.015.300 | 1.410.706 | 18.874.886 Winstnemingen | -2.727.451 | 0 | -3.865.196 Totaal gerealiseerde kosten exclusief
winstnemingen | 35.287.849 1.410.706 | 15.009.690 Procentuele verhouding | 88,30% 24,40% | 100,00% Projectresultaat | 3.684.410 1.559.534 | 4.423.702 Te verantwoorden winst | 2.748.769 | 52.523 | 4.423.702 Reeds winst genomen t/m 2024 | 2.727.451 | 0 | 3.865.196 Winstneming 2025 | 21.318 | 52.523 | 558.506 Per saldo wordt er een voordeel gerealiseerd van € 632.348. Voorgesteld wordt om voordeel toe te voegen aan het eigen vermogen (gerealiseerd resultaat). Het gerealiseerde resultaat wordt toegevoegd/onttrokken aan de voorraad onderhandenwerk. 8.1 OVERZICHT GEREALISEERDE BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD 2025 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 2025 Bedragen in € Taakveld | Lasten | Baten | Saldo Grondexploitatie | 707.626 | 3.527.931 | 2.820.305 Totaal na resultaatbestemming | 1.339.974 | 3.527.931 | 2.187.957 22 23 Bezoldiging in het kader van de WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke en de semipublieke sector (hierna: WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector. De algemene bezoldigingsnorm van de WNT is van € 233.000 in 2024 verhoogt naar € 246.000 in 2025. Bezoldiging leden AB en DR in kader van WNT Naam Functie Duur Dienst verband Omvang Dienst Verband Beloning Overige Premies/ Vergoeding Jaar Beëin- diging Motivering 2025 2024 2025 2024 A.G.A. Bouwman Voorzitter n.v.t.
n.v.t € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. De GR heeft geen medewerkers. in dienst. Bestuurders en raadsleden van deelnemende gemeenten hebben zitting in het AB en DR F. Veenstra Plv. voorzitter n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. M. Van Opzeeland Lid AB en DR n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. R. Hartogh Heys vd Lier Lid AB en DR n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. H. de Jong Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. J. Sieswerda Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. H. de Vries Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. M. de Voor-Veenstra Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. J. Mast-Nikkels Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. R. Kooistra Lid AB n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. H. Postma-Pool Secretaris n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. H. Berga Plv. secretaris n.v.t. n.v.t. € 0 € 0 € 0 € 0 n.v.t. 24 9. OVERIGE TOELICHTINGEN 9.1 Gebeurtenissen na balansdatum De oorlog in Oekraïne, het midden oosten en de installatie van de nieuwe president in Amerika zorgen voor wereldwijde onrust. Dit heeft geen financiële gevolgen voor de jaarrekening 2025 maar kan in de toekomst wel leiden tot prijsstijgingen van o.a. brand- en grondstoffen. Mogelijk vertaalt zich dit naar een andere/lagere vraag naar bedrijfskavels. Hoe groot de financiële impact zal zijn is nu onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico's en die van onze partners voortdurend.
Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. 9. 2 Verantwoordelijkheid dagelijks bestuur De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 22 november 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.
De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV. Bevinding Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het Algemeen Bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. 25 10. Vaststelling jaarrekening Gezien de rekening van de Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten over het jaar 2025; Gelet op artikel 23 van de wet Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenpark Drachten; BESLUIT: Het overzicht van baten en lasten vast te stellen als volgt: € Totaal van de baten 3.527.931 Totaal van de lasten 707.626 Gerealiseerd resultaat 632.348 Per saldo afname boekwaarde 2.187.957 Het gerealiseerde resultaat a.d. € wordt toegevoegd aan de reserves. Aldus besloten in de vergadering van de Directieraad van 4 juni 2026, De secretaris, De voorzitter, 26 11. Controleverklaring De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina’s.
(wordt ingevoegd na afronding accountantscontrole) 27 BIJLAGE 1 | Staat P BEDRIJVENPARKEN DRACHTEN ZUIDWEST EN NOORDOOST Op basis Omschrijving | Verantwoord | Verantwoord | Verantwoord | kostprijsberekening | Calculatie- | Nog | Vermoedelijk t/m vorig | in | t/m | ingecalculeerd | verschillen | beschikbaar | nog te dienstjaar | dienstjaar | dienstjaar | voor | in totaal | (5-4) | volgens | besteden/ uitgevoerde of | kostprijs- | te ontvangen in uitvoering | berekening zijnde plandelen | (6-5) 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 Grondverwerving | 4.140.644 | 4.140.644 | 4.140.644 | 4.140.644 | 0 Bouwrijp maken | 6.812.614 | 6.812.614 | 6.812.614 | 6.812.614 | 0 | 0 Onvoorzien | 1.025.294 | 1.025.294 | 1.025.294 | 1.025.294 | 0 | 0 Bijdrage exploitatie Azeven Noord | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 0 | 0 Overige exploitatielasten | 4.174.662 | 94.062 | 4.268.724 | 4.268.724 | 4.300.012 | -31.288 | 0 | 0 Naheffing omzetbelasting | 225.876 | 225.876 | 225.876 | 225.876 | 0 | 0 Winstneming | 3.889.442 | -24.246 | 3.865.196 | 3.865.196 | 3.865.196 | 0 | 0 Totaal (a) | 21.268.532 | 69.816 | 21.338.348 | 21.338.348 | 21.369.636 | -31.288 | 0 | 0 Bijdrage waterschap | 124.795 | 124.795 | 124.795 | 124.795 | 0 | 0 Optierente | 92.029 | 92.029 | 92.029 | 92.029 | 0 | 0 Overige bijdragen | 2.246.638 | 2.246.638 | 2.246.638 | 2.246.638 | 0 | 0 Totaal (b) | 2.463.462 | 0 |
2.463.462 | 2.463.462 | 2.463.462 | 0 Per saldo (a-b=c) | 18.805.070 | 69.816 | 18.874.886 | 18.874.886 | 18.906.174 | -31.288 | 0 | 0 Opbrengst gronduitgifte: - industrieterreinen | 17.752.062 | 1.357.600 | 19.109.662 | 18.852.136 | 18.852.136 | 257.526 | 0 | 0 - overige | 323.730 | 323.730 | 323.730 | 323.730 | 0 | 0 Totaal (d) | 18.075.792 | 1.357.600 | 19.433.392 | 19.175.866 | 19.175.866 | 257.526 | 0 | 0 Totaal generaal (c-d) | 729.278 | -1.287.784 | -558.506 | -300.980 | -269.692 | -288.814 | 0 | 0 28 Toelichting op de vermoedelijk nog te besteden en te ontvangen bedragen: 1. Het project wordt afgesloten per 31-12-2025 2. Resultaat : Boekwaarde 31 december 2025 | -558.506 Nog te maken kosten: | 0 Te verwachten opbrengsten verkopen | 0 Resultaat (- = voordelig) | -558.506 4.
| Projectresultaat Winstneming tot en met 2024 | 3.865.196 Voordelig resultaat 2025 | 558.506 Totaal gerealiseerd | 4.423.702 29 BIJLAGE 2 | Staat P BEDRIJVENPARK DRACHTEN AZEVEN NOORD Op basis Omschrijving | Verantwoord | Verantwoord | Verantwoord | kostprijsberekening | Calculatie- | Nog | Vermoedelijk t/m vorig | in | t/m | ingecalculeerd | verschillen | beschikbaar | nog te dienstjaar | dienstjaar | dienstjaar | voor | in totaal | (5-4) | volgens | besteden/ uitgevoerde of | kostprijs- | te ontvangen in uitvoering | berekening zijnde plandelen | (6-5) 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 Grondverwerving | 16.009.901 | 16.009.901 | 16.009.901 | 16.009.901 | 0 Bouwrijpmaken | 20.948.497 | 281.774 | 21.230.271 | 21.230.271 | 23.548.548 | 0 | 2.318.277 | 3.280.000 Kostenstijgingen | 935.801 | 0 | 935.801 | 237.000 Overige exploitatielasten | 7.298.912 | 83.673 | 7.382.585 | 7.382.585 | 8.226.305 | 0 | 843.720 | 1.056.000 Winstneming | 2.641.956 | 85.495 | 2.727.451 | 2.727.451 | 2.727.451 | 0 Totaal (a) | 46.899.265 | 450.942 | 47.350.208 | 47.350.208 | 51.448.005 | 0 | 4.097.798 | 4.573.000 Bijdrage resultaat complex 1 | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 0 Bijdrage Smallingerland in verlies | 2.645.000 | 2.645.000 | 2.645.000 | 2.645.000 | 0 Rijksbijdragen | 2.855.551 | 2.855.551 | 2.855.551 | 2.855.551 | 0 Bijdrage gemeenten | 2.642.550 | 2.642.550 | 2.642.550 |
2.642.550 | 0 Optierente | 170.026 | 8.500 | 178.526 | 170.026 | 170.026 | 8.500 Huren en pachten | 6.752 | 6.529 | 13.281 | 6.752 | 6.752 | 6.529 Totaal (b) | 9.319.879 | 15.029 | 9.334.908 | 9.319.879 | 9.319.879 | 15.029 | 0 | 0 Per saldo (a-b=c) | 37.579.387 | 435.914 | 38.015.300 | 38.030.329 | 42.128.127 | -15.029 | 4.097.798 | 4.573.000 Opbrengst gronduitgifte: - industrieterreinen | 35.651.334 | 1.114.722 | 36.766.056 | 36.744.222 | 42.997.158 | 21.834 | 6.252.936 | 6.705.000 - overige | 111.203 | 111.203 | 111.203 | 111.203 | 0 Totaal (d) | 35.762.537 | 1.114.722 | 36.877.259 | 36.855.425 | 43.108.361 | 21.834 | 6.252.936 | 6.705.000 Totaal generaal (c-d) | 1.816.850 | -678.808 | 1.138.041 | 1.174.904 | -980.234 | -36.863 | -2.155.138 | -2.132.000 30 Toelichting 1. Restant looptijd 7 jaar (tot en met 2032) In 2024 is Noord fase 3 in exploitatie genomen. Dit betekent dat er meer verkoopbare kavels op de markt komen. Met de verwachte verkoop van circa 2,5 ha. per jaar zijn de exploitaties Noord en Noord fase 3 beide op einddatum 2032 doorgerekend 2.
Prognose resultaat totale project: Boekwaarde 31 december 2025 | 1.138.000 Nog te maken kosten: | 4.675.000 Nog verwachte opbrengsten: | -6.770.000 Te verwachten voordelig resultaat per eind 2032 | -957.000 Gerealiseerd resultaat 2025 | 21.000 Te verwachten voordelig resultaat na 2025 | -936.000 De nog te maken kosten zijn per eind 2025 opnieuw herijkt. De vorige herijking was in 2021. De kosten zijn daardoor geïndexeerd naar prijspeil oktober 2025. Een groot deel van de kostenstijgingen uit de eerdere opzet zijn nu in de kosten verwerkt. Per saldo heeft de herijking bijna geen effect op het eindresultaat. 3. Te verkopen per eind 2024 | m² | opbrengst Eilanden | 16.473 Zichtlocaties N31 | 9.239 Modern gemengd hoofdas | 20.876 Modern gemengd | 34.799 Wonen en werken | 1.265 Totaal | 82.652 | 6.770.000 4.
Calculatieverschillen Hogere prijs gerealiseerd dan minimale | 21.834 Optievergoedingen en huur/pachtopbrengsten worden niet geraamd | 15.029 Per saldo voordelig | 36.863 31 BIJLAGE 3 | Staat P BEDRIJVENPARK DRACHTEN AZEVEN NOORD FASE 3 Op basis Omschrijving | Verantwoord | Verantwoord | Verantwoord | kostprijsberekening | Calculatie- | Nog | Vermoedelijk t/m vorig | in | t/m | ingecalculeerd | verschillen | beschikbaar | nog te dienstjaar | dienstjaar | dienstjaar | voor | in totaal | (5-4) | volgens | besteden/ uitgevoerde of | kostprijs- | te ontvangen in uitvoering | berekening zijnde plandelen | (6-5) 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 Grondverwerving | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 0 | 0 Sloop/sanering | 106.099 | 68.117 | 174.216 | 174.216 | 231.000 | 0 | 56.784 | 56.784 Bouwrijpmaken | 0 | 0 | 1.722.682 | 0 | 1.722.682 | 1.722.682 Woonrijpmaken | 0 | 0 | 410.924 | 0 | 410.924 | 410.924 Groenaanleg | 0 | 0 | 128.968 | 0 | 128.968 | 128.968 Openbare verlichting | 0 | 0 | 45.000 | 0 | 45.000 | 45.000 Onvoorzien/nutsvoorzieningen | 0 | 0 | 363.311 | 0 | 363.311 | 363.311 Algemene kosten | 171.030 | 74.501 | 245.531 | 245.531 | 1.598.512 | 0 | 1.352.981 | 1.339.789 Kostenstijgingen | 0 | 0 | 417.547 | 0 | 417.547 | 262.174 Rente | -2.765 | 8.829 | 6.064 | 6.064 | 450.916 | 0 | 444.852 | 42.017 Overige exploitatielasten | 0 | 0 | 0 | 0 Winstneming | 0 | 0 |
0 | 0 Totaal (a) | 1.274.364 | 151.447 | 1.425.811 | 1.425.811 | 6.368.860 | 0 | 4.943.049 | 4.371.649 Optierente | 15.105 | 15.105 | 0 | 15.105 Huren en pachten | 0 | 0 Totaal (b) | 0 | 15.105 | 15.105 | 0 | 0 | 15.105 Per saldo (a-b=c) | 1.274.364 | 136.342 | 1.410.706 | 1.425.811 | 6.368.860 | -15.105 | 4.943.049 | 4.371.649 Opbrengst gronduitgifte: - industrieterreinen | 0 | 1.013.519 | 1.013.519 | 1.114.647 | 6.770.189 | -101.128 | 5.655.542 | 5.959.573 - opbrengststijgingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 368.797 Totaal (d) | 0 | 1.013.519 | 1.013.519 | 1.114.647 | 6.770.189 | -101.128 | 5.655.542 | 6.328.370 Totaal generaal (c-d) | 1.274.364 | -877.177 | 397.187 | 311.164 | -401.329 | 86.023 | -712.493 | -1.956.721 32 Toelichting 1. Restant looptijd 7 jaar (tot en met 2032) In 2024 is Noord fase 3 in exploitatie genomen. Dit betekent dat er meer verkoopbare kavels op de markt komen. Met de verwachte verkoop van circa 2,5 ha. per jaar zijn de exploitaties Noord en Noord fase 3 beide op einddatum 2032 doorgerekend. 2. Prognose resultaat totale project: Boekwaarde 31 december 2025 | 397.000 Nog te maken kosten: | 4.372.000 Nog verwachte opbrengsten: | -6.328.000 Te verwachten voordelig resultaat per eind 2032 | -1.559.000 Gerealiseerd resultaat 2025 | 53.000 Te verwachten voordelig resultaat na 2025 | -1.506.000 3.
Te verkopen per eind 2024 | m² | opbrengst Zichtlocaties N31 | 21.800 Modern gemengd | 48.335 Totaal | 70.135 | 6.328.370 4. Calculatieverschillen nadeel op grondverkopen | 101.128 Optievergoedingen | -15.105 Per saldo nadelig | 86.023 4. Mutatie in verwacht resultaat t.o.v. vorig jaar Verwacht voordelig resultaat in vastgestelde jaarrekening 2024 | -402.000 Gerealiseerde calculatieverschillen in 2025 | 86.000 Verkopen inclusief rijsstijgingen | -673.000 Rente | -403.000 Kostenstijgingen | -167.000 Verwacht voordelig resultaat 31-12-2025 voor winstneming | -1.559.000 33